جەنابی مولازم میم. ئەلیف بە چاوانی هەڵماسیوەوە لە پشتی مێزێکی دارینی ڕزیو دانیشتبوو. خەواڵو بوو. دۆسیەکەم خستە سەر مێزەکە سەیرێکی کرد و زەق لەنێو چاوەکانمی ڕوانی.

گوتی: لەم کاتی شەوەدا کە بە دوای دزدا ناگرێن.

گوتم: ببوورن، گرووبان خۆی گوتی وەرە بڕۆینە پاسگە.

پەڕاوی ڕاپۆرتەکەی ژێر و ژوور کرد.

– لە ئەڵمانیا دەخوێنی؟

– بەڵێ.

– بۆ لەوێ؟

بە نینۆکی دۆشاومژەی ڕاستی، زەخمی سەر دەستی چەپی دەخوراند و باوێشکی دەدا.

– بۆ چی ڕۆیشتی لەوێ بخوێنی. نەدەکرا هەر لێرە درێژە بە خوێندن بدەی؟

لە وەڵامیدا هەرچیم بە زەیندا هات گوتم، بەڵام قانع نەبوو.

گوتی: دەبوایە لێرەکانێ بمایتایەتەوە. نەدەڕۆیشتە وڵاتێک کە پارکی ڕووتەکانی هەیە. مەگەر نەدەکرا لە وڵاتی خۆت دکتۆرا وەرگری؟

وەڕەز بووم. نزیکەی کاتژمێرێک چاو لەسەر دەرگا و گوێ هەڵخستن لە بڵینگۆ لە هۆڵی چاوەڕوانی لەسەر کورسی مێتاڵی دانیشتبووم، لە پاڵ پیاوێک کە بە تەواوی سەرخۆش بوو و لە خەو و بێداریدا لەگەڵ خۆی قسەی دەکرد. دەستی ڕاستیان بە کەلەپچە بەستبوو بە شیشەی کورسییەکەوە.

– چییان لێ دزیوی؟

– جانتایەک کە پاسپۆرت، ناسنامە، بڕوانامەی خوێندن، دوو هەزار یۆرۆ، لاپتۆپ و ئەنگوستیلەی دەزگیرانی تێدایە.

لەسەر دەستی چەپی جۆگەلەیلی باریکی خوێن وەگەر کەوتبوون.چی دەخوێنی؟

– ئارکاییکی ئەنترۆپۆلۆژی.

– چی؟

– ڕشتەکەم لەبارەی نیاندەرتاڵەکان و هۆمۆساپیەنسەکانە.

– ئەها، مرۆڤی هۆشمەند… نەکا تۆ ئەوەیت کە ددانی شیری مرۆڤێکی نیاندەرتاڵی لە ناوەدروەن[1] دۆزیبوویەوە؟

– من و لیژنەیەکی شوێنەوارناسان.

– ئەو ددانە بەهای مادیشی هەیە؟ مەبەستم ئەوەیە مۆزەخانەکانی دەرەوە بە نرخێکی باش لێتان دەکڕن.

هەواڵی دۆزینەوەی ددانە شیرییەکەی وێدەچێ لە میدیاکان بیستبێ. ڕادیۆیەکی ناسیۆناڵی قەدیمی لەسەر مێزەکەی بوو.

بە هێمی گوتی:

– کەوایە زانایەکی بۆ خۆت. دەبینی مرۆڤی هۆشمەند چی بەسەرهاتووە. یەکشەممەی داهاتوو وەرە بۆ ئێرە. ئێستا بڕۆ دۆسیەکەت کامڵ بکە… هۆبەی دزی لە ماڵان.

ئاماژەیەکی کرد بۆ کۆتایی ڕاڕەوەکە.

ژووری یەکەم. لەسەر دەرکەکەی نووسرابوو، دزی چەکدارانە، چۆڵ بوو. ژووری دووەم، دزی لە دووکان، چۆڵ بوو.

ژووری سێیەمیش؛ دزی لە ماڵان.

پلەدارێک بە دوو ئەستێری لکاو لەسەر شانەکانی، سەری خستبووە سەر مێزەکە. پرخوهۆڕی دەکرد.

چووبووە خەوێکی قووڵەوە. چەندجار بە پارەی وردە لە شووشەی دەرکەکەم دا، تا هەڵسا. بە پەلە دۆسیەکەی لێ وەرگرتم.

-ناو و ناوی فامیلی؟

وتم.

– ژمارەی ناسنامە؟

–         ١٠٥٧

– لە کوێ دەرچووە؟

– چیالا.

– هۆی سەردانکردنت؟

– دزی لە ماڵان.

– چییان لێ دزیوی؟

– جانتایەک کە پاسپۆرت، ناسنامە، بڕوانامەی خوێندن، دوو هەزار یۆرۆ، لاپتۆپ و ئەنگوستیلەی دەزگیرانی تێدایە.

– پەنجە لە مرەکەبەکە بدە و  بیدە لە پەڕاوەکە.

لێمدا.

گوتی: ئەمجارە هاتی بێ بۆینباخ وەرە.

کەللەی خستە سەر مێزەکە.

لە پلیکانەکان هاتمە خوارەوە و گەیشتمە حەوشەی پڕ لە ماتۆرسیکلێت. دەیان نەفەر لە تاریکی چۆک لەنێو چۆکی یەکتر دانیشتبوون. هەموو کەلەپچە لە دەست. دیار نەبوو کێ دزی دووکان یان ماڵانە یان جنتاڕفین. نزیکی بانگی بەیانی بوو. دەنگی کەڵەبابێکم نازانم لە کوێوە بیست. وەک ئەو ساڵانە کە پێم وابوو دەبێ لە تاران وەک جنەکان بی، لەسەر ڕەسیفی شەقام یەک پێ و دوو پێ ڕامکرد و کلیلێ کە کابرای دز خستبوویە نێو قفڵەکە لە بیلبیلەکانم دەخولایەوە. لە فرۆکەخانەوە یەکسەر هاتبوومەوە ماڵ. جانتاکەم خستبووە کانتۆرەکە و بەو بۆینباخ و شەرواڵە جێنە ڕۆیشتبوم بە دوای کاری ئیداری. لە گەڕانەوەدا حەپەسابووم، درکەی خانووکە نیوە کراوە بوو و نێو کانتۆرەکە، جێی بەتاڵی جانتاکەم. هەموو شتێکم.

لە ڕۆژنامەفرۆشێ چەند جگەرەیەکم کڕی و بەدوایەکدا کردمن بە حەوادا. دیارە ئەو دزە پیشەگەرەی ماڵ، وا دانیشتووە لای لاپتۆپەکەم و خەریکە بە زمانی ئەڵمانی لەگەڵ خاتوو سوزان ستیف چات دەکا. وێنەی چاوە سەوزە تەلسماوییەکانیشی دەبینی و دەگەشایەوە.

هەموو شتێکمی دزی بوو؛ لە هەمووی خەمبارانەتر وێنەکانی یادگاری لەگەڵ سوزان ستێف لە دەوروبەری شوێنەواری ناوەدروەن و ئەشکەوتی خاموش. لەوێ بوو کە چیرۆکی خولقاندنم بەپێی گێڕانەوەی ‘دیوانە گەورە’[2] بۆ گێڕایەوە:

لە سەرەتا دوڕ هەبوو و هەقیقەت لەنێو دوڕ هەبوو. هەق کە ناوەکەی دیکەی شەنتیا بوو پاش هەفتا هەزار ساڵ لە دوڕەکە هاتە دەرەوە و حەوت تەنەکەی خوڵقاند و زەوی و جیهانیش. هەق و حەوتتەن لە چیای سەرئەندێڵ[3] جەستەی مڕۆڤیان لە گڵ ئافراند و پیربنیامین[4] بە ژەنینی تەنبوور و مەقامی تەرز ڕۆحی دەبەرنا. جەستەش وەڕێ کەوت.

گوتی: ئەنترۆپۆلۆژی ئەنتی تێزی میتۆلۆژییە. وا نییە؟

گوتم: لەوانەیە ئێمە بەمە دەڵێین ڕازی نەگوتنی.

تا گەیشتینە فرۆکەخانە پێکەوە بووین. لەوێوە بە تاکسی چوو بۆ هۆتێل ئیستقلال. خۆم ژووم بۆ ڕێزێرڤ کردبوو. ژنێ بوو بە تایبەتمەندیگەلێکی سەیر و سەمەرە.

بۆ نموونە مەرجی ئەوە بوو کە بە درێژایی سەفەرەکان و پشکنینەکانمان هەرگیز ڕادیۆ یان تەلەڤزیۆنێ ‌هەڵ نەکرێ. دەیگوت تەلەڤزیۆنی هەڵکراو ببینم، پێستم لیر دەردەکات.

پێستە سپییە هێلکەییەکەی.

کاتێ گەیشتمە ماڵ، ئاغای هومایونی، هاوسێی دێرین و بەڕێوەبەری باڵەخانە، هێشتا نەخەوتبوو. بە لایتە کم شەوقەکەی، لەسەر پلیکانەکان دەرکەوت و گوتی: لە بەختی ڕەش کارەباش بڕاوە.

– حەتمەن ئاغای دزە تەلەفۆنی کردووە بۆ فەرمانگەی کارەبا تا بیبڕن.

پێکەنی و شەوقی لایتەکەی خستە سەر قفڵەکە.

گوتی: هەر کێ بووە شاکلیلی هەبووە. من وامزانی خاتوو سوزان لە ماڵەوەیە. لە تاریکی گیری خواردووە…

کاتێ دەڕۆیشت. لایتەکەی پێمدا. گوتی: ڕاستی، ئەو ددانە شیرییە بە ڕاستی هی مرۆڤی چاخی بەردینی کۆن بووە؟

گوتم: بە گوێرەی پشکنینی کاربۆن، بەڵێ.

ماڵ کشومات بوو. قونکە جگەرەکەی گرووبانم لەژێر نووری لایتەکە، لە ژێرپیاڵەیەکدا بینی.

گوتبووی: پەنجەمۆر کردن پەنجا هەزار تمەن خەرجت دەخاتە ئەستۆ… دەتەوێ؟

-نا.

-لە تارانی گەورە، بە گوێرەی بەڵگەکان تەنیا بیستوحەوت هەزار دزی ماڵانمان هەیە. بڕۆین بە دوای کامەیان؟

-هیچ کامیان

-دەبێ بێیتە پاسگە ئیمزا بکەی.

-چی ئیمزا بکەم؟

-پەڕاوی وازهێنان لە سکاڵا و ئیزن نەدان بە شوێن کەوتنی دزەکە.

لاشەم هەڵدایە سەر چرپاکە و پێڵووەکانم لێک نا. خۆم خستە خەو تا یەکێکی تر لەو خەوە دووپاتانە ببینم کە لە سەرانسەری قۆناغی پشکنین و کنەکردندا دەمبینی. مولازم دەمانچەکە بخاتە لای بناگویمدا و بڵێ ئامااااادە بە.

بڵێم ئێوە خاتوو سوزان لە کوێ دەناسن؟

زەخمی سەر دەستی بخورێنێ و بڵێ هەر ئێستا لە تەلەڤزیۆن پیشانیان دا. ئیعترافی دەکرد.

لە پلیکانەکانی ئاپارتمان بڕۆینە خوارێ. بگەینە کۆڵان. ئەو، لەپێشەوە بڕوا. من، لە پشتەوەی.

لە باڵەخانەی تەلەڤزیۆن خۆمان ببینینەوە. من ڕادەستی چەند مەئموورێک بکەن کە ڕوخسارەکانیان نابینم. یەکسەر بمبەنە ئەستۆدیۆی پەخشی ڕاستەوخۆ.

بمناسێنن بە ئاغا و خانمی پێشکەشکار. ڕووناکی دیمەنەکە پێشتر ڕێکخرابوو.

چەند کامێرایەک کەللەم بخەنە چێوەوە. بە ئاماژەی خانمی پێشکەشکار، منیش دەست بکەم بە ددان پێدانان.

سبەینێ، کاتێ لەبەردم ئاوێنەکە خەرێک بووم ڕیشم دەتاشی هێشتا چاوم لە ڕووناکی دیمەنەکە دەسووتا.

لێمدا بۆ دەرەوە. بۆنی کەلاکی گەنیو دەیدا لە لووتم. ئاقای هومایونی گوتبووی: ماوەیەکە ئەم بۆنە هەموو تارانی داگرتووە. لە قەڵەشتەکانە[5]وە دێتە دەرێ. بەس بومەلەرزە نەیەت. بۆن کە هیچ نییە. لووتمان دادەپۆشین. ئێمە لە تاران لەبەر پیس بوونی هەوا دەبێ ماسک ببەستین. ڕاسپاردە بە تەواوی پزشکییە.

لە درەختێکی رووت و بێبەرگ کە لقەکەی دەگەیشتە لای پەنجەرەیەک، خۆم هەڵکێشایە سەرەوە. پیرەژنێکی حەفتا، هەشتا ساڵە لە ژوورێکی بچووک، چاوی بریبوویە شاشەی تەلەڤزیۆن.

لە درەختەکە هاتمە خوارێ و ڕۆیشتم بۆ کافی نێتێک. چۆڵ بوو.

یەکسەر چوومە نێو دونیای ڤیرتواڵەوە. دۆمینۆکەم دۆاند. شەترەنجەکەم بردەوە و تاوڵەکەم بۆ ڕەقیب جێهێشت.

بۆچی بەڵگەکانمیان بردبوو؟

لە کافی نێت هاتمە دەرەوە و ڕۆیشتم بەرەو لای ڕێستۆرانتێکی سوننەتی کە سەیارەیەکی ‘ژیان’ی تازەیان بۆ سەرنجڕاکێشانی موشتەری لە ڕووبەڕووی ڕاگرتبوو. خاتوو سوزان جارێک گوتی لە وێنەکانی شۆڕشەکەتان تەنیا ‘ژیان’ و ‘پەیکان’ لە شەقامەکان دەبینم.

گوتم شۆڕشی باوکانی ئێمە.

بۆنی کەباب دای لە لووتم. کەباب سوڵتانی، لە هەموو بە چێژتر کەبابی مەڕ بە بەهاراتی کاری.

دەبوایە نانی نیوەڕۆ بخۆم و خۆم بگەیەنمە هۆتێلی نێودەوڵەتی ئیستقلال. جێیەک کە سوزان چاوەڕوانم بوو. ئەو ڕوەکخۆر بوو. بە ئێمەی گۆشتخۆری دەوت ئێوە هێشتا لە چاخی ڕاودا دەژین. خواردنم داوا کرد و لە پشتی مێزێک دانیشتم.

کتوپڕ ڕاچڵەکیم. ئەو پیرەژنەی کە لە خەودا بینیبووم لەسەر مێزی خێزانیی کۆتایی هۆڵەکە دانیشتبوو. لە کاتێکدا کە پەراسووی برژاوی بە ددان ڕادەکێشا چاوی بڕیبوویە شاشەی تەلەڤزیۆنەکە.

گارسۆنەکە هات. سفرەی سەفری لەسەر مێزەکە ڕاخست. دوو نانی گەرمی هێنا. کەبابی مەڕ بە بەهاراتی کاریش.

مەژغوڵی خواردن بووم لە کاتێکدا کە وێنەی ڕووخسارم کەوتبووە نێو ئاوێنەی دیواری. قیافەم شێوەی خۆم نەبوو. هەتاوی تیژی ناودەروەن پێستمی سووتاندبوو.

نازانم سەر و کەللەی مولازم میم. ئەلیف لە کوێوە وەدەرکەوت. لە پڕێکدا هات و دانیشت لەسەر مێزی من.

گوتی: سەلاموعەلیکوم

گوتم: سەلاموعەلیکوم.

گوتی: جانتاکەت دۆزرایەوە؟

گوتم: ئێوە کە دەزانن نا.

گوتی: بۆچی، دۆزراوەتەوە.

-کەی؟

-سەعاتێ لەمەوبەر.

ئەویش دوو شیش کەبابی مەخسوسی داوا کرد.

ئینجا هاتینە دەرەوە و بەرەو پاسگە بەڕێ کەوتین.

مولازم پرسی: ئێستا بە ڕاستی لەنێو جانتاکە چی هەبوو؟

دووپاتم کردەوە: پاسپۆرت، ناسنامە، بڕوانامەی خوێندن، دوو هەزار یۆرۆ، لاپتۆپ و ئەنگوستیلەی دەزگیرانی ودەفتەری دیوانە گەورە بە دەستخەتی باوکم.

جانتاکەم وەرگرتەوە. واژۆم کرد و هاتمە  دەرەوە. تا گەیشتمە ماڵەوە، لەژیر لێوەوە مۆرەمۆرم دەکرد یا پیربنیامین.

ئاغای هومایونی لەبەر دەرکە بوو. ئاماژەی کرد بۆ جانتاکە.

گوتی: بەتاڵە؟

گوتم: بەتاڵە.

گوتی: دوو کەس بە جلی مەدەنییەوە لە ماڵەوە چاوەڕێتن.

پەراوێزەکان:

[1] ناوچەیەکی کۆن و مێژووییە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کەوتووەتە نێوان کامیاران کرماشان، کە بە گوێرەی بەڵگەی شوێنەوارناسان، شوێنی مرۆڤی نیاندەرتاڵی لە ٤٥ هەزار ساڵ پێش بووە

[2] دیوانە گەورە؛ لە گرنگترین و سەرەکی ترین دەفتەرەکانی ئایینی یارسانە. کۆمەڵە کەلامی حەوت تەن و چل تەن لە سەردەمی پردیوەر (سەدەی ١٤ی زایینی).

[3] چیای سەرئەندیڵ، ناوێکی دیکەی داڵەهۆیە، حەوت تەن لەوێ بە دیداری یەکتر گەیشتوون و لە حزووری هەق، جەستەی مرۆڤیان لە گڵ ئاوێتە کرد.

[4] پیربنیامین: یەکێکە لە حەوت تەنی خودان زات لە ئایینی یارسان.

[5] Fault قەڵەشت، (زەوی ناسی) دەبێتە هۆی جێگۆڕکێی چینەکان. فارسییەکەی (گسل)

سەرچاوە: ئەم چیرۆکە لە کۆمەڵە چیرۆکی چاپ نەکراوی (ما همە در عصر شکار بە سەر می بریم) وەرگێڕدراوە.

The post چاخی ڕاو و شکار appeared first on ژنەفتن.

داخم ئه‌رای جاران. ئه‌رای روژه‌یل تاوسان ساڵ 67.  

ته‌واو ئه‌و تاوسانه نیوه‌روژان کا نه‌زه‌ر وه‌گه‌رد ته‌میره‌گه‌یه‌وه په‌یای بیا، شه‌له شه‌ل هاتیا. گوچانه‌گه‌ی کوتیا پای داره بایه‌مه‌گه و نیشتیاده سایه‌ر داره‌گه وه‌ولای مێڕێگ. ته‌مۊره ژه‌نیاو که‎لام خۊندیاو وه‌راوه کردیا. منیش نیشتیامه ئی لای مێرێگ‌و قۆلاو خستیام تا ماسی بگرم. ماسی زگ زه‌ردۊله و فه‌ره خوه‌ش. برێگ وه ماسێیه‌یل مێرێگ ئه‌وقه‌ره خوه‌ش‌و مه‌زه‌دار بین که چمایگان حه‌زره‌ت عیسا وه ده‌س خوه‌ی گردیه‌سه‌یان. ئاخه‌ر کا نه‌زر وه‌تیا: وه‌ی دۆنیای دۊنه هۊیچ ماسیێگ وه خوه‌شی ماسی ده‌س عیسا نه‌هاتگه. تو ناو پیر بنیامین بووه و قۆلاو بخه، ماسی گری که بووده گوشت و خۊین گیانت. ئایمێگ جۊر من  که‌وه داخه‎‌وه رشێت بۆمه و خوره که‌تگه‌سه گیانم  شه‌فام ها وه لای ئی ماسێیه‌یله‌وه. هه‌گه‌ر نه هه‌فت گیانیش بیاشتیام تا ئه‌لان ده‌ریان نه‌کردۆم و مردۆم. 

وه دۊره‌وه نوڕیاده ناو چه‌وم: سه‌یه‌گه‌ی پیرم، زۊ که ماسی ئه‌رام بگر.  ئه‌ر توای گیان ده‌ر بکه‌م. 

وه قه‌یه‌مه‌ی شه‌ره‌وه چل جۊر مه‌ریزی که‌فتۊه گیانێ. ئه‌گه‌ر یه‌ێ ده‌رده‌دارێگ وه‌و ناوه په‌یا بێیا هه‌ر کانه‌زه‌ر بی. 

چل سالی بی ئه‌ما جۊر په‌نجا ساله‌یل مه‌ندیا. سێول هویل و مورێگ داشت که دویکه‌ل چیلێگیش سیه‌ی نه‌کردۊ. وه ئارد ئاسیاویش بره‌ژانیایده‌ی سفید نه‌ویاتا. جۊر شیته‌یل هاتیا و چیا. گیانێ خورانیاو وه وه‌ر خوێیه‌وه خوته‌خوت کردیا. نیشتیاده ژێر داره بایه‌مه‌گه. خوه‌ێ خورانیا و ده‌فته‌ر خۊندیا. یا کتاو مێرقه‌س خۊندیا که هۊیچ که‌س نه‌زانستیا کی کردیه‌سه‌‌ێ کوردی کرماشانی. جلد قرمێزیله‌یگ داشت‌و وه خه‌تێگ نویسریایو ک هه‌ر مه‌گه‌ر کانه‌زه‌ر  بتوانێستیا بخۊندیاده‌ی. 

که‌لاو گه‌ردانیا و رێ کردیا و نیشتێیاو وه وه‌ر خویه‌وه خۊندیا: 

نه ده‌وره‌ی وه‌رین … 

جورێگ خۊندیا چماێگان مووخاته‌بی هه‌ر ماسییه‌یل ناو مێرێگ بین و ئه‌وان بایه‌د بشنه‌فتێیانه‌ی. 

هه‌ر ئه‌وقه‌ره خوه‌ر نیشتیا بان کۊیه‌یل فیروزه، رۊێ کردیاده قه‌ورسان داره‌یل و ناو ژنه‌ جوانه‎‌مه‌رگه‌گه‌ێ چریا:

واهاهاها … زوله‌یخای جوانمه‌رگم… سلایوووم. واهاهاها. 

سلایوم وه ئاو ژاراوی هانیتا خواردۊه. سێ روژ دووای بومباران زه‌رده، گیانی ده‌رچو. ئه‌و و کانه‌زه‌ر چۊنه‌سه زیارت باوه یاگار، هه‌ر له‌وره وه‌گه‌رد مه‌ردم بان زه‌رده و ئه‌و ناوچه بینه‌سه تۊیش شه‌ر. سێ روژ زنه مه‌ندگه و هه‌ر گیا که‌نییه، که‌س وه دادی نه‌ره‌سیه. کانه‌زر هه‌ر چیگ هاوار کردگه‌و وه داوو په‌ناه هاوردیه، نه‌تیجه نه‌یاس و شه‌فا نه‌گردیه. خوه‌ی هۊچ وه پێ نا تیه چون وه ئاو هانیتا نه خواردیه. ئه‌ما سلایوم هه‌ر ئه‌وقه‌ره وه خاو هه‌لسایه و دۊه هه‌ناسه‌ی هاتیه‌سه بن و تنیه‌یه‌تی گردیه‌سه‌ی، خوه‌ی ره‌سانێه‌سه هانیتا و مژ ناسه ئاوه‌گه‌یه‎‌وه. حه‌قیقه‌تی تواین هیچ که‌س غه‌ێره‌ز من نێه‌زانی ئه‎‌را مردگه. وه سه‌رده‌م بومبارانه‌گه برێگ مه‌ردم وه‌تیان تویش ده‌رد کوتپر بێیه. وه‌تیان دوکتور جواوی کردگه . ئه‌ما کانه‌زه‌ر نوش‌دارۊ ته‌قه‌لوبی وه تاریکه بازار ئه‌رای سندگه و داسه پی خواردگه‌و هه‌ر ئه نوشدارۊه کوشتگه‌سه‌ی، برێگ‌تریش وه‌تیان عه‌جه‌ل جوێر که‌متار گه‌ر وه نوای رێگه‌ی سه‌وز بییه. خولاسه، هه‌ر کانه‌زه‌ر خوه‌ی جگ و بگ مه‌سه‌له زانستیا. هه‌ر ئیسه‌یش ناوی وه شه‌هید نه‌نووسیاگه‌و هه‌ر جویر ئایمه‌یل ماموولی وه دنیا چییه و ده‌سێ وه داوان پیر خوه‌ی کوتاه بییه. کانه‌زه‌ریش که سه‌راپای دارزیایو. پوسێ ده‌س و پاێ گول گوله‌و بۊ. چه‌و چه‌پێ هه‌ر نوای پای خوه‌ی دۊنیا. گشتیشێ هه‌ر هن ئاسار شیمیایی بێ. وه کومیساریاێ “یوئن” یش هاتوین وه‌گردی مووساحبه کردۊن. وه‌تیا، هه‌ر قسه‌یگ وه نه‌زه‌رخویان خاسه هیلنه‌ێ و هه‌ر قسه‌یگ حه‌قیقه‌ته لای به‌ن. 

هه‌ر چی بێ گشت زانستیان کا نه‌زه‌ر عاشیق و کشتگ و مردگ سلایوم بییه. ئه‌ویش عشقیگ ک هه‌ر وه ناو کتاوه‌یل نۊسانه‌سه‌ی. سلایوم جاف بییه. تایفه نه‌ویه. ئه‌ول جار یه‌کتر وه سیروان دینه. جه‌ژن خاوه‌نکار بیه. سلایوم یه‌ی سه‌وه‌ته هه‌نار هاوردیه ئه‌رای دووا دایین وه‌بان مه‌زار خاتوون دایراک. کانه‌زه‌ر بیه‌سه سه‌رپا و باوگ منیش سه‌ی بییه و نیازه‌گه‌ی دووا داگه. وه ی قسه چه‌ن مانگ گوزه‌ریت. یه‌ی روژ کانه‌زهر  خواو د

کا نه‌زه‌ر وه‌تیا: ناونیشانی وه دنیا بریاگه وه‌لیگان ده‌سی وه داوان پیر خوه‌ی کوتا نه‌ویه. من خو مووچه وه ده‌وله‌ت ناگرم قسه‎ی مۆفت بکه‎م. حه‌قیقه‌ت یه‌سه که ئه‌و هاتیه‌سه‌وه. 

وه ده‌ور داره بایه‌مه‌گه چه‌رخیاد و خۆتانیادوه: نیشانی هاتنه‌وه‌ی دانه‌‍‌‌سه پیم. ئیسه دۊت ئازه‌ویگه هه‌ر ها ئی نزیکه‌یله. خاسه نه‌کفتگه‌سه هندووسان یا چوزانم ئه‌و په‌ر دونیا.  

ده‌نگی شنه‌فم: 

هه‌ر که‌س مه‌زانوو شۊن جامه‌ی ویش 

جه کووچ و رۆرۆ مه داروو ئه‌ندیش. 

وه‌ی لای مرگه‌وه وه‌تیام که‌نه‌زه‌ر تموره چه‌ن مه‌قام دیری؟

وه‌تیا چه‌ن ده‌ف بویشم: هه‌فتاو دو مه‌قام. هه‌ر له مه‌قام ته‌رز و سه‌رته‎‌رزه‌وه بگر تا برسیمنه مه‌قام هه‌ی گیان هه‌ی گیان. باوگان و دابگان خوت گشتیان ته‌میره ژه‌ن بینه. 

وهێ دار بایمه قه‌سه‌م، باوگت وه‌ختیگان ته‌میره ژه نیا مه‌ل وه ئاسمانه‌وه وسیا گووش دیا ده‌نگی. ناو هه‌ر چی منال ئی مه‌نته‌قه باوگت ناس. ده‌فته‌ر گردیا و ناویان وه‌لای هه‌فت هه‌ساره ده‌ر هاوردیا. ئیمه گشتمان باوگت ناومان ناس. گشتمان خزم ده‌فته‌ریمن. 

جا پر مشتی کردیاده خه‌میر و ورده ورده خستیاده ناو ئاو:

 به ش بالول ماسی

 به ش هه‌فته‌ن

به‌ش هه‌فته‌وانه

به ش چلته‌نان

به‌ش نووسه‌ونه‌ودونه یار شاخوشین

به‌ش سلایوم

هه‌ر چێ ناوه وه ده‌فته‌ر هاتگه بردیا. 

منیش قلاو خستیام و چه‌وه‌ری وه ژیر چیین چوپه‌مه‌گه بیام و گوش دیامه ده‌نگ ته‌میره کانه‌زه‌ر یا رادیونه‌گه‌ی. یه رادیونی قرمزیله‌یگ داشت که هه ر ئه‌وقه‌ره هه‌وا تاریک بیا وازی کردیاو گوش دیاده خه‌وره‌یلی . ده‌نگی ئه‌ول له‌یوا هاتیا: این جا لندن است رادیوی بی بی سی، صدای ما را از لندن می‌شنوید. 

کا نه‌زه‌ر وه‌تیا؛ گوی هه‌ر چیگ ئاژه‌له وه‌بان قه‌ور مه‌له‌که بریتانیا… ئیره کنار مرگه، لندن ها وه کو! 

خولاسه رادیوه‌گه گورای‌گور خه‌ور دیا و ئاگادار کانه‌زه‌ر کردیا ک کووره بومباران بیه یان توای بو. وه جبه‌یل جه‌نگ چه‌ن که‌س کوشیانه و چه‌ن تانک وتوپ هه‌لگر موونه‌ه‌دم بینه. ئه‌گه‌ر خه‌وه‌ر بومباران شاره‌یل بدریاتا، کا نه‌زر چه‌و دوریاناده ئاسمانه‌وه تا بۊنی چه‌ن میراژ تیه‌ن و چه ئه‌رای کوتانن کرماشان. 

 وه‌تیا : داخمه داخم. دوواره تووان هه‌ڵامات بارن. باوه یاگار خوه‌ی گله وه گله بخه‌یدیانه خواره‌وه. هه‎ر جیگ کوتن بکوتن فه‌قه‌ت بیستون نه‌کوتن و خاپوور نه‌که‌ن که جیگه‌ی شیرین بیه. و خۊین فه‌رهاد وه‌ره رشیاگه. 

ئه‌گه‌ر ماسی خاسیگ بگردیاتام  کانه‌زه‌ر سووار که‌لک بیاتا و هاتیاده ئی‌لا. وجاخیگ دروس کردیاو وه کوچگ مه‌رزانیاده‌ی. چیا وه ناو جاره‌یل کوله‌ش هاوردیا. جه‌م کردیا نیاده ژیر چیلگ‌و وه کمریت ئاگردیاده لی. ئه‌وسا زگ ماسیه‌گه درانیا ، ناوزگی و تفیله‌گه‌ی درهاوردیا، خاس شوردیاده‌ی و کیشیاده‌ی قه‌ی تۊیل‌‌وه و نیاده‌ی  بان ئاگر چیلگه‌گه. وه‌وجوره برشانیاده‌ی که ئاو که‌فتیاده ده‌م جنۊکه‌یل  که‌نیچایش، که نیچای جیگه‎ی جنۊکه‌یل بی.که‌میگ وه‌ولاتر بی. وه سه‌ر پیچه‌گه ‌ی ته‌په گه‌وره بی.  جی ئاسار مردم فه‌ره قه‌دیم وه گجائیگی هاتیا دی.   

کا نه‌زه‌ر وه ماسیه‌گه خواردیا و روی کردیاده ته‌په گه‌وره: هه‌ی مه‌ردم قه‌دیم. گشتدان ناسم. بینه تویش زلزله‌وه. ئیوه‌یش که‌م وه ماسی مرگ نخواردینه. ئه‌لبه‌ت نه ئی مرگه. ئه‌و مرگی که چوار فه‌سل سال گشه‌ی ئاوی هاتیا و وه‌هاره‌یل لافاوی دونیا گردیاده وه‌ر. ئیسه ئیمه وە سەیه‌قەی سەر وشکەساڵی له دەوران ج.ا چەرخمان وە چەمەر گەردیاس. دۆیەکە وه گاواره پەپۆلەیگ ناونه ناو گیفان ئەڕام هاوردوین. وه تیان سالیگ تڕ یەیشە نامینیت وەیرە، ئەوقەرە وەز زەوی و ئاسمان خەراوە. نازانم چە بووشم. ئاگڕێگە بنەوای بوون و هەستمان سۆزانێەو کردگەسە خۆلەکۆ لە بەر وا. ئی ئاگڕە دڕیاسە ڕۆح ئیمە هەر مگەر وە مەتەلەوە بۆێشیدەی، ئەویش هەلبەت هەر وە قسە ناگۆنجڕێت‌و فەلسەفە وە خۆێ ناگڕێت. هەگەر بیاتا چەو وە کەلاوەیل چیالا بنووقانیاێم ئەوسا عەرووسیش وە سووار هاتیا، ماڕ دۆگۆلەنگ داریش جوێر جار جاران وه داره‌‌ێنه‌وه هاتیا. 

وه‌تیا: من وه‌و دۊنه‌گه‌م هه‌ساره‎‌ناس بۊمه. نیشانی هه‌ساره‌یل زاهێر و باتێن وه‌لامه‌وه بی. خه‌تای خاندان کردم که‌فتمه ئی دۊزه‌مه. ئه‌مانێگ من و سلایوم وه دۊنایدۊن خوه‌مانه‌وه هه‌رهایمنه نزیکه‌یل دالاهوو. ئی شۊنه‌یله نه‌زه‌رکه‌رده‌ن، ئه‌ول و ئاخه‌رمانه‌ن.  

• سلایوم …  واها ها ها سلایومِ قژهۊل و چه‌و که‌و… مه‎‌چوو به‌وره‌وه. 

ماسیه‌گه وه ته‌نیایی خواردیا. تا بان ته‌په گه‌وره‌گه چێیا. وه وه‌ر خویه‌وه قسه کردیا. نیشتیا بان کوچێگێگ. وچانێگ ده‌ر کردیا، دواجار هێز گردیا و هه‌لسیا که‌فتیاده رێ، ده‌سێگ ته‌کان دیا: ئیواره‌ت خوه‌ش بوو سه‌یه‌گه‌ی پیڕم.

یه وه‌تیا‌و چێیا ئه‌راێ ما ڵێ وه داردروش ئه‌ولا، تا روژێگ‌تر که وه گوچانه ئه‌رجنه‌گه‌‌ێ

 زه‌وی گه‌ز بکردیادو باتیاده‌و.

ئەم دەقە لەساڵی ٢٠١٧ لە ژمارە ٦ی گۆڤاری ئیلیان بڵاوکراوەتەوە.

The post دۊن و دۆنیای<br>سلایوم و کانه‌زه‌ر appeared first on ژنەفتن.