بە سازی بێ وەتەر و

شمشاڵی بێ کون

ئازار بڵاو دەکەنەوە.

قافڵەکان لە ناو سییەکانمدا خەریکی کێشانی نەخشەی کۆچن،

جەستەی منیان وەک خاکێکی بێخاوەن دۆزیوەتەوە؛

بۆنی سووتانی ئەو ڕێگایانەیان لێ دێت کە هەرگیز نەیانبڕی،

بۆنی ئەو هیوایەیان لێ دێت کە هێشتا مێژوو ناوی نەناون.

شمشاڵەکان، تەقینەوەی ئەو هاوارانەن کە لە گەرووی زیندانییەکاندا خنکاون،

بۆ ئەوەی بێدەنگی تەنیا جۆرێکی تری قیژە بێت

بەڵام، بە ئەلفوبێی کلس و خۆڵ.

لەمە بەدواوە بیابانێکم لە ناو کیسەیەکی نایلۆندا.

کۆچەرییەکان لە ناو دەمارەکانمدا خێوەتیان هەڵداوە و

بە بزماری ژەنگگرتووی یادەوەری،

دڵم لە قووڵاییی ئەم زەوییە نامۆیەدا دەچەقێنن.

بۆیە سازی بێ وەتەر دەژەنن؛

دەزانن..

کە ڕێگەکان هەمیشە بەرەو “هیچ” دەچن،

چونکە تەنیا ئەو “نەژەنراوانە” ڕاستین،

تەنیا ئەو برینانە پیرۆزن کە شوێنەواری چەقۆیان پێوە نییە.

خۆزگە دەبوومە ئەو تۆزەی کە لە ژێر پێی “گوێدرێژەکانیاندا” دەبێت بە ونبوون،

نەک ئەم هەموو ئاگایییەی کە وەک بەرد لە گەروومدا جێ ماوە.

من نەوەی ئەو سێبەرانەم کە خۆر نەیدەویستن،

ئاوازی ئەو کۆچەرییانەم کە تەنانەت خاکیش ڕقی لێیانە.

The post کۆچەرییەکانی ناو شاخوێن appeared first on ژنەفتن.

تەمەن لەسەر پەنجەکانی با دەنووسمەوە

پێیەکانم لە ڕەگی داربەڕووەکان توندترن و

ڕۆحم، 

وەک غوبارێکی ڕووناک، 

لە نێوان ئەستێرە و خۆڵدا هاتوچۆ دەکات

من ئەو یاخییەم،

کە لەناو دڵۆپەی ئاودا، 

زەریام بینیوە

لەناو هاواری بێدەنگیی شەقامەکاندا، 

سەمای فریشتەم دۆزیوەتەوە

یەکەم: 

(ئاوێتەبوونی گۆشت و ئەستێرە)

من کێم؟

ئەگەر پرسیار لە شەپۆلەکانی خوێنم بکەیت، دەڵێن:

تۆ نەوەی ئەو خۆرەی، 

کە لەسەر سنگی زەوی کوژایەوە

ئەگەر پرسیار لە نینۆکەکانم بکەیت، دەڵێن:

تۆ بزمارێکی کۆنی بۆ ڕاگرتنی ئاسمانی شین

لێرەم… 

لەم جەنجاڵییە هاوچەرخەدا،

لە ناو جەرگەی دووکەڵی کارگەکان و کۆنکریتی سارددا

من هەر ئەو شوانەم،

کە گۆرانی بۆ گژوگیا دەڵێت

ئەو پیاوەم،

کە لەناو شوشەی باڵەخانەکاندا، 

وێنەی خودایەکی ماندوو دەبینێت

جەستەی من تەنیا گۆشت و ئێسک نییە،

ئەلفوبێیەکی نهێنییە، 

گەردوون بە دێڕی کورت پێی دەنووسێت

کاتێک دەستم ڕادەوەشێنم، 

گەلەئەستێرەیەک لەو بەری تاریکییەوە دەلەرزن

دووەم: 

(سەمای فەنتازیا لە شەقامی واقیعدا)

تێپەڕیم… 

پیاوێک بە جلی فەرمییەوە

جانتایەکی ڕەش لە دەستیدا و

لە ناویدا فەزایەکی بێپایان

مۆبایلەکەم لە باخەڵمدایە، 

دەریدێنم و

نامە بۆ مردووەکان دەنێرم

بۆ ئەوانەی،

پێش من لەم گۆڕەپانەدا سەمایان کردووە

ئای لەم تێکەڵاوبوونە شێتانەیە:

ئۆتۆمبێلەکان بە ناو دەمارەکانی مندا تێدەپەڕن و

مانگ وەک مۆمێکی سپی، 

لەسەر مێزی کارەکەم دادەنیشێت

 * لێرە فۆڕمی کۆن دەشکێت

 * سەرواکان دەبنە ئاوی ڕەوان

 * مۆسیقای ناوەوە، خۆی لە ترپەی دڵی زەویدا دەدۆزێتەوە

من نامەوێت شیعر لە چوارچێوەی وشەدا زیندانی بکەم

دەستت بخە سەر ئەم وشانە…

ئایا هەست بە گەرمیی جەستەیەک ناکەیت؟

لووتت بنێ پێیانەوە،

ئایا بۆنی خاکی تەڕ و 

عارەقەی کرێکارێکیان لێ نایەت؟

سێیەم: 

(فرەڕەهەندییبوون)

یاساکان پێشێل بکەن

من هەم کاتژمێرم و 

هەم ئەبەدییەت

هەم ئازاری دایکێکم لە کاتی لەدایکبووندا و

هەم پێکەنینی منداڵێکم،

کە هێشتا نەهاتووەتە دنیا

من تۆم…

من ئەو بێدەنگییە قووڵەم،

کە لە دوای هەر هاوارێکی گەورە،

جیهان دادەگرێت

مەکەونە دوام، 

من لە چرکەساتێکدا لە هەموو شوێنێکم:

لەناو دەمی با

لەناو ڕەنگی سەوزی گەڵا

لەناو تاریکیی شەو

لەناو درەوشانەوەی تریفەی مانگ

لەناو نوێترین سۆفتوێری کۆمپیوتەر

لەناو هاژەی ڕووبار و 

لەناو بێدەنگیی بیاباندا

The post نامەیەک لە باخەڵی با-دا appeared first on ژنەفتن.

هەبوو نەبوو، بەرى هەمی هەبوونان، کریارەکا پیرۆز و دهەمان دەم دا پیس هەبوو

  مێژان، نە ناڤێ کەسەکێ، بەلکو فەرمانا ئەزەلی یا ڤاڵاتیێ بوو ل هەمی  تشتان دگەریا دا وان بمێژیت و بکەتە بەشەک ژ نەبوونا خو.

 جیهان، ب هەمی ستێر و گاڵاکسی ڤە، ل سەر سەمایا ڤێ برسیبوونا مەزن هاتبوونە چێکرن.

 مێژان، ئێکەمین دەنگێ ژ گەوریا گەردوونی دەرکەتی و داخازا پربوونا خۆ پێ کری، ژ وێ رۆژێ وەرە، ل سەر ئەردی، ئەڤ ناڤە بۆ پیشە و کار.

هەبوو نەبوو، خوداوەندێ مێژانێ هەبوو.

 ئەوێ د چاڤێن وی دا بەهەشتەک ژ  سوزان هەیی . ئەو نێزیکى “مێ”یێ دبوو، نە دا ژیانێ بدەتێ، لێ دا جوگرافیا روحا وێ بمێژیت. بهارا تەمەنێ وێ دکرە شەرابەکا ئێڤاری، و تێهنیبوونا خو یا ئەبەدی پێ دشکاند.

 لپشت خۆ، بتنێ پاییزا بیرهاتنەکا سار و لەشەکێ وەک پەرستگەهەکا چۆلکری دهێلا.

هەبوو نەبوو، بابێ مێژانێ هەبوو.

 ئەوێ کو ب ناڤێ پاراستنێ، دیوارێن ماڵێ دکرنە سنوورێن گەردوونەکی.

 وی بئارامی، رەنگێ خەونێن کچا خۆ دمێژتن، حەتا خەون دبوونە وێنەیێن رەش و سپی یێن دیالوگەکا بێ دەنگ.

وی ئاسمانێ لسەرسەرێ وێ دکرە بانەکێ نزم، دا کو فڕین بتنێ پەیڤەکا د پەرتووکان دا بیت، نە ئەگەرەکێ هەبوونێ.

هەبوو نەبوو، هونەرمەندێ مێژانێ هەبوو.

ئەو خواداوەندێ جوانناسییێ،  یێ کو خۆ ب برینێن “مێ”یان تێر دکر.

 وی روندکێن وێ دکرنە گەوهەر بۆ رستەیێن خو، و قێڕیێن وێ یێن کپکری دکرنە ئاواز بۆ سەمفۆنیێن خو یێن خەمگین.

ئەو لسەر پارچەیێن شکەستی یێن روحا وێ نەمر دبوو ،و مێ دناڤ پارچەیێن خو دا دمر.

هەبوو نەبوو، شێخ و زاهد ێ مێژانێ هەبوو.

ئەوێ کو ب ناڤێ ئەسمانان، ئەرد ژ ژنێ دزی.

 وی تیشکێن گومانێ ژ چاڤێن وێ دمێژتن و ل جهێ وێ، تارییا یەقینەکا کۆرە دچاند.

 وی سوزا باخچەیێن نەدیار ددا، لێ ژیانا وێ یا ئەردی دکرە بیابانەکا بێ ئاڤ.

هەبوو نەبوو، جڤاکێ مێژانێ هەبوو.

ئەو دەڤێ مەزن یێ ب ملیۆنان چاڤ، یێ کو ب نێرینێن خو یێن بێ دەنگ، هەوایێ  ب بەژن و بالا “مێ”یێ دکەت  دمێژت.

وی، بێ گونەهییا وێ دکرە تاوان، و سادەییا وێ دکرە لەشکرەک ژ گومانان. وی هەستەکا ئەبەدی یا رویساتیێ ددا وێ، حەتا کو وێ هەست دکر دبن چاڤدێریا خودایەکێ دڕندە دایە کو چجاران نا دەرکەڤیت.

ئەڤە هەمی، نێر بوون…

 ئەفسانەیا مێژتنێ بوون، نە سرودا مێژانێ.
ئەوان هەمییان دڤیا بمێژن، دا هەبن.

لێ ئەز…

 نە ئەو کریارم،

ئەز ئەو شوینوارم یا ل پشت وان مای.

 ئەز نە ئەو برسیبوونم، بەلکو ئەو ئێشانم یا ژ تێربوونا وان چێبووی.

ئەز نە ئەو دەنگم، بەلکو ئەو بێدەنگی مە یا کو پشتی قێریەکا مەزن دهێت.

ژ بەر هندێ، ئەز ناڤێ خو پارچە دکەم دا هوین راستیێ ببینن:
مێ: ئەز…

ئەو ئەردێ ئەزەلی، ئەو لەشێ بوویە شانۆیا هەمی جەنگێن هەوە.
ژان: روحا من.

 ئەو برینا ڤەکری یا ب هەناسەیێن من دخوریت و ب فرمێسکێن من خۆ دشوت.

ئەز مێ-ژانم

 ئەز نە کریارم،ئەز ئەرشیفم.

ئەرشیفێ هەمی وان دەنگێن کو هاتینە مێژتن. لەورا، ئەز خو ناکوژم، چونکی ئەز بخۆ بەرهەمێ کوشتنەکا بەردەوامم.

 مرنا من بتنێ دێ بێ دەنگییا وان تمام کەت.

هەبوو نەبوو، گەلەک “مێژان” هەبوون.
لێ چ ژ وان “مێ-ژان”ا، چ ژ وان “ژن-ئازاران” ژ ئەفسانەیا “مێژان”ێ نەبوون…
و چ ژ وان، ژ من بژانتر نەبوون.

The post مێژان appeared first on ژنەفتن.

ئەمە چیرۆکی درەختێکە

بۆ پایزی دەگێڕێتەوە.

گەرووێک ملی بە تەورداسێک پەڕێندرا

ئەمە چیرۆکی گۆرانییەکە

بۆ ئازادی دەگێڕێتەوە.

تیشکێک لە نێو درزی دیوارێکدا خنکا

ئەمە چیرۆکی تاریکییە

بۆ کوێرێکی دەگێڕێتەوە.

فوویەک با بردی

ئەمە چیرۆکی ئاگرێکە

بۆ نەوەکانی دەگێڕێتەوە.

دوو دڵۆپ فرمێسک

خەونی کەسێک دەخۆن

ئەمە چیرۆکی دڵێکە

بۆ مەعشووقەکەی دەگێڕێتەوە.

هاوارێک بە شاخێکدا هەڵدێرا

ئەمە چیرۆکی نزایەکە

بۆ خودای دەگێڕێتەوە.

لێوێک ماچێکی دۆشی

ئەمە چیرۆکی ژنێکە

بۆ پاکیزەیی خۆی دەگێڕێتەوە.

پەیڤێک ملی بە پەتی قەڵەمێکەوە هەڵواسرا

ئەمە چیرۆکی شیعرێکە

بۆ شاعیرێکی دەگێڕێتەوە.

ئەی منی بێچارە

چیرۆکی خۆم بە کێ بگێڕمەوە؟

The post خنکانی تیشکێک appeared first on ژنەفتن.

سوێند بەو شارە نا لێی نیشتەجێبووم/ بە لەوبوو و لێ بوویەوە نا/ بەو یادەی لە یادگەمەوە دەچۆڕا/ بە جێھێشتن و ئاوڕنەدانەوەڕا بتی لە كەلەمدا تاشی/ بە خۆرێكی كۆنی لەكارنەكەتووڕا نووێبوونەوە/ شەو لەدایكبوو زامێك بوو/ ھەندێك وشە لە ئاسماندا دەتگوت ئەستێرەن/ ھەندێك لە زەویدا دەتگوت سەمان/ ھەندێك وشە لە كەلـلەدا نەھاتنە سەر زار/ ھەندێك وشە لە چاواندا پەژارە بوون/ چییان بۆ مایەوە جگە لە سەرگەردانی؟/ دەیانگوت ژیان ئەستەمترە لە مردن/ مانەوە لە ڕۆیشتن/ بەختەوەری گەمییە، دوور دەڕوات/ ئەو گرمەیەی دلی لەرزاند وشە نەبوو/ ئەوەی لە زاندایە ڕووبارێكە، نازانێت چەند مانگ لە نێو خۆیدا دەخنكێنێت/ لە ھەتاوم وابوو پەنجەیەك كەوتە نێو چاوی؛ تاریك بوو/ كاتێك پەنجەرانە تیشكەكان ڕەگئاژۆی سپێدان دەبوون/ دەرگەیانە گوێچكە بەسەر گۆرانیدا دادەخران/ مخابن دەنگ لە ئامێز ناگیرێت/ بینین لە غەریبیكردندا گیر نابێت/ با كەژ و كێوەكان بیبیستن، ئەوە چرپەیە/ با گیا و درەختەكان بیبینن، ئەوە ڕوانینە/ چەندە ئەستەمە مانەوە لە نێو دەنگدا/ چەندە ئاسانە جێھێشتنی ڕوانین/ بریا ڕووبار دەبووم/ بە ڕێکردن و ئاوڕنەدانەوەڕا بمناسەوە/ بە پاڵتۆیەکی دووراو لە فەرامۆشیدا بمناسەوە/ نیشانەی من بێن تەنگییە/ توانەوەی پەیژەکانە لە گەیشتنم بە تەم/ ئەوێ، باڵندەکان بە تامی ئاسن دەفڕن/ مانگ سکەیەکی ژەنگگرتوو لە باخەڵی هەورەکاندا دەدرەوشێتەوە/ ڕۆژگار ڕێڕەوێکی لولپێچە بەرەو قووڵایی/ کەس لەوێ نییە گەردنی ئاسۆ بگرێت/ ئەدی کێییە لەو دوورەوە وەکو دووکەڵ سەرهەڵدێنێ؟/ نە کچانی ئۆرشەلیم لێی بە ئاگان، نە گالیسکەیەکە ستوونەکانی لە زیو/ قژی سێبەری دوو باڵندەیە/ جلی بەرخەماڵەی سپین، تازە لە خوێی کانییان لێسابێتەوە/ چاوەکانی بەردەماسین لەناو جۆگەڵەیەکی ڕووندا/ پەنجەکانی تەمتومانی سەر لوتکەی چیاکانن/ ئەوە کێیە ئەستێرەکانی کوژاندەوە؟ / ڕامەچڵەکێ!/ لە سەرەتادا بێدەنگی هەبوو/ ڕۆژێک، دوو و سێ / لە درزی بێدەنگییەوە، وشەیەک وەک ئارەقەی شووشە تکا/ “من” بوو/ “من” لەناو تاریکیدا دەگەڕا/ ئەنگوستەچاوە و فەرامۆشی سەرپۆشی وشەکانە/ ئەو کاتەی گیانی “من” لە لێواری زانین لەنگەری گرت/ گوتی: با ڕووناکی هەبێت/ بەڵام ڕووناکی نەبوو/ “من” وەستا و گوتی: من کێم؟ دەنگی خۆی نەناسییەوە/ گوتی: من لە کوێم؟ شوێنی خۆی نەناسییەوە/ گوتی: من کەیم؟ کاتی خۆی نەناسییەوە/ سەری قەدماغەی برینی یادەوەریی قوڕێک بوو؛ نەیدەزانی/ ئێمە نهێنییەکانمان دەردەخەین بۆ ئەوانەی دەیانەوێت ببینن/ ئەوانەی تامەزرۆی قووڵایین؛ گوریسمان لە دەستیانە/ ئەوانەی شێتی فڕینن، باڵیان پێ دەبەخشین/ ئەوەیە بەخششی ئێمە/ ئەوانەی خۆراکیان تاریکییە، بە ڕووناکی کوێرییان دەکەین/ ئەوانەی نیشتەجێی ڕووناکین، لە تاریکستاندا گەمارۆیان دەدەین/ هەر یەکێکیان، تاقیکردنەوەیەکە/ کەوڵی باوەڕت فڕێدەدەیت؟/ تۆ لێرەیت و لەوێش/ تۆ لە خەونیت و لە ڕاستیشدا/ وەک بارانی بەهار دەبارێیت، وەک گەڵای پاییز دەوەریت/ تۆ کێیت؟!/ سەرەتا وشە هەبوو/ وشەکان لەبیرچوونەوە، لەناو تەمدا ون بوون/ بەرەبەیان دیوار بوو بە فەرشی ژێر پێ/ فەرش بوو بە دەرگە/ دەرگەکان دەکرانەوە/ ڕووەو ناشوێن/ ڕووەو ناکات/ ڕووەو رۆژانی رابردوو- پاشەڕۆژ/  بەرەبەیان ڕووناکیم بینی/ بە خۆمم گوت: ئەمە خەونە یان راستی؟/ هەروەک چۆن مرۆڤ لە تاریکیدا چاوەکانی دەترووکێنێ، منیش وەها دۆشداماو/ هەرکەس نیشانەکانی ئێمەی لەبیر بچێتەوە، لە تاریکاییدا سەرگەردان دەبێت/ پەردەمان لە چاوانت لادا و بینینت ئەمڕۆ تیژە/ ئاوابوونی ڕۆژی یادەوەریتم سەیر کرد/ دەستم بۆی درێژ دەکەم، وەک دڵۆپی زام بەناو پەنجەکانمدا دەڕژێت و نامێنێت/ ڕستەکان، چیرۆکەکان، ساتەکان، ناوەکان…/ خودایە دڵنیام بکەرەوە ئەو شتانەی بیریان لێ دەکەمەوە ڕوویان داوە/ ئەو مرۆڤانەی خۆشم دەوێن ڕاستین/ ئەو ناوانەی بانگیان دەکەم دەمناسنەوە/ ئەو ڕێگەیەی دێتەوە یادم دەمباتەوە ماڵەوە/ ئەی مانگی شەوانی پڕ لە بێدەنگی/ چەند جار تۆم بینیوە و ناوت چییە؟/ یادەوەریم وەک درەختێکی وشکهەڵگەڕاو گەڵاکانی ناوی ناسیاوەکانمن، هەڵوەریون و شکۆی پاڕانەوەوم پاراست/ ئای خۆشەویستم هەموو پەیڤەکان لێوتن/ پەیوەندیی نێوان زەوی و ئاسمانیت/ لە پێت ڕەگی ژیان و لە سەرت پەسڵان/ ئەوەی لە گوڵەکاندا وەک بۆن دەردەکەوێت، لە دڵەکاندا ئەڤینە/ ئەوەی لە دەریاکاندا وەک شەپۆل دەردەکەوێت، لە ژیاندا هزرینە/ ئەوەی لە ئاسماندا وەک ئەستێرە دەردەکەوێت، لە چاوەکانتدا بریسکەن/ گوڵە سپییەکان لە پێستتدا دەپشکوون/ ئەستێرەکان شەو لە ئاسمان وشک دەبنەوە، وەک ئاورینگی هیوای ڕۆژگار/ لە ترسی نهێنی، لە بۆنی گوڵەڕەز و تامی هەناردا حەشارتدام/ ئەوە دەنگی فریشتەکانە دێتە بەرگوێم وەک شیوەنی با؟ یانیش پەژارەی دڵێکی بریندارە لە کۆیلایەتی خۆیدا دەتلێتەوە؟/ وشەکانم لە لێوی مردووانەوە دزین تا دوو کۆتر و تەونی جالجالۆکەیەک هاوەڵیم نەکەن/ مرۆڤ نازانێ لە ناو کام پۆشاکدا دەمرێت، خوێن شەوی بەسەردا بێت دەمەیەت/ ئەم لاشەیەم بەم هەموو نیگەرانییەوە ناخرێتە گۆزەوە/ هێندە یادەوەریت پشکنیم، وردە ئەستێرەت خستنە ژێر پێستم، دارستان و لادێت لە سەرمدا ڕواند؛ ئەم لاشەیە نەبووە خۆڵەمێش/ لێگەڕێ وەک چۆن لە ناومدا ژیایت لە ناوتدا بمرم/ من کە نیشتەجێی بێدەنگیم، بەردەکە غلۆردەکەمەوە تا شکانی کات ببینم/ قەپێک لەو سێوە دەگرم، تا زەوی لە قورگمدا گیر ببێت/ پاشماوەی ئەو داسەم لە دروێنەی سێبەرەکاندا دەمی هەڵوەری/ لە ئاگردانی ئەم ئاگایییە، خۆڵەمێشی ساڵانێک بەجێماوە تەنیا با دەیناسێتەوە/ کاتێک دڵۆپەی باران بەسەر بنمیچی یادەوەریمدا داباری، دەرکم بەوە کرد هیچ دینگەیەک ئەم ئاسمانە ڕاناگرێت/ مارێک لە گەردنی متمانەمەوە ئاڵاوە و سێبەرمت لە جەستەم جیاکردەوە/ نەتگوت بەم رێگەیەدا مەرۆ ئاگرە؛ سووتام/ لە ژێر ئەم دیوارەدا مەحەسێوە؛ خوێنم لێ ڕژا/ ئەم کەشتییە کوون نەبێت دەخنکێم/ لێگەرێ با لە ژێر سایەی ئەم یادەوەرییەدا لە ناو پێکەنین بگەوزێین/ لێگەرێ ئەم شنەبایە بۆ کوێ دەمانبات بمانبات/ زەوی بخەرە نێو جانتاکەت و مانگیش لەژێر هەنگڵت/ تۆ کە هەم تینووێتی و هەم ڕووبار، ئاسمان لە نێو خۆتدا بخنکێنە/ نە مێژوو دەتدورێت و نە تەم دەبێتە پۆشاکت/ لە درزی برینەوە لە هەڵەی ڕێزمانی بووندا بڕوانە/ ئەوا ئێوارە هات؛ سوکرات بە ژەهر، باجیۆ بە پێوە و ئەوینیش لەنێوخۆیدا…/

The post ڕێگەی ئاوین appeared first on ژنەفتن.

                           بێهوودە!

بە بێ بردنی یار.. بۆ خەزانەوار

یان نووسینی شێعرێ لەسەر مەمکی

                                                        بە یادگار

یان هاواری ڕازێ بەرامبەر بە شار

تا

     بزانن تۆ

                  سترانی منی…

پاییز تێپەڕی

                            بە بێهوودەیی…

بە جێی جم و جۆڵێک

لەسەر لێوی ناسکی تیژی نەشتەرێک سەمامان کرد

لەسەر تەنافێک تێپەڕین-

بەرەو لای ژار

                         داکەوتین

پاییز تێپەڕی و

بۆنی تۆخی خوێنم لە خەراباتەکانمدا هات

هەتاو بە برینم پێکەنی و

سیگارەکەم بۆنی بۆنەکەت نادات

لە دەستمان چوو؛ پاییز.

لەمبەری نەشتەرەوە-

کە شێتانە و شاعیرانە

بێ باک و نەترس، سەمامان کرد-

کە بەفر، بێ پرس

خوێنمی ئەماشییەوە-

لە چاوەڕوانی دا

هەمووکەس تۆ بوو و

                                                         تۆ، بەڵام

کەس نەبووی…!

پاییز تێپەڕی.. بە بێهوودەیی.

The post پاییز تێپەڕی بە بێهوودەیی appeared first on ژنەفتن.

خەمەکانم بە تۆوە ناوەستن.

من لێژاییم،

شادیم پێدا هەڵنازنێت.

گوتت: نێوانمان چەمێکە، بەڵام پڕە لە چی؟.

من باسی خەونێک دەکەم خۆش بکات

تۆ باسی ڕاستییەک دەکەیت تێ بکات،

بەڵام تۆ ڕاستیت.

ڕۆژێک باسکی چەپت گرتم،

باسی ڕۆژانێکت دەکرد، نەهاتبوون

هەر لەو ساتەوە شەمشەمەکوێرە لانەیان لە مندا کرد.

تۆ ئەو ڕۆژانەیشت بە “ڕاستی” دەبینی.

ڕۆژێک گوتم: هەموو باوەشم بۆ تۆ،

بەڵام ئەوە ئەو ڕۆژانەیە کە نەهاتوون.

نازانم ئەو ڕۆژانە سەر بە خەونی منە یان ڕاستی تۆ؟

ڕۆژێک بە ڕەهایی گوتت: هەموو شتێک جوانە، ئەم خەونەت نەبێت.

من باسی ئەوەم کرد: ئەم خەونەم، بۆ نابێتە ڕاستی.

هەر بەڕاستی ئەم تەمەنەم، بە دیار خەوێنێکەوە داگیرساوە.

تۆ ئایندەمان بە “ڕاستی” دەبینیت،

بەڵام ڕاستییەکەی ئەوەیە:

نێوانمان چەمێکە پڕە لە خەون.

کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥

The post خۆم و خۆت و خەون و ژیان appeared first on ژنەفتن.

بابام دوێ دەحوێ؛

وەختێ جار بێ یەرەژەمەنە نانەوشکە وەرێ و

من ئاوەزم نەبێ نەبیەی چێشا

عانێچ بە سەد٘ کیلوێوە

نەتاواش وێش بلۆنە قەبرە و تۆو مەلافێوە چەرمەینە

خود٘احافێزیش کەرد جە ئاسمانی

تەرسانا ئیتر نەتاوو شێعرە بنویسوو

قینیم گنۆ کتێبا

تەرسانا کەڕ  بوو و دەنگوو تۆ

هاواروو ژیوای داربەلوەکا

کۆر بوو و سەربەرزی شاهۆی دلێ تەمێنە

عاشق بیەی پیرە‌کناچێوە و خوەو سوخمەیش

تەرسانا تاق‌ و تەنیا تەسادفێنە

فەلەج گنوو و پابڕ بوو کۆیسانەکاو لاشەیتنە

دەساندەسوو سەرکەشانە

خیاباننە؛ وەختێ ونی گڵوەو خۆڵکینە هورمێوە

نەتاوو سەروو تەرموو ئانیشاوە

بیێنێ جەجاڵوو ژەنەکا،

بێ‌خەم هورپڕوو

وەختێ تەقە مد٘ەی بەرەی،

نەتاوو بەو پەیوایتەو بە بازێ و

ڕوانەت‌ کەروو

وەختێوە ڕۆشنایی یانەی

چەماتنە چەنوو وێت بەری

تەرسانا جە وەرمەکام

وەختێ تاتەم بە تەوەرداسێوە ئیناشا چەنە

جە نۆ مانگ‌ و‌ نۆ‌ ڕۆو ئا ئەد٘ایا

چیچێشا،

مەراقوو ڕۆڵە سنیاوەکاشا سیسێ کەردێ

ئا ئەد٘ایا دایم دلێ‌بەرەنە

چەمەڕاو زیننە یام مەردەو کوڕاشانێ.

مەشارووشەو؛

فرەتەر جە گردچیوی

جە مەردەی تەرسوو و جاریچ بیەن

سەراوننوو مەردەیوە،

خۆفناک و مەسخەرە

تەنیا نەوەش‌کەوتەی

تەنیا وتەی

تەنیا نان‌واردەی

تەنیا سەفەرکەردەی و

تەنیا مەردەی تەرسنانا و ئیسە

ئەودیموو دەنگوو چەقەڵا و ڤاگژەینە

دەگایێ دوورەدەسە و تاریکەنە

دوێ چیوا زاڵە ترەکنانا

کەسێوە تەنیا ژیوۆ و حەمامنە مرۆ و

مەڵڵایێ تازە‌‌زەما و عاشق،

 سەباو زەماوننێش

هەر یەرەتەڵاقەش کەوتێبا!

The post تەرسەکێم appeared first on ژنەفتن.

پارەکانی گیرفانم ژماردن
بە توندیی کۆخیم
بەرلەوەی مەرگ فیکە لێدا
هیچ بیرم لە تۆ نەدەکردەوە!

سڵاوم لە تابووتی شاعیرێک کرد
بە بان ئۆتۆمبێڵی پۆلیسەوە
تا ببینن ئەمنیش لێرەم!
بە ئەستێرەکانم گوت
ناخوازم بزانم هەنووکە چ دەمێکە!
بەر لەوەی سەرما لێوانم بقڵیشێنن
لە مەیخانەیێ کێوییانە مەیم هەڵدەقوڕاند
بە یادەوەرییەکی غەمگین تێر بووم…
پاشان وەک کوڕێکی جوان و خورت
لە تەشتی جل شوشتنی ماڵی هاوڕێیەکم
زۆر بە توندی ڕشامەوە…
هیچ بیرم لە تۆ نەدەکردەوە!

مانگ ئەژنۆی دا
سنگم دەتگوت کەشتییەکی ڕزاوە
تژییە لە کۆچبەر
لێ هیچ بیرم لە تۆ نەدەکردەوە

هیچ بیرم لە تۆ نەدەکردەوە
شەوێکی سەگ بە حەساری
سەرباز ڕژانە نێو کۆڵانەکانی پەیڤان
نەبادا یاخییەکان لە پەراسووەکانمەوە دەربچن
شەڕی نێوخۆ دەست پێ بکا..
سەرباز ڕژانە نێو کۆڵانەکانی پەیڤان
ئەو پەیڤانەی کرێکارن، کۆیلەن وەک خۆم
شەو و ڕۆژ لە کارگەکاندا
ئارەق دەڕێژن، خوێن چک دەکەن
کە ماندوو دەبن لەسەر ڕێڕەوێک لێی دەخەون
خۆیان بە ئومێد دادەپۆشن…

 *سەگ بە حەسار، سەگێک کە ڕاوەدوو دەنرێت و لە کەلێنێک دەپەسترێ و ئازار دەدەرێت.

The post کەشتیی ڕزاو appeared first on ژنەفتن.

چاڵێک هەڵدەکەنم

تا بە دوای وشەیەکی نێژراودا بگەڕێم. 

گەر بیدۆزمەوە،

وشەکە چاڵەکە پڕ دەکاتەوە.

گەر نەیدۆزمەوە،

چاڵەکە بۆ هەمیشە بە کراوەیی لە دەنگمدا دەمێنێتەوە.

گەڕان بە دوای ئەوەی نێژراوە

پووچیی شکستی لەخۆ گرتووە.

***

یەک

لە کوێیە سێبەری

ئەو تەنەی بە دیواردا هەڵپەسێردراوە؟

لە کوێیە وێنەی

ئەو ئاوێنەیەی بە شەودا هەڵپەسێردراوە؟

لە کوێیە ژینی

ئەو بوونەوەرەی بە خۆیدا هەڵپەسێردراوە؟

لە کوێیە ئیمپڕاتۆریەتی

ئەو مرۆڤەی بە مەرگدا هەڵپەسێردراوە؟

لە کوێیە نووری

ئەو خودایەی بە هیچدا هەڵپەسێردراوە؟

ئەوەی هەر دەگەڕێین بۆی

ڕەنگە لەو ناشوێنانەدا بێ.

سەرچاوە:

Roberto Juarroz, Antología esencial, “5” (p. 63) y “1” (p. 89). Traducidos al kurdo por Jiyar Homer.

The post دوو شیعری ڕۆبێرتۆ خواڕۆز appeared first on ژنەفتن.