من وەک خوێنەرێک بە جارێک خوێندنەوە، ڕەنگە هەر ئەوەیش وای کردبێت، کە نەمتوانی ورد هێڵەکانی گێڕانەوە و تەکنیک درک پێ بکەم، لە جاری دووەمدا، زیاتر چێژم وەرگرت و هەستم کرد وردەکاری زۆر هەیە لەپشت هەر ئاماژەیەکەوە. نووسەر بە شێویەکی فراوان پشتی بە زمانی ئاماژە بەستووە. هەرچۆن ڕابمێنن، پڕە لە مێتافۆڕ و خەیاڵ و پاڕادۆکس. ئایا ڕۆمانه‌كه‌ ئاڵۆزه‌؟ نه‌خێر، به‌ڵكوو ته‌كنیكه‌كه‌ ئه‌وه‌ ده‌خوازێت. هۆکارەکەیش، ئەوەیە ئەم ڕۆمانە بە تەکنیک و فۆڕمێک نووسراوە، مەرج نییە هەمووان بە ئاسانی بیخوێننەوە و چێژی لێ وەربگرن. ئاسایییە خوێنەر نەتوانێ ڕووداوەکان بە یەکەوە ببەستێتەوە، بەڵام کە ڕۆمانەکە تەواو دەکات، دەزانێت لە ناونیشانەکەوە تا کۆتایی باسێک هەیە مرۆڤ دەبێ بیری لێ بکاتەوە و بوەستێت. دەبێت هەست بکەین، ناو بیرچوونەوە واتا ژیانێک تۆ بەهات تێیدا لەدەست داوە. واتا تۆ تەنیا وەک جەستە هەیت، هیچ بایەخێکت نەماوە و هیچ شووناسێکیشت نەماوە. لێره‌ قسه‌كردن نییه‌ له‌سه‌ر ئاماژه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی ناوی مرۆڤه‌كان و له‌بیرچوونه‌وه‌ی ناویان وه‌ك نه‌خۆشیی له‌بیرچوونه‌وه‌. ناونیشانه‌كه‌ خۆی توانجه‌ بۆ دۆخی گشتیی كاره‌كته‌ره‌كان، ئەمەیش دەروازەیەکی تر بۆ تێگەیشتن لە ڕۆمانەکە دەکاتەوە.

له‌م ڕۆمانه‌دا نووسەر چێژی خوێندنەوەی خستووەتە نێو ڕسته‌ و پەرەگرافەکان، نەک کۆی گێڕانەوەکە. دەکرێ بڵێین: ڕۆمانه‌كه‌ به‌سه‌ر چه‌ند بەش و چەند فۆرمێکی گێڕانەوە دابەش كراوه، فەنتازیا، مەنەلۆگ و دیالۆگ کۆی کارەکەیان پێک هێناوە. نووسەر لە ڕێگەی چەند خێزانێکەوە هاتووه‌ته‌ سەر وردەکارییەکانی بەریەککەوتنی ژنان و كچان له‌نێو دۆخی کۆمەڵایەتی و سیاسی و کولتووری کۆمەڵگەی کوردی. کارەکە بەگشتی گێڕانەوەی ئازارە، گێڕانەوەی ژانی ژن و ژیانە، وردەکاری مەکر و قەلەقی و خەمە بچووک و گەورەکانی دنیای ژنان و کچانی پاش تراژیدییە گەورەکانی کورد. مه‌به‌ست له‌م كاره‌ پیشاندانی دۆخی ژیان و گوزه‌ران و ئازاری ژنی كورده‌ لە دوای تراژیدیای ئه‌نفال و كیمیاباران. مامەڵەی وردی نووسەر لە پرسی ژنانی پاشماوەی ئەنفال، ئەمەش لە ڕۆمانەکەدا بەهیچ جۆرێ بە ڕاستەوخۆ باس نەکراوە. کارەکە زیاتر هەوڵە بۆ دروستکردنەوەی چەند خێزانێک، تا لە ڕێگەی گێڕانەوەی برینی سایکۆلۆژی و نەخۆشییە جەستەیییەکانەوە، ترسناکی و خەمی گەورەی دۆخی دوای ئه‌م کارەساتە پیشان بدات. واتا ڕۆمانەکە گێڕانەوە و  وەسفی ڕووداوی ئەنفال نییە، بەڵکوو باسی ئەو برینانە دەکات، کە پاش لە چارەکەسەدەیەک هێشتا برینی تەڕ و بە ئازارن.

مانا دووەمییەکان لە ڕۆمانەکەدا تەواوی گێڕانەوەکەیان داپۆشیوە؛ واتا ئەوەی دەیخوێنینەوە، مانای دیکەی لەپشتەوەیە. بازرگانیکردن بە ئیسکوپرووسک، به‌ ئازاری ژنان، چاوه‌ڕوانی و ئه‌و گرێیانه‌ی له‌ ده‌روون و جه‌سته‌ی ژنان دروست ده‌بن، چیرۆکی ژنکوشتن، یادەوەرییەکانی نەخۆشخانە، کێشەکانی کچبوون و ژنبوون، دۆخی سایکۆلۆژی و دەروونی کچان و ژنان و پرسی خۆکوشتن، کارکردن و دۆخی کۆمەڵایەتی خێزانەکان و دەیان پرسوباسی دیکە، بە شێوەیەکی زۆر چڕ و وردەکارانە لەناو گێڕانەوەکەدا مانای قووڵ دەدەن.

له‌م ڕۆمانه‌دا هه‌ستم به‌ تێکەڵبوونی دەنگەکان نه‌كرد، بوارێکی تایبەتیش بۆ دەنگ و بەشداری خوێنەر هەیە، کە ده‌شێ نووسه‌ر مه‌به‌ستی به‌شداری پێكردنی خوێنه‌ر بێت له‌ ڕووداوه‌كان، چونكه‌ زۆر جار دیارە، کە ده‌نگێك هەیە له‌ باسه‌كاندا پرسیار دەکات و ڕاوێژمان پێ ده‌كات. گێڕانەوەکە لە سەرەتای هەر بەشێك درێژەی چیرۆکێک هەیە، مەبەستم چیرۆکی (کامیار و کاژین)ە، ئه‌م چیرۆکە کارەکتەرێکی نێو ڕۆمانەکە نووسیویەتی، دوای ئه‌م چیرۆکە چوار بەش هەیە، تا بەشی سێیەم، ڕۆمانەکە بێ پاڵەوانە. لە بەشی سێیەم و چوارەمدا، “بوشرا” ئیدی وەک کارەکتەرێکی تۆخ هێڵی سەرەکیی گێڕانەوە دەباتە پێشەوە. “بوشڕا” ده‌بێته‌ نموونه‌ بۆ باسكردن له‌ ئازار، له‌ ژوورێكدا خۆی ڕووت ده‌كاته‌وه‌، له‌به‌رابه‌ر ئاوێنه‌ ده‌وه‌ستێت، ده‌ست له‌ خۆی ده‌دات، ورد ده‌بێته‌وه‌ له‌ ئه‌ندامه‌كانی جەستەی، له‌ خاڵه‌ ڕه‌ش و ورده‌كانی سه‌ر پێستی، ته‌ماشای مه‌مكه‌كانی ده‌كات، ده‌چێت دوو موورووی شینی چاوه‌زار له‌ سوخمه‌كه‌ی ده‌دات. تووڕه‌ ده‌بێت، پێده‌كه‌نێت. یارییه‌كی دەروونی له‌گه‌ڵ خۆی ده‌كات. له‌نێوان خه‌ون و زینده‌خه‌وندا دێت و ده‌ڕوات، بابه‌ت و بایه‌خی جه‌سته‌ی ژن، جه‌سته‌ی ڕووتی ژن و پرسی هه‌ناسه‌دان به‌ ئازادی بۆ ژنێك، کە له‌ ژوورێكدا چێژ له‌وه‌ وه‌رده‌گرێ به‌ ڕووتی ته‌ماشای خۆی بكات و گومان له‌ هه‌مووشتێ بكات، له‌ ئێستا و ڕابردوو، هەروەها له‌ داهاتوویش بترسێ، له‌نێوان خه‌یاڵ و خه‌وندا بێ و بچێت. كاره‌كته‌ری “بوشڕا” له‌و ڕۆمانه‌دا هێنده‌ قسه‌ هه‌ڵده‌گرێ، كه‌ نازانم له‌ كام ڕوانگه‌وه‌ له‌باره‌یه‌وه‌ بدوێم، به‌ڵام هێڵێك هه‌یه‌ گشتییه‌، ئه‌ویش بازنه‌ و خولانه‌وه‌ی ژیانی ژنێكه‌ له‌ ژیانه‌وه‌ بۆ ژان، له‌ ژانه‌وه‌ بۆ ژیان.

جگه‌ له‌و به‌شانه‌ی باسی ڕۆژی ڕه‌شی نه‌خۆشخانه‌ ده‌كه‌ن، ته‌واوی به‌شه‌كانی دیكه‌ی ڕۆمانەکە بە زمانێکی نەرم  و قووڵ، ته‌واو ئیستاتیكی نووسراوە، ئەگەرچی گێڕانەوەکان بە ئازارن، بەڵام هاڕمۆنیاییەکی گشتی بەهۆی زمانەوە بۆ خوێنەر دروست دەبێت. ئه‌م ڕۆمانه‌ منی خسته‌ دۆخێكه‌وه‌، كه‌ بیر له‌ به‌های كه‌سه‌ ئازیزه‌كانی ده‌وربه‌رم بكه‌مه‌وه‌. بیر له‌ ئازاری هه‌موو ئه‌وانه‌ بكه‌وه‌، كه‌ ناتوانن باسی خه‌م و ئازاره‌كانیان بكه‌ن. بیر له‌ كوردبوون و دۆخی هه‌موو ئه‌و ژنانه‌ بكه‌مه‌وه‌، كه‌ له‌نێو دۆزه‌خی كۆمه‌ڵگه‌ و دۆخی سه‌ختی ژیان چاویان لێك نا. ڕۆمانه‌كه‌ له‌ ده‌یان لاوه‌ خوێندنه‌وه‌ی جیاواز هه‌ڵده‌گرێ، ئه‌وه‌ی من لێره‌دا نووسیومه‌، تێكه‌ڵبوون و نووسینه‌وه‌ی هه‌ست و ڕامانی منه‌ له‌ چه‌ند گۆشه‌یه‌كی بچووكه‌وه‌، ده‌زانم قسه‌ و باسی زۆر زیاتر هه‌ڵده‌گرێت.

سه‌رچاوه‌: ڕۆمانی ناوی خۆیان بیرنه‌ماوه‌، ئارام محه‌مه‌د، له‌ بڵاوكراوه‌كانی وه‌شانی نووسیار، ٢٠٢٥

The post چەمکی ژن و ژان و ژیان appeared first on ژنەفتن.

خێرا به‌ره‌و لای ده‌چم و زوو جلكه‌ ته‌ڕه‌كان له‌ ته‌نافه‌كه‌ ده‌كه‌مه‌وه. به‌ر له‌وه‌ی بیانبه‌مه‌ ژوورێ،  لێیان ڕاده‌مێنێ. منیش له‌ چاوی سه‌وز و تووڕه‌ی ورد ده‌بمه‌وه، ئه‌و چاوانه‌ی مانایه‌كیان به‌ ژیانم به‌خشیوه‌.

بۆ پێشكێشكردنی چایییه‌كی تاڵ، ده‌چمه‌ ژووره‌كه‌ی. ڕاوه‌ستاوه و خه‌ریكی پۆرترێته‌كه‌یه‌تی. له‌ پۆرترێته‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی تری ده‌چمه‌ پێش و پاشان دێمه‌وه‌ به‌رده‌می. چاو له‌سه‌ر په‌نجه‌ كورته‌كانی ڕاده‌گرم، كاتێ فڵچه‌كه‌ له‌سه‌ر جه‌سته‌ی ژنێك دێنێ و ده‌بات. 

لێوه‌كانم ده‌جووڵێنمه‌وه‌:

• چه‌ند ڕۆژێكه‌ خه‌ریكیت، هه‌ر ته‌واو نه‌بوو؟

وه‌ك ئه‌وه‌ی جاڕس بووبێت، ده‌نگ هه‌ڵده‌بڕێت:

•   قه‌ت ته‌واو نابێت.

 به‌م قسانه‌ی ده‌كه‌ومه‌ یادی ڕۆژانێك، كه‌ گه‌یاندمیانه‌ ئێستا.

كاتێ دایكم مرد، تازه‌ پێڕاده‌گه‌یشتم. باوكیشم زێده‌تر له‌ جاران گرنگیی پێم ده‌دا. ئه‌و شه‌وانه‌ی هه‌ستی به‌ ڕاڕاییم كردبا، به‌ر له‌ خه‌وتن ده‌هاته‌ لام. ئه‌موسته‌كانی به‌نێو قژمدا ده‌گێڕان و ته‌وێڵمی ماچ ده‌كرد:

• گوڵی بابه‌، شازاده‌كه‌م، خوایه‌ قه‌ت‌ نه‌ژاكێی!

ئه‌م ده‌ربڕینه‌ی ئازاری ده‌دام و له‌ ئاستیدا بێده‌نگ ده‌مام، به‌ڵام شه‌وێكیان ده‌ركه‌وتنی ئه‌و دوای ماوه‌یه‌كی زۆر، باوكمی كه‌یفساز كرد. ئه‌وان له‌ كاتی ڕاپه‌ڕین، له‌ په‌یمانگه‌ی هونه‌ره‌ جوانه‌كان، هاوڕێ و هاوپۆل بوون.

هه‌رچه‌ند باوكم پێنج ساڵ له‌و گه‌وره‌تر بوو، به‌ڵام بارودۆخی ژیان وای لێ كردبوو ده‌ستبه‌رداری خوێندنه‌كه‌ی ببێت و پاشان  بگه‌ڕێته‌وه‌.

ئه‌و ساته‌ ئه‌وان به‌دیار فیلمێكه‌وه‌ سه‌ری قسه‌یان دامه‌زراند. باوكم هه‌ڵیدایه‌:

• نزیكه‌ی ساڵێكه‌ نه‌مانبینیویت. پێم بڵێ، ئه‌و ماوه‌یه‌ حاڵت چۆن بوو؟

ده‌ستی به‌ ڕیشه‌ پڕه‌كه‌یدا هێنا:

•  بڵێم چۆن بوو؟ خۆم له‌ هه‌مووان ون كرد، تاكو چیتر پێم نه‌ڵێن: چیت كرده‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ستگیرانه‌كه‌ت؟

  به‌ر له‌وه‌ی باوكم هیچ بڵێت، گوتی:

• ساڵێك تێپه‌ڕیوه‌ به‌سه‌ر ئه‌و ڕووداوه ناهه‌مواره‌دا‌‌، كه‌چی هه‌ر وا ده‌زانم ئێستایه. ساڵانێك پڕ له‌ ژیان بووم و دوای په‌یمانگه‌ دوو پێشانگه‌م كرده‌وه‌. له‌ بیرته‌ بڕیار بوو پێكه‌وه‌ بچین سایه‌ی ده‌ستگیرانم ببینین، به‌ڵام تۆ نه‌هاتیت؟ خۆ پێشتریش بۆم گێڕایته‌وه‌‌، چی ڕووی دا: له‌ بازگه‌ی دێگه‌ڵه ڕایانگرتین و به‌ تۆمه‌تی ئه‌وه‌ی گومان لێكراوم و به‌و سه‌ر و كه‌لله‌ گه‌وره‌یه‌ و برۆ پڕه‌مه‌وه‌ له‌ سه‌ركرده‌یه‌ك ده‌چم. دوای مشتومڕ له‌گه‌ڵیاندا، به‌ زه‌بری تفه‌نگه‌كانیان كه‌ له‌ پشتم و سه‌رمیان دا و بوورامه‌وه. له‌و ڕۆژه‌ به ‌دواوه‌ ئومێدم به‌ ژیان نه‌ما. سه‌خت بوو. نه‌مده‌زانی چۆن پێی بڵێم: له‌گه‌ڵ مندا  هه‌رگیز نابیته‌ دایك. له‌ یادمه‌ ئه‌و ڕۆژه‌ی پێم گوت: خۆشحاڵ  ده‌بم، گه‌ر دوای ژیانێكی دیكه‌ بكه‌وێت و له ‌بیرم بكات، ئیدی هه‌ردووكمان هۆڕ هۆڕ ‌گریاین.

به‌م قسانه‌ باوكیشم دڵی بۆی ته‌نگ بوو. گوتی:

• غه‌درێكی گه‌وره‌یان لێ كردیت، به‌ڵام ژیان ناوه‌ستێت، گرنگه‌ ئه‌و ئازاره‌ت ڕووح بكاته‌ به‌ر تابلۆكانت.

چاوی له‌ ته‌له‌ڤزیۆنه‌كه بڕی.‌ فیلمێكی ڕۆمانسی په‌خش ده‌كرا. دوو ئاشق به‌ جۆشوخرۆش یه‌كدییان ڕاده‌مووسی. وه‌ك بڵێی به ‌بینینی وه‌ها دیمه‌نێك سه‌غڵه‌ت بووبێت، برۆكانی وێك هێنانه‌وه و ڕووی وه‌رگێڕا.

ترێ و سێوه‌كانم شۆردنه‌وه‌ و خستمنه‌‌ سه‌ر سینییه‌كی شووشه. بێ ویستی خۆم له‌ودیو ده‌رگاوه‌ گوێم له‌ باوكم بوو، ده‌یگوت:

• براده‌ر، كه‌س بێده‌رد نییه‌، ئه‌وه‌ چه‌ند ساڵێكه‌ به‌‌ ده‌ست ئه‌م نه‌خۆشییه‌وه‌ ده‌ناڵێنم. دكتۆره‌كان پێیان گوتووم، نه‌ ده‌رمانه‌كان شتێك له‌ بارودۆخه‌كه‌ ده‌گۆڕن، نه‌ لێره‌یش چاره‌سه‌ر ده‌كرێم، بۆیه‌ ده‌بێت هه‌فته‌ی داهاتوو له‌گه‌ڵ لانه‌دا، بچمه‌ توركیا. حه‌ز ده‌كه‌م تۆیش له‌گه‌ڵمان بێیت و پشكنین بۆ خۆت بكه‌یت.
•  چاره‌سه‌ری چی؟ هیچ كه‌سێك نه‌زانێت تۆ باش ده‌زانیت لێره‌ له‌به‌ر گومانی ئه‌وه‌ی كه‌ من له‌و ده‌چم، خۆشییه‌كانی ژیانیان لێ زه‌فت كردووم. ئه‌دی ئه‌گه‌ر بێمه‌ ئه‌وێ، ده‌بێت چ پارچه‌یه‌كی تری جه‌سته‌م لێ بستێنن!
•  من ئه‌و نهێنییه‌ت ده‌پارێزم، به‌ڵام براده‌ر، گه‌ر مه‌رگ ڕێی نه‌دا بچمه‌ ئه‌وێ، با لانه‌، ئامانه‌تت بێت.

یه‌كڕاست میوه‌كانم لێ كه‌وتنه‌ خوار. كاتێ دانه‌ویمه‌وه‌، خوێن له‌ په‌نجه‌م تكا. به‌ ترسه‌وه‌ ده‌ستم بۆ میوه‌كان برد و یه‌كسه‌ر كه‌وتمه‌ یادی ئه‌و نیوه‌ڕۆیه‌ی، له‌ ته‌مه‌نی حه‌ڤده‌ساڵیدا‌، ژیانم بۆ هه‌میشه‌ تێدا ئاڵۆز بوو.

تا ماوه‌یه‌كی درێژ خه‌وم خراپ بوو. قسه‌كانی خه‌یاڵیان هه‌ڵده‌فڕاندم. باوكیشم شه‌وێك ده‌رگای ژووره‌كه‌می نه‌ترازاند. دڵم خێرا لێی ده‌دا. ده‌مزانی دۆخی خراپه‌. ڕابووم و به‌ره‌و ژووره‌كه‌ی جووڵام. له‌سه‌ر گازه‌رای پشت ڕاكشابوو. بانگیم  كرد و وه‌ڵامی نه‌دامه‌وه‌. دڵم كه‌وته‌ خورپه‌، به‌ ترسه‌وه‌ لێی چوومه‌ پێش. بێهه‌ست چاوه‌ سه‌وزه‌كانی لێمیان ده‌نواڕی. سه‌رم  لێی برده‌ پێشه‌وه. هه‌ناسه‌ی نه‌ده‌دا و خۆری ژیانی ئاوا بووبوو. وام ده‌زانی پیاوه‌كان ناڕۆن.

چه‌ند مانگێك دواتر،‌ ڕێك كه‌وتین هاوسه‌رگیری بكه‌ین.

له‌ قۆناغی ناوه‌ندی بووم. ڕۆژێك‌ له‌ خوێندنگه‌ ده‌گه‌ڕامه‌وه. به‌ مه‌ڵامه‌تی وه‌رگرتنی كتێبێكه‌وه، كه‌ به‌یانییه‌كه‌ی تاقیكردنه‌وه‌م تێیدا هه‌بوو، به‌ دڵ و هه‌ستێكی پاكه‌وه‌ چوومه‌ ماڵی هاوپۆلێكم. ئه‌ویش چوڵبوونی ماڵه‌وه‌یانی قۆسته‌وه‌ و‌ له‌ ژوورێك ده‌رگه‌ی له‌سه‌ر داخستم. سه‌ره‌تا ویستیی ماچم بكات، به‌ڵام به‌ڵێنه‌كه‌ی شكاند. جلكه‌كانمی داكه‌ندن و چه‌شنی گورگێكی برسی په‌لاماری دام. پاكیزه‌ییم خه‌تێكی ڕه‌شی به‌سه‌ر چاره‌نووسمدا هێنا.

هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی قایل بوو به‌مه‌، منیش قایل بووم له‌ ته‌كی دابم. ته‌نیاییمان بڕه‌وێته‌وه، ته‌نانه‌ت ئاساییش وه‌رم گرت، بێ ئه‌وه‌ی هیچ له‌ نێوانماندا ڕوو بدات، هاوسه‌ری یه‌كدی ده‌بین.

نیگام له‌سه‌ر شانه‌كانی وێنه‌كه‌ لا ده‌ده‌م. بۆ ئاماده‌كردنی فراڤین ده‌چمه‌ ناندین و ئه‌ویش ده‌ست هه‌ڵده‌گرێت. خواردنه‌كان له‌ ساردكه‌ره‌وه‌كه‌ ده‌رده‌هێنم و له‌سه‌ر مێزه‌كه‌ دایانده‌نێم. گێزه‌رێك ده‌گرمه‌ ده‌ستم و ده‌مهه‌وێت وردی بكه‌م، كاتێ‌ سه‌رنجی ده‌ده‌مێ، زه‌ق زه‌ق چاوی له‌ گێزه‌ره‌كه‌ بڕیوه‌! له‌سه‌ر كورسییه‌ك داده‌نیشێت. ده‌ست بۆ سێوێك ده‌بات و گازی لێ ده‌گرێت.

موچوركه‌یه‌ك ده‌مته‌زێنێت!

وه‌ك زۆرینه‌ی ژه‌مه‌كان بله‌ز خواردنه‌كه‌ی ئاودیو ده‌كات و گه‌ره‌كیه‌تی بچێته‌وه‌ سه‌ر كاره‌كه‌ی.

به‌ ناڕه‌زایییه‌كه‌وه‌ لێوه‌كانم ده‌بزوێنم:

• په‌له‌ی چیته؟ ئه‌مڕۆ نا، سبه‌ی!

به‌ده‌م خوراندنی قژه‌ ئاڵۆسكاوه‌كه‌یه‌وه ده‌ڵێت:

• نازانم. ده‌مهه‌وێت به‌ر له‌وه‌ی بڕۆین ته‌واوی بكه‌م.

وه‌ك كیژێكی بچووك، سه‌ر لار ده‌كه‌مه‌وه‌ بۆی:

•  هیواخوازم بتوانین بچین.

 لێوه‌كانی گرژ ده‌كات و‌ ده‌ڵێت:

• هه‌نووكه وڵات ئارامه‌ و ده‌چین، به‌ڵام به‌رگی گه‌رمت له‌ بیر نه‌چێت!
• خه‌می ئه‌وه‌ت نه‌بێت، بۆ هه‌ردووكمانم داناوه‌.

چاویلكه‌كه‌ی له‌سه‌ر لووتی لا ده‌دات. جگه‌ره‌یه‌ك داده‌گیرسێنێت و له‌ خواردنه‌كه‌ ده‌كشێته‌وه. مژێكی قووڵی لێ ده‌دات و ده‌‌چێته‌ باخچه‌كه‌. چاو له‌ شه‌قاوه‌كانی ناترازێنم. به‌دیار گوڵه‌كانه‌‌وه‌ ڕاده‌وه‌ستێت و لووتی له‌نێویان ون ده‌كات. جگه‌ره‌كه‌ی فڕێ ده‌دات و یه‌كه‌وڕێ تا ژووره‌وه‌ ناوه‌ستێت.

داده‌مێنم و ده‌كه‌ومه‌ داڵغه‌ی ئه‌و ڕۆژانه‌ی شته‌كان ئاسایی نه‌بوون.

خۆر له‌ ناوه‌ڕاستی ئاسمانه‌وه‌ ده‌دره‌وشایه‌وه‌، به‌ توێی فانیله‌یه‌كی بێقۆڵ و شۆرتێكه‌وه له‌ ژووره‌كه‌دا بووم. پاش ئه‌وه‌ی مووه‌كانی جه‌سته‌مم لێ ‌كردنه‌وه،‌ چوومه‌ به‌رده‌م ئاوێنه‌ و ده‌ستم  به‌ خۆمدا ‌هێنا. له‌ سه‌ر و سیمامم ‌نواڕی. هێنده‌ی نه‌خایاند هاته‌ ژووره‌وه. تاوێك لێم ڕاما، وه‌ك ئه‌وه‌ی شه‌رم بكات، سوور هه‌ڵگه‌ڕا. ته‌ماشایه‌كی زه‌وییه‌كه‌ی كرد و له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ هه‌ندێك وشه‌ی په‌نهانی ده‌ربڕین. كه‌مێك خۆی به‌ تاكی كه‌نتۆره‌كه‌یه‌وه‌ خه‌ریك كرد. جلكه‌كانی هێنانه‌ ده‌ر و به‌ره‌و گه‌رماوه‌كه‌ ڕۆیشت.

پاش ئه‌وه‌ی به‌ ڕۆبه‌كه‌وه‌ هاته‌ ده‌رێ، هاڵاوی گه‌رماوه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ خۆیدا به‌نێو ژووره‌كه‌دا بڵاو كرده‌وه‌. تا نزیك بووه‌وه‌، سه‌رنجم له‌سه‌ر مووه‌كانی سه‌ر سینه‌ی لانه‌برد. لای ئێواره‌كه‌ی به‌ تیشێرتێكی بێقۆڵه‌وه‌‌ له‌سه‌ر كه‌ره‌وێـته‌كه‌ له‌ ته‌كی ڕۆنیشتم. بۆنێكی یه‌جگار خۆشی لێ ده‌هات، جیا له‌و بۆنه‌ی پێشتری كه‌ له‌ هیی باوكم ده‌چوو.

چاوم له‌سه‌ر وێنه‌كه‌ی نێو ده‌ستی بڕی و ئه‌ویش خه‌ریكی كێشانی ده‌موچاوم بوو. ویستم پێی بڵێم: لات وایه‌ بۆت ته‌واو بكرێت؟!  به‌ڵام‌ هه‌ر ئه‌و ساته‌ی ویستم لێی نزیك ببمه‌وه‌، هه‌مان شڵه‌ژان و سووربوونه‌وه‌یم ده‌رك پێ كرد.

نیوه‌شه‌و جووڵه‌ نائاسایییەكانی له‌ خه‌و ڕایچڵه‌كاندم. ده‌ستێكی له‌ سه‌رینه‌كه‌ی ژێر سه‌ری گیر كردبوو ئه‌وه‌ی دیكه‌یشی به‌نێو كێر و گونی پووتبوویدا ده‌خشاند و بزه‌ی ده‌هاتێ. له‌گه‌ڵ ته‌كاندانیدا سه‌رینه‌كه‌ی توندتر ده‌گوشی. پاشان له ‌خه‌و ڕاپه‌ڕی.

ورده ‌ورده‌ له‌ په‌نجه‌ره‌ی فڕۆكه‌وه‌ ڕووناكییه‌كانی شار كز ده‌بن. به‌ ئاسمانه‌وه‌ هێشتا پڕ له‌ ژیان  له‌ هه‌وره‌ چڕه‌كان ورد ده‌بمه‌وه. ده‌مهه‌وێ بۆی بدوێم، كه‌چی له‌ پاڵمدا خه‌وی لێ كه‌وتووه‌. مووه‌ سپییه‌كانی چه‌ناگه‌ی هه‌ڵگری خه‌مێكی نه‌بڕاوه‌ن‌.

كاتێ به‌ره‌و دوورگه‌ی شازاده ده‌جووڵێین، هه‌تاو چه‌شنی یاقووتێكی زه‌ردباو ده‌یدا له‌ (بۆسفۆڕ) با به‌هێزه‌كه‌یش بنگو‌ێمان ده‌ته‌زێنێت. ئه‌و به‌ ملوانی چاكێته‌كه‌ی گوێكانی داده‌پۆشێ. لێی ده‌چمه‌ پێش و سه‌ر به‌ شانی ده‌كه‌م. به‌ هه‌ناسه‌دانێكی درێژه‌وه‌ ده‌ست له‌ شانه‌كانم ده‌خشێنێت و به‌له‌مه‌كه‌یش جۆلانه‌ئاسا ده‌هه‌ژێته‌وه.

سپێده‌كه‌ی كۆڵانه‌ فراوانه‌كانی دوورگە ده‌بڕین. به‌ دیتنی خانووه‌ به‌گوڵداپۆشراوه‌كان، بیره‌وه‌ریی ڕۆژێك ده‌مخاته‌ داڵغه‌وه‌.

ڕۆژێك له‌و ساڵانه‌ی، كه‌ باوكم لاو بوو، بێهێز و كه‌نه‌فت هێشتا چێژی ئاوپڕژێنی گوڵه‌كانی هه‌بوو. له‌ نێزیك یه‌كدییه‌وه‌ دانیشتبووین. به‌ كامی دڵ بۆنی هه‌ڵده‌مژی و هه‌ناسه‌سوار ڕووی ده‌می لێ كردم:

• زۆرم ئه‌زیه‌ت بردووه‌ بۆ پێگه‌یاندنیان، ئه‌گه‌ر ڕۆژێك بقرتێن، بێئومێد ده‌بم.

  دا‌مام و له‌ دڵی خۆمدا گوتم: ده‌مویست بیانپارێزم، به‌ڵام نه‌متوانی.

‌تیژ هه‌نگاوه‌كانم ده‌بڕم و ئاوڕێكی لێ ده‌ده‌مه‌وه‌، به‌ده‌م سڕینی چاویلكه‌كه‌یه‌وه‌ له ‌به‌رده‌رگای خانووێك دانیشتووه‌ و قاچه‌كانی لێ ڕاكێشاون. هه‌ناسه‌سوار ده‌ڵێت:

• تۆیش وه‌ره‌ كه‌مێك پشوو بده‌، تا باشتر كۆڵانه‌كان ته‌ی بكه‌ین!

هه‌نگاوه‌كانم ده‌كشێنمه‌وه‌ و تاوێك لێی ڕا ده‌مێنم:

• هه‌ر ده‌ڵێی باوكمیت، زوو هه‌ناسه‌ت سوار ده‌بێت.

چاویلكه‌كه‌ی ده‌خاته‌وه‌ چاوی و به‌ نیگه‌رانییه‌كه‌وه‌ ده‌ڵێت:

• نازانم تا كه‌ی ده‌بێت له‌ باوكت بچم!

شه‌وێكی فێنكه‌، به‌ بلووزێكی ته‌نكه‌وه‌ ڕاكشاوم. نه‌سیم له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ خۆی خزاندووه‌ته‌ ژووره‌وه، كه‌چی خه‌و ناچێته چاوم، نیگا له‌ ده‌رگا ده‌بڕم و په‌یدا نابێت. ده‌سته‌كانم له‌سه‌ر ئه‌م شان و ئه‌و شانم  داده‌نێم. هه‌ناسه‌یه‌كی درێژ ده‌ده‌م و بێئۆقره‌ به‌نێو ژووره‌كه‌دا هامشۆمه.

• ده‌زانم ئه‌مشه‌ویش نایه‌ت، تێپه‌ڕینی دوو ساڵ ئاسان نه‌بوو. له‌ من وا بوو گرتنی په‌نجه‌ كورته‌كانی ئاره‌زووه‌كانم تێر ده‌كات، به‌ڵام نه‌مزانی هه‌بوونی ده‌سته‌كانمم به‌سه.

ده‌چمه‌ ژووره‌كه‌ی، به‌ سه‌رنجێكی خێراوه هه‌ر ته‌نیا بزه‌یه‌كم بۆ ده‌كات. لێی نزیك ده‌بمه‌وه‌ و ده‌ستی گه‌رمی ده‌گوشم. پاشان ده‌مهه‌وێت قۆپچه‌كانی بترازێنم و لێویشم له‌سه‌ر لێوی ئه‌ستووری دابنێم. ده‌ركی پێ ده‌كه‌م هه‌مان شڵه‌ژانی هه‌یه‌. سوور ده‌بێته‌وه‌  و خۆی به ‌دوور ده‌گرێت. منیش دڵم پڕ ده‌بێت و لێی ده‌كشێمه‌وه.‌ ده‌چمه‌ ده‌رێ. هێنده‌ نابات، به‌ چه‌شنێك ده‌قیژێنێت، نێو ماڵه‌كه‌ پڕ ده‌‌كات. ده‌چمه‌وه‌ ژوورێ. سه‌یر ده‌كه‌م پۆرترێته‌كه‌ی كه‌رت كردووه‌. خۆیشی به‌دیاریه‌وه داماوه‌. ده‌ستی به‌ سه‌ریه‌وه‌ گرتووه‌ و ده‌ڵێت:

• بمبووره!

وه‌ك دایكی توند ده‌یگرمه‌ هه‌مبێزم و گریان شانه‌كانمان ده‌هه‌ژێنێت.

The post هاوڕێ به‌دبه‌خته‌كه‌ی باوكم appeared first on ژنەفتن.

بله‌ز بۆ خواره‌وه‌ پێ هه‌ڵدێنم و له‌گه‌ڵ ده‌ستمدا چه‌ند کۆتەره‌دارێک ده‌به‌مه‌ ژووره‌وه. به‌ره‌و سۆپا داره‌که‌ ده‌چم، که‌ که‌فته‌کار له‌ نێزیکییه‌وه‌ پاڵکه‌وتووه‌ و هێشتا به‌ئاگایه؛ چ به‌ ئاگایییه‌ک!‌ هێنده‌ سه‌رمایه‌تی له‌ژێر لێفه‌که‌وه‌ خۆی وێک هێناوه‌ته‌وه‌ و هه‌ڵده‌له‌رزێت. خۆم وشک ده‌که‌مه‌وه. ئەویش‌ کزکز لێم ده‌ڕوانێت و بە دەنگێكی لەرزۆكەوە دەڵێت: «خه‌می ئینجانه‌ی گوڵه‌کانمه. ده‌ترسم بخنکێن.»

«ئازیزه‌که‌م، خه‌مت نه‌بێت، هه‌رگیز نایه‌ڵم گوڵه‌کان بخنکێن.» به‌ده‌م خۆشکردنی ئاگره‌که‌وه، سه‌رم لێی ده‌به‌مه‌ پێشه‌وه‌ و وا دەڵێم.

برۆکانی هێناونه‌تەوە‌ یه‌ک: «ئۆف هه‌نگاو! ئێ خۆ هه‌زار جار پێم گوتوویت به‌م شێوه‌یه مه‌چۆره‌ سه‌ربان.»

«بمبووره‌، شیرینه‌که‌م! خۆت ده‌زانیت ئه‌و ماوه‌یه‌ هه‌ر به‌ ڕێگه‌ی نه‌خۆشخانه‌وه‌ بووین و نه‌شپه‌رژاومه‌ته‌ سه‌ر هیچ کارێک.»

له‌گه‌ڵ هێنانی ناوی نه‌خۆشخانه‌به‌ ئاهێکی سارده‌وه ڕوخساره‌ ماته‌که‌ی له‌بن لێفه‌که‌دا حه‌شار ده‌دات. به‌ توندی لێوه‌کانم ده‌گه‌زم. «نه‌ده‌بووایه‌ ئه‌و قسه‌یه‌م کردبا» لە دڵی خۆمدا وا دەڵێم. لێی نێزیک ده‌بمه‌وه‌ و باوه‌شی پێدا ده‌که‌م.

«ئۆی هه‌نگاو، خه‌ریکه‌ له‌ سه‌رما ڕه‌ق هه‌ڵدێم. ئه‌و جلکه ‌ته‌ڕانه‌ دابکه‌نه!»

به‌په‌له‌ جلکه‌کانم  داده‌که‌نم و خۆم ده‌خزێنمه‌ نێو جێگه‌وه‌. باسکه‌ ڕووته‌کانم ده‌ئاڵێنمه‌وه‌ ملی. لێوه‌کانم له‌ ده‌مولێوی مۆربووی نێزیک ده‌که‌مه‌وه. چاوه‌کانی ده‌نووقێنێت. بۆ چه‌ند ساتێک ئاوێزانی سۆزێکی گه‌رم ده‌بین.  

هێنده‌ نابات، هه‌ورەبرووسکه‌‌ نێو ژووره‌که‌ ڕووناک دەكاتەوە. به‌ڕێکه‌وت چاوی ده‌چێته‌ سه‌ر ئه‌و وێنه‌یه‌ی، که‌ به‌ دیواره‌ درزبردووه‌که‌دا هه‌ڵواسراوه. بزه‌یه‌کی نیانی پڕ له‌ ژیان له‌سه‌ر لێوانی ئاڵی دەڕژێن. داوه‌کانی پرچی به‌سه‌ر سینگوبه‌رۆکیدا شۆڕ بوونه‌ته‌وه‌. له‌ شوێنی خۆی قیت ده‌بێته‌وه‌ و تاوێک له‌ وێنه‌که‌ ڕاده‌مێنێت. به‌ ئه‌سپایی ده‌ست به‌ پشتیدا دێنم. نیگای له‌سه‌ر وێنه‌که‌ ده‌ترازێت و به‌نێو ژووره‌که‌دا چاو ده‌گێڕێت؛ بانی کاریته‌ی دڵۆپه‌کردوو، ته‌ونی جاڵجاڵۆکه، که‌ سووچه‌کانی ژووره‌که‌ی داگرتووه‌، گوێلێبوونی جیکه‌جیکی مشکه‌کانیش وای لێ ده‌که‌ن له‌به‌رخۆیه‌وه‌ بڵێت: «ئاهـ، خۆزگه‌ ئێستا له ژووره‌ گه‌رمه‌که‌ی خۆمدا ده‌بووم، كە هه‌موو ڕازه‌کانی کچێنیمم لێ به‌سه‌ر بردووە. ئای ئه‌وسا چه‌ند خۆشبوو له‌ هیچم که‌م نه‌بوو!»

گوێم له‌و ده‌رده‌دڵانه‌یەتی. هەناسەیەكی قووڵ پڕ به‌ سییه‌كانم هه‌ڵده‌مژم، بێ ئەوەی بگاته‌ زارم. دەڵێم: «ئازیزه‌که‌م ده‌مزانی به‌رگه‌ی هه‌ژاریم ناگریت، به‌ڵام دوورکه‌وتنه‌وه له‌ تۆ بۆ من جۆرێک بوو له‌ مردن.»

«گیانه‌که‌م، دره‌نگی کردووه.‌ بۆ ناخه‌ویت؟ تکات لێ ده‌که‌م‌ وه‌ک دوێنێشه‌و مه‌که‌ تا به‌ره‌به‌یان بێدار مابووی و هه‌ر گینگڵت ده‌دا. ده‌زانیت منت زۆر ترساند؟ ده‌ی شیرینه‌که‌م ڕابکشێ و چاو گه‌رم بكه!»

«به‌م هه‌موو ئازاره‌وه‌ چۆن خه‌وم لێ ده‌که‌وێت؟ سه‌رتاپێ جه‌سته‌م ته‌زیوه. هه‌ست به‌ سڕبوون ده‌که‌‌م. ده‌توانیت بێده‌نگ له‌ باوه‌شم بگریت؟»

چه‌ند سه‌یره‌ ژنان ئه‌گه‌ر له‌ سه‌رەمه‌رگیشدا بن ته‌نیا باوه‌شێک به‌سه‌ بۆ ئازارشکانیان! له‌ ئامێزی ده‌گرم و قاچه‌کانمان تێک ده‌ئاڵێن. ده‌ستم به‌ر په‌راسووه‌ ڕه‌قوته‌قه‌کانی ده‌که‌وێت. له ‌‌تاوان ناوێرم توند له‌ باوه‌شی بگرم، که‌چی ئه‌ویش ده‌ڵێت:

«هه‌نگاوه‌که‌م، توندتر بمکه‌ باوه‌شتەوە! تا زیاتر ڕامبگوشیت، زێده‌تر ئارام ده‌بمه‌وه‌.» له‌ باوه‌شمدا خاو د‌ە‌بێته‌وه‌ و هه‌ناسه‌کانیشی درێژتر.

له‌ بیرمه،‌ دوانیوه‌ڕۆیه‌کی به‌هار بوو. هێشتا تیشکی خۆر نه‌که‌وتبووه‌ ژێر گه‌واڵەهه‌وره‌کانه‌وه. به‌ده‌مڕواندنی گوڵه‌کانه‌وهجریوه‌ی په‌ڕه‌سێلکه‌کانی سه‌ر گوێسه‌وانه‌که‌مان، که‌ له‌وێ هێلانه‌یان چێ کردبوو، ئاوڕێکیان پێ دامه‌وه‌. هاوژینم له‌ ناندینه‌که‌ به‌دی کرد؛ ڕوو له‌ په‌نجه‌ره.‌ به‌ ماکسییه‌کی شینه‌وه‌ لای ئاگردانه‌که ‌وه‌ستابوو. به‌‌ده‌م تێکدانی مه‌نجه‌ڵه‌که‌ی به‌رده‌می، سه‌ری به‌ملاوبه‌ولایدا ده‌جووڵاند. له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ وه‌ک بڵێی وڕێنه‌ بکات وشه‌گه‌لێکی ده‌رده‌بڕین. برۆکانی گرژ ده‌کردن و داده‌ما.

بێ ئه‌وه‌ی هه‌ستم پێ بکات، چوومه‌ پشتیه‌وه. بێ ورته‌ لێوم خسته‌ سه‌ر پشتملی ڕووتی و ڕاممووسی. به‌ ئه‌سپایی ده‌ستم گه‌یانده‌ نێوقه‌دی. لووتمم برده‌ نێو قژه‌ پڕه‌که‌ی و پڕ به‌ سییه‌کانم بۆنیم هه‌ڵمژی. وه‌ک ناڕەزایی شانی به‌رز کرده‌وه‌. به‌ ساردییه‌كه‌وه‌ ده‌ستێكی گرتم و ده‌ستێكیشی دانایه‌ سه‌ر مه‌نجه‌ڵه‌كه‌‌.

لێی کشامه‌وه‌ دواوه. به‌ خۆمم گوت: «خۆ ئه‌مڕۆ به‌ر له‌وه‌ی بچمه‌ سه‌ر کار، ئه‌و له‌ باش ده‌چوو.به‌ هه‌مان ڕووخۆشیی سپێدانی ‌تا ده‌می ده‌رگە له‌گه‌ڵم هات. ده‌ستی بۆ ملوانی کراسه‌که‌م برد و به‌ نازێکه‌وه‌ شانه‌کانی وێک هێنانه‌وه.»

«هه‌نگه‌ گیان، لای ئێواره‌ زوو وه‌ره‌وه. ده‌چینه‌ ده‌ره‌وه!»

«باشه،‌ به‌سه‌ر چاو.»

بیرم هه‌ر لای قسه‌کانی بوو. نه‌مزانی ئه‌و کۆڵانه‌ ته‌نگه‌به‌رانه‌م چۆن بڕین. له‌ دڵی خۆمدا ده‌مگوت‌: «تۆ بڵێی هاوژین مه‌به‌ستی چی بێت؟ بۆ ده‌یه‌وێت بچینه‌ ده‌ره‌وه؟ له‌وه‌ته‌ی هاوسه‌رگیریمان کردووه، ئه‌وه‌ یه‌که‌مجاره‌ داوایه‌کی له‌و جۆره‌ بکات. ئایا ده‌یه‌وێت وازم لێ بێنێت؟ نا، نا باوه‌ڕ ناکه‌م. ئێ خۆ له‌وانه‌یشه‌ دووگیان بێت! ئۆی چه‌ند خۆشه‌ ده‌بمه‌‌ باوک! نا. ده‌موچاوی وای نه‌دەگوت. باشه‌ تۆ بڵێی ده‌ستبه‌ردارم  ببێت؟»

لای ئێواره به‌ نیگه‌رانییه‌وه هاتمه‌وه‌ ماڵ. له‌لایه‌که‌وه‌ دڵخۆش بووم، به‌ڵام له‌ سه‌رێکیشه‌وه ده‌ترسام‌. كاتێ قاچمم برده‌ حه‌وشه‌، ئه‌ویش به‌ره‌و ماڵه‌وه‌ ده‌هاته‌وه. به‌ بینینم شڵه‌ژا و ڕه‌نگ به‌ ڕوویه‌وه‌ نه‌ما. وه‌ک ئه‌وه‌ی له‌یادی کردبێت پێی گوتبووم: «ئه‌مڕۆ زوو بێره‌وه‌!» ڕوخساره شڵە‌ژاوه‌که‌ی به‌ خه‌نده‌یه‌ک‌ شارده‌وه. بێ هیچ قسه‌یه‌ک چووه‌ لای ئینجانه‌ی گوڵه‌کان.

«ده‌ستخۆش هه‌نگاو گیان، گوڵه‌کان زۆر جوانن. ئومێده‌وارم هه‌رگیز نه‌مرن.»

تاوێک له‌ ڕوخساری ڕه‌نگپه‌ڕیوی ڕامام و ڕووی ده‌مم لێی کرد.

«ئه‌زیزم، ئه‌وه‌ زوو هاتمه‌وه‌. ده‌ی حه‌ز ده‌که‌یت بچین بۆ کوێ؟»

«نا ئه‌مڕۆ لێیگه‌ڕێ! ناچینه‌ هیچ شوێنێک.»

«چییه‌، خانم گاڵته‌م پێ ده‌که‌یت؟  هه‌ست ده‌که‌م زۆر گۆڕاویت. ئه‌گه‌ر شتێک بووه،‌ قسه‌ بکه! چیته؟‌ ده‌ته‌‌وێ بچیته‌وه‌ ماڵی باوكت و هه‌موو شتێکی نێوانمان کۆتایی پێبێنی، یان چی؟»

به‌ ده‌نگێکی به‌رزه‌وه‌ گوتی:«ئه‌وه‌ تۆ ئاگات له‌خۆته‌ ده‌ڵێی چی؟ ده‌زانم له‌ کار ماندوویت، به‌ڵام هیچ پێویست ناکات خۆت به‌سه‌ر مندا به‌تاڵ بکه‌یته‌وه‌.»

پاش ساتێک بێده‌نگی، ڕووه‌و ساردکه‌ره‌وه‌که‌ چووم:

«بمبووره‌ گیانه‌که‌م. خۆشم نا‌زانم بۆ وا تووڕه‌ بووم!»

گوێم له‌ هه‌نسکه‌کانی بوو. ئه‌وه‌نده‌ی تر هۆش له‌ سه‌ر‌مدا نه‌ما. هه‌رگیز نه‌ده‌بوو گومانی وای لێ بکه‌م. ئه‌و له‌به‌ر خاتری من ناز و نیعمه‌‌تی ماڵی باوکی جێ هێشت، ته‌نانه‌ت به‌رانبه‌ر باوکی وه‌ستایه‌وه و گوتی: «یان  هه‌نگاو یان  مردن.» ئه‌ویش پێی گوت:«ئێ ڕۆڵه‌ گیان، ئه‌و شووکردنه‌ت مردنێکه‌ بۆخۆی.»

«ئازیزه‌که‌م تکا ده‌که‌م بمبووره‌! باوه‌ڕ بکه‌ بێمه‌به‌ست بوو.»

«ڕاست ده‌که‌یت، بێمه‌به‌ست بوو. ڕاست ده‌که‌یت، خۆ هیچ نەما نه‌یڵێی. ئه‌وه‌ پاداشته‌که‌م بوو؟ زۆر سوپاس.»

‌نوزه‌ی لێ بڕا وبوورایه‌وه‌.  

بە پەلە به‌ره‌و نه‌خۆشخانه‌ی شارم برد. له‌وێ داڵغه‌م ڕۆیشتبوو: «ئاخر ئه‌و داینابوو پێم بڵێت: دووگیانم، به‌ڵام من هه‌موو شتێکم  تێکدا. به‌ڵێن  بێت به‌س ئه‌مجاره چاک ببێته‌وه شه‌و و ڕۆژ کار ده‌که‌م. ده‌بم به‌ باشترین مێرد بۆی و باشترین باوکیش بۆ منداڵه‌که‌م.»

دوای ئه‌وه‌ی پزیشکه‌کان پشکنینیان بۆ کرد، به‌پێکه‌نینه‌وه‌ به‌ره‌و ڕوویان چووم: «زۆر سوپاستان ده‌که‌م، كه‌ به‌ هاوسه‌ره‌که‌مه‌وه ماندووبوون. گرنگ نییه‌ كۆرپەكە کچه‌ یان کوڕ. تەندروستیی خۆی گرینگە.»

پزیشكەكان ته‌ماشایه‌کی هه‌رووکمانیان کرد. هاوژین ڕوو له‌ بنمیچه‌که‌ ئه‌ژنۆکانی خستبوونه‌ باوه‌شیه‌وه‌.

«به‌داخه‌وه خاتوو هاوژین. ده‌بێت چاره‌سه‌ره‌که‌ت بۆ‌ ده‌رزیی کیمیایی بگۆڕین. ئه‌و چاره‌سه‌رانه‌ی پێشووترت ئیتر کاریگه‌رییان نابێت و نه‌خۆشییه‌که‌ت ته‌شه‌نه‌ی سه‌ندووه‌.»

«هاوژین ئەوە چی دەبیستم؟‌ ئه‌وانه‌ چ ده‌ڵێن؟»

باوه‌ڕم به‌ گوێچکه‌کانم نه‌ده‌کرد. قوڕگم پڕ بوو. دنیا له‌به‌رچاوم تاریک داهات و ده‌سته‌کانم ڕه‌ق بوون. وه‌ک ئه‌وه‌ی له‌ سه‌ربانێکی به‌رزه‌وه‌ فڕێیان دابێتمه‌ خواره‌وه. به‌ خه‌مگینییه‌وه‌ ته‌ماشایه‌کی کردم و توندتر ئه‌ژنۆکانی گرتن. پزیشکه‌که‌ له‌ قسه‌کانی به‌رده‌وام بوو:«به‌داخه‌وه‌ به‌هۆی پیسبوونی ژینگه،‌ گۆڕانی که‌شوهه‌وا و خواردنی ماوه‌به‌سه‌رچووه‌وه‌ ڕێژه‌یه‌کی زۆر له‌ ژنان تووشی ئه‌و نه‌خۆشییه‌ کوشنده‌یه‌ بوون. ئه‌وه‌ی له‌ده‌ست ئێمه‌ هات کردمان.»

ڕووم کرده‌ هاوژین: «هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ بوو، که‌ لێت شاردبوومه‌‌وه‌؟ ئاخر شتێکی وا که‌ی هیی شاردنه‌وه‌یه‌؟ ‌بۆچی زووتر هیچت باس نه‌کرد؟ ها؟»

«سه‌ره‌تا وامزانی هه‌ر نه‌خۆشییه‌کی ئاسایییه‌ و زوو تێ ده‌په‌ڕێت. گریمان زانییشت، چیت پێ ده‌کرا؟» پاش تاوێک بێده‌نگی بە هه‌ناسه‌یه‌کی درێژەوە وای گوت.

«هه‌موو شتێکم پێ ده‌کرا. بۆ تۆ نازانیت چه‌نده‌ له‌ ژیانمدا گرینگیت؟ تۆ هه‌موو شتێکی منی، ئازیزه‌که‌م خانووه‌که‌مان ده‌فرۆشم و بۆ چارەسەری ده‌چینه‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات.»

ده‌سته‌کانی گوشیم و به‌ قورگێکی خڕبووه‌وه، گوتی‌: «نامه‌وێت بستێک له‌و ماڵ و ژینگه‌یه‌ داببڕێم. ده‌مه‌وێت دواڕۆژه‌کانی ته‌مه‌نمیان تێدا به‌سه‌ر ببەم. تازه‌ ئیتر هه‌ڵمژینی هه‌وایه‌کی پاکتر هیچ له‌ چاره‌نووسم ناگۆڕێت.»

کات خه‌ریكه خۆیله‌ به‌ره‌به‌یان نێزیك ده‌كاته‌وه‌.‌هێشتا‌ چاوه‌کانی کراونه‌ته‌وه‌ و سه‌ریشی ناوه‌ته‌ سه‌ر سینه‌م. له‌گه‌ڵ ده‌ستبردنم بۆ سه‌ره‌ ڕووتاوه‌که‌ی، که‌ له‌ سێوێکی پاککراو ده‌کات، هه‌نسکی گریان له‌ قوڕگمدا گیر بووه‌. به‌ زۆر به‌رم به‌ تکانی گرتووه: «ئاخر فرمێسکه‌کانم هیچ له‌ ژانه‌کانی که‌م ناکه‌نه‌وه وا به جه‌سته‌یدا ژه‌هرئاسا بڵاو بوونه‌ته‌وه‌، ئای چه‌ند بیری قژه‌ ئاڵتوونییه‌که‌ی ده‌که‌م، كه‌ په‌خشان بووبوونه‌ سه‌ر مه‌مکه‌کانی! خودایه‌ ژنێکی بێمه‌مک چ وێنه‌یه‌کی تراژیدی ده‌نوێنـێ!»

نازانم ئه‌و شه‌وه‌ چۆن خه‌وم لێ که‌وت. له‌ ده‌نگی گۆرانیگوتنی خه‌به‌رم ده‌بێته‌وه‌، به‌ره‌و ده‌نگه‌که‌ ده‌چم خۆیەتی. وڕێنە ناكەم، كه‌ ئه‌وه‌. چاوم ئه‌بڵه‌ق ده‌بێكاتێ ده‌بینم سه‌ر سفره‌که‌ی به‌و جۆره خواردنانه‌ ڕازاندووه‌ته‌وه،‌ که‌ پێشتر مه‌یلی خواردنیانی نه‌مابوو.

سه‌ری به‌رز ده‌کاته‌وه.‌ به‌ نازێکه‌وه‌ قژه‌ زه‌رده‌که‌ی لا ده‌بات و ئاوڕ ده‌داته‌وه‌: «ئه‌وه‌ هه‌ستاویت ئه‌زیزم؟» به‌ده‌م ته‌ماشایه‌کی تره‌وه‌: «ئه‌وە ‌هێشتا له‌وێ وه‌ستاویت؟ ده‌ زوو بکه، وه‌ره با نانه‌که‌مان بخۆین!»

له‌ به‌رانبه‌ری داده‌نیشم، هه‌ر وه‌ک جاران به‌ تاموچێژه‌وه خواردنه‌کان ده‌خوات. جارجاره‌ پاروویەکیش ده‌کات به‌ ده‌می مندا. به‌رچایییه‌که‌ی ته‌واو ده‌کات و ناکات، خێرا به‌ره‌و ژووره‌وه‌ پێ هه‌ڵدێنێت. دوای ده‌که‌وم. په‌رده‌ی په‌نجه‌ره‌ لا ده‌دات و هه‌وایه‌ک هه‌ڵده‌مژێت. به‌ده‌م ئاوڕێکه‌وه،‌ قووڵتر هه‌ناسه‌ ده‌دات‌:«وای، هه‌نگۆی من. هه‌مدیس بارانه!»

له‌ په‌نجه‌ره‌که‌ دوور ده‌که‌وێته‌وه. ده‌رگەی که‌نتۆره‌که‌ ده‌خاته‌ سه‌ر پشت. به‌ هه‌ڵپه‌وه‌ به‌رگه‌کانیو ستیانه‌کانی به‌ چوارده‌وریخۆیدا په‌رت ده‌کات. به‌دیار ته‌ماشاکردنیانه‌وه‌ تاوێک هه‌ست له‌خۆی ده‌بڕێت و لێوه‌کانی ده‌کرۆژێت. ده‌ست ده‌بات بۆ عه‌زییه‌ به‌ زه‌نگیانه‌ نه‌خشێنراوه هه‌ڵواسراوه‌که‌یدا، که‌ به‌ر له‌ هاوسه‌رگیریمان چه‌ند جارێک پۆشیبووی.

«خۆشه‌ویسته‌که‌م ده‌توانیت دوو پرته‌قاڵم له‌ ساردکه‌ره‌وه‌که‌ بۆ بهێنیت؟» پرته‌قاڵه‌کان توند ده‌گرمه‌ ده‌ستم و بۆنیان ده‌که‌م. ئینجا دەیاندەمێ. لێی ورد ده‌بمه‌وه. خێرا سەیرم دەكاتەوە: «تۆیش بڕۆ خۆت بگۆڕه، دره‌نگه‌‌.»

لێوه‌كانم ده‌جووڵێنمه‌وه: «ئه‌ها هێشتا بارانه! حه‌زت به‌ هه‌ر شوێنێک بوو، ئه‌وا تاکسییه‌ک ده‌گرین و ده‌چین.»

«ته‌نیا چه‌ترێک به‌سه‌.‌ با له‌ژێر بارانه‌که‌دا‌ پیاسه‌ بکه‌ین.»

ده‌ست له‌نێو ده‌ست، له‌ژێر چه‌ترێکدا بەنێو کۆڵانه ته‌ڕ و چۆڵه‌کاندا شۆڕ ده‌بینه‌وه. هێنده‌ نابات، باخچه‌ بچووکه‌که‌ی سه‌ر سووچی ئه‌وبه‌ر دێته‌ پێش چاوم: «به‌ڕاستی سوپرایزێکی جوانه‌ هاوژینم…»

قایمتر بۆ نێو باخچه‌که‌ پێ هه‌ڵدێنین و له‌سه‌ر کورسییه‌ک داده‌نیشین. نه‌رم نه‌رم ده‌په‌یڤێت: «ئه‌و شوێنه‌ت له‌ یاده‌؟» وه‌ک یه‌که‌م ژوان چه‌تره‌که‌ فڕێ ده‌ده‌م و هه‌موو گیانمان ته‌ڕ ده‌بێت: «هاوژینه‌که‌م، ناکرێت باخچه‌ خنجیلانه‌که‌ی خۆمانم له‌ یاد بچێت، که‌ زۆر تایبه‌ته‌ بۆم!»

سه‌ر ده‌نێته سه‌ر شانم و چاو له‌ باخچه‌که ده‌بڕێت‌: «لە بیرته جاران به‌ دزییه‌وه‌ ده‌هاتینه ئێره؟ بۆ یەکەم جار ماچت کردم و له‌ شه‌رمدا سوور بوومه‌وه. حه‌زم کرد ئه‌مڕۆمان له‌وسا بچێت.»

ده‌سته‌کانی توندتر ده‌گوشم و ده‌یگرمه‌ باوه‌ش. ماچی ده‌که‌م و چاوه‌کانی داده‌خات.

«ئازیزه‌که‌م تا هه‌نووکه‌یش هه‌موو شتێکم له‌ یاده‌.»

«خۆشمده‌وێی هه‌نگاوه‌که‌م، سوپاس بۆ هه‌بوونت. ساڵانێک بێ ماندووبوون به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک له‌گه‌ڵمدا به‌رده‌وام بوویت و به‌رگه‌مت گرت.» تۆنی ده‌نگی ده‌گۆرێت: «ئاهـ،، به‌ڵام ئیتر له‌ توانامدا نه‌ما و به‌رگه‌ ناگرم، وه‌ک ژنێکی ناشیرین و ده‌رده‌دار له‌گه‌ڵتدا بم. هه‌نگه ‌گیان، تازه‌ گوڵه‌کان ده‌خنکێن و هیچمان  پێ ناکرێت.»

له‌ باوه‌شمدا شل ده‌بێت و چاوه‌کانی داده‌خات. به‌لادا ده‌که‌وێت و بارۆکه‌که‌ی‌ به‌رده‌بێـته‌وه.‌ پرته‌قاڵه‌کانی سه‌ر سینه‌ی غلۆر ده‌بنه‌وه. فرمێسکه‌کانم له‌گه‌ڵ دوادڵۆپی فرمێسکی تێکه‌ڵ ده‌بن و ده‌ڕژێن. هه‌وره‌گرمێن به‌و سپێده‌ ڕووناکه‌ ته‌واوی باخچه‌که‌ تاریک دادێنێت.

٢٠٢١/٢٠٢٢

The post پرته‌قاڵی وه‌ریو appeared first on ژنەفتن.

له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ تاریكییه‌كی ئه‌نگوسته‌چاو باڵی به‌سه‌ر ژووره‌ سارده‌كه‌دا كێشاوه.‌ له‌نێو پێخه‌فه‌كه‌ له‌سه‌ر‌ گازه‌را‌ی پشت ڕاكشاوه‌ و لێفه‌ بۆره ئه‌ستووره‌كه‌یشی تا ژێر چه‌ناگه‌ی هێناوه‌، ده‌ستێكی له‌ژێر سه‌ریه‌وه‌ و ده‌سته‌كه‌ی دیكه‌یشی تا سینه‌ی بردووه‌. هه‌ناسه‌سوار و دڵیشی خێرا لێ ده‌دات. ڕه‌شه‌با به‌هێزه‌كه‌ی ده‌ره‌وه‌ش په‌نجه‌ره‌كه‌ ده‌له‌رزێنێت، به‌ گڤه‌ سامناكه‌كه‌ی گوێچكه‌كانی پڕ کردوون، هه‌راسان ده‌بێت و حه‌جمێنی نامێنێ. له‌ناو جێگه‌كه‌یه‌وه‌ تل ده‌دات و خه‌وی لێ تاڵ بووه‌. “ئاخر چۆن خه‌و بكه‌وێته‌ چاوانمه‌وه‌، خۆ ده‌زانم ئه‌مشه‌ویش وه‌ك دوێنێ شه‌و مۆته‌كه‌ئاسا خۆی به‌ ژوورەکەدا ده‌كات و ده‌ست ده‌نێته‌ ئه‌وكمه‌وه‌.” جه‌سته‌ی شه‌ڵاڵی ئاره‌قكردن ده‌بێت.

هێنده‌ نابات تارمایییه‌كه‌ به‌ ڕوخسارێكی شێواو و جووتباڵی سپییه‌وه وه‌ ده‌ر ده‌كه‌وێ. له‌گه‌ڵ بینینی تارمایییه‌كه‌دا به‌ ڕاده‌یه‌ك بێزاری دایده‌پۆشێ، یه‌كڕاست ڕوخساره‌ ئاوڵاوییه‌كه‌ی وه‌ك كلووه‌به‌فر، سپی هه‌ڵده‌گه‌ڕێت. لە ترساندا، هه‌ر زوو لێفه‌كه‌ به‌سه‌ر خۆیدا ده‌دات. تارمایییه‌كه هێواش هێواش لێی نێزیك ده‌بێته‌وه و خوێن له‌ قاچه‌ بێهێزه‌كانی ده‌تكێن؛ نێو ژووره‌كه هه‌ر له‌ گۆمێكی پڕخوێن ده‌كات. وه‌ك بڵێی بایه‌ك بێت و به‌ر لێفه‌كه‌ بكه‌وێت، لێفه‌كه‌ له‌سه‌ری ده‌خزێت، هه‌ردووك ده‌ستی توند له‌ لێفه‌كه‌ گیر كردووه، چونكه‌ ده‌زانێت، كه‌ هه‌مدیسان تارمایییه‌كه‌ خه‌وی لێ ده‌زڕێنێت. زات ناكات سه‌یری تارمایییه‌كه‌ بكات، له‌ حه‌ژمه‌تدا گاز له‌ لێفه‌كه‌ ده‌گرێت، له‌ دڵی خۆیدا ده‌ڵێت: “هه‌ر چۆنێك بووه‌ ناهێڵم سیمام ببینێت، بۆچی بیبینێت؟” هه‌رچه‌نده‌ هێشتا بوێریی ئه‌وه‌ی نییه سه‌ر له‌ژێر لێفه‌كه‌وه‌ ده‌ربهێنێت، به‌ڵام د‌ەرك به‌وه‌ ده‌كات، كه‌ تارمایییه‌كه‌ له‌ ژووره‌كه‌دا ده‌جووڵێته‌وه. بۆ تاوێك دێته‌ ژوورسه‌ری، له‌ ته‌ك ڕه‌فه‌ی كتێبه‌كانی پاڵ دیواره‌كه ڕاده‌وه‌ستێت و ده‌ست بۆ كتێبه كۆنه‌ سه‌وزه‌ ئایینییه‌كان ده‌بات، په‌ڕه‌ زه‌رد و بۆره‌كانی هه‌ڵاودیو ده‌كات و له‌ به‌ر خۆیه‌وه‌ ده‌ڵێت: “هه‌ندێ جار، هه‌ندێ كات، ئه‌وه‌ی، كه‌ هه‌ته‌ نایبینی…” ئه‌و ڕۆژانه‌ی دێنه‌وه‌ یاد،‌ كه‌ هه‌ر كاتێك ئه‌م له‌ ژووره‌وه‌ بووایه‌، كچه‌ تاقانه‌كه‌ی وه‌ ژوور ده‌كه‌وت و له ‌به‌رده‌م ڕه‌فه‌ی كتێبه كۆنه‌ ئایینییه‌كانی پاڵ دیواره‌كه‌دا ده‌وه‌ستا، ده‌ستی بۆ یه‌كێك له‌ كتێبه‌كان ده‌برد و هه‌ر ئه‌و ده‌مه‌یش به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كه‌وه‌ چاڵی لاجانگی ده‌نه‌خشانده‌ سه‌ر ڕوخساری. ئه‌و ساته‌یش باوكی بزه‌یه‌كی بۆ ده‌كرد و ڕیزه‌ ددانه‌ خواروخێچه‌كانی ده‌رده‌كه‌وتن. پاشان كیژه‌ خنجیلانه‌كه‌ی له‌ سووچێكی ژووره‌ بچووكه‌كه‌دا ڕۆدەنیشت و به‌ ده‌سماڵه‌ ڕه‌شه‌كه‌ی، نیوه‌ی قژه‌ خورمایییه‌كه‌ی داده‌پۆشی و سه‌ری به‌سه‌ر كتێبه‌كه ‌داده‌گرت.

ماوه‌یه‌ك تێده‌په‌ڕێت و ئه‌م گوێی له هه‌ڵدانه‌وه‌ی په‌ڕه‌ی كتێبه‌كانی نێو ده‌ستی تارمایییه‌كه‌ نابێت، هه‌ر بۆیه‌ هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ك ده‌كات. “سه‌یره‌ بۆچی هیچ خشپه‌یه‌كی نابیستم؟ بڵێی له‌نێو ژووره‌كه‌دا مابێت؟” هه‌ناسه‌ی توند ده‌بێت، پاشان لێفه‌كه‌ له‌سه‌ر ڕوخساری لاده‌دات‌، هه‌ر له‌ جێگه‌ی خۆیه‌وه چاوه سوورهه‌ڵگه‌ڕاوه‌كانی به‌ تاق و كه‌لێنی ژووره‌كه‌دا، كه‌ یه‌كپارچه‌ تاریكییه‌، دێنێ و ده‌بات. له‌گه‌ڵ لابردنی لێفه‌كه‌دا‌ قاچه‌ درێژه‌كانی وه ‌دیار ده‌كه‌ون، له‌و ساته‌دا هه‌ست به‌ لێخشاندنی ده‌ستێكی بچووك ده‌كات، هه‌ر له‌ ده‌ستی‌ ورد و باریكه‌له‌ی زارۆیه‌ك ده‌چن، كه‌ له‌ قاچه‌ درێژ و تووكاوییه‌كانی ده‌خشێنێت. سه‌رنج له‌ ده‌سته‌ بچووكه‌كه‌ ده‌دات، له‌ خوار قاچه‌كانییه‌وه‌ ساوایه‌ك به‌ گاگۆڵکێوە به‌دی ده‌كات، كه‌ ختووكه‌ی ژێرقاچه‌كانی ده‌دات. ئه‌میش واقی وڕ ماوه،‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی ده‌ستیان لێ وه‌شاندبێت.

ساوایەكه‌ به‌رده‌وامه له‌ ختووكه‌دانی ژێرقاچوقوله‌كانی، ئه‌م به‌ ته‌واوی متەقی لێوە نایێت‌. هه‌راسان و وه‌ڕس ده‌سته‌ وشك و زبره‌كانی له‌ گه‌ردنی خۆی ده‌ئاڵێنێت. هه‌رچه‌ند ده‌كات بۆی نالوێت نه‌ لێوه‌كانی به‌ (م)ێك ببزوێنێته‌وه‌ و نه‌ بشخه‌نێته‌وه. چه‌نده‌ها وشه‌ له‌ ناخیدا په‌نگیان خواردووه‌ته‌وه. “ئاخر تازه‌ كه‌نینه‌وه‌ له‌پای چی؟ ئاهـ، ئه‌وه‌تا كیژه‌ كوژراوه‌كه‌م لێره‌یه‌، ئه‌مێستاكه‌ ئه‌سته‌مه وه‌ك كچه بچووكه‌كه‌ی ئه‌وسای لێ بێته‌وه و منیش به‌ باوكی ببمه‌وه.‌”

له‌و كاته‌دا ‌ڕه‌شه‌باكه‌ به‌هێزتر، ترسناكتر ده‌بێت و په‌نجه‌ره‌كه‌ ده‌شكێنێت، باوكه‌كه‌ وه‌ك باوه‌ش بۆگرتنه‌وه‌یه‌ك خۆی بۆ منداڵه‌كه‌ درێژ ده‌كات، به‌ڵام ئه‌و ده‌بێته‌ كۆترێك، باڵه‌كانی لێك ده‌كاته‌وه‌ و بۆی ده‌رده‌چێت.

باوكه‌كه‌ به‌ په‌شۆكاوی ڕووەو پەنجەرەکە هەنگاو دەنێت، هه‌ر ئه‌و ده‌مه‌ هه‌ردووك ده‌ستی به‌ر لێواری په‌نجه‌ره‌كه‌ ده‌كه‌وێت، خوێنی سه‌ر په‌نجه‌ی زبر و ناوله‌پی ده‌سته‌كانی تینووێتی ورده‌شووشه‌كان‌ ده‌شكێنێ. كه‌چی ئه‌‌م هه‌ست به‌ زام و خوێن ناكات. په‌شۆكاو لە پەنجەرە شکاوەکەوە سەرەتاتکێیەتی، ئێستێك له‌سه‌ر ورده‌شووشه‌كانی سه‌ر مۆکێتە نه‌خشداره‌كه ده‌كات، به‌ڵام هه‌ست به تێهه‌ڵچه‌قینی ورده‌شووشه‌كان، کە بنی پێیەکانی ختووکە دەدەن، ناکات. پاشان به‌نێو ژووره‌كه‌دا به‌ شه‌كه‌تی هه‌نگاو ده‌نێ، هه‌نگاوه‌كانی به‌ره‌و پێشه‌وه‌ ده‌بات و ئاوڕێكی تر ‌به‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌ ده‌داته‌وه‌، چاو ده‌بڕێته خواره‌وه.‌ ورده‌شووشه‌كان قاچه‌كانی وییان زامدار كردووه‌. ترس و خه‌مێكی قووڵ ناخی داده‌گرن، سه‌راسیمه‌ ده‌ست بۆ نێو پرچه‌ بۆز و لووله‌كه‌ی ده‌بات و ده‌ڵێت: “عه‌جیب و غه‌ریبه‌! باشه‌ بۆچی هیچ شووشه‌یه‌ك نه‌شكاوه، كه‌چی قاچه‌كانیشم زامدارن و شوێنپێكانیشم سوورن؟!” چاو ده‌گێڕێت به‌نێو ژووره‌کەدا، هێدی هێدی ڕووناک ده‌بێته‌وه‌. له‌ ناوه‌ڕاستی ژووره‌كه‌دا دۆش داده‌مێنێت، جارێكی تر دێته‌وه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه. دونیا به‌ره‌و ڕووناكبوونه‌وه‌ ده‌چێت، خۆر له‌ ئاسۆوه‌ نیوه‌ی خۆی حه‌شارداوه‌. نیگاكانی باوكه‌كه‌ شوێن هه‌ڵفڕینی كۆتره‌كه‌ ده‌كه‌ون. كۆتره‌كه‌ به‌سه‌ر ئاسمانی شاردا ده‌سووڕێته‌وه‌ و له‌و به‌رزییه‌وه‌ ده‌نواڕێته‌ خواره‌وه‌، به‌سه‌ر بڵندگۆی (مزگه‌وتی شه‌هیدان)ه‌وه، ده‌نیشێته‌وه‌.

به‌رزبوونه‌وه‌ی خۆر له‌ ئاسماندا جووڵه‌ی وه‌ شار خستووه‌. ئه‌و ده‌نگه‌ له‌ پڕه‌ی له‌ بڵندگۆی مزگه‌وته‌كه به‌رز ده‌بێته‌وه‌ ‌بانگه‌واز بۆ ونبوونی كچێك ده‌كات، كۆتره‌كه‌ ڕاده‌چڵه‌كێنێت و هەڵفڕین بەرز دەیبات. بۆ تاوێك چاو له‌ خواره‌وه‌ی خۆی ده‌بڕێت، له‌و ساته‌دا پۆلێك كه‌نیشك و لاو به‌دی ده‌كات، كه‌ تێكڕا له‌ به‌رده‌م كتێبخانه‌ی گه‌وره‌ی شار وێستاون و خه‌ریكن به‌ره‌و ناوه‌وه‌ ده‌چن. ئه‌م به‌ره‌و لای كتێبخانه‌كه‌ ده‌فڕێت و له‌ كه‌ناری په‌نجه‌ره‌ كراوه‌كه‌ ده‌نیشێته‌وه.

كیژان و كوڕان ده‌بینێت،‌ كه‌ له‌سه‌ر كورسییه‌كانیان پشت له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌ به‌رانبه‌ر مامۆستا دانیشتوون. ئه‌ویش ڕوو لەوان په‌رتووكێكی قه‌به‌ی به‌ دەستەوە گرتووه‌، چاوه‌ درشته‌كانی له‌سه‌ری‌ ڕاگرتوون. جارجاره‌یش‌ سه‌ری په‌نجه‌ی دۆشاومژه‌ی ده‌گه‌یه‌نێته‌ چاویلكه‌ درێژكۆڵانه‌كه‌ی سه‌ر لووتی، كه‌ تا ئاستی چاوه‌ خه‌واڵووه‌كانیه‌تی، كه‌ هێشتا خوماری شه‌ون. سه‌ر به‌رز ده‌كاته‌وه‌، به‌ده‌م ئاخافتنه‌وه‌ دزه‌نیگا ده‌گرێته كچان، كه‌ چوونه‌ته‌ نێو وشه‌ باقوبریقه‌كانیه‌وه‌. ئه‌ویش په‌رتووكه‌كه‌ی ده‌ستی به‌ملاولادا ده‌جووڵێنێت، به‌ ده‌نگه‌ گڕه‌كه‌ی په‌یڤه‌كانیان بۆ شی ده‌كاته‌وه‌ و باس له‌ مێیینه‌ و كێشه‌كانیان دەکات. به‌ شێوه‌یه‌كی شاعیرانه‌یش وه‌سفی ژن و كچ ده‌كات. به‌ گڕوتینه‌وه‌ باسی كوشتنی ژنانیان بۆ ده‌كات و وانه‌ی مۆڕاڵیان داده‌دات. هه‌مووان بێده‌نگ و واقوڕماو چوونه‌ته‌ قووڵاییی قسه‌كانیه‌وه. ئه‌و به‌ده‌م قسه‌كردنه‌وه‌ سه‌ر‌نجی بۆ سه‌ر كۆتره‌كه‌ ده‌چێت و له‌ پڕ وه‌ك ئه‌وه‌ی زمانی به‌ مه‌ڵاشوویه‌وه‌ نووسابێت، له‌ قسه‌كردن ده‌كه‌وێت و هیچ وشه‌یه‌ك له‌ لێوه‌كانییه‌وه‌ ده‌رناچێت. هێنده‌ نابات كۆتره‌كه‌ ئه‌وێنده‌ر جێ ده‌هێڵێت، گه‌نجه‌كان ئاوڕ بۆ دواوه ده‌ده‌نه‌وە، به‌ڵام هیچ شتێك به‌دی ناكه‌ن. هه‌مووان سه‌یری یه‌كدی ده‌كه‌ن، سه‌رنجیان ده‌خه‌نه‌وه‌ سه‌ر مامۆستا، كه‌ بێده‌نگ هه‌ر چاوی له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌یه.

كۆتره‌كه‌ له‌ فڕین به‌سه‌ر ئاسمانی شاردا به‌رده‌وامه‌ و ڕوو له‌ باخچه‌ی ئازادی ده‌كات؛ له‌وێدا دوو عاشق، كه‌ به ‌ته‌ك یه‌كترینه‌وه‌ له‌ژێر دارێكی ڕووته‌ڵه‌دا ده‌ستله‌ملان دانیشتوون و به‌ قووڵی نیگایان تێك ئاڵاوه.‌ كوڕه‌كه‌ سووراوێكی سووری به‌ دیاری بۆ كچه‌كه‌ هێناوه. ئه‌م، كه‌ كچه‌كه‌ ده‌بینێت دڵنیا نییه‌ له‌ وه‌رگرتنی سووراوه‌كه‌. ئه‌و ڕۆژانه‌ی دێنه‌وه‌ یاد، هه‌ر كاتێ، لێوه‌كانی ئاڵ ده‌كرد. باوكی سه‌رزه‌نشتی ده‌كرد و سووراوه‌كه‌ی لێ فڕێ ده‌دا. ‌خه‌نینه‌وه‌ی منداڵانیش له‌ كاتی خلیسكێنه‌كردنیاندا و كه‌وتنه‌-نێو-چڵپاوی قۆڵته‌كانی به‌رده‌میان، خۆشنوود ده‌بن. 

هێندە نابات پێڕی ڕاوچییەکان دەردەکەون. ئەم ڕاوچییانە ڕۆژانە لەنێو پارک و باخچەکاندا، لەسەر شەقام و نێو ماڵەکاندا سێرەی تفه‌نگه‌كانیان لەسەر کۆتر و ڕیشۆڵه‌كانه‌.

ئەم، لەوەتەی بووەتە کۆتر سیماکانیان دەناسێتەوە، تەنانەت بەر لە دەرکەوتنیشیان، هەر بە نزیکبوونەوەیان بۆنیان دەکات. هەر دوێنێ بوو ڕاوچییەکی بینی ملی كۆترێكی به‌ زیندوویی هەڵکێشا. دەیانبینێت ڕاوچییەکان نیگایان لەسەر جووتێک كۆتره‌ و سێرەیان لێ دەگرن. لە حەژمەتاندا دەکەوێتە باڵەفڕە. سەرنجی ڕاوچییەکان ڕادەکێشێت بۆ لای خۆی. ڕاوچییەکیان بەدەم ڕاوکردنی باڵندەیه‌كی تره‌وه‌ ئاماژەیەک بۆ ئەوەی تەنیشتی دەکات: “شوانە، ئه‌و کۆترەیان بۆ تۆ.”

ئەم دەزانێت تازە بچێتە هەر بەرگێکەوە و بۆ هەر کوێیەکیش بچێت، شوانە قەدەری ئەمە و لێی نابێتەوە. ئەم هەر دەبێت بە دەستی شوانە بکوژرێت. گەڵا، لق و قەدی درەختەکان خوێنی باڵندەکانیان لێ دەچۆڕێتەوە. باخچەکە گمەی کۆتر و چریکەی باڵندەکانی لێ دەبڕێت. هەورێکی چڵکن ئاسمان دادەپۆشێت. قاقای ڕاوچییەکان وەک هەورەگرمە لەنێو پارکەکەدا دەنگ دەداتەوە.

٢٠٢٢

The post <strong>دۆنایدۆن</strong> appeared first on ژنەفتن.

به‌ریكرد به‌لای دیواره‌كه‌وه‌، به‌خه‌مبارییه‌وه‌ نیگایه‌كی درێژی گرته‌ ڕووخساری‌ مات و مه‌لوولی مێرده‌كه‌ی، هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵی هه‌ڵكێشا و لێی ورد بووه‌وه‌ كه‌ مردووئاسا، ‌‌بێ هیچ جووڵه‌یه‌ك له‌سه‌ر گازه‌رای پشت ڕاكشابوو. كامیل هێشتا خه‌و نه‌چووبووه چاوه‌كانییه‌وه، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ فیلمێك بنواڕێت‌ له‌ بنمیچه‌كه ورد ده‌بووه‌وه‌. بێده‌نگییه‌كی خه‌مناك باڵی به‌سه‌ر ژووره‌كه‌دا گرتبوو. دالیا ئه‌و ڕۆژه‌ شوومه‌ی بیر‌كه‌وته‌وه‌، كه‌ ئه‌وی تێدا ئیفلیج بوو.

سپێده‌یه‌كی گه‌رمی هاوین بوو، كامیل له‌گه‌ڵ كرێكاره‌كانی به‌رده‌ستی، له‌ نهۆمی سێیه‌می باڵه‌خانه‌یه‌كه‌وه‌ كاریان ده‌كرد. كامیل و كرێكاره‌كان له‌ سوچێكی نهۆمی سه‌ره‌وه‌ی باڵه‌خانه‌كه‌وه‌ له‌ باره‌ی نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی بنمیچ و ژووره‌كانی باڵه‌خانه‌كه‌وه مشتومڕیان بوو. له‌و ساته‌دا به‌ده‌م قسه‌كردنه‌وه سه‌ری شۆڕ كردبووه‌وه‌ و له‌ پان و به‌رینی بیناكه‌ی ده‌نواڕی، له‌ پڕێك وه‌ك ئه‌وه‌ی خودا ویستبێتی، بلۆكێك له‌ژێر قاچیدا ترازا و كه‌وته‌ خواره‌وه.‌ بێگومان كه‌وتنێك له‌و به‌رزییه‌وه‌ بۆ پیاوێكی به ‌ته‌مه‌ن و كه‌ته‌ی وه‌ك ئه‌م ئه‌سته‌م بوو به زیانێكی كه‌م بۆی ده‌ربچێت. بۆیه‌ ئه‌و ڕووداوه‌ ناهه‌‌مواره هه‌رچوار په‌لی له‌ جووڵه‌ وه‌ستاند، ئیدی له‌سه‌ری بترازێ نه‌یتوانی هیچ ئه‌ندامێكی جه‌سته‌ی ببزوێنێت و بۆ هه‌میشه‌ به‌ ئیفلیجی مایه‌وه‌.

كات هێواش هێواش دره‌نگی ده‌كرد، دالیا له‌نێو جێوبانه‌كه‌یدا ددانی به‌خۆیدا نه‌ده‌گرت، وه‌ك ئه‌وه‌ی كێچ كه‌وتبێته‌ كه‌وڵی هه‌ر گینگڵی ده‌دا، ڕووی وه‌رچه‌رخاند و ته‌ماشا‌یه‌كی مێرده‌كه‌ی كرد، خه‌وی لێ كه‌وتبوو. نه‌ك ته‌نیا ژووره‌كه‌، به‌ڵكوو ته‌واوی دونیا نوقمی بێده‌نگی ببوو. به‌ ئه‌سپایی له‌ پێخه‌فه‌كه‌ی هاته‌ ده‌ره‌وه، گه‌ره‌كی بوو بچێته ئه‌و ژووره‌ی، كه‌ شتومه‌كی زیاده‌ی ماڵه‌وه‌ی لێ هه‌ڵگیراوه‌ و كه‌وتووه‌ته‌ لای ڕاستی حه‌وشه‌ و ده‌رگایه‌كیش له‌ ناندینه‌كه‌وه ده‌چێته‌وه‌ ناوی. لەبەر خۆیەوە گوتی: “ئه‌مێستا قانع له‌وێ چاوه‌ڕێم ده‌كات، ئارامی لێ هه‌ڵگیراوە، ده‌سته‌كانی توند له ‌یه‌كتر ده‌ئاڵێنێت و له‌مسه‌ر بۆ ئه‌وسه‌ری ژووره‌كه‌ دێت و ده‌چێت.” له‌و ساته‌دا هه‌ستێكی توند ناخی داگرت، هیچ كاتێك وه‌ك ئه‌و شه‌وه‌ هه‌ستی به‌ ئازاری ده‌روون نه‌كردبوو: “نا، ناچمه‌ ئه‌ودیو‌، دونیا كاول بێت ناچم.” هاته‌وه لای كوڕه‌كه‌ی، نیگایه‌كی‌ قووڵی‌ تێ گرت، بە غەمگینییەوە گوتی: “گه‌ر له‌ ئاینده‌دا به‌م په‌یوه‌ندییه‌ی زانی، چۆن وه‌ڵامی بده‌مه‌وه؟” چووه‌ به‌ر په‌نجه‌ره‌كه‌، چمكێكی په‌رده‌كه‌ی لادا، ته‌ماشایه‌كی ده‌ره‌وه‌ی كرد و پاشان له‌ ئاسمان و ئه‌ستێره‌كانی ده‌ڕوانی: “ده‌چم، بۆ نه‌چم، خۆ منیش گه‌نج و جوانم، پێویستم به‌وه‌یه‌ خۆشی له‌ ژیانم  ببینم. خۆم و به‌ختی خۆم، بزانه‌ تووشی چی بووم! خراپ گیرم خواردووە بە دەست ئەم دەنگانەی ناو سەرمەوە، تا کەتنێکم پێ نەکەن بێدەنگ نابن، تەنانەت دەرمانەکانیش ناتوانن بێدەنگیان بکەن. له‌وه‌ته‌ی كامیل ئیفلیج بووه‌، خۆشییه‌ك به‌‌ دڵمدا نه‌هاتووه. خۆ به‌ ناشوكریش نه‌بێت هیچی به‌به‌ره‌وه نه‌ماوه‌، ته‌نانه‌ت له‌و ساته‌وه‌ی هه‌ستی به‌وه‌ كردووه‌، كه‌ قانعی برای ده‌وروخولم ده‌دات، ئیتر وه‌كو جاران به‌ ڕووشمه‌وه‌ ناخه‌نێت. ئێستا قانع له‌ودیو هه‌ر چاوه‌ڕێمه، ڕه‌نگه‌ وا بزانێت براكه‌ی هێشتا نه‌خه‌وتووه‌، بۆیه‌ خۆم نه‌گه‌یاندووتێ.”

ڕۆیشته‌ لای ژوورەكه‌ و چه‌شنی دزێك ده‌ستی خسته‌ سه‌ر ده‌سكی ده‌رگاكه‌، به‌ڵام هه‌رچه‌ند‌ زۆری له‌ خۆی ‌كرد نه‌یتوانی ده‌سكی ده‌رگاكه له‌نێو ده‌ستیدا بجووڵێنێت، وه‌ك ئه‌وه‌ی له ‌ناخه‌وه‌ هێزێكی نادیار تین و تاوی له‌به‌ر بڕیبێت، ده‌رگاكه‌ی بۆ نه‌كرایه‌وه‌ ‌و كشایه‌وه‌ دواوه‌. هاته‌وه‌ نێو پێخه‌فه‌كه‌ی و ڕاكشایه‌وه، ته‌ماشایه‌كی به‌رپه‌نجه‌ره‌كه‌ی كرده‌وه‌، قانعی به‌دی كرد، كه‌ به ‌تووڕه‌یییه‌وه له‌ودیوی په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ وه‌ستا بوو و سه‌یری ئه‌می ده‌كرد، ئه‌م تۆقی و به‌ هه‌ردوو ده‌ستی چاوه‌كانی هه‌ڵگڵۆفی، له‌ دڵی خۆیدا گوتی: “نه‌ء، ئه‌و نه‌بوو، هه‌ر ته‌نیا تارمایییه‌ك بوو هاته‌ به‌ر چاوه‌كانم”.

به‌ڵام ئه‌ی چی ده‌بێت ئۆقره‌ی لێ هه‌ڵبگیرێت و خۆی بكات به‌ ژووردا؟ تۆ بڵێی شتی وا بكات؟ ئه‌گه‌رچی هه‌ردووكمان له‌ ناپه‌سه‌ندی په‌یوه‌نیدییه‌كه‌مان تێده‌گه‌ین، به‌ڵام چی بكه‌م؟ خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و ئاگری ترس و ئازاره‌ی ناخم نه‌بێت، كه‌ ماوه‌یه‌كه‌ هه‌ناوم ده‌سووتێنێت، دڵم بۆی لێ ده‌دات.”

خه‌یاڵی ده‌یباته‌وه‌ بۆ ئه‌و ڕۆژانه‌ی، كه‌‌ قانع ده‌هاته‌ بن كڵێشه‌ی و به‌ قسه‌ لووسه‌كانی هه‌ستی ئه‌می به‌لای خۆیدا كێش ده‌كرد.

دوای نیوه‌ڕۆیه‌ك ئاسمان ڕووناك و خۆریش ده‌دره‌وشایه‌وه‌، ئه‌م له‌ حه‌وشه‌ دانیشتبوو و خه‌ریكی پاككردنه‌وه‌ی چیمه‌نه‌كه‌ بوو، له‌و ساته‌دا گوێی له‌ ته‌قه‌ی ده‌رگا بوو كرایه‌وه‌، قانع هاته‌ ژووره‌وه‌، ئه‌م جاره‌ش وه‌ك جاره‌كانی تر به‌ پۆشینی به‌رگه‌ كوردییه‌ تازه‌ و بۆنخۆشه‌ تایبه‌ته‌كه‌یه‌وه‌ به‌ده‌ركه‌وت، ئه‌م تا ڕاده‌یه‌ك به‌ بۆنه‌كه‌ی  ئاشنا بوو. ته‌نیا بۆنه‌ تایبه‌ته‌كه‌ی نا، به‌ڵكوو ڕه‌شكردنه‌وه‌ی قژه‌ پڕ و ماشوبرنجییه‌كه‌ی، كه‌ به‌لایه‌كدا شانه‌ی ده‌كرد و هه‌روه‌ها ئه‌و نیگا مانادارانه‌ش، كه‌ تێی ده‌گرتن و‌ تۆوی حه‌زێكی نه‌خوازراوی تێدا شین ده‌كرد.

ئێستاش ئه‌و ڕۆژه‌ی له‌بیره‌ کە ڕۆیشت به‌ره‌و ناندینه‌كه، كاتێ ئه‌م چایییه‌كی بۆ هێنا، له‌ به‌رده‌میدا داینا و گه‌ڕایه‌وه‌ ناندینه‌كه. كه‌چی قانع به‌ بیانووی ئه‌وه‌ی گوایه‌ چایییه‌كه‌ تۆخه،‌ هه‌ر له‌دوای ئه‌وه‌وه‌ خۆی به‌ ناندینه‌كه‌دا كرد، لێی نزیك بووه‌وه‌ و ده‌ستی هێنا به‌ پشتمله‌ نیمچه‌ ڕووته‌كه‌ی و ئه‌میش ته‌زوویه‌ك به‌ گیانیدا هات. قانع هه‌ردوو ده‌ستی له‌ كه‌مه‌ری ئالاند و سه‌ری خسته‌ بن گوێی و به‌ چپه‌ پێی گوت: “ئه‌م كراسه‌ په‌مه‌یییه‌ت جوان لێ هاتووه‌، وا بڕوات شێتم ده‌كه‌ی، هه‌ر ئه‌م ڕه‌نگه‌ بپۆشه‌ با شێتتر ببم.” له‌و ساته‌دا ئه‌م هیچ نیشانێكی ناڕه‌زایی ده‌رنه‌بڕی، ‌گه‌رچی ئه‌و ڕه‌فتاره‌یشی به‌لاوه به‌‌جێ نه‌بوو.

‌ئه‌م ئه‌و شه‌وه‌ی به‌ یادهاته‌وه‌، كه‌ له‌نێو پێخه‌فه‌كه‌ی ڕاكشابوو، هه‌ر له‌وه‌ دڵنیا بووه‌وه‌‌ كامیل نوستووه‌، به‌ پێدزكێ خۆی گه‌یانده‌ ئه‌و ژووره‌ی‌ قانع تێیدا چاوه‌ڕێی بوو. كه‌ ده‌ر‌گای ژووره‌كه‌ی كرده‌وه ‌و قانعی بینی خۆی خزاندبووه‌ سو‌چێكه‌وه. ڕووناكی ژووره‌كه‌ی داگیرساند. هه‌ردووكیان بۆ ساتێك ته‌ماشای یه‌كدییان كرد، قانع به‌ بزه‌یه‌كه‌وه: “ئه‌وه‌ هاتی؟” ئه‌م بێ هیچ وه‌ڵامێك یه‌كسه‌ر لێی نزیك بووه‌وه‌ و هه‌ردوو ده‌ستی له‌ ملی ئاڵاند. قانع لێوی نا به‌ لێویه‌وه و هه‌ردووكیان بۆ ماوه‌یه‌ك لێوی یه‌كدییان مژی… قانع ده‌ستی به‌نێو قژه‌ درێژ و پڕه‌كه‌یدا ده‌گێڕا. ته‌زوویه‌كی گه‌رم هه‌ردووكیانی داگرت، ئه‌م ماكسییه‌كه‌ی له‌به‌ری خۆی داكه‌ند و له‌سه‌ر  پارچه‌ دۆشه‌كێك به‌ ته‌نیشت یه‌كترینه‌وه‌ ڕاكشان و ڕوویان له ‌یه‌كدی كرد. قانع ده‌ستی خسته‌ سه‌ر‌ مه‌مكه‌ نه‌رمه‌كانی، كه‌ هه‌ر له‌ دوو هه‌رمێی گه‌یو ده‌چوون، ده‌یگوشین. ئیدی تێكئاڵان.

له‌وده‌مه‌دا ده‌نگی شكۆ له‌و خه‌یاڵانه‌ی دابڕی كاتێك به‌ ده‌م خه‌وه‌وه‌ ده‌یگوت: “دایه‌، میزم دێت.” له‌ شوێنی خۆی قیت بووه‌وه‌، گڵۆپه‌كه‌ی داگیرساند و سه‌یری كاتژمێره هه‌ڵواسراوه‌كه‌ی كرد، كات له‌ نیوه‌شه‌و تێپه‌ڕیبوو. بن پیلی شكۆی گرت و بردیه‌ سه‌رئاوه‌كه، ته‌ماشایه‌كی ئه‌و ژووره‌ی كرد، كه‌ زۆرینه‌ی شه‌و ئه‌م و قانع ده‌چوونه‌ ئه‌وێ، به‌ڵام دەرگاکه‌ی کرابووەوە، دالیا لە شوێنی خۆی وەستا و کسپەیەک ناخی هەژاند و تۆقی، سەرەڕای ئەوەش هێواش هێواش لە دەرگاکە نزیک بووەوه، دەستێکی گەیاندێ و لای کردە لاوە، ژوورێكی چۆڵ… “ئای خودایە! تۆ بڵێی کەی ڕۆیشتبێت؟ بۆچی من ئاگام لێ نەبووە؟ خۆ تا هه‌نووكه‌ بەخەبەر بووم.” نیگه‌رانی ئه‌وه ‌بوو‌ چۆن وه‌ڵامی قانع  بداته‌وه و سێ و دووی دڵی خۆی ده‌كرد.

چێشتەنگاو بوو، له‌ سه‌ر كورسییه‌ك پاڵی دایه‌وه‌، لەبەر ئەوەی خانووەکەیان لە شەقامی سەرەکییەوە نێزیك بوو، به‌رده‌وام دەنگی ئۆتۆمبیل و لۆریە زەبەلاحەکان دەهاتن، گەڕەکەکەشیان لەو جۆرە گەڕەکانە بوو، کە هەر بەیانی خوا ڕۆژی دەکردەوە، دەبوو بە هەڵا و منداڵان کۆڵانیان بەرنەدەدا، دەستێگێڕەکانیش په‌یتا په‌یتا دەهاتن… به‌ڵام ئه‌و له‌ ته‌واوی جموجۆڵ و ژاوه‌ژاوی ده‌وروبه‌ری دابڕابوو، هەستی دەکرد، جەستەی وەک هەویر شل و داهێزراوە. خۆشی نەیدەزانی نەخۆشە، یان نا، هیچ شوێنێکی ئازاری هەیە، یان نا. هیچ کام لە ئەندامەکانی جەستەیشی ژانیان نەدەکرد، بەڵام هەر وەک ته‌واوی له‌شی کوترابێ، هه‌ستی به‌ ماندوویه‌تی ده‌كرد. چاوەکانی داخستن. به‌ یادی هاته‌وه‌، كه‌ قانع پێی گوتبوو: “هه‌ر كاتێك بیری منت كرد، ئه‌وا سه‌‌رێك له‌ ژووری یه‌كتربینینەکەمان بده‌.”

كه‌ چاوه‌كانی هه‌ڵهێنان قانعی بینی به‌ كراسێكی بۆر و شه‌رواڵێكی ڕه‌شی چڵكن و سه‌روقژێكی ئاڵۆسكا‌وه‌وە له ‌به‌رده‌میدا قیت بووه‌وه‌.

بە چاوە دەرپۆقیوەکانیەوە لەمی دەڕوانی، بەڵام هەر دەتگوت ئەو قانعەی جاران نییە و بگرە کەسێکی ترە، كه‌سێك ئه‌م هه‌رگیز به‌و شێوه‌یه‌ نه‌یبینیبوو. ئەم زارەتره‌ک بوو، نەیدەزانی ئه‌و لە دەرگاکەوە هاتووه‌تە ژوورەوە، یان لە فڕۆکەیەکەوە بەر بووه‌تەوە خواره‌وە.

هەردووکیان بە بێدەنگییەوە بۆ یه‌كدییان ده‌نواڕی. ئه‌م خەریک بوو دڵی له‌ سینه‌یه‌وه‌ ده‌رچێت، قانع بێدەنگییەکەی شكاند و گوتی: “دوێنێ شەو تا بەیانی چاوەڕێم کردی، بۆ نەهاتی؟” ئەم نەیتوانی یەک وشەش بڵێ، ته‌نیا وڕوکاس لە بەردەمیدا وەستابوو.

له‌وده‌مه‌دا ده‌نگی هۆڕنی لۆرییه‌ك به‌ ئاگای هێنایه‌وه‌. ئه‌میش هه‌ستا و به‌ره‌و ناندینه‌كه ڕۆیشت.‌ هه‌ستی كرد‌ تارمایییه‌ك به‌ دواوه‌یه‌تی. سەرەتا وای بە خەیاڵدا هات شکۆ بێت، چونکە زۆر جار شكۆ ئەو یارییەی لەگەڵدا دەکرد، له‌وساته‌دا ده‌نگی قانع هاته‌ به‌رگوێی: “دوێنێ شه‌و بۆ نه‌هاتی؟ ئه‌مشه‌و دێی؟” به‌ خهن‌ده‌یه‌كه‌وه‌ وه‌لامی دایه‌وه‌: “دێم ئه‌ی چۆن نایه‌م!” ئیدی هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی چاوترووكانێك ئه‌م ڕۆیشت و له‌به‌ر چاوی ون بوو. هەر، كه لە ونبوونی قانع دڵنیا بووەوە، چووه‌ حه‌وشه‌ و لەژێر پلیکانەکان دەبەیه‌ک نەوتی هێنا، بردی بۆ ژووری یه‌كتربینینەکەیان و بەسەر کەلوپەلەکانیدا ڕشت. دەبە نەوتەکەشی، کە کەمێک نەوتی لە بنی مابووەوە هەر لە ژوورەوە، بە تەنیشتی زۆپا کۆنەکەوە داینا، دەرگاکەی پێوەدایەوە و گه‌ڕایه‌وه‌ ناندینه‌كه‌.

ئەگەرچی لە ناخەوە هەستی بە شپرزەیی دەکرد، بەڵام لەبەردەم کامیل و شکۆدا هیچ نیشانێکی وای دەرنەده‌خست، کە هەستی پێ بکەن. خۆ لە ڕاستیدا ئەو تەنیا بە جەستە لەوێ بوو، ئەگینا بە دڵ و بە گیان لەوێ نەبوو و هەزار ختورە بە مێشکیدا دەهات. ته‌نانه‌ت به ‌درێژاییی شه‌و یه‌ك وشه‌یشی له‌گه‌ڵ نه‌گوتن. كاتێكیش قانع هات، ئەم لە ناندینەکە بە بیانوی شووشتنی قاپەکانەوە لە چاوەڕوانیدا بوو، وەک جارەکانی پێشوتر دەرگای حەوشە و دەرگای هۆڵەکەی پێوە نەدابوو. دالیا دەیزانی هەر لەگەڵ چوونە ژوورەوەدا و لە دوای كڵۆمدانی دەرگاکه‌، دەبێت زوو کارەکە ئەنجام بدات. كه‌ خۆی كرد به‌ ژووردا قانع ڕوخساری پێده‌كه‌نی و ببووه‌ یه‌ك پارچه‌ حه‌ز. دالیا بە زۆر لەخۆکردنێکەوە زەردەخەنەیەکی بۆ کرد. ئه‌و ویستی باوەشی پێدا بکات، بەڵام ئەم كشایه‌ دواوه‌ و خۆی به‌ كلۆمدانی ده‌رگاكه‌وه‌ خه‌ریك كرد. پاشان دەستی خستە گیرفانیەوه‌، وەک ئەوەی بیەوێ لەوە دڵنیا ببێتەوه‌، کە ئاخۆ چەرخەکەی لەگەڵ خۆیدا هێناوە یان نا؟ قانع لووتی گرت و به‌ ده‌نگێكی نزم و گنه‌وه‌ پرسی: “ئەو بۆنە چییە، دەڵێی نەوت لێرە ڕژاوە؟!”

_ ئه‌مڕۆ شکۆ و منداڵەکان له‌ حه‌وشه‌ یارییان ده‌كرد، بۆیه‌ نه‌وته‌كه‌م هێنایه‌ ئێره‌. دالیا وای گوت. له‌گه‌ڵ گوتنی ئه‌مه‌دا فرسەتی هێنا، چەرخەکەی لە گیرفانی دەرهێنا و چەخماخەیەکی لێ دا، هەڵیدایە نێو کەلوپەلە نەوتاوییەکانەوە و ئیدی هەموو شوێنیک بووە یەک پارچە ئاگر.

٢٠٢١

The post وەهم appeared first on ژنەفتن.

ئه‌و ئێواره‌یه‌، کە وا ده‌زانم هه‌ر ئێستایه، هەرگیز بیرم نه‌چووه‌ته‌وه، به‌ لاڵه‌‌په‌تێ تا‌ “ده”م ژمارد و بێده‌نگ بووم، دووباره‌م كرده‌وه‌ و كڕ بووم، تاوێكی تر وێستام، ڕووم له‌ دره‌خته‌كه‌ وه‌رچه‌رخاند و سه‌یری چوارده‌وری خۆمم كرد، له‌‌ بێده‌نگیییه‌كه‌دا دڵنیا بوومه‌وه‌ هه‌موو هاوڕێکانم خۆیان حه‌شار داوه‌‌.

ده‌وروپشتی دارتووه‌كه‌م پشكنی، تا بزانم داخۆ ئه‌وجاره‌یش سالار له‌ پشت دره‌خته‌كه‌وه‌ خۆی مه‌ڵاس نەداوه‌‌، به‌ڵام له‌وێ نه‌مبینی. دارتووه‌كه‌م به‌جێهێشت و بۆ پشته‌وه‌ی لادیواره‌‌كه‌ی حه‌وشه‌ی ماڵی هیواشه‌ل هه‌نگاوم نا، كه هه‌میشه‌ له‌پشت ئه‌و دیواره‌ ڕووخاو‌ه‌وه‌ خۆی حه‌شار ده‌دا؛ هیوا لەبەر قاچەکانی نه‌یده‌توانی زۆر دوور بكه‌وێته‌وه‌، ئه‌و پەنادیواره‌ گونجاوترین په‌ناگه‌یەك بوو بۆی. هیواشم نە له‌پاڵ دیواره‌كه ‌و نە له‌ناو حه‌وشه‌ بێده‌رگا‌كه‌یان نەدۆزیەوە. له‌وێ دووركه‌وتمه‌وه‌ و ڕۆیشتم به‌دوای ئازادی باڵابه‌رزدا بگه‌ڕێم، كه‌ به‌ لۆقدرێژ ناومان ده‌برد، ئه‌و ده‌بوو خۆی زۆر كووڕ كردبایه‌وه‌ تا كه‌سمان نه‌یبینین.

پاشان به‌دوای منداڵه‌كانی تردا ‌گه‌ڕام، سه‌یر بوو، نه‌ ئه‌وان له‌ شوێنه‌كانی خۆیان بوون و نه‌ ده‌نگی هیچ كامێكیشیانم له ‌دووره‌وه ده‌‌بیست. دوایین شوێن، كه‌ به‌نیاز بووم شاڵاوی لێ گڕ بده‌م، دارهه‌رمێ پیره‌كه‌ بوو، كه‌ به‌رانبه‌ر ماڵی یه‌كێك له‌ هاوڕێكانمان بوو. به‌ره‌و دره‌خته‌كه‌… بندیواری خانووه‌كه‌ی هاوڕێكه‌مانم جێ نه‌هێشتبوو، دره‌خته‌‌ قه‌ده‌ئه‌ستووره‌كه‌ خۆی پێشاندام و نه‌دام، كه‌ گوێم له‌‌ هه‌ریه‌ك له‌ دایكی سالار و هیوا بوو‌، بانگیان ده‌كردن: “منداڵینه‌ دره‌نگه‌ وه‌رنه‌وه!‌ كاتی نانخواردنه” به‌ره‌و دره‌خته‌كه‌ ‌ڕۆیشتم و گوێم لێیان بوو ده‌یانگوت: “ده‌بێت ئه‌و منداڵانه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌، نه‌كا دیسان ئاده‌میان لێ په‌یدا ببێت”.

ئاده‌م ئیستێكی پێ كردم، خۆی نا، ناوه‌كه‌ی، ترس هانای وه‌به‌رهێنام، ویستم نه‌چمه‌ لای دره‌خته‌كه‌وە، به‌ڵام حه‌زی گڕدانی شاڵاو بەرەو ئەوێ دنه‌ی دام.‌ دڵنیا بووم، كه‌ هه‌میشه له‌پاڵ دارهه‌رمێكه‌وه‌ قنج داده‌نیشێت، ده‌ست به‌ چاوه‌كانیه‌وه ‌ده‌گرێت و له‌‌و وایه كه‌س نایبینێت. ئاخر ئه‌و له‌ هه‌موومان بچووكتر بوو، به‌ڵام كه‌ چه‌ند جارێك به‌ چوارده‌وری دره‌خته‌كه‌دا سووڕامه‌وه‌، سه‌یر بوو، شاڵاویش له‌وێ نه‌بوو!

گه‌ره‌كم بوو له‌ دره‌خته‌كه‌ دوور بكه‌ومه‌وه. له‌و ساته‌دا له‌سه‌ر لقوپۆپی دره‌خته‌كه‌وه‌ هه‌ستم به‌ خشه‌ و جووڵه‌یه‌كی نامۆ كرد. سه‌رم هه‌ڵبڕی و ئاده‌مم له‌سه‌ر دارهه‌رمێكه‌وه‌ به‌دی كرد، ئه‌وجاره‌ خۆی بوو، قاچێكی نووشتاندبووه‌وه‌ و قاچه‌كه‌ی تریشی به‌ لقێكی دره‌خته‌كه‌دا شۆڕ كردبووه‌وه‌، ده‌سته‌ باریك و تووكنه‌كانیشی به‌ لقێكی به‌رزتره‌وه‌ گرتبوو، چاوه ‌شینه‌ گه‌وره‌ پڵنگئاساكانیشی هه‌ڵتۆقیبوونه‌ چاوه‌كانم، وه‌ك ئه‌وه‌ی خۆی بۆ نێچیره‌كه‌ی مات دابێت، خۆی مات دابوو. له‌رز هه‌موو گیانمی داگرت، قاچه‌كانم بۆ نه‌هاتن له‌گه‌ڵ خۆمیان به‌رم و بۆی ده‌ربچم، نه‌شم ده‌وێرا به‌باشی ته‌ماشای بكه‌م. قاچه ئاره‌قكردووه‌كانم له‌ناو نه‌عله‌ ڕه‌ساسییه‌كانمدا تووندتر كرد، كه‌چی قاچه‌كانم له‌دووم نه‌ده‌هاتن. خوێن له ‌ده‌ماره‌كانیان مه‌یی بوو. بۆ ئه‌وه‌ی ده‌رفه‌تێكم بۆ بڕه‌خسێ، ڕابكه‌م و نه‌كه‌ومه ‌ژێرده‌ستی، به‌ڵام تۆقیبووم، ترس وه‌جووڵه‌ی نه‌هێنان. زمانم هه‌ڵهێنایه‌وه‌، به‌ڵام هاوار و ڕاكردنی چی؟ خۆ هێزی ئه‌ژنۆم نه‌مابووه‌ تا ڕابكه‌م، ئاخر ئه‌و به‌ بازێك خۆی هه‌ڵداوه‌ته‌ خواره‌وه‌، وا له‌ به‌رده‌ممدایه‌. خۆ ده‌نگیشم ده‌رنایه‌ت تاكوو هاوار بۆ منداڵەکان بكه‌م و بڵێم: “فریام بكه‌ون، ئاده‌م لێره‌یه‌، ئه‌و شێته‌ لێره‌یه‌” منێكی لاڵه‌په‌ته‌ تازه‌ زمانم له‌ گۆ كه‌وتبووه.

هه‌ر زوو به‌ ده‌ستوپه‌نجه‌ به‌هێز و زبره‌كانی، تووند یه‌خه‌ی كراسه شینه‌ قۆڵكورته‌كه‌می گرت و به‌ره‌و خۆی په‌لكێشی كردم. هه‌وڵی خۆڕاپسكاندنم هه‌بوو، به‌ڵام نه‌ هێزی ئه‌وه‌م هه‌بوو پاڵێكی پێوه ‌بنێم، نه‌ له‌بیری ئه‌وه‌شدا بووم گاز له ‌ده‌ستوپه‌نجه‌ ناشیرین و زبره‌كانی بگرم. ئه‌و هه‌ر ڕایده‌كێشام و ڕایده‌كێشام. نینۆكه درێژه‌كانی پشته‌مل و گه‌ردنمی زامدار كردبوو. نه‌مده‌زانی به‌ ئازاری قۆڵ و باسكم ڕابگه‌م، یا‌خود له ‌هه‌وڵی گرتنی بیجامه‌كه‌مدا بم، كه‌ خه‌ریك بوو له ‌پێم داده‌كه‌ندرا. بۆ ئه‌وه‌ی لاستیقه‌كه‌ی له‌ كه‌مه‌رم نه‌ترازێت، هه‌ردوو ده‌ستم تووند به‌ بیجامه‌كه‌وه‌‌‌ گرتبوو، كه‌ هه‌ر سپێده‌ی ئه‌و ڕۆژه‌، پووره‌ میهره‌بانم لاستیقه‌كه‌ی به‌ دانه‌یه‌كی تووند و تۆڵتر بۆ نه‌گۆڕیبووم، به‌ڵكوو به‌ مه‌به‌ستی تووندكردنەوەی یه‌ك دوو گرێی لێدابوو.

تا ده‌هات جێگه‌ی ئازاری لاستیقه‌كه‌ له‌نێو قه‌دمدا زیاتر ده‌بوو، منیش زیاتر بڕستم لێ ده‌بڕا. پێڵاوه‌ ڕه‌قه چه‌رمه‌كانی، له‌سه‌ر قاچم دانا و پاڵێكی پێوه‌نام، ئیدی ده‌ستم له‌ كه‌مه‌ری بیجامه‌كه‌م پچڕا و له ‌پێم داكه‌ندرا.

دیسانه‌وه‌ ویستم ڕابكه‌م، ئه‌‌و جاره‌ تووند گرتمی و ده‌ستی به‌ لاستیقه‌كه‌مه‌وه‌ گرت، شه‌رواڵه‌كه‌ی هێنایه‌ خواره‌وه‌، ڕوو له‌ دره‌خته‌كه‌ پاڵێكی پێوه‌نام و تووند خۆی پێوه‌ نووساندم. خێرا خێرا تفی له‌ ده‌ستی ده‌دا و تێنه‌ده‌گه‌یشتم و بێهووده‌ هه‌ر خۆمم ڕاده‌پسكاند، به‌ڵام هێزی منداڵێك له ‌كوێ و ئی مرۆڤێكی پێگه‌یشتوو له‌ كوێ، چ جای ئه‌وه‌ش كه‌ ئه‌و مرۆڤه‌ ئەژدیهایه‌ك بێت بۆ خۆی.

چه‌ند خووله‌كێك ڕه‌تی دابوو ئاده‌م ‌تووند خۆی پێوه‌ نووساندبووم، كه‌ ده‌نگه‌ده‌نگی هاوڕێكانم هاته‌ به‌ر گوێ، دیار بوو منداڵه‌كان به‌ره‌و لامان دەهاتن. هیوا به‌ده‌م هاویشتنی به‌ردێكه‌وه‌ نزیك بووه‌وه‌ ‌و هاواری كرد: “ده‌ی با به‌ردبارانی بكه‌ین، به‌رد له‌و شێته بگرن”. ئیدی من نازانم چۆن بوو بیجامه‌كه‌مم هه‌ڵكێشایه‌وه‌ و ‌هه‌ر یه‌كێكمان به‌لایه‌كدا ڕامان كرد. ئاده‌میش تا نێزیك ماڵه‌وه‌ ‌دوامان كه‌وت، به‌ڵام ئه‌و جاره‌ هیچ كه‌سێکمانی بۆ نه‌گیرا.

ئیدی له‌و ئێواره‌یه‌وه‌ من هەرگیز توخنی چاوشاركێ نەکەوتمەوە. ماوەیەکی زۆر ترس هه‌راسانی كردبووم، ته‌نانه‌ت لەنێو پێخه‌ف ‌و له‌ خه‌ونیشدا مۆته‌كه‌ی ژێر دره‌خته‌كه‌ ده‌ستی لێ هه‌ڵنه‌ده‌گرتم، زۆر جارانیش به‌ده‌م خه‌وه‌وه‌ وڕێنه‌ و هاوارم ده‌كرد.

هه‌رچه‌نده‌ ئاده‌م توخنی هاوڕێكانیشم كه‌وتبوو، به‌ڵام هه‌ر بیرم له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌، كه‌ هه‌موو هاوڕێكانم به‌ گونوقوونی ڕووتەوه‌ منیان بینیبوو. له ‌دوای ئه‌و ڕۆژه‌وه‌ پووره‌ میهره‌بان قایشی بیجامه‌كه‌می به‌ دانه‌یه‌كی تووند و تۆڵتر گۆڕی، بۆ ئه‌وه‌ی هیچ ئاده‌مێك نه‌توانێت له‌ پێمی دابكه‌نێت. شه‌وانه‌ش چرای ژووره‌كه‌ی خامۆش نه‌ده‌كرد و چاودێریی زیاتری ده‌كردم.

ئه‌و ئێوارانه‌ی هاوڕێكانم له‌گه‌ڵ دایكیان بۆ یاریی تۆپێن ده‌هاتنه‌ حه‌وشه‌كه‌مان، گوێم لێ بوو‌ ژنه‌كان له‌گه‌ڵ پوورم داده‌نیشتن و باسی ئاده‌میان ده‌كرد، كه‌ بۆچی ده‌ستدرێژی ده‌كاته‌ سه‌ر منداڵان. منیش بۆ‌ گوێگرتن لێیان خۆم له هاوڕێكانم ده‌خڵافاند، بۆ ئه‌وه‌ی شتێك له‌مه‌ڕ ئاده‌مه‌وه ببیستم. وه‌ك لێیانم ده‌بیست ئاده‌م له‌ ته‌مه‌نی ئێستای مندا بووه‌، له‌ناو كێڵگه‌ی گوڵه‌به‌ڕۆژه‌كاندا كه‌سێكی نه‌ناسراو ده‌ستدرێژی كردبووه‌ سه‌ر. ئه‌و ڕووداوه‌ بووبووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی باری ده‌روونیی تێك بچێت و خوولیای ده‌ستدرێژیكردنه‌ سه‌ر منداڵانی تێدا بفراژێت. پووریشم ته‌نیا گوێی لێیان ده‌گرت، خه‌یاڵی ده‌ڕۆیشت و بێده‌نگ.

دیسان، بەم نیوه‌شه‌وە لە خەو ڕاپەڕیووم. هەرچەندە پێنج ساڵێك بەسەر ئەو ڕووداوەدا تێپەڕیووە، بەڵام وا ئەمشەویش جارێکی دی مۆتەکەکەی لە خەو ڕایپەڕاندووم. لەنێو پێخه‌فه‌كه‌م سەیری دەوروپشتی خۆم دەکەم، چاوم به‌دوای پوورمدا ده‌گێڕم و پوورم لە جێخه‌وه‌كه‌ی نییه‌. چەند ڕۆژێك لەمەوبەر پێی گوتم: “تۆ ئیدی دەنگت گڕ بووە، پێویستە ژوورێکت بۆ جیا بکەمەوە”

ماوەیەکە شەوانە وەك جاران‌‌ ئه‌و به‌رگه‌ سه‌ته‌نه‌ لووسانه‌ی نا‌پۆشێت، كه‌ هه‌ریه‌كەی جۆر و ڕه‌نگێكن، بۆ خەوتن دەیپۆشین و قۆڵه‌ سپی و ڕووته‌كانی تێیدا به‌دیار ده‌كه‌وتن. ئەو کاتانەی ده‌یخستمه‌ نێو باڵه‌كانییه‌وه خه‌تێك له‌نێوان مه‌مكه‌‌كانیدا دروست ده‌بوو. ئا، من هەست دەکەم خۆیم لێ دەپارێزێت، چونكه‌ له‌و شه‌وه‌وه‌، كه ‌خۆیم پێوه ‌نووساند و كوڵمه ‌گوڵڕه‌نگه‌كانیم ماچ كرد، ئیدی خۆیم لێ دووره‌په‌رێز ده‌گرێت و به‌ ده‌ور و پشتمدا نایه‌ت. چاوەڕوانم و بەڵکوو پەیدا ببێتەوە، بەڵام ماوەیەکی بەسەردا تێده‌په‌ڕێت و هەر دیار نییە. ترس و دڵه‌كووته‌ دامده‌گرن. له‌ خۆم ده‌پرسم ئاخۆ دەبێ بەم نیوەشەوە بۆ کوێ چوو بێت، كه‌ منی وا بەتەنیا لێرە جێهێشتووە؟ تۆ بڵێیت چی بەسەر هاتبێت؟

لە کەیەوە و بۆچی من کەوتوومەتە لای پوورم؟ بۆ لای خێزانەکەم ناژیم؟ نازانم. چەندین جار ئه‌و پرسیارانه‌م لێی ‌كردووە، به‌ڵام تا ئێستا وەڵامێکیم لێی دەستگیر نەبووە و ده‌په‌ڕێته‌وه‌ لایه‌كی تر. خۆشم بە جۆرێك وابەسته‌ی بووم و سۆزم بۆی هەیە، کە زیاتر حەز دەکەم لای ئەو بژیم و بۆ لای خێزانەکەم، کە لە شار دەژین، نەگەڕێمەوە.

‌ژنێكە زۆر حه‌زی له‌‌ خوێندنه‌وه‌ی چیرۆك و ڕۆمانە. زۆربه‌ی شه‌وان دوای كاره‌كانی ماڵ، له‌ كتێبخانه بچووكه‌كه‌یه‌وه‌ كتێب ده‌رده‌هێنێ و بۆم ده‌خوێنێته‌وه‌،‌ منیش هەر لە زووەوە به‌و مێشكه‌ بچووكه‌مه‌وه‌ له‌گه‌ڵ چیرۆك و داستانه‌كانیدا گه‌شت به‌نێو دونیادا ده‌كه‌م.

سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌یش خه‌مێكی قووڵ لۆچی زاندووه‌ته‌ به‌ر چاوه‌كانی. ته‌نانه‌ت خوێندنه‌وه‌ی كتێبیش ئه‌و خه‌مه‌ی نه‌‌ڕه‌واندووه‌ته‌وه‌. ئاگام لێی بووە هه‌ندێكجار نائاگایانه‌ ئاهی هه‌ڵكێشاوە، دڵۆپ دڵۆپ‌ فرمێسكی ‌ڕژاندوون. من هەر لە زووەوە بە بێده‌نگی ته‌ماشام ده‌كرد و سه‌ره‌ده‌رییم له‌و نهێنییه‌ی نه‌ده‌كرد. ئای چه‌ندم حه‌ز ده‌كرد نهێنیی ئه‌و خه‌م و فرمێسكانه‌ی بزانم!

نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌، به‌ڵكوو ئه‌و ده‌مانه‌ی، كه‌ له‌ ناندێنه‌كه‌ ده‌بووین، تاوێك لێم ڕاده‌ما و هیچی نه‌ده‌گوت، له‌ خۆیه‌وه هه‌ڵده‌چوو. ئه‌و ساته‌ی په‌شۆكاو و هه‌ناسه‌سوار ده‌بوو، ده‌رگه‌ی كه‌وه‌نته‌ره‌ بچووكه‌كه‌ی ده‌خسته‌ سه‌رپشت و هه‌رچی په‌رداخ و پیاڵه‌ی نه‌خشدار هه‌بوون؛ دڵی گرتبوونی و له‌ شاره‌وه‌ سه‌ندبوونی، یه‌كه‌ به ‌یه‌كه‌‌ له‌ناو ڕه‌فه‌ی كه‌وه‌نته‌ره‌كه‌ی ده‌رده‌هێنان و پێكی دادەکێشان، زرینگه‌یان لێوه‌ به‌رز ده‌بووه‌وه‌ و دەشکان. ده‌ستوپه‌نجه‌كانی خوێنیان لێ ده‌چۆڕا. من حه‌په‌ساو به‌ چاوی منداڵانه‌مه‌وه‌ تێی ڕادەمام، ‌بێ ئه‌وه‌ی بزانم چی ده‌گوزه‌رێت. بیرم له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ ئاخۆ ئه‌و چێژ له‌ شكاندن و وردوخاشكردن وه‌رده‌گرێت یا‌خود چێژ له ‌بینینی خوێن؟ بەڵام من به‌وه‌ ڕاهاتبووم، كه‌ هیچ پرسیارێكی لێ نه‌كه‌م. هه‌ندێك شه‌و له‌پڕ به‌ پڕتاو ده‌ڕۆیشت و دیار نه‌ده‌ما، له‌ كاتی هاتنه‌وه‌ی تا به‌یانی خه‌وێكی قووڵ ده‌خه‌وت. منیش سه‌یر، به‌ ئاره‌زووی دڵ ته‌ماشای ڕووخسار و قژه‌ زه‌رده‌ ئاڵۆسكاوه‌كه‌ی و لێوه‌ ئاڵه‌كه‌یم ده‌كرد، ئای چه‌ند حه‌زم ده‌كرد به‌ هه‌موو هێزی خۆم گازێكی تووند له‌ لێوه‌كانی بگرم، به‌ڵام ترس ئه‌و ڕێیه‌ی‌ لێ كوێر كردبووم.

سه‌ره‌ڕای چرچولۆچی ژێر چاوه‌كانی، هەتا ئێستاش جوانییه‌ ته‌لیسماویییه‌كه‌ی خۆی له‌ده‌ست نه‌داوە، ده‌توانم بڵێم، ئه‌و سەردەمانێك جوانترین ژنی شارۆچكه‌كه‌ بووه‌. هه‌ر بۆیه‌ هه‌موو نیگاكانی پیاوان له‌سه‌ر ئه‌و بوون، پیاوی ژندار، ڕه‌به‌ن و ته‌نانه‌ت كوڕه‌ گه‌نجه‌كانیش. به‌تایبه‌ت له ‌به‌‌‌‌هاراندا ئه‌و ده‌مانه‌ی، كه‌ شكۆفه‌ی گوڵه‌كان ده‌شتوده‌ریان ده‌ڕازانده‌وه و خه‌ڵكی به‌ به‌رگی ئاڵوواڵاوه بۆ سه‌یران و گه‌شت وه‌ده‌ر ده‌كه‌وتن. ئه‌ویش وه‌ك ئه‌وان خۆی ده‌ڕازانده‌وه‌، بەڵام جوانییه‌كه‌ی وی له جوانی‌ ژنانی دی جیاوازتر بوو.

ئه‌و كاتانه‌ی بای نه‌سیم گه‌مه‌ی به‌ تاڵه‌كانی زووڵفی ده‌كرد و نیوه‌ی ڕوخساره‌ ساف و لووسه‌كه‌ی داده‌پۆشی، هێنده‌ی تر پیاوانی شه‌یدا ده‌كرد، هه‌موویان به ‌تاسه‌ی بزه‌یه‌كی بوون. به‌ ئاواتی خه‌ونی باخه‌ڵیه‌وه‌ بوون، به‌ڵام ئه‌و خۆشیی له‌هیچ پیاوێكی شارۆچكه‌كه‌مان نه‌ده‌هات و بزه‌ نه‌یده‌گرت. ته‌نانه‌ت ڕێكوپێكترین پیاوانیش له‌ چاوی پوورمدا هه‌ر له‌ گورگێك ده‌چوون، ده‌یزانی ئه‌وان ته‌نیا وه‌ك حه‌ز و ئاره‌زوو ده‌یبینن.

وەك بەم دووایییانە بۆم ڕوون بووه‌ته‌وه‌ ئەو تەمەنی یازدە ساڵان بووە، کە ئێوارەیەك دایبابی بۆ کارێك دەینێرن بۆ ماڵی دراوسێیەکیان. بەو بانگی شێوانە لە کۆڵانەکەدا پیاوێکی لێ پەیدا دەبێت و له‌لای دره‌ختێكی نزیك ماڵیان، وەك گورگێك دەستدرێژی دەکاتە سەری. پێدەچێت دره‌خته‌كان لەم شارۆچکەیەدا تەنيا بۆ ڕووداوگه‌لێكی لەو جۆرە نێژرابن. هاواركردنی پوورم له‌و ده‌مه‌دا كۆمه‌ڵه‌ كه‌سێك له‌ گه‌وره ‌و بچووك له‌و ناوه كۆ ده‌كاته‌وه‌، بەڵام کابرا خۆی له‌به‌ر چاوی هه‌موویاندا ون ده‌كات و كه‌س نه‌یزانی کێ بووه‌ و بۆ كوێ چووه‌. چەند ساڵێك دوای ئەو ڕووداوە پوورم جارێك بە خۆدەرمانخواردکردن هەوڵی خۆکوشتن دەدات، بەڵام نەنك و باپیرەم فریای دەکەون و دەیگەیەننە نەخۆشخانە. ئەو نەمرد، بەڵام هەموو حەزێکی بۆ هاوسەرگیری تێدا مرد. من ئەو کاتانە نەمدەزانی بۆچی پوورم شوو ناکات. ئیدی له ترسی گیانی پوورم، نه‌نك و باپیرم بڕیاریان دا‌ من ‌لای ئه‌و بمێنمه‌وه‌. بڵێی ئه‌وه‌ چیرۆكی هاتنی من بێت بۆ ئه‌م ماڵه‌؟

لەناو پێخەفەکەمدام، خەو لە چاوانم تۆراوە و پووریشم هەر دیار نییە. نەکا پووریشم خەوناسا له‌م ماڵە تۆرا بێت. بە نیگەرانیییەوە له‌ناو نوێنەکانم دێمە‌ ده‌ره‌وه‌. بێده‌نگ به ناو‌ ماڵەکەدا دەگه‌ڕێم، به‌ڵام پوورم له‌ هیچ كام له‌ ژووره‌كان دیار نییە. ده‌نگێكی نامۆ دێتە‌ به‌رگوێم، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌سێك له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ قسه‌ بكات یا ده‌نگی ئاهوناڵه، هه‌ناسه‌یه‌كی ماندوو یان ده‌نگێگ له‌و جۆره‌ ده‌نگانه‌ی، كه‌ مرۆڤ سه‌راسیمه‌ ده‌كه‌ن.‌ ده‌نگه‌ نامۆكه‌‌ به‌ره‌و ژێر پلیکانەکانم دەبات. لەژێر پلیکانەکاندا‌ ژوورێكی بچووك، كه كه‌لوپه‌لی زستانان یاخود هاوینانی تێدا هه‌ڵده‌گیرێت. نزیكتر دەبمه‌وه ‌و له‌ به‌ردەم ده‌رگه‌كەدا ڕه‌ق ده‌بم، بێدەنگ دەوەستم‌ و هه‌ناسه‌م لێ ده‌بڕێت. دەرگه‌کە بەهۆی تێکچوونی كێلۆنەکەیەوه‌ به‌‌ ته‌واوی دانه‌خراوه‌. من لەنێو تاریکیییەکەوە تیشکی ڕووناکی لە‌ کەلێنی ده‌رگه‌كه‌وه بەدی دەکەم. لێیه‌وه‌ پوورم ده‌بینم به‌ ژێر كراسێكه‌وه‌ له‌سه‌ر موكێتێکی گوڵگوڵییه‌وه‌ دانیشتووە.

لایه‌كی ڕوخسار و جەستەی له‌ منه‌وه‌ دیارە، لایەکەی تریشی لەو ئاوێنەیەوە دەبینم، کە بەرانبەری دانیشتووە و قاچەکانی لێ بڵاو کردوونەتەوە. چەند دانە مۆمێکی لای خۆیەوە داناوە و چەند دانەیەکیشی داگیرساندوون. ئەو لە ئاوێنەکەدا لە خۆی‌ ورد ده‌بێتە‌وه و‌‌ ده‌ست به‌ ڕخساره‌ نه‌رمه‌‌ بێگه‌رده‌كه‌یدا ده‌خشێنێ، قژه زه‌رد و ژاکاوەکەی لەسەر ڕووی لا ده‌دات. دەیبینم خۆی ڕووت و قووت كردووه‌ته‌وه. شەرمێکی تێکەڵ بە خەم دامدەگرێت. ئای خودایە چی دەبینم! من یه‌كه‌م جارمە ژنێك به‌و جه‌سته‌ سپی و سۆڵه‌وه‌ ده‌بینم. حەز دەکەم بگەڕێمەوە دواوە، بەڵام حه‌زێك ڕامده‌گرێت، به ‌خۆیه‌وه‌ ده‌مگوشێت. دەبینم‌ دەستێکی بە ‌ناو گه‌ڵیدا دەخشێنێ و ده‌ستێكیشی بە‌ مه‌مكه‌كانیدا ده‌هێنێت، كه‌ چه‌شنی دوو سێو به‌ره‌و سیسبوون ده‌چن. منیش هه‌مان شت دووپات ده‌كه‌مه‌وه، ده‌ست بۆ ناو گه‌ڵم ده‌به‌م و هه‌ست به‌ ئه‌ندامی نێرینه‌م ده‌كه‌م، كه‌ ڕه‌ق ده‌بێت، وه‌ك ئاده‌م به‌ تف ته‌ڕی ده‌كه‌م و هه‌ست به‌ خۆشییه‌كی له‌ڕاده‌به‌ده‌ر ده‌كه‌م. جارجارە سه‌ری به‌رز ده‌كاته‌وه‌، لێوه‌كانی ده‌گه‌زێت و چاوه‌كانی داده‌خات. به‌ ده‌ستێکی ‌هه‌ردوو مه‌مكی به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌نووسێنێت و به‌رزیان ده‌كاته‌وه‌. دەیەوێت گۆی مه‌مكه‌‌كانی به‌ زمانی ته‌ڕ بكات، به‌ڵام بۆی ناکرێت. ئاهوناڵه‌ی تێكه‌ڵ به‌ هه‌ناسه‌ی ته‌نیاییی خۆی بووە و زۆر نامۆ دێته‌ به‌رچاوم، له‌وه‌ ده‌چێت زۆربه‌ی شه‌وان ئه‌و‌ها له‌گه‌ڵ خۆی تێكه‌ڵ بووبێت.

خێرا له‌ ده‌رگه‌كه‌ دوور ده‌کەو‌مه‌وه‌، به‌ پێدزكێ دەچمه‌وه‌ ناو پێخه‌فه‌كه‌م‌، به‌ڵام شتێك له‌ زه‌ینمدا به‌ره‌و خوار ده‌جووڵێت، هه‌ست ده‌كه‌م له‌نێو ده‌ستمدا ده‌پووكێته‌وه‌ و خه‌ریكه‌ به‌رده‌بێته‌وه‌.

٢٠٢١

The post میهره‌بان appeared first on ژنەفتن.