له کانیاوی خوێنی دایکمدا، برینی یەکەمی

دێتەوە بیرم. سەر سڕماو لە گوڵپەڕی نەپشکووتوو سوور پرتووکاو،

ڕەش هەڵگەڕاو لە دەوری مەچەکی.

چەند میوەی قاش کردن، چەند پیواز، چەند بەدەن به پێست و ناوکی تیژەوە.

به دەمی منەوەی کرد.

ئەو ئێمە ژیا و ئەمن-

ئەو ئێمەی داڵدە دا و ئەمن-

بێ‌وچان دەدوا لەگەڵ ئەو گوڵانە

وا لە خوێنییەوە دادەوەرین، وا بە ڕێی ئاسمانا بردیان بەرەو مردن. دەنگیم دێتەوە بیر

چەشنی قلۆچی ڕۆچوو له جەرگ و ئەمن هەرگیز دەرمنەکێشا.

لە ژیانەکەی‌تردا، کە لێرەیە، ئالێرەیە، هەموو ئەو زارانەی ڕۆژێ

بلووزەکەی دایکمیان چڕیوە، له دەوری یەک کۆ وەدەکەم.

ئەو سووتا و ئەمن-

وڵامی خودای به توندی دایەوە.

ئاخ، دایکی من، سەمای دەکرد، سەربەست.

کۆگای پەژارەی سەر ئەستۆم، دەکرێتەوە و دەبێته جلکێکی ڕەش بە بەرمەوە.

ژیانی جەستەیەک

چەشنی گوڵپەڕ، لەگوێن میوە، وەکوو سووتان.

هەموو ئازارێکم لە کۆڵ ناوە و ئیدی بێ‌بڕستم.

دایکم ڕزگاری بوو و ئەمن-

(کەچی زیندوو نەما)

به منی هیچ نەگوت و ئەمن-

هەموو ئەو دەمانه چاوەڕوان بوو.

شین‌نامه چۆنم بڕوا پێ بکا؟

پێکەوە، ئاسمانمان پێوا.

دەروازەیەک کرایەوە و پێی‌دا به سانایی

له جیهان تێپەڕین.

ئەو نووسیی ئێمە و ئەمن-

ئەو دواهەمین یا هەرگیز نەهاتوو بوو و ئەمن-

دوو چاوی ڕەش، بەدەر له ژین، ئەبەدیەتیان بەسەردا ئاوەڵا کرد.

ئەو دەمەی هەوا له هەناویدا ڕاوەستا و

                                           ئەمن-

جاری دوایی لەسەرەمەرگا بینرا. بۆ یەکەم جار لە ژیانیا

کش و مات و بێ‌دەنگ بوو. کانیاوی

خوێنی دایکم گەرم‌گەرم و خوایه گیان تاریکان

تاریکانی ئەوپەڕی دەرکەی داخراو

که هەتا هەر جووڵەی نایه.

سەرچاوە:

The post بینینی بەدەن appeared first on ژنەفتن.

دەنگی دووری ئاژیر لەگەڵ ڤایبرەی مۆبایلەکەی رۆمی تێکەڵ بوو. دەنیەڵ بوو، بەڵام رۆمی پێی خۆش نەبوو به تەلەفۆن هیچ شتێکی بۆ باس بکا. دەستی به ڕوومەتی خۆیدا هێنا بۆ ئەوەی دڵنیا بێتەوە کە فرمێسکی پێوە نییه، هەناسەیەکی قووڵی هەڵکێشا و ڕووەو بیناکە هەنگاوی نا. لەپڕ فەڕاشەکە هەرای کردێ: “هۆی!”، کاتێک رۆمی ئاوڕی لێ داوە، نەڕاندی: “ئەوە بۆ کوێ ملت پێوە ناوە خاتوون؟ تۆ شاهیدی.” رۆمی پرسی: “شاهیدی چی؟ ئەمن هیچم نەدیوە.” فەڕاشەکە بەڵام دەستهەڵگر نەبوو. هاواری کرد: “ئەتۆ لە هەموو کەس نزیکتر بووی لێی. چاو- هەموو جلەکانت بووەتە خوێنی ئەو!” رۆمی وتی: “ئەوە کوا خوێنه! قاوەیە. قاوەکەم پێدا ڕژا.” فەڕاشەکە لێی نەدەبڕییەوە: “لە من ڕا وەک خوێن دیارە. وا چاکە پۆلیس بێ سەیرێکی بکا.” رۆمی لەختێک لە جێی خۆی ڕەق بوو، بەڵام لەگەڵکوو مۆبایلەکەی بەربووەوە ڤایبرە لێدان، دیسان کەوتەوە ڕێ. خزمەتکارەکه نەڕاندییەوە: “هۆی!”، بەڵام دەنگێکی پیاوانەی دیکە وتی: “چ کارت بەو کچە هەژارە داوە. لە کۆڵی بەوە.”

دەنیەڵ تووڕە و تۆشن درگاکەی هەڵگرت و وتی: “ئەوە بۆ جوابی تەلەفۆنەکەت نادەیەوە؟” بەڵام بەر لەوەی رۆمی بۆی بگێڕێتەوە چی بووە، چاوی به پەڵەکانی سەر پانتۆڵە وەرزشییەکەی کەوت. وتی: “ئەوە چی بووە؟ حاڵت باشه؟” رۆمی هات باسی جیرانەکەیان وا خۆی فڕێ دایه خوارەوە و باسی فەڕاشە تووڕەکە و باسی پەڵەکانی سەر پانتۆڵەکەی که وێ دەچوو تاهەتایە پاک نەبنەوە بکا، کەچی هەرچی کردی و نەیکرد لە قیژەیەک پتر هیچی بۆ دەرنەبڕا. دەنیەڵ هێندە به سستی باوەشی پێدا کرد که بە ئاستەم گیانی وە گیانی کەوت. “ئەوە چییه بەقوربان؟ هێور بەرەوه.”

رۆمی ڕووداوەکەی بۆ گێڕاوە. پێی خۆش بوو زگی بۆ جیرانەکەیان سووتابایە و بیگوتبایە ڕووداوێکی چەندە ناخۆش بووه و وا دیارە ئەو ژنە زۆری ئازار چەشتووە، بەڵام لە چەند پەیڤی تووڕە زیاتر چی لە زاری نەهاتە دەرەوە. 3.4 میلیۆن شەکەل پارەیان دابوو بەم ئاپارتمانە. دایکی دانیەڵ نزیکەی میلیۆن و نیوێکی دابوو پێیان و، بۆ ئەوی‌تریشی قەرزێکی بیست و سێ ساڵەیان واژۆ کردبوو. بیست و سێ ساڵ! رۆمی هەرچەندە ترۆمای پاش سێکسی هەبوو، بە بیریدا هات: ئەگەر دەنیەڵ ئێستا زگم پڕ بکا، منداڵەکەمان گەورە دەبێ، قوتابخانە تەواو دەکا، دەچێته سەربازی، دەینێرنە شەڕێک، له سەربازی دەگەڕێتەوه، بەڵام ئەمن و دەنیەڵ هەموو سەری مانگێک هەر قەرزی ئاپارتمانەکە دەدەینەوە. -ئەو منداڵە وا هێشتا نەهاتبووە دنیا- کاتی گەڕانەوەی لە باخچەی منداڵان یا له قوتابخانە، یا کاتێک بە ڕێیان دەکردەوە بۆ سەربازی، دەبوو بەو شوێنەدا بڕوا کە ئێستا تەرمی ئەو ژنە رینات یا رۆنیت ناوە لێی درێژ بووبوو.

رێکلامی فرۆشی بینا ئاپارتمانییەکەیان بریتی بوو لە “تایبەته بەو گەنجانەی بۆ سەرەوە هەنگاو دەنێن”. ئەو ماڵەیان کڕی بوو  بۆ ئەوەی گەشە به ژیانیان بدەن: قەرز و قۆڵەکانیان وەرگرتبووەوە و تێکەڵ به خوێن و عارەقە و فرمێسکیان کردبوو، بەس بۆ چی؟ بۆ ئەوەی رینات یا رۆنیت، لە پەنجێرەی ماڵەکەیەوە خۆی فڕێ بداتە خوارەوە و بەسەر ژیانی ئەماندا داتەپێ؟ با بڵێین نەخۆشیی خەمۆکی هەبووە، نەدەبوو ئەوەندە تێبگات کە بەتەنها خۆی لەسەر ئەم زەوییە ناژی و شیاوتر وایه لەسەر جێ‌ونوێنەکەی خۆی یا لە ناو حەمامدا خۆکوژی بکا. ئەگەر ئیلا و بیلا دەبوو لە پەنجێرەوە خۆی فڕێ بداتە خوارەوە، بۆچی نەدەچوو لە هۆتێلێک ئەو کارە بکا، نەک ئەوەی خۆی بەسەر جیرانەکەیاندا بەر بداتەوە؟ رۆمی به دەنیەڵی وت: “چیدی تاقەتم نەماوە. نامەوێ ئیدی لێرە بژیم. ناتوانم لە خانووبەرەیەکدا بم کە خەڵک خۆی لێ فڕێ دەدەنە خوارەوە.” دەنیەڵ بە ئەسپایی دەستی بە پشتیدا هێنا و وتی: “هێور بەرەوە بەقوربان. خەتای خانووەکە نییه. خەتای ئەو ژنەیە وا خۆی بەر داوەتەوە. هەژارە. کاری بە کاری ئێمە نەبووە خۆ.” رۆمی هەڵچوو: “ئەو هەژار نییه. هەژار ئەمنم! ئەمن و ئەتۆ و دایکت هەژارین. بۆ ئەوە بوو دایکت مووچەی خانەنشینییەکەی خۆی دا پێمان؟ بۆ ئەوەی جیرانەکەمان کە نازانین ناویشی چییه بەسەر سەرماندا بەر بێتەوە و خۆی بکووژێ؟”

ناوی ژنە به ساریت دەرکەوت. بۆ بەیانییەکەی دەنیەڵ حوکمی کرد دەبێ بچنه سەرەخۆشی. وتی دەبێ ئەم باسه کۆتایی پێ بێ و تا ئەو جێیەی ئەو عەقڵی پێی دەشکێ، ئەم کێشەیەیا به چوونە سەرەخۆشی یا به تێراپیی خێزان چارەسەر دەبێ. رۆمی حەزی لێ نەبوو بچێ بۆ سەرەخۆشی، تێراپی لەویش ناخۆشتر بوو؛ لێی بووبووە دووڕێیانێک لهنێوان زۆرانبازیی لەناو قوڕوچڵپاودا و دادگای لێک ‌جوێ‌بوونەوە. دەنیەڵ ناونیشانی گۆڕستانەکەی لە وەیز دا؛ لە ڕێگادا تاقیان متەقیان لێوە نەهات. کاتێک گەیشتنە سەر قەبران، دەنیەڵ حوکمی کرد دەبێ لەو کابرا گوڵفرۆشه مەزهەبیه، چەپکێک گوڵ بکڕن. نزیکەی دە کەسی‌تریشی لێ بوو، بەڵام رۆمی تەنها کوڕە فەڕاشەکەی لابیی ئاپارتمانەکەیانی ناسییەوە. کوڕەلێی هاته پێشەوە و وتی دوێنێ نەدەبوو تا پێش هاتنی پۆلیس شوێنەکە بەجێ بێڵی. دەنیەڵ لەبری ئەوەی پشتی رۆمی بگرێ و بە خزمەتکارەکە بڵێ کە لە کۆڵ ژنەکەی ببێتەوە، سەری بۆ لەقاند و وتی: “ڕاست دەکەی، قسەکەت جوانه”. کوڕە خزمەتکارەکە دوور کەوتەوە و خولەکێک دواتر لەگەڵ ژن و پیاوێکی پیری چاو ماسیو هاتەوە. ڕووەو رۆمی وتی: “ئەوەتا! ئەوەیە جیرانەکەی بۆم باس کردن، شاهیدی کەوتنەخوارەوەی کچەکەتان.” پیرەپیاوەکە سەرێکی لەقاند و دەستی درێژ کردەوە. رۆمی و دەنیەڵ هەرچەند زۆر گرینگییان به مەودای کۆمەڵایەتی دەدا، بەڵام هەردووکیان دەستیان لەگەڵ لێداوە. کابرا وتی: “ئەمن ئیسحاقم، ئەمەش شوشانایە.” لەختێک دواتر، ڕەنگە لەبەر ئەوەی کەسی‌تر هیچی نەوت، سەری ڕاوەشاند: “ئێمە دایک و باوکی ساریتین”؛ هەر کە ئەمەی وت شوشانا دای لە پڕمەی گریان. ئیسحاق لە رۆمیی پرسی: “چاوت پێوە بوو، کاتێک بەر بووەوە؟ دەموچاویت دی؟” رۆمی وڵامی نەداوە. نەیدەزانی بڵێ چی، پێی وابوو ئەگەر دەنگی لێوە نەیە، ڕەنگه دەنیەڵ شتێک بڵێ و لەم بارودۆخە ڕزگاری بکا. بەڵام دەنیەڵ هیچی نەوت. هەمووان بێدەنگ ڕاوەستابوون، بێجگە لە دایکه، کە گریانی نەدەبڕاوە.

بۆ شەوەکەی، دەنیەڵ خێرا خەوی لێکەوت و دەستی کرد بە پرخ و هۆڕ. رۆمی نزیکەی کاتژمێرێک لەسەر جێگا بەخەبەر بوو، دواتر هەستا جغارەیەک ژەهری پێچاوە و چووه بەرهەیوان. ئەو ماریجوانایەیان له هاوڕێیەکی دەنیەڵ کڕی بوو؛ بۆنی بیسکویتی لێ دەهات، له قورسەکان بوو. رۆمی لە سەرووی نەردەکانەوە سەیری خوارەوەی کرد بۆ ئەوەی بزانێ ئەو ژنە، ساریت، لە کوێ بە عەرزدا درا. لەسەر قەبران، فەڕاشەکە وتبووی شۆسته خۆڵەمێشییەکە بووبووە خوێن، بەڵام ئێستا، لەو بانەوە، لە نهۆمی حەوتەمەوە، پاک و خاوێن دیار بوو و، کچ و کوڕێکی گەنج لەوێ بەپێوە دەمولەوسی یەکیان دەلێستەوە.

کاتێک پێشتر رۆمی بە دەنیەڵی وتبوو ڕقی لەو ژنەیە چونکە ڕێک ئەو کاتەی ئەو بەوێدا تێپەڕ دەبوو خۆی فڕێداوەتە خوارەوە، دەنیەڵ پێی وتبوو که خۆپەرسته و ئیدی دەبێ تێبگا کە هەرشتێک لەم دنیایەدا ڕوو بدا پەیوەندیی بەوەوە نییه. بەڵام ئێستا، کە چاوی لێ بوو ئەو کچ و کوڕە لەو شوێنە خاوێنەی بەر ئاپارتمانەکەی ئەوان خۆ لە یەکتری دەسوون، بە بیریدا هات کە بێگومان بە جۆرێک لە جۆرەکان پەیوەندیی بە ئەوەوە هەیه. بیری لەوەش کردەوە کە ڕەنگە ساریت پێی وا بووبێ بۆنی تازەی دیوارەکان و مەڕمەڕە سپییه بریقەدارەکەی لابی دەکرێ ژیانێکی نوێی بێ ببەخشن؛ ڕەنگه سەیری دەرەوەی کردبێ و لەو سەرەوە چاوی کەوتبێته رۆمی کە به جلی وەرزشییەوە لە کافەوە دەگەڕێتەوە، دیبێتی کە رۆمی کەیفی سازه و ژیانێکی هاوبەشی خۆشی هەیە و لەگەڵ دەنیەڵ هێندەی دوو پەرداخە قاوەکەی سەر تەپسییەکە لێک نزیکن. ڕەنگە ساریت چیدی تاقەتی نەمابێ، بۆیه لە پەنجێرەکەوە خۆی فڕێ داوەتە خوارەوە تا ژیانی رۆمی تێک بدا. ڕێک وەک رۆمیکه ئێستا بەسەر ئەو کوڕ و کچەی له خوارەوە ئاخ و ئۆفیان بەرز بووبووەوه داکەوت و لەو شەهوەتە خۆشەی کردن.

The post هێزی ڕاکێشان appeared first on ژنەفتن.

گەلێک ساڵ بەر لەوەی لە کوردەواریی نەریتپەروەردا مومکین بێ، چوار کوڕی لاو لە تبلیسی سۆڤیەت یەکەمین کۆمی ڕاکی کوردییان لە جیهاندا بونیات نا.

کۆما وەتەن (گرووپی نیشتمان) ساڵی ١٩٧٣، لەلایەن سێ کوردی ئێزدی و ئەرمەنییەکەوە دامەزرا. سۆلیستی گرووپەکە کەرەم گەردەن‌زەری لە شاری تبلیس، بەشێک لە کۆمەڵگا کوردییە بچووک بەڵام زیندووەکەی ناوچەی قەوقاز، هاتووەتە دنیا و هەر لەوێش گەورە بووە. بەڵام ڕەچەڵەکی بنەماڵەکەی دەگەڕێتەوە بۆ پارێزگاکانی قەرس و وان لە باکووری کوردستان، کە ئەمڕۆکەش گەلێک کورد لەوێ دەژین.

شیعری یەکێک لە گۆرانیەکانی گرووپەکە بە ناوی “وەلاتێ مە” (وڵاتی ئێمە)، بەمجۆرەیە: “کوردستان وڵاتی باب و باپیرانمانە، نیشتمانی دایک و بابی گەلەکەمانە. ئەم گۆرانییە بۆ تۆیە، کوردستان، بۆ چیا و کانییەکانمانه. ئێرە زێد و ماڵی ئێمەیە.”

ئەم جۆرە هەست‌دەربڕینە، واته گۆرانی گوتن به زمانی کوردی، لەو کاتەدا لە دەورووبەری وڵاتی تورکیا، وڵاتێک کە تا سەرەتاکانی ساڵی 1990 قسەکردن به زمانی کوردی تێیدا قەدەخە بوو، نامومکین بوو. بەکارهێنانی وشەی “کوردستان” لە پەرلەمانی تورکیا هێشتا هەر ڕێگەپێنەدراوە.

بەڵام لە کۆمەڵگای فرەنەتەوە و کراوەی تبلیسی ئەو کاتەدا، کۆما وەتەن نە تەنها ئیزنی پێ دەدرا مۆسیقا پێشکەش بکا، بەڵکوو لەلایەن حکوومەتەوە پاڵپشتی لێ دەکرا. شاری تبلیس لە سەردەمی سۆڤیەتدا یەکێک لە ناوەندەکانی ڕاک بوو، هەروەها ساڵی 1980 میوانداریی یەکەمین فستیڤاڵی فەرمیی ڕاک لە یەکێتی سۆڤیەتدا کرد.

یەکێک لە پاڵپشتەکانی گرووپەکە، ڕووناکبیر و سیاسەتوانی کورد-گورجی، کەرەم ئانقۆسی بوو. ئانقۆسی پارێزەری بەناوبانگی کولتووری کوردی لە گورجستانی سۆڤیەت بوو کە بۆ ماوەی پتر لە 25 ساڵ لە ڕادیۆی نەتەوەیی گورجستان پرۆگرامێکی به زمانی کوردی بەڕێوە برد. هەروەها هاوکاریی کۆما وەتەنی دەکرد بۆ ئەوەی یارمەتیی ماڵی لەلایەن حکوومەتەوە بگاتە دەستیان تا بتوانن ئامێری مۆسیقا بکڕن، کە ئەگەر لەم ڕێگەیەوە نەبوایە نەیاندەتوانی لە قەرەی تێچووەکەی بێن.

کۆما وەتەن توانی لەژێر ناوی “گرووپی ئاواز و گۆرانی”، دەستەواژەیەکی سەردەمی سۆڤیەت بۆ ئەو گرووپە پاپ و ڕاکانەی ئیزنی چالاکی‌کردنیان پێ دەدرا، به فەرمی بناسێنرێ. بەپێی وتەکانی کاخا تۆلۆرداڤا، ڕەخنەگری مۆسیقای گورجی، ئەوانە “کۆمەڵێک گرووپ بوون کە لە لایەن حکوومەتەوە دامەزرابوون، یا حکوومەت پەژراندبوونی و، دەبوو خاوەنی ڕەپێرتوار (چەند بەرهەم) لەسەر بناخەی کولتووری مۆسیقای ناوچەیی بن؛ هەروەها ئیزنی ئەوەیان هەبوو گۆڕانکاری له فۆرمەکاندا درووست بکەن، بەڵام لە چوارچێوەیەکی قەبووڵکراودا.”

به لەبەرچاوگرتنی پێگەی تورکیا لەو کاتەدا، وەک دوژمنێکی ئەندامێکی ناتۆ کە هاوسنووری قەوقازی سۆڤیەت بوو، ڕەنگه جێی سەرسڕمان نەبێ کە حکوومەت[ی سۆڤیەت] لانیکەم ئەو هەست و سۆزە تەحەمول بکا کە ئانکارا وەک جودایی‌خوازی سەیری دەکرد.

تۆلۆرداڤا دەڵێ: “لەوە ناچێ لە ساڵەکانی ١٩٧٠دا وڵاتی سۆڤیەت کێشەی لەگەڵ ئاماژەکردن به ناوی کوردستان لە گۆرانییەکاندا هەبووبێ.”

وەک گەردەن‌زەری ئاماژەی پێ دەکا، کۆما وەتەن بە بەردەوامی لە تەلەڤیزیۆنەکانی گورجستان و سۆڤیەتدا دەردەکەوت. هەروەها ساڵی ٢٠١٢ لە گفتوگۆیەکدا دەڵێ: “ئێمە لە گەلێک فستیڤاڵ و کۆنسێرتدا بەشداریمان دەکرد. لە سەرانسەری یەکێتی سۆڤیەت و لە هەر شوێنێک کوردی لێ ژیابا، ناوبانگمان هەبوو.”

ئەم گرووپە دیمۆ (نوسخەی سەرەتایی)ی یەکەم و تاکە ئەڵبۆمی خۆی، بە ناوی بایێ پایزێ (بای پایز)ی لە ساڵی ١٩٧٩دا نووسی، هەرچەندە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکە تا ساڵی ١٩٨٩ی خایاند. ئەڵبۆمەکە ئاوێتەیەک بوو لە شێوازی کلاسیکی ڕاک، فانفاری هۆشبەر و، کۆمەڵێک شیعرەگۆرانی کە گەردەن‌زەری به ئیلهام‌وەرگرتن لە بەرهەمە بەرچاوەکانی شاعیرانی کوردی قەوقاز، نووسیبوونی.

ئۆزکان ئۆزتاشی مرۆڤناس لە کتێبەکەی بە ناوی هونەری کوردی لە یەکێتیی سۆڤیەتدا دەنووسێ: “جێی گومان نەبوو کە ڕاکی کوردی لە هەرێمی یەکێتیی سۆڤیەتدا سەر هەڵبدا. هەم شانسی دەستخستنی باشترین و پێشکەوتووترین ئامێرەکان و، هەم سوودوەرگرتن لە پەروەردەیی زمانی زگماکی و پەروەردەیی مۆسیقا، هۆکار بوون بۆ پێکهاتنی یەکەمین مۆسیقای ڕاکی کوردی لە مێژوودا.”

ئەگەرچی دەستپێکی بەهێزی گرووپەکە، لە سەروبەندێکی پڕ لە ئاژاوەدا بوو.

ئۆزتاش دەنووسێ: “ساڵی ١٩٨٩، کاتی بڵاوبوونەوەی ئەڵبۆمەکە، لە لایەکەوە هاوکات بوو لەگەڵ هەڵوەشانەوەی یەکێتیی سۆڤیەت، لە لایەکی‌تریشەوە سەروبەندی کۆمەڵکوژی و کیمابارانی کوردەکان، چەندین کیلۆمەتر لەولاتەرەوە لە شاری هەڵەبجەی باشووری کوردستان، به دەستی سەدام حوسێن بوو. کۆما وەتەن داهاتی فرۆشی ئەڵبۆمەکەیان وەک پاڵپشتی، بەخشیه خەڵکی هەڵەبجە.

بەپێی قسەکانی گەردەن‌زەری، ڕووخانی یەکێتیی سۆڤیەت بووە هۆی لەناوچوونی باندەکەیان، لەبەر ئەوەی نەمانی پاڵپشتیی حکوومی، ئەندامانی گرووپەکەی ناچار کرد لە دەرەوەی گورجستان بکەونە شوێن کاری‌تر. گەردەن‌زەری خۆی چوو بۆ مۆسکۆ.

بەڵام لە تورکیا، شوێنی نیشتەجێ‌بوونی زۆرترین ڕێژەی کوردەکان، ناوبانگ و کاریگەریی کۆما وەتەن پەرەی ستاند و، بووە ئیلهامی گەلێک مۆسیقاری کوردی پاش خۆی. تەنگوچەڵەمەکان لە دژی زمان، وێژە و مۆسیقای کوردی لە ساڵەکانی ١٩٩٩٠دا کەمتر بوونەوە. کاتێکیش نوسخەی دووبارە یەکگرتووی کۆما وەتەن بە بۆنەی چلەمین ساڵی دامەزرانی، کۆنسێرتێکی پێشکەش کرد، ئەم ڕووداوە هونەرییە لە شاری ئەستەمبۆڵ، شاری نیشتەجێبوونی زۆرترین ڕێژەی کوردانی دنیا، بە ئەنجام گەیشت.

لەو کۆنسێرتەدا، کۆما وەتەن لەگەڵ گرووپێکی‌تری گرینگ لە مێژووی مۆسیقای کوردیدا چووە سەر سەکۆ: فەرەج، یەکەمین گرووپی هێڤی مەتالی کوردی بوو کە ساڵی 2004 لە پارێزگای حەکاری دامەزرابوو.

سۆلیستی فەرەج، کە لە ژێر ناوی “رەح” مۆسیقا پێشکەش دەکا، بە یۆراسیانێتی ڕاگەیاند کە کۆما وەتەن “یەکێک لە گرینگترین باندەکان بوو بۆ ئێمە… کۆما وەتەن، وەک یەکەمین گرووپی کوردی، ڕێگەی بۆ گەلێک گرووپی ڕاکی کوردی خۆش کرد و کاریگەریی هەبوو لەسەریان.” رەح وتی کە یەکەمجار، لە کۆتایی ساڵەکانی ١٩٩٠دا کاسێتی بایێ پایزێی کڕی.

هەروەها وتی: “کاتێک بۆ یەکەم جار گوێم لێ ڕاگرت، تا سەر ئێسک هەستم پێکرد. ئەو کاسێتە، هەرچەندە گوێی بدەیتێ، هەرگیز کۆن نابێ و هەمیشە چێژبەخشه.”

The post یەکەمین گرووپی مۆسیقای ڕاکی کوردی و بنەڕەتەکانی لە وڵاتی گورجستانی سۆڤیەتدا appeared first on ژنەفتن.

بێ ئەوەی بەرامەی خۆشت هەڵمژم

بێ ئەوەی باسکم لە گەردنت گرێ بدەم

بێ ئەوەی دەستم بخشێنم بە ڕوومەتتا

بەس خۆشم دەوێی

بەمجۆرە و لە دوورەوە

خۆشم دەوێی

بێ ئەوەی پەنجەم بخەمە ناو پەنجەت

بێ ئەوەی دڵت دابلەرزێنم

بێ ئەوەی نوقمی نیگات ببم

باوەڕم نییە به ئەوینی یەک دوو ڕۆژە

سەرسەریانه نا، وەک جوامێران خۆشم دەوێی

بەمجۆرە و لە دوورەوە

خۆشم دەوێی

بێ ئەوەی دوو تنۆکەی تکاوی سەر کوڵمەت بسڕمەوە

بێ ئەوەی قاقای پێکەوە پێکەنینمان بگاتە ئاسمان

بێ ئەوەی گۆرانییە دڵخوازەکەت وێکڕا بڵێینەوە

بەمجۆرە و لە دوورەوە

خۆشم دەوێی

بێ ئەوەی بتڕەنجێنم

بێ ئەوەی فرمێسکت پێ هەڵوەرێنم

بێ ئەوەی بتڕووخێنم

بێ ئەوەی بتتۆرێنم

بێ ئەوەی بتگریێنم

لە دوورەوە خۆشم دەوێی

بەمجۆرە و لە دوورەوە

خۆشم دەوێی

کاتێ هەرچی وشەی حەزم لێیە بە تۆی بڵێم لە زارمدا وردوخاش دەبێ،

خۆشم دەوێی

وشەکانم تنۆک تنۆک کە دەتکێنە سەر لاپەڕەی سپی و ساکارم،

ئەو دەمانە خۆشم دەوێی

[1] Uzaktan Seviyorum Seni, Cemal Süreya

The post لە دوورەوە خۆشم دەوێی appeared first on ژنەفتن.

هەزار مایلی ڕەبەقم بە فڕۆکە بڕیوە بۆ ئەوەی بێمە لای

چون داوای لێم کردبوو

“تەنها لەبەر خاتری ئەو هەموو کاتە خۆشانەی ڕابردوو”

شەومان پێکەوە بەسەر برد و

سبەینێکەی لەکافە ئاریزۆنا

نانی بەیانیمان دەخوارد

شوێنێکی ئارام و دڵڕفێن بوو

خۆرەتاو خەریک بوو بەسەر قوماشە شەترەنجییە

سوور و سپییەکەی

سەر مێزەکەدا هەڵدەگەڕا

لە پڕ وتی:

“نانم بۆ ناخورێ!”

فرمێسکەکانی بە گۆنایدا بەربوونەوە خوارێ

وتم:

“قەیدێ ناکا، بەشەکەی تۆش دەخۆم، با خەسار نەبێ!”

شان و ملی قیت کردەوە،

هەناسەی هەڵکێشا و

یەک بە خۆی قیژاندی!

خزمەتکار و ئاشپێزەکە بە هەڵەداوان هاتنە دەرەوە

 ژنە خزمەتکارەکە پرسی: “هەموو شتێک باشە؟”

وڵامم داوە: “ئا، ئا. ئەرێ”

هەردووکیان ڕۆیشتنە ژوورەوە و لە شووشەی دوکانەکەوە

تەماشایان دەکرد

لە بەرامبەرمدا

فرمێسکەکانی هێشتا دادەوەرین

پێم وت:

“لەتێک لەو کەیکە بخۆ،

حاڵت باشتر دەبێ!”

نەڕاندی:

“دەمت داخە، بەس تۆ دەمت داخە!”

وتم:

“بڕوانە، ئەمڕۆ بەجێت دێڵم”

وتی:

“با شەوێکی‌تریش پێکەوە بین،

دەتوانین قسە بکەین”

بەشەکەی ئەویشم خوارد،

حیسابم کرد،

پاشان ڕۆیشتین.

شەوەکەی

خواردمانەوە و

قسەمان کرد

دواتر نووستین.

سەعات نزیکەی سێی بەرەبەیان

بە دەنگی ناڵەناڵی خۆم خەبەرم بووەوە

چنگی لە هەردوو هێلکەگونەکانم گیر کردبوون و

ڕایدەوەشاندن.

هاوارم کرد: “قەحپەی بێ مێشک! ئەوە بۆ وا دەکەی؟”

وتی:

“تێت نەنام! تێت نەنام!”

هەڵستام و

جلەکانم یەک بە یەک لە بەر کردنەوە

پرسی لێم:

“ئەوە چی دەکەی؟”

وتم:

“چ دەکەم؟ چ دەکەم؟

“خەریکم پانتۆڵەکەم هەڵدەکێشمەوە،

دەبێ تەکسیەک بگرم بۆ فڕۆکەخانە!”

ئەوەم وت و

کەوشەکانم لە پێ کردن.

لە تەختەکەوە بازی دا،

هاتە نێوان هەردوو ئەژنۆم و

زیپەکەمی داکێشا

وتی:

“گەرەکمە لاما بمێنی” و

سەری دانەواندە سەر ناوپام

وتم:

“زۆر چاکە!”

وەکچۆن تریفەی هاوینان

لە پەردەکەوە تێخزایە ژوورەوە

“تەنها لەبەر خاتری ئەو هەموو کاتە خۆشانەی ڕابردوو”

https://www.youtube.com/watch?v=1tSBSrLiZd0 [min. 35:00]

The post من پیاوێکی ماقووڵم appeared first on ژنەفتن.