ژمارە (چوار)ی گۆڤاری ژنەفتن؛ کە گۆڤارێکی هزری و کولتووریی وەرزییە، تایبەتە بە وەرگێڕانی بابەتی تیۆری و هزری و ڕەخنەیی لە زمانی یەکەمەوە چاپ و بڵاو کرایەوە.

تەوەری ئەم ژمارە (٤) لەبارەی (فاشیزم و ڕاسیزم)ەوەیە. تەوەری ژمارەی داهاتوو (٥) لەبارەی (فێمینیزمەوە)ەوەیە و دوایین کات بۆ وەرگرتنی بابەتی ژمارە (پێنج)، سەرەتای مانگی هەشتی ساڵی ٢٠٢٢ـە.

تێبینییەکی پێویست: هەر چەندە پێشتریش ڕامانگەیاندووە بەڵام لێرەدا دووبارەی دەکەیەنەوە کە گۆڤاری ژنەفتن تاکە بڵاوکراوەی کاغەزی ماڵپەڕێ ژنەفتنە و بە هیچ شێوەک بابەتەکانی لە ماڵپەرەکەدا بڵاو ناکرێنەوە، تەنیا لە ماڵپەڕی ژنەفتن ڕیکلامی بۆ دەکرێت.

ستافی ئەم ژمارەیە:

سەرنووسیار: دلاوەر ڕەحیمی

بەرێوەبەری هونەری: گەیلان عەبدوڵا

دەستەی نووسیاران: (ئەسعەد عەلی، پێشڕەو محەمەد، سوارە محەمەد، سۆران عومەر، فازڵ مەحموود، هاوار محەمەد)

ئەم ژمارەیە بە پاڵپشتی قاوەخانەی کولتووریی (نازدارحەیران) چاپ کراوە.

بابەتەکانی ئەم ژمارەیە:

بونیادی ده‌روونناسانه‌ی فاشیزم

ن: ژۆرژ باتای

لە فرەنسییەوە: فازڵ مه‌حموود

له‌م وتاره‌دا كه‌ باتای به‌ زمانێكی ئاڵۆز نووسیویه‌تی هه‌وڵ ده‌دات ئه‌و جۆره‌ شیكارییه‌ ماركسییه‌ی كه‌ تاوه‌كوو ئه‌و كات پێی وابوو ژێرخانی كۆمه‌ڵگایه‌ك، سه‌رخان دیاری ده‌كات، ئاوه‌ژوو بكاته‌وه‌. له‌ ڕاستیدا ئه‌و به‌ شیكارییه‌كی زۆر وردی په‌یوه‌ندییه‌ ئابووری، سیاسی و ئایینی و ئایدۆلۆژییه‌كان ده‌یه‌وێت تێڕوانینێكی پێچه‌وانه‌ بخاته‌ ڕوو، واته‌ له‌ سه‌رخانی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ره‌و ژێرخانی ئابووری بڕوات. پێی وایه‌ هه‌ر جۆره‌ هاوچه‌شنییه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی په‌یوه‌سته‌ به‌ هاوچه‌شنی سیستمی به‌رهه‌مهێنانه‌وه و‌، هه‌ر درزێك بكه‌وێته‌ ئه‌م سیستمه‌وه‌ ده‌بێته‌ هۆكاری درزكه‌وتنه‌ نێو ڕێكاری كۆمه‌ڵایه‌تی.

هێگل و هیتلەریزم، فەلسەفەی هێگلی و فاشیزمی ئەڵمانی

ن: گیۆرگ لۆکاچ

لە ئەڵمانییەوە: پێشڕەو محەمەد

لەم وتارەدا لۆکاچ بە دیاریکراوی و قووڵ باسی پرسی چەمکەکانی ماف، یاسا، یەکسانی، دادپەروەری، پێشکەوتن و عەقڵ دەکات کە نازییەکان دژی هەموویان بوون، بەتایبەت فەیلەسوف و بیرمەندانی نازی. دژە-هێگلی خاڵی هاوبەش و دەستپێکی کۆی بیرمەندانی کۆنەپارێز، ڕاستڕەو و ناسیۆنالیستی ئەڵمانی بووە لە سەدەی نۆزدەوە تا لوتکەی هیتلەریزم. بەڵام دوای جەنگ، دژە-هێگلی لە فۆرمی جۆراوجۆری دیکەدا دەرکەوتەوە. خوێندنەوەی ئەم وتارەی لۆکاچ، ئەگەرچی ساڵی ١٩٤٣ نووسراوە، بەڵام بە وردبوونەوە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆ و فەلسەفە تازەکان و سەرهەڵدانەوەی بیری ڕاستڕەوی و ناعەقڵانییەتی پۆستمۆدێرن، وەک ئەوە وایە بۆ ئەمڕۆ نووسرابێت.

هەمووان دەیانەوێت ببن بە فاشیست

ن: فیلیکس گواتارى

لە ئینگلیزییەوە: هاوار محەمەد

دوو ئەرگومێنتى سەرەكى لەم وانەوتارەدا هەن كە گواتارى ڕوون و سادە دەیانخاتە ڕوو: 1) فاشیزم نە بونیادە، نە حوكمى مێژووە، نە نەخۆشیى دەروونى هیتلەر و مۆسۆلینى بوو؛ فاشیزم ئارەزووە، كە لەنێو دەستەجەمعدا گەشە دەكات، هیتلەر و مۆسۆلۆنیش ئەم ئارەزووە كەناڵیزە دەكەن، خێراى دەكەن، خاوى دەكەنەوە، لە ماشێنى دیكەى دەبەستن، ئارەزووى شۆڕشگێڕى پێ دەپچڕێنن یان پێى لا دەدەن و هتد. 2) دەروونشیكارى شتێكى ئەوتۆ سەبارەت بەم لیبیدۆیە نازانێت، چونكە ئارەزوو وەك خواستێكى شاراوە و ئاشكراى تاكەكەس تێدەگات كە لە شانۆى داخراو و تاریكیى خێزاندا بەرهەم دەهێنرێت، لە بازنەیەكى بچووك یان لە سێكوچكەى دایك-باوك-منداڵدا گەشە دەكات و لە چێژى سێكسیدا قەتیس دەبێت.

فاشیستەکانی ئەمڕۆ

ڕاستی نوێ و نەریتە ئایدۆلۆژییەکان

ن: فۆلکەر ڤایس

 لە ئەڵمانییەوە: ئەسعەد عەلی

بە لەبەرچاوگرتنی ئەو قەیران و هەڵاوسانەی، لەم ساڵانەی دواییدا لەنێو فاشیزمدا هاتووەتە گۆڕێ، پەیوەندییەکی ئایدۆلۆژیک لەنێوان «راستی نوێ» و «کۆلێکتیڤی مێژوویی فاشیزم»ـدا بوونی هەیە ؟ و ئایا فاشیزم تەنیا دیاردەیەک بووە، لە نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەمدا و، سنووردار بووە. واتە لە چەند وڵاتێکدا بوونی هەبووە و، دواجار بە کۆتاییهاتنی شەڕی سارد، ئەمیش کۆتایی پێ هاتووە.

پۆپۆلیزم وەک پۆست فاشیزم

ن: فێدریکۆ فینچێلستین

 لە ئەڵمانییەوە: ئەسعەد عەلی

ئەم وتارە لەبارە ئاوێتەکردن و تێکەڵبوونی پۆپۆلیزم و فاشیزمە، بەتایبەت لەم ساڵانەی کۆتایی و لە گرتنە دەسەڵاتی کۆشکی سپی لەلایەن ترەمپەوە.

تیۆری نەژاد

ن: ویلیام ڕایش

لە ئەڵمانییەوە: سوارە محەمەد

باڵابوونی ئارییەکان و پاکڕاگرتنی خوێنەکەیان ئامانجی سەرەکیی سۆسیالیستە نەتەوەیی(نازی)یەکان بووە، کە بووە بەهۆی فاشیستبوونی ئەڵمانییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا. نووسەر لەم دەقەدا باس لە سەرهەڵدانی بیرۆکەی پاکڕاگرتنی خوێنی نەژادێک بە گەڕانەوە بۆ ڕوونکردنەوەی ئەفسانەکانی گریک، تیۆریزانەکانی نەژاد و جێبەجێکارەکەی کە هیتلەر بووە، دەکات. هەروەها تیشک دەخاتە سەر دەرئەنجامەکانی ئەم خۆپارێزییە لە هەمبەر سروشتدا کە پێچەوانەیەتی، ئەویش بە گەڕانەوە بۆ تیۆرییەکەی داروین.  خاڵێکی گرنگ کە لەم دەقەدا باس کراوە، سەرکوتکردنی سێکسوالیتەی چینی کرێکارە لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە، کە بە مەترسییەکی کۆمەڵایەتییان بۆ سەر خۆیان داناون.

چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک

ن: مارتن هایدێگەر

لە ئەڵمانییەوە: سۆران عومەر

ئەم پارچە وەرگێردراوە، بەشی چوارەمە لە پێشنمایشی  کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزک لە نووسینی فەیلەسوفی ئەڵمانی مارتن هایدێگەر.

کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک یەکێکە لە کتێبەت بناغەییەکانی بیری مارتن هایدێگەر، تەنانەت وەک هاوکارێکی بەهێزیش دادەنرێت بۆ تێگەیشتن لە کتێبی بوون و کات لەکاتێکدا کە دوو ساڵ بەر پێشکەشکردنی ئەم وانەیە  نووسراوە.

لەم کتێبەدا هایدێگەر بۆ یەکەم جار قسە لەسەر کێشەی بوون  هەبوون دەکات و تێیدا  ئەو باسە دەخاتە روو کە فەلسەفە لە ئەوروپا و رۆژئاوا و تەنانەت لە سەدەکانی ناوەڕاستیشدا، دوای گواستنەوەی فەلسەفە لە یۆنانەوە،   مانای چەمکی  بوون- و هەبوون تێکەڵکراوە. ئەمەش بووەتە گرێیەکی گەورەی فەلسەفە لە تێگەیشتن لە بنەماکەی خۆی کە مێتافیزیکەوە و بە گوتەی ئەو واتە پرسیارکردنە لە بوونی مرۆیی. لە ژمارەکانی پێشوودا سێ بەشی بڵاو کراوەتەوە و لە ژمارەکانی دیکەدا بەشەکانی دیکەی ئەم پێشنمایشە بڵاو دەکەینەوە.

The post ژمارە (چوار)ی گۆڤاری ژنەفتن چاپ و بڵاو کرایەوە appeared first on ژنەفتن.

ژمارە (سێ)ی گۆڤاری ژنەفتن؛ کە گۆڤارێکی هزری و کولتووریی وەرزییە، تایبەتە بە وەرگێڕانی بابەتی تیۆری و هزری و ڕەخنەیی لە زمانی یەکەمەوە چاپ و بڵاو کرایەوە.

تەوەری ئەم ژمارە (٣) لەبارەی (سینەما)وەیە. تەوەری ژمارەی داهاتوو (٤) لەبارەی (فاشیزم و ڕاسیزم)ەوەیە و دوایین کات بۆ وەرگرتنی بابەتی ژمارە (چوار)، سەرەتای مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٢ـە.

گۆڤاری ژنەفتن تاکە بڵاوکراوەی کاغەزی ماڵپەڕێ ژنەفتنە و بە هیچ شێوەک بابەتەکانی لە ئەنتەرنێت بڵاو ناکرێنەوە.

ستافی ئەم ژمارەیە:

سەرنووسیار: دلاوەر ڕەحیمی

بەرێوەبەری هونەری: گەیلان عەبدوڵا

دەستەی نووسیاران: (پێشڕەو محەمەد، سۆران عومەر، شادیار شۆڕش، فازڵ مەحموود، کازیوە. ک، مسلم ئەحمەدی، هەڵگورد سەمەد).

ئەم ژمارەیە بە پشتگیریی زۆر بەڕێز (دکتۆر هەڤین کەمال شامحەمەد) چاپ کراوە.

لەم هەفتەیەدا دەگاتە کتێبفرۆشییەکانی سەرجەم شار و شارۆچکەکانی هەرێمی کوردستان و ڕۆژهەڵاتی کوردستان و دەرەوەی وڵات. لە ڕێگەی ماڵپەڕی ژنەفتن و پەیج و کەناڵەکانی ژنەفتن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە، زانیاریی لەبارەی دابەش کردن و ناوی کتێبفرۆشییەکان بڵاو دەکەینەوە.

وتارەکانی ئەم ژمارەیە:

گرتە لە سینەمادا

کریستۆفەر گیۆیۆن

لە فرەنسییەوە: فازڵ مەحموود

گه‌ر له‌ ڕۆماندا گێڕانه‌وه‌ له‌ ڕێگای زمانه‌وه‌ بێت، ئه‌وا له‌ سینه‌مادا كامێرا ڕۆڵی گێڕه‌ره‌وه‌ له‌خۆ ده‌گرێت. ته‌كنیكی گرته‌كانیش لێره‌دا‌ شوێنی وشه‌كان‌ ده‌گرنه‌وه‌. له‌ سینه‌ماشدا هیچ گرته‌یه‌كی بێ ده‌لاله‌ت نییه‌ و، ئه‌ركی گرتنه‌كانیش به‌ گشتی پیشاندانی كۆی هه‌موو ئه‌و مه‌به‌ستانه‌یه‌ كه‌ ده‌رهێنه‌ر ده‌یه‌وێت بیگوازێته‌وه‌ بۆ بینه‌ر و كاریگه‌رییان له سه‌ر دروست بكات. بۆیە جووڵه‌ی كامێرا و تۆماركردنی گرته‌یه‌كیش ده‌بێت هۆكارێكی له‌پشته‌وه‌ بێت. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش گرته‌كان به‌پێی ژانری فیلمیش گۆڕانیان به‌سه‌ردا دێت، واته‌ ڕێژه‌ی به‌كارهێنانی هه‌ر گرته‌یه‌ك له‌ گرته‌ جیاوازه‌كان په‌یوه‌سته‌ به‌ جۆری ژانره‌كه‌ هه‌روه‌ها زه‌وق و سه‌لیقه‌ی ده‌رهێنه‌ریش. ئامانجی وه‌رگێڕانی ئه‌م وتاره‌یش لێره‌دا ناساندنی چه‌ند گرته‌یه‌كی به‌ناوبانگی سینه‌ماتۆگرافییه‌‌ بۆ‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی خولیای فیلمیان هه‌یه‌ و بینه‌ری جیدیی فیلمن. وه‌رگێڕانی ناوی گرته‌كان بۆ كوردی كه‌مێك ئه‌سته‌م بوو، چونكه‌ وه‌ك بزانم ئه‌م بواره‌ كه‌متر ئیشی تێدا كراوه‌ و هیچ سه‌رچاوه‌یه‌كیشم نه‌دۆزییه‌وه‌ كه‌ بزانم ئایا پێشتر ناوی ئه‌م گرتانه‌ كراون به‌ كوردی یاخود نه‌! ئینجا وه‌ك بزانم زیاتر ناوه‌‌ ئینگلیزییه‌كان به‌كار هاتووه‌، بۆیه‌ له‌ ته‌نیشت ناوی گرته‌كان به‌ فره‌نسی ، ناوه‌ ئینگلیزییه‌كانیشم نووسیووه‌ تاوه‌كوو خوێنه‌ر تووشی سه‌رلێشوان نەبێت.

فیلمی هاوچەرخ و بینەرانی، ١٩٢٨

زیگفرید کراکاوەر

لە ئەڵمانییەوە: پێشڕەو محەمەد

ئەم وتارە چڕ و کورتەی کراکاوەر کە بەگشتی لە جیهاندا بووە بە سەرچاوەی کلاسیک و سەرەکیی تیۆری فیلم، لەم تێزەدا پوخت دەکرێتەوە: فیلم ڕەنگدانەوەى كۆمەڵگایە، دەرهێنەرانی فیلم دەبێت چێژ و سەلیقەى گشتی ئاراستەیان بكات، چونكە فیلم بەرهەمێكی گرێدراوی پیشەسازییە و پێویستی بە كڕیاران (بینەران) هەیە. فیلم كۆمەڵگا بەو جۆرە پیشان دەدات كە دەیەوێت بیبینێت. فیلمەكان بریتین لە «ڕۆژانەخەون»ی كۆمەڵگا. لە فیلمدا ئارەزووە سەركوتكراو و كەبتكراوەكانی كۆمەڵگا پیشان دەدرێنەوە و بە شێوەیەكی خەیاڵیی بەدی دەهێنرێن.

پرسی چیرۆک لە فیلمدا

ڕۆبێرت مککی

لە ئینگلیزییەوە: مسلم ئەحمەدی

ئەمە یەکێ لە باسەکانی نێو کتێبێکی “ڕۆبێرت مککی”یە لەبارەی بونیادی ستایل و بنەماکانی فیلمنامەنووسی، کە لەم باسەدا دەپەرژێتە سەر هونەرەکانی چیرۆک کە بوونەتە سەرچاوەی سەرەکی ئیلهامی ئێمەی مرۆڤ و چیرۆکی سەرەکی و لاوەکی و گرنگییان لە هونەری فیلمدا و بەشەکانی ئەم باسە بریتین لە: “داتەپینی چیرۆک”، “لەدەستچوونی پیشەی چیرۆک گێڕانەوە”، “پێویستبوونی چیرۆک”، “چیرۆک و گێڕانەوەی باش”، “چیرۆک و ژیان” و هێز و بەهرە” و…

شێوازە سینەماییەکان

ئێلن کەیسبیەر

لە ئینگلیزییەوە: مسلم ئەحمەدی

فیلم هەر لە سەرەتاوە خاوەنی شێوازە بەرچاوەکانی خۆی بووە. تێگەیشتن لە شێوازی فیلمسازێکش واتە تێگەیشتن لەو فۆرمانەی ئەو فیلمسازە بەکاریان دەهێنێت. لەم وتارەدا باس لە شیوازی فیلمە سەرەتاییەکان؛ ڕیالیزم و ئێکسپرێسیۆنیزم و گەشەکانی دوایی ئەو شیوازانە و ئەو شێوازانەی لە شیوازی ڕیالیستی جیابوونەتەوە و، هەروەها باسی هەر دوو دەستەی شیواز کە شیوازی قۆناخ و شێوازی جۆرە کراوە و ئینجا پەرژاوەتە سەر چۆنیەتی کارکردنی چەمکەکانی شێواز. هەروەها شیکاری بۆ دوو فیلم و جیاوازیی نێوان هەردوو شێوازی ڕیالیزم و ئێکسپرێسیۆنیزم خراوەتە ڕوو.

یادکردنەوەی پییەر پاولۆ پازۆلینی

لوکا پێرێتی

لە ئینگلیزییەوە: پێشڕەو محەمەد

ڕوانینێک لە ژیان و سیاسەتی سینەماکاری ئیتالی پییەر پاولۆ پازۆلینی وەک کۆمۆنیستێکی دژەباو. هەرچەندە حزبی کۆمۆنیست بە هۆی هۆمۆسێکسوالیتەی پازۆلینییەوە، ناوبراوی لە حزب وەدەرنا، بەڵام ئەو کۆمۆنیستێکی دژەباو بوو و لە هەموو تەمەنیدا وەک ڕێبوار و یارێکی پارتی کۆمۆنیست مایەوە.

گفتوگۆیەکی کورت سەبارەت بە سینەما و شانۆ

پییەر پاولۆ پازۆلینی

لە فڕەنسییەوە: فازڵ مەحموود

ئەم گفتوگۆیەی پازۆلینی بریتییە لە سێ گفتوگۆی کورتی ناوبرا لەگەڵ سێ ئەکتەری فیلمی “ئاخۆری بەرازە” ناوبراودا کە لە ساڵی ١٩٦٨ لە کاتی تۆمارکردنی فیمەکەدا کراون.

ئێرنست بلۆخ: نیوەشەو لە پاریسەکەی ودی ئالن

یان بریسەر

لە ئیمگلیزییەوە: شادیار شۆڕش

لەم نووسینەدا، خوێندنەوەیەکی قووڵ و فرەڕەهەندە بۆ فیلمە بەنێوبانگەکەی ودی ئالن؛ نیوەشەو لە پاریس، ئەمەش بە پشتبەستن بە تێزەکانی فەیلەسووفی مارکسیستی ئێرنست بلۆخ. لەگەڵ ئاشنابوون بە تێڕوانینەکانی بلۆخ لەمەڕ چەمکەکانی هیوا، خەونەشەو، خەونەڕۆژ، خەونی بەدیهاتوو و بەدینەهاتوو دەتوانین لەوە تێبگەین، کە ناواخنی ئەم فیلمە هەڵگری پەیامێکی ڕادیکاڵە بەرانبەر بە سەرمایەداری و هەوڵی خوێندنەوەی مرۆڤی ئێستا دەدات. هەر لە ڕێی خوێندنەوەی ئەم فیلمەوە پەیوەندییە دیالەکتیکییەکانی نێوان زەمەنی ڕابردوو و ئێستامان بۆ دەخاتە ڕوو.

خوێندنه‌وه‌یەك بۆ فیلمی “با له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌مانبا”ـی كیاڕۆسته‌می

ڤەنسەن ئامیەل

لە فرەنسییەوە: فازڵ مەحموود

فیلمی “با له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌مانبا” كه‌ ناونیشانه‌كه‌ی له‌ دێڕه‌ شیعرێكی فروغی فه‌ڕوخزاد وه‌رگیراوه‌ یه‌كێكه‌ له‌ شاكاره‌ گرنگه‌كانی عه‌باسی كیاڕۆسته‌می كه‌ چیرۆكی فیلمه‌كه‌ باس له‌ گروپێك ده‌كه‌ن كه‌ به‌ سه‌رپه‌رشتی ده‌رهێنه‌رێكی ته‌له‌ڤزیۆن سه‌ردانی گوندێكی كوردنشینی سه‌ر به‌ پارێزگای كرماشان به‌ناوی سیا ده‌ڕه‌ ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی وێنه‌ی مه‌راسیمی پرسه‌گێڕانی پیره‌ژنێك تۆمار بكه‌ن كه‌ له‌سه‌ره‌مه‌رگدایه‌. ئه‌م فیلمه‌ چه‌ندین خه‌ڵاتی جیهانی وه‌رگرتووه‌ و ڕه‌خنه‌گران زۆریان له‌سه‌ر نووسیووه‌. ئەم وتارە خوێندنەوەیەکی “ڤەنسەن ئامیەل”ی ڕەخنەگری فەڕەنسییە بۆ ئەم فیلمە.

ڕۆحی سینەما فەڕەنسایییە

کۆستا گاڤراس

لە فرەنسییەوە: هەڵگورد سەمەد

لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا، کۆستا گاڤراس دوایین فیلمی خۆی دەرهێنا بە ناوی «پێگەیشتووان لە ژوورەکەدا» کە باس لە قەیرانی نێوان یۆنان و ئەوروپا دەکات. فیلمەکە لە کۆتاییی ساڵی ٢٠١٩ لە سینەماکانی فەڕەنسا نمایش کرا. گاڤراس کە لە هەموو دنیادا ناوبانگی دەنگی داوەتەوە، هەنووکە هەست دەکا زیاتر فەڕەنسییە تا یۆنانی. ئەو بە هۆی دوو فیلمەوە بوو کە ناوبانگی گەیشتە هەموو دنیا؛ فیلمی Z کە ساڵی ١٩٦٩ خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلمی بیانی وەرگرت. پاشانیش فیلمی “ددانپێدانان”  لە ساڵی ١٩٧٠ دەرچوو، کە هێشتا بەشێکە لە یادەوەریی خەڵک. “بیاتریس گریێ”ی ڕۆژنامەنووس ئەم دیمانەیەی لەگەل سازداوە بۆ رۆژنامەی لۆمۆندی فەڕەنسی.

کریستۆف کیشلۆڤسکی؛ دە پارچە نان، دە ڕێنیشاندەر

پیۆتەر فلۆرچک

لە ئینگلیزییەوە: کازیوە. ک

لێکۆڵەڕی پۆڵەندی ” پیۆتەر فلۆرچک” لە گەڕانەوەیدا بۆ زێدی خۆی و سەردانکردنی کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی ئیفلانکا (شوێنی ڕوودانی بەشێکی زۆری فیلمەکانی “دە فەرمایشت”ی کریستۆف کیشلۆڤسکیی پۆڵەندی) بە دوای پرسیاری نهێنییەکانی زیندوویەتی ئەم دە فیلمەدا دەگەڕێ. فلۆرچک ئەم نووسینەی بە چەندین جۆر بڵاو کردووەتەوە، کە ئەمەیان کورتترینەکەیانە.

چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک

مارتن هایدێگەر

لە ئەڵمانییەوە: سۆران عومەر

ئەم وەرگێرانه، بەشی سێیەمە لە پێشنمایشی کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزک لە نووسینی فەیلەسوفی ئەڵمانی مارتن هایدێگەر.

کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک یەکێکە لە کتێبە بناغەییەکانی بیری مارتن هایدێگەر، تەنانەت وەک هاوکارێکی بەهێزیش دادەنرێت بۆ تێگەیشتن لە کتێبی بوون و کات لە کاتێکدا کە دوو ساڵ بەر پێشکەشکردنی ئەم وانەیە نووسراوە. لەم کتێبەدا هایدێگەر بۆ یەکەم جار قسە لەسەر کێشەی بوون هەبوون دەکات و تێیدا  ئەو باسە دەخاتە روو کە فەلسەفە لە ئەوروپا و ڕۆژئاوا و تەنانەت لە سەدەکانی ناوەڕاستیشدا، دوای  گواستنەوەی فەلسەفە لە یۆنانەوە، مانای چەمکی  بوون- و هەبوون تێکەڵکراوە. ئەمەش بووەتە گرێیەکی گەورەی فەلسەفە لە تێگەیشتن لە بنەماکەی خۆی کە مێتافیزیکەوە و بە گوتەی ئەو واتە پرسیارکردنە لە بوونی مرۆیی. بەشی یەکەمی لە ژمارە (سفر)دا  و بەشی دووەمی لە ژمارە (یەک و دوو)دا بڵاو کراوەتەوە و لە ژمارەکانی دیکەشدا بەشەکانی دیکەی ئەم پێشنمایشە بڵاو دەکەینەوە.          

The post ژمارە (سێ)ی گۆڤارەی ژنەفتن بڵاو کرایەوە appeared first on ژنەفتن.

ژمارە (یەک و دوو)ی گۆڤاری ژنەفتن؛ کە گۆڤارێکی هزری و کولتووریی وەرزییە، تایبەتە بە وەرگێڕانی بابەتی تیۆریی و هزریی و ڕەخنەیی لە زمانی یەکەمەوە، بە سپۆنسەری و پاڵپشتی ئەم بەڕێزانە (دکتۆر هەڤین کەمال شامحەمەد، خاتوو ‘ئارەزوو مەحموود’ و کۆمپانیای کاروان عومەر) بڵاوکراویەوە.

ستافی ئەم ژمارەیە:

سەرنووسیار: دلاوەر ڕەحیمی

بەرێوەبەری هونەری: گەیلان عەبدوڵا

دەستەی نووسیاران: (ئاکۆ قادر، سرود قادر، سوارە محەمەد، سۆران عومەر، سەروان ئەحمەد، فازڵ مەحموود، کازیوە. ک، مسلم ئەحمەدی، نەوزاد ئەحمەد ئەسوەد، هەڵگورد سەمەد).

لەم هەفتەیەدا دەگاتە کتێبفرۆشییەکانی سەرجەم شار و شارۆچکەکانی هەرێمی کوردستان و ڕۆژهەڵاتی کوردستان و دەرەوەی وڵات. لە ڕێگەی ماڵپەڕی ژنەفتن و پەیج و کەناڵەکانی ژنەفتن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە، زانیاری لەبارەی دابەش کردن و ناوی کتێبفرۆشییەکان بڵاو دەکەینەوە.

تەوەری ئەم ژمارە (١-٢) لەبارەی (ئەدەبیات)ەوەیە. تەوەری ژمارەی داهاتوو (٣) لەبارەی (سینەما)یە و دوایین کات بۆ وەرگرتنی بابەت یەکی مانگی سێپتەمبەر ١/٩یە.

وتارە بڵاوکراوەکانی ئەم ژمارەیە:

لەبارەی “مارکی دو ساد”ەوە

میشێل فوکۆ

لە فرەنسییەوە: فازڵ مەحموود

ئه‌م ده‌قه‌ بریتییە له‌ نوسخه‌ی ئیدیتكراوی كۆنفراسێك كه‌ له‌ لایه‌ن زانكۆی بوفالو  Buffalo له نیۆیۆرك له‌‌ مارسی 1970 ڕێكخراوه‌، كه‌ به‌شی زمان و ئه‌ده‌بیاتی فره‌نسی فۆكۆیان داوه‌تكردبوو بۆ قسه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌ده‌بیاتی فره‌نسی. له‌ ڕۆژی دووه‌مدا له‌ دوو به‌شدا قسه‌ی له‌سه‌ر “مارکی دو ساد”، یاخود باشتر بڵێین له‌سه‌ر ڕۆمانی ژوستین كردووه‌. له‌ به‌شی یه‌كه‌می وتاره‌كه‌ سه‌باره‌ت به‌ ڕۆمانه‌كه‌، فۆكۆ باسه‌كه‌ی ته‌رخانكردووه‌ بۆ مه‌سه‌له‌ی په‌یوه‌ندی نێوان هه‌قیقه‌ت و ئاره‌زوو له‌ لای ساد به‌ گشتی و، له‌م ڕۆمانه‌ی به‌ تایبه‌تی؛ له‌ به‌شی دووه‌میشدا سه‌رقاڵی شیكاری مه‌سه‌له‌ی “گوتاره‌” لای ساد. فوكۆ هه‌وڵیداوه‌ ساد نه‌ك له‌ ئاستی ئه‌دیبێك به‌ڵكو له‌ ئاستی فه‌یله‌سووفێك پیشان بدات، هەروەها به‌ پێچه‌وانه‌ی هه‌موو خوێندنه‌وه‌ باوه‌كان بۆ ساد، كه‌ ئه‌ویان به‌ستووه‌ته‌وه‌ به‌ مه‌سه‌له‌ی سێكسوالیتێ و لادانی سێكسی و ئه‌خلاقی و هتد… به‌ ئه‌رگۆمێنێت ده‌یسه‌لمێنێت كه‌ ئه‌م ڕۆمانه‌ی ساد و به‌رهه‌مه‌كانی تریشی هیچ په‌یوه‌ندییه‌كیان به‌ مه‌سه‌له‌ی سێكسوالیتێه‌وه‌ نییه‌، ته‌نانه‌ت ئه‌و خوێندنه‌وه‌ی فرۆید و هێربێرت ماركوزه‌ بۆ تێگه‌یشتن له‌ ساد به‌ لاڕێبردن ده‌زانێـت و پێی وایه‌ ته‌نانه‌ت فرۆید و ماركوزه‌ش له‌ تێگه‌یشتن له‌ ساد كه‌وتوونه‌ته‌ هه‌ڵه‌وه‌.

فوکۆ و كلۆسۆڤسكی: سنووره‌كانی ساد

برێنت ئه‌دكینز

لە ئینگلیزییەوە: سەروان ئەحمەد

ئەم وتارە بەدواداچوونە لەسەر پێوەندی بەرهەمەکانی میشێل فوکۆ لەگەڵ ساددا، بە گەڕانەوە بۆ کاریگەرییەکانی هەر یەکە لە موریس بلانشۆ و كلۆسۆڤسكی لەسەر فوکۆ.

گرفته‌ میتۆدییه‌كانی كۆمه‌ڵناسیی ئه‌ده‌ب

 ئه‌لسه‌ید یاسین

لە عەرەبییەوە: ئاكۆ قادر حه‌مه‌

لقێكی تایبه‌ت له‌ كۆمه‌ڵناسی چێ بووه‌، ئه‌ویش كۆمه‌ڵناسیی ئه‌ده‌به‌، كه‌ ئامانجی ئه‌وه‌یه‌ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌باره‌ی ئه‌ده‌به‌وه‌ بكات وه‌ك دیارده‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌ویش به‌ پشت به‌ستن به‌ میتۆده‌كان و ئامرازه‌ به‌كارهاتووه‌كانی ناو كۆمه‌ڵناسی

لەم لێکۆڵینەوەیەدا هەوڵ دراوە چوارچێوه‌یه‌كی گشتی بۆ گرفته‌ سه‌ره‌كییه‌كانی ئه‌م زانسته‌ نوێیه‌ دابڕێژێ، ئه‌ویش به‌رمه‌بنایی كتێبه‌كانی هه‌ندێك له‌ لێكۆڵه‌ره‌ فه‌ڕه‌نسییه‌كان، به‌ تایبه‌ت ئه‌لبێر میمی و ڕۆبێر ئیسكارپیت.

دەمامکە نێرینەییەکان و ئاکارە سێکسییەکان لەناو ئەفسانە و ئەدەبدا

هارتموت بیوهمە

لە ئەڵمانییەوە: سوارە محەمەد

ئەم وتارە هەوڵێکە بۆ ئاشکراکردنی دەمامکە نێریینەکان لەناو ئەدەب و ئەفسانەدا کە لە ڕێگەیانەوە پیاوان دەسەڵات لە مێینە وەردەگرنەوە. وەکو نموونەیەک لەوان، ڕۆمانی”ڤینۆسی فەروپۆش”ی زاشەر-مازۆخ دەخرێتە بەرباس. هەروەها باسێکە لەبارەی هەردوو دژبەری مازۆخیزم و سادیزم کە بە هۆی دەمامکەوە، مرۆڤ بە تایبەتی نێرینە هەوڵی بەدیهێنانی ئارەزووەکانی خۆیان دەدەن.

مانیفێستی شیعری

فازڵ عەزاوی

لە عەرەبییەوە: نەوزاد ئەحمەد ئەسوەد

ئەم مانیفێستە شیعرییە، یەكێكە لەو مانیفێستانەی لەگەڵ هەنگاوەكانی گۆڕین و پەرەسەندنی شیعری عەرەبیدا لەدایكبووە كە چوار شاعیری عەرەبی عێراقی (لەژێر كاریگەریی گۆڤاری “شیعر”ی لوبنانی) لە ژمارەی یەكەمی گۆڤاری (شیعر 69)ی بەغدادیدا بڵاویان كردۆتەوە. لێرەدا سنوورەكانی فكر و تێڕوانینی ئەو وەچە شیعرییەی ساڵانی شەستەكان و سەرەتای حەفتاكان ئاشكرا دەبێ كە فكری چەپ بەسەر ڕەوتی بیركردنەوەیاندا زاڵ بووە،

توێژینەوەی ئەدەبی و سرووشتی ئەدەبی

ڕێنێ وێلێک و ئاوستین وێرێن

لە ئینگلیزییەوە: سرود قادر

ئەم بابەتە وەرگێڕانی دوو بەندی بەشی یەکەمی کتێبی “تیۆری ئەدەبیات”ی هەر دوو ڕەخنەگر و تیۆرداڕێژی ئەمریکی ” ڕێنێ وێلێک و ئاوستین وێرێن”، لەم دوو بەشەدا بە گەڕانەوە بۆ بیرمەندان و ڕەخنەگران و تیۆرداڕێژانی دیکە پەرژاونەتە سەر ئەدەب و توێژینەوەی ئەدەبی و، سرووشت و ماهیەتی ئەدەب.

چارلێز دیکێنز و سەردەمی ڤیکتۆریایی

تێری ئیگڵتۆن

لە ئینگلیزییەوە: کازیوە. ک

ئەمە وتارێکی تێروتەسەلە لەسەر دیکێنز و ڕۆمانەکانی و، سەردەمی ڤیکتۆریایی لە ڕووی کولتووری و سیاسیی و ئابوورییەوە. ئیگلتۆن بۆ قسەکردن لەسەر ژیان و بیرکردنەوەی دیکێنز و هەروەها سەردەمی ڤیکتۆریایی و وڵاتی بەڕیتانیا لەو سەردەمەدا بە وردی ڕۆمانەکانی دیکێنز دەپشکنێ. هەروەها ئاوەڕ لە ڕۆماننووسەکانی دیکەی ئەو سەردەمەی بەریتانیا دەداتەوە.

دوو کاتژمێری تاریک و ڕوون لەگەڵ ‘خۆرخێ لوییس بۆرخێس’دا

ژان پۆل ئێنتۆڤێن

لە فرەنسییەوە: مسلم ئەحمەدی

ژان پۆل ئێنتۆڤێن ڕەخنەگری ئەدەبی  ئەم  دیمانەکەی لەگەڵ بۆرخێسدا ئەنجام داوە، هەوەڵ جار ساڵێک پاش مەرگی بۆرخێس لە چاپ دراوە. دیمانەکە هەندێ بابەتی گرنگ لە خۆی دەگرێ، لەوانەش: زمان،، وشە یان زاراوەی “بۆرخێسیی”، فەلسەفە، کوێریی، شیعر، ئەدەبی فەڕەنسی، پێرۆن و سیاسەت و نێروودا.

بە بۆنەی فیستیڤاڵی دووسەت ساڵەی لە دایکبوونی “فلۆبێر”ەوە

دیمانەیەک لەگەڵ ئیڤان لوکلێرک

لە فرەنسییەوە: هەڵگۆرد سەمەد

(ئیڤان لوکلێرک)، ماوەی ٣٠ ساڵ مامۆستای زانکۆ بووە و، لێکۆڵەری تایبەتمەندی ئەدەبی “گۆستاڤ فلۆبێر”ە. هەروەها سەرۆکی فێستیڤاڵی دووسەت ساڵەی لەدایکبوونی فلۆبێرە کە بڕیارە مانگی ئۆکتوبەری ئەمساڵ (٢٠٢١) بەڕێوە بچێت. لەم دیمانەیەدا کە گۆڤاری فیگارۆ لەگەڵیدا سازی داوە باسی هەندێ لایەنی ژیانی فلۆبێر و دادگاییەکەی و نامەکانی و بیروباوەڕی ئایینی و سیاسی ناوبراو دەکات.

چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک

مارتن هایدێگەر

لە ئەڵمانییەوە: سۆران عومەر

ئەم وەرگێرانه، بەشی دووەمە لە پێشنمایشی کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزک لە نووسینی فەیلەسوفی ئەڵمانی مارتن هایدێگەر.

کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک یەکێکە لە کتێبە بناغەییەکانی بیری مارتن هایدێگەر، تەنانەت وەک هاوکارێکی بەهێزیش دادەنرێت بۆ تێگەیشتن لە کتێبی بوون و کات لە کاتێکدا کە دوو ساڵ بەر پێشکەشکردنی ئەم وانەیە نووسراوە.

لەم کتێبەدا هایدێگەر بۆ یەکەم جار قسە لەسەر کێشەی بوون هەبوون دەکات و تێیدا  ئەو باسە دەخاتە روو کە فەلسەفە لە ئەوروپا و ڕۆژئاوا و تەنانەت لە سەدەکانی ناوەڕاستیشدا، دوای  گواستنەوەی فەلسەفە لە یۆنانەوە، مانای چەمکی  بوون- و هەبوون تێکەڵکراوە. ئەمەش بووەتە گرێیەکی گەورەی فەلسەفە لە تێگەیشتن لە بنەماکەی خۆی کە مێتافیزیکەوە و بە گوتەی ئەو واتە پرسیارکردنە لە بوونی مرۆیی. بەشی یەکەمی لە ژمارە (سفر)دا بڵاو کراوەتەوە و لە ژمارەکانی دیکەی بەشەکانی دیکەی ئەم پێشنمایشە بڵاو دەکەینەوە.                                                                                      

The post ژمارە (یەک و دوو)ی گۆڤارەی ژنەفتن بڵاوکرایەوە appeared first on ژنەفتن.

ژمارە (سفر)ی گۆڤاری ژنەفتن؛ کە گۆڤارێکی هزری و کولتووریی وەرزییە، تایبەتە بە وەرگێڕانی بابەتی تیۆریی و هزریی و ڕەخنەیی لە زمانی یەکەمەوە، بە سپۆنسەری و پاڵپشتی کۆمپانیای ئارتۆ بۆ چاپ و ڕیکلام، چاپ و بڵاوکراویەوە.

ستافی ئەم ژمارەیە:

سەرنووسەر: دلاوەر ڕەحیمی

بەرێوەبەری هونەری: گەیلان عەبدوڵا

دەستەی نووسەران: (ئاکۆ قادر، سۆران عومەر، شێروان ئیبراهیم، فازڵ مەحموود، مسلم ئەحمەدی، وەلید عومەر، هیوا قۆچاڵی)

* ژمارە (سفر) تایبەت نەکراوە بە بابەت و تەوەرێکی دیاریکراو، بەڵام لە ژمارەکانی داهاتوو هەر ژمارەیەک تایبەتە بە تەوەرێکی دیاریکراو، بۆیە لێرە تەوەری ژمارەی یەک ڕادەگەیەنین. تایبەتە بە (لەبارەی ئەدەبەوە)، بابەتەکان هزری و تیۆری و ڕەخنەیی دەبن. بۆیە داوا لە وەرگێڕەکان دەکەین کە بە وەرگێڕانەکانیان لەو ژمارەیەدا بەشداری بکەن. لەگەڵ ئەوەی کە دەبێ وەرگێڕانەکان لە زمانی یەکەمەوە بێت، ئەم خاڵەش ڕەچاوە بکەن، بابەتەکان لە دوو هەزار وشە کەمتر و لە دە هەزار وشەش زیاتر نەبن (ئەمە ڕوونکردنەوە و پەراوێزەکان ناگریتەوە).

لەم هەفتەیەدا دەگاتە کتێبفرۆشییەکانی سەرجەم شار و شارۆچکەکانی هەرێمی کوردستان و لە داهاتوویەکی نزیکیشدا دەگاتە خوێنەران ڕۆژهەڵاتی کوردستان و دەرەوەی وەڵات. لە ڕێگەی ماڵپەڕی ژنەفتن و پەیج و کەناڵەکانی ژنەفتن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە، زانیاری لەبارەی دابەش کردن و ناوی کتێبفرۆشییەکان بڵاو دەکەینەوە.

هەر خوێنەرێک گۆڤارەکەی خویندەوە، پێشنیارەکانی بۆ ژمارەکانی داهاتوو بۆ ئیمەیلەکانی ژنەفتن بنێرێت، تا ئێمە لەسەر پێشنیارەکانی ئێوە لە ژمارەی داهاتوو کەموکوڕییەکانمان جاڕەسەر بکەین.

وتارە بڵاوکراوەکانی ئەم ژمارەیە:

ئه‌ده‌ب و زمان

میشێل فوكۆ

لە فرەنسییەوە: فازڵ مه‌حموود

ئه‌م وتاره‌ دروستكردنی سێگوشه‌كه‌یه‌ له‌نێوان زمان و به‌رهه‌م و ئه‌ده‌ب؛ ئینجا خستنه‌ ژێر پرسیاری   واتای ئه‌ده‌ب به‌ واتا كلاسیكه‌كه‌ی و سووڕانه‌وه‌یه‌كی خولگه‌یی‌ له‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ زمان و به‌رهه‌مه‌ له‌م   سێگۆشه‌یه‌دا. ئه‌وه‌ی فوكۆ پێداگری له‌سه‌ر ده‌كات وه‌ك مه‌سه‌له‌ی له‌دایكبوونی ئه‌ده‌ب سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی نۆزده‌یه‌مه‌، واته‌ سه‌رده‌مێك كه‌  به‌ بڕوای ئه‌و زمان هه‌م به‌ كریستاڵی ده‌بێت و هه‌م سنووربه‌زێنیش.                                             

کۆتایی هونەر: بەرگریینامەیەکی فەلسەفی

ئارتە دانتۆ

لە ئینگلیزییەوە: هیوا قۆچاڵی

ئەم وتارە بەرگریینامەیەکی فەلسەفییە بەرامبەر ئەو ڕەخنانەی لە تیۆرەکەی (کۆتایی هونەر) ئارتە دانتۆ   گیران. بۆ ئەو مەبەستەش دەپڕژێتە سەر پێناسەی هونەر؛ چەمکی تایبەتمەندی هونەری؛ ئیستاتیکا؛ پەیوەندی نێوان فەلسەفە و هونەر؛ جیاوازی نێوان کۆتایی هونەر و ‹‹مردنی نیگارکێشیی››؛ خەیاڵی مێژوویی و داهاتوو؛ میتۆدی بەکارهێنانی هاوشانی بێ سەروبەر و، هتد.                                                                                      

ئه‌خلاق له‌نێوان كۆمه‌ڵناسی و فه‌لسه‌فه‌دا

د. قه‌باری محه‌مه‌د ئیسماعیل

لە عەرەبییەوە: ئاكۆ قادر حه‌مه‌

وه‌ك چۆن توێژه‌ری ئه‌نترۆپۆلۆژیا له هه‌ردوو‌ كایه‌ی دیارده‌كانی ئه‌خلاق و ئایین ده‌كۆڵێته‌وه و وه‌ك سیسته‌مێك مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كات، كه‌ وه‌زیفه‌ و پێویستی خۆیان هه‌یه‌ له‌ بونیادی كۆمه‌ڵایه‌تیدا، كۆمه‌ڵناسی هاوچه‌رخیش وه‌ك ڕێكخراو و كایه و وه‌ك به‌هاش مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌خلاقدا ده‌كات، كه‌ له‌گه‌ڵ دیارده‌ و به‌هاو كایه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی تردا له‌ په‌یوه‌ندیدان و له‌ناو چوارچێوه‌ی كۆمه‌ڵگادا له‌ كارلێكدان.                                                    

گرتنەبەرى ڕچەیەکى تیۆرى لە پێناو نزیکایەتیی هزریی من و دێرێدادا

سلاڤۆى ژیژەک

لە ئینگلیزییەوە: وەلید عومەر

ئەم نووسینە  تیۆرییە، دووریی دوو بیریار نزیکدەکاتەوە. بەکارهێنانى هەندێک لە چەمکە سەرەکییەکانى لاکان و هیگڵە لەلایەن ژیژەکەوە بۆ ئەوەى خاڵەکانى یەکتربڕینى خۆى لەگەڵ ژاک دێرێدا دیاری بکات. ئاشکرایە دێرێدا و هیگڵ و لاکان سەر بە نەریتى فیکریی جیاوازن، بەڵام خاڵى بەرکەوتن و نزیکبوونەوەشیان هەیە. جیا لەوە دەتوانین لە ڕۆشنایی باسەکەشدا پرسى دیکەمان بۆ ڕوونبێتەوە.

ئەدەبیاتی جیهانیی

میلان کوندێرا

لە فرەنسییەوە: مسلم ئەحمەدی

میلان کوندێرا لەم دەقەیدا بانگەواز بۆ ئەدەبیاتێکی ڕاستەقینەی جیهانی دەکات نەک ئەوەی تەنها ئەدەبیاتە نەتەوەییەکانی وڵاتە گەورەکان لە پاڵ یەک دانرێت و ناوی ئەدەبیاتی جیهانی لێ بنرێت. کوندێرا مەزنترین بەهای ئەورووپایی بە هەمەچەشنی فەرهەنگی دادەنێت و بۆیەش دژی ناوچەگرێتیی، چ هی نەتەوە گەورەکان و چ نەتەوە بچووکەکان دەوەستێتەوە.                 

سپینۆزا و مەرگی ئارەزوو

تێری ئیگڵتۆن

لە ئینگلیزییەوە: شێروان ئیبراهیم

ئەم وتارە بەشێکە لە کتێبی «کێشە لەگەڵ غەریبان»ی تێری ئیگڵتۆن، کە پەرژاوەتە سەر چەندین چەمکی وەک (چێژ، ئارەزوو…) لای سپینۆزا بە تایبەت لە کتێبی (ئیتێک)ی سپینۆزا.

چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک

مارتن هایدێگەر

لە ئەڵمانییەوە: سۆران عومەر

ئەم وەرگێرانه، بەشی یەکەمە لە پێشنمایشی کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزک لە نووسینی فەیلەسوفی ئەڵمانی مارتن هایدێگەر.

کتێبی چەمکە بنەڕەتییەکانی مێتافیزیک یەکێکە لە کتێبە بناغەییەکانی بیری مارتن هایدێگەر، تەنانەت وەک هاوکارێکی بەهێزیش دادەنرێت بۆ تێگەیشتن لە کتێبی بوون و کات لە کاتێکدا کە دوو ساڵ بەر پێشکەشکردنی ئەم وانەیە نووسراوە.

لەم کتێبەدا هایدێگەر بۆ یەکەم جار قسە لەسەر کێشەی بوون هەبوون دەکات و تێیدا  ئەو باسە دەخاتە روو کە فەلسەفە لە ئەوروپا و ڕۆژئاوا و تەنانەت لە سەدەکانی ناوەڕاستیشدا، دوای  گواستنەوەی فەلسەفە لە یۆنانەوە، مانای چەمکی  بوون- و هەبوون تێکەڵکراوە. ئەمەش بووەتە گرێیەکی گەورەی فەلسەفە لە تێگەیشتن لە بنەماکەی خۆی کە مێتافیزیکەوە و بە گوتەی ئەو واتە پرسیارکردنە لە بوونی مرۆیی. لە ژمارەکانی دیکەی بەشەکانی دیکەی ئەم پێشنمایشە بڵاو دەکەینەوە.                                                                                      

زمانی ساد و مازۆخ

شەهریار وەقفی پوور

لە فارسییەوە: دلاوەر ڕەحیمی

وه‌قفی پوور له‌م وتاره‌دا له‌سه‌ر زمانی (نازمانی) ساد و مازۆخ و كاره‌كته‌ره‌كانی رۆمانه‌كانی ئه‌م دوو نووسه‌ره‌ ده‌كۆڵێته‌وه‌. مازۆخ و ساد جیاده‌كاته‌وه‌ له‌ پڕۆنۆلۆگه‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ و به‌رهه‌مه‌كانی ساد و مازۆخ به‌ پڕۆنۆلۆژی داده‌نێ و هه‌ریه‌ك له‌و دوانه‌ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ سه‌ر سه‌رچاوه‌یه‌كی فه‌لسه‌فی.                                                       

The post ژمارە (سفر)ی گۆڤاری ژنەفتن چاپ و بڵاوکرایەوە appeared first on ژنەفتن.