دەنگێکی نامۆ بوو. پیاوەکە خۆی بە من ناساند، وتی کە لە بەرلین دەژیت و پرسی کە ئایا پێمخۆشە لەگەڵی ئاشنا بم؟ هەڵوێستەیەکم کرد، دڵنیا نەبووم. سەبارەت بەم چەشنە یەکتربینینانە زۆرم بیستبوو و ساڵانی زووتر ئەو چەشنە دیدارانەم دەهێنایە پێش چاوم، بەڵام ئێستا کە کاتی گەیشتبوو، زیاتر لەوەی خۆشحاڵ بم دڵەڕاوکەم هەبوو. 

قەرارمان دانا. جینی لەبەریش بوو، هەم کۆتەکەی و هەم شەرواڵەکەی. من مکیاجم کردبوو، بردمی بۆ کافەی ڕیشتێر لە مەیدانی هیندەمیت، پاشان چووین بۆ سینەما، فیلمێکی ڕۆمێرمان بینی. پیاوێکی خراپ نەبوو، تۆزێک شەرمێون بوو. منی برد بۆ ڕێستورانێک و لەوێ ناساندمی بە هاوڕێکانی. لە نێوان خۆی و کەسانی دیکە بزەیەکی کاڵ و بەمانای دەکردە پەرژین. من دەمزانی ئەو بزەیە چی پێیە بۆ وتن. چەن جار ڕێگای دامێ کاتی کارکردن سەردانی بکەم. سناریۆی فیلمی دەنووسی، کاری دەرهێنانیشی دەکرد. 

ئەو پرسیارە مێشکمی ئاڵۆز کردبوو کە پارەم دەداتێ یان نا. نەیدا و منیش ئەو ئازایەتییەم تێدا نەبوو داوای پارە بکەم. هەڵبەت گرینگ نەبوو، من زۆرم نەدەناسی و چۆن دەکرا چاوەڕێی شتی وا بم؟ تازە خۆم خەرجی خۆمم دەردەهێنا، خوێندنگەیش دەچووم و منداڵی خەڵکیشم ڕادەگرت. ئەوەندەیشی نەمابوو تەمەنم بگاتە ئاستێک کە بتوانم ببمە گارسۆن لە ڕێستورانەکاندا. ڕەنگە لە داهاتیش کارێکی ڕێکوپێکم پەیدا دەکرد.

دوو ساڵ دواتر من و ئەو پیاوە هێشتایش هەر تۆزێک هەستی غەریبی لە نێوماندا مابوو. پێی وتم کە نەخۆشە. یەک ساڵی ڕەبەق لە جێگایەکدا بوو لە نێوان مەرگ و ژیان. چووم بۆ نەخۆشخانە بۆ سەردانی و پرسیارم کرد کە ئایا شتێکی پێویستە. وتی کە لە مردن دەترسێ و پێیخۆشە هەموو شتێک زووتر کۆتایی پێ بێت. پرسیاری کرد ئایا دەتوانم مۆرفینی بۆ پەیدا بکەم. بیرم کردەوە؛ چەن هاوڕێ و ئاشنایەکم هەبوون مادەی هۆشبەریان بەکار دەهێنا، بەڵام هیچکامیان هیچیان لەبارەی مۆرفینەوە نەدەزانی. لە لایەکی تریشەوە دڵنیا نەبووم لەوەی نەخۆشخانەکە شتەکە پێوشوێن نەگرێ و ڕوونی نەکاتەوە کە ئەو مۆرفینە لە کوێوە هاتووە. داخوازەکەیم لە بیر کرد. هەندێ جار گوڵم بۆ دەبرد.

وتی مۆرفینەکە بوو بە چی؟ منیش پرسیارم کرد حەزی لە چ جۆرە کێکێکە؛ دەمزانی حەزی لە شیرینییە. وتی کە ئێستاکە زیاتر شتی سادە و ساکاری پێ خۆشە، وتی حەزی لە کێکی شەیتانۆکەیییە، هەر ئەوە. چوومەوە بۆ ماڵ و کێکی شەیتانۆکەییم درووست کرد، دوو دەفری پڕ. کاتێک بردم بۆ نەخۆشخانە هێشتا هەر گەرم بوون. وتی کە پێی خۆش بووە لەگەڵ من بژیت، لانیکەم پێی خۆش بووە تاقی بکاتەوە. هەمیشە پێی وابووە دەرفەتی هەیە  و تا ئەوەی کە ڕۆژێک… بەڵام ئێستا ئیتر زۆر درەنگە.

چەن ڕۆژ دواتر پاش جەژنی لەدایکبوونی حەڤدە ساڵانیم مرد. خوشکە بچکۆلەکەم هات بۆ بەرلین، پێکەوە چووین بۆ ڕێوڕەسمی ناشتنی. دایکم نەهات. پێموایە سەری بە کابرایەکی تر گەرم بوو. بێ لەوەیش، باوکمی باش نەدەناسی و خۆشی نەدەویست.

The post کێکی شەیتانۆکەیی appeared first on ژنەفتن.

ئەوکات خەریکی گەشتکردن بووم، بۆ هەر کوێیەک دڵم بیخواستایە. کاتژمێر ٧ـی ئێوارە لایدابوو ئەو وەختەی گەیشتمە شارۆچکەی کانیاوە گەرمەکان و لە شەمەندەفەرەکە دابەزیم. لە کۆتاییی وەرزی پاییز نزیک دەبووەوە، زۆر دەمێک بوو خۆر ئاوا بووبوو، شارۆچکەکە داپۆشرابوو بە تاریکایییەکی شینباوی تۆخ کە تایبەت بوو بە ناوچە شاخاوییەکان. بایەکی سارد و بەتەز لە لووتکەکانەوە دەهاتە خوارەوە، بە درێژاییی شەقامەکەدا ئەو گەڵایانەی بە ئەندازەی مشتەدەست دەبوون، خشەخشیان دەهات و دەجووڵان.

بە ناوەندی شارۆچکەکەدا ڕۆیشتم، دەگەڕام شوێنێک بدۆزمەوە تاوەکو لێی بمێنمەوە، وەلێ هیچ کام لەو میوانخانانەی شیاو دیار بوون دوای ژەمی ئێوارە پێشوازییان لە میوان نەدەکرد. لە پێنج شەش شوێن وەستام، بەڵام هەموویان بێپێچوپەنا دەستیان نا بە ڕوومەوە. دواجار، لە ناوچەیەکی چۆڵوهۆڵی دەرەوەی شارۆچکەکە، میوانخانەیەک کەوتە بەرچاوم کە پێشوازییان لێ کردم. لە شوێنیکی چۆڵ و شڕ و کۆنە دەچوو، هیچی وای نەمابوو لە خانەی بێنەواکان بچێت. ساڵانێکی زۆر بە بەرچاویەوە تێپەڕیان کردبوو، بەڵام ئەو ئەفسوونەی نەبوو کە لە میوانخانەیەکی کۆنی چاوەڕێ دەکەیت. کەلوپەلەکانی ئێرە و ئەوێی میوانخانەکە کەمێك خواروخێچ بوون، وەک بڵێیت بێباکانە چاک کرابێتنەوە، ڕەنگ و بۆیان لەگەڵ باقیی شوێنەکەدا یەکی نەدەگرتەوە. گومانم کرد ئەم شوێنە ئاوا وەک خۆی بمێنێتەوە لە زەمینلەرزەی داهاتوودا و دانەڕوخێت، تەنها دەمتوانی ئاوات بخوازم ئەو ماوەیەی لەوێ بەسەری دەبەم بوومەلەرزەیەک ئەوێ نەهەژێنێت.

میوانخانەکە ژەمی ئێوارەیان دابین نەدەکرد، بەڵام ژەمی بەیانیانیان پێشکەش دەکرد. نرخی مانەوەی شەوێک لەوێ بە شێوەیەکی باوەڕپێنەکراو هەرزان بوو. لە دەرگای چوونەژوورەوە مێزێکی پێشوازیی سادە هەبوو، لە پشتیەوەی پیاوێکی پیری لووسکە دانیشتبوو- تەنانەت توکێک برۆی پێوە نەبوو- کە پێشوەختە پارەی مانەوەی شەوێکی لێ وەرگرتم. نەبوونی برۆ لەسەر ڕوخساری، چاوە گەورەکانی پیرەمێردەکەی بە شێوەیەکی سەیروسەمەرە دەدرەوشاندەوە. لەسەر دۆشەکێکی زەوییەکەی تەنیشتیەوە پشیلەیەکی ڕەنگقاوەییی گەورە ڕۆنیشتبوو، ئەویش بە هەمان شێوەی شوێنەکە کۆن بوو و بۆ خۆی قووڵ لێی خەوتبوو. دەبێت شتێکی هەڵە سەبارەت بە لووتی پشیلەکە هەبووبێت، ئاخر بڵند وەک لە هەر پشیلەیەکی دیکە تا ئێستا بینیبێتم، دەیپرخاند. جاروبار ڕیتمی پرخەکانی لە ڕێڕەوی ترپەکە لایاندەدا. هەموو شتێک لەم میوانخانەیەدا کۆن دەردەکەوتن و وا دەهاتنە پێشچاو کە خەریکە لێک دەترازێن.

ئەو ژوورەی نیشانم درا تەنگ بوو، وەک ئەو کۆگایەیە کە تێیدا دۆشەک و لێفەی خەوتنی تێدا هەڵدەگیرێت؛ ڕووناکی بنمیچەکە کز بوو، لەگەڵ هەر هەنگاوێکم  زەویپۆشە دارینەکەی ژیر تاتامییەکە^١ سامناکانە جیڕەجیڕی لێوە دەهات. بەڵام زۆر درەنگ بوو تا ناڕەزایی دەرببڕم. بە خۆمم گوت کە دەبێت دڵخۆش بم بنمیچێک بەسەر سەرمەوەیە و دۆشەکێکیش هەیە لەسەری بنووم.

هەموو ئەو بارەسەفەرەی^٢ پێم بوو بریتی بوو لە جانتا گەورەکەی کۆڵەپشتم، لەسەر زەوییەکە دام نا و بەرەو شارەکە بە ڕێ کەوتمەوە. (ڕاستییەکەی ئەمە ئەو جۆرە ژوورە نەبوو بمەوێت کاتی تێدا بگوزەرێنم.) لەو دەوروبەرە چوومە فڕۆشگایەک کە نوودڵزی سۆبایان دەفڕۆشت^٣ و ژەمێکی سادەم لەوێ خوارد. یان دەبوو ئەوە بخۆم یانیش هیچ، ئاخر چێشتخانەیەکی دیکەی کراوە لەو دەوروبەرە بە دی نەدەکرا. بۆ خۆم بیرەیەکم نۆشی، هەندێکم لە مەزەی باڕەکە خوارد لە پاڵ ژەمەسۆبایەکی گەرم. سۆباکە دەخورا، نە هێندە خراپ بوو نە هێندەش باش، سوپەکەشی نیمچەگەرم بوو، بەڵام دیسان، هیچ گلەیی و گازندەیەکم نەدرکاند. خەوتن بە گەدەی بەتاڵەوە شکستە. دوای ئەوەی فرۆشگای سۆباکەم جێ هێشت، ویستم هەندێک سووکەژەم و بوتڵێکی بچکۆلەی ویسکی بکڕم، بەڵام هیچ سووچەفرۆشگایەکم^٤ نەدۆزییەوە. کات هەشت لایدابوو، تەنها سەنتەری یارییەکانی ساچمەتەقاندن کرابوونەوە کە ئاسایی ئەو جۆرە کاتبەسەربردنە لە شارۆچکەی کانیاوە گەرمەکاندا باو بوو. ئیدی بە پێ گەڕامەوە بۆ میوانخانەکە، لەوێ پۆشاکم گۆڕی و ڕۆبێکی یوکاتام^٥ پۆشی و چوومە خوارەوە بۆ گەرماو.

بەراورد بە باڵەخانە و کوچەکانی، گەرماوی کانیاوە گەرمەکانی نێو میوانخانەکە بە ڕادەیەکی سەرسووڕهێنەر نایاب بوو. ئاوە بەهەڵمبووی گەرماوەکە ڕەنگێکی سەوزباوی تۆخی هەبوو، ئاوەکە ڕوون نەکرابووەوە، بۆنی گۆگردەکە لە هەموو ئەو شتانەی تا ئێستا بۆنم کردوون تیژتر بوو، لەنێو ئاوەکەدا خۆم خوساند، تا سەر ئێسقان خۆم گەرم کردەوە. هیچ خۆشۆرێکی تری لێ نەبوو (پێم وا نەبوو هیچ میوانێکی دیکە لە میوانخانەکە ژووری گرتبێت)، بۆ خۆم پڕ بە دڵ چێژم لە گەرماوە پشوودرێژ و ئەهوەنکەرەوەکە وەرگرت. دوای ماوەیەک هەستم بە کەمێک لە سەرسووڕان کرد، بۆیە لە ئاوەکە هاتمە دەرێ تا خۆم وشک بکەمەوە، ئینجا چوومەوە ناو حەوزەکە. دواجار پێم وا بوو ڕەنگە ئەم میوانخانە بە سەروسیما وێرانە هەڵبژاردەیەکی باش بووبێت. بێگومان ئێرە ئارامبەخشتر بوو وەک گەرماوکردن لەگەڵ گرووپێکی گەشتیاریی بەنازونووز، کە ئاسایی لە میوانخانە گەورەکان بەو شێوەیە بوو.

بۆ جاری سێهەمین سەرقاڵی خۆلفکەشۆری بووم وەختێک مەیموونەکە بە خشەخشە دەرگا شووشەیییەکەی خزاندە ئەولاوە و کردیەوە، ئینجا هاتە ژوورەوە. “ببەخشە،” بە دەنگێکی نزمەوە وای گوت. ماوەیەکی پێ چوو تا درکم کرد بەوەی خۆ ئەوە مەیموونە. ئەم ئاوە چڕوپڕ و گەرمە نەختێک سەرمی گێژ کردبوو، جا هەرگیز چاوەڕێی ئەوە نەبووبووم گوێم لە مەیموونێک بێت قسە بکات، سا بۆیە نەمتوانی دەسبەجێ پەیوەندی دروست بکەم لەنێوان ئەوەی دەمبینی و ئەو ڕاستییە ئاشکرایەی کە ئەمە مەیموونێکی ڕاستەقینەیە. مەیموونەکە دەرگاکەی لە پشت خۆیەوە داخست، ئەو سەتڵانەی لە چواردەوری پەرشوبڵاو بوون ڕێکی خستنەوە، ئینجا گەرمیپێویکی خستە نێو حەوزی گەرماوەکەوە تا پلەی گەرمییەکەی بپێوێت. بە وردی لە ژمارەگری سەر گەرمیپێوەکەی ڕوانی، چاوەکانی بەیەکدا هاتنەوە، وەک بڵێیت بەکتریاناسێک بێت کە سەرقاڵی جوداکردنەوەی چەشنێکی نوێ لە وردەزیندەوەرانێکی نەخۆشخەرە.

“گەرماوەکە چۆنە؟” مەیموونەکە لێمی پرسی.

گوتم “زۆر خۆشە. سوپاس”. وشەکانم لەنێو هەڵمەکەدا بە چڕی و لەسەرخۆ دەنگیان دایەوە. زۆر ئەفسانەئاسا بوو، وەک دەنگی خۆم نەبوو، بەڵام لەباتیی ئەوە، وەک زایەڵەیەکی ڕابردوو وا بوو کە لە قووڵاییی دارستانێکەوە سەر باتەوە. جا ئەو زایەڵەیەش . . . ئادەی خولەکێک بوەستە. مەیموونێک لێرە چی دەکات؟ وە بۆچی بە زمانی من دەپەیڤێت؟

“بە لفکە پشتت بۆ بشۆم؟” مەیموونەکە ئەو پرسیارەی لێ کردم، دەنگی هێشتا نزم بوو. دەنگێکی ڕوون و فریودەری هەبوو وەک ئەو کەسەی لە گرووپی دوو-ۆپ دەنگە باریتۆنەکەی^٦ هەبوو. هەموو ئەمانە شتانێک نەبوون مرۆ پێشبینیی ڕێتێچوونیان بکات. بەڵام هیچی سەیر سەبارەت بە دەنگی نەبوو؛ گەر چاوت بقوچانایە و تەنها گوێگر بووبایت، وات دەزانی کە کەسێکی ئاسایییە قسە دەکات.

وەڵامم دایەوە “بەڵێ، سوپاس”. مەبەستێکم نەبوو لەوەی لەوێ دابنیشم تا چاوەڕێی کەسێک بم بێت و پشتم بۆ بشوات، بەڵام گەر دەستم بە ڕوویەوە بنایە دەترسام وا بیر بکاتەوە کە من دژی ئەوەم مەیموونێک ئەو کارە بکات. زانیم کە پێشنیازەکەی لە میهرەبانیی خۆیەوە هەڵقوڵاوە، بێگومان نەشمدەویست هەستی بریندار بکەم. بۆیە بە شێنەیی لە حەوزەکە هەڵسام و لەسەر سەکۆیەکی دارین لێی ڕۆنیشتم، پشتیشم لە مەیموونەکە بوو. 

مەیموونەکە هیچ جلوبەرگێکی لەبەردا نەبوو. ئەمەش بۆ مەیموونەکان شتێکی ئاسایییە، بۆیە بۆم پرسێکی هێندە جێی بایەخ نەبوو. پێ دەچوو تا ڕادەیەک پیرەمەیموونێک بێت، تاڵی سپی بە سەریەوە زۆر بوون. لفکەیەکی نەرمونۆڵی بچووکی هێنا، سابوونی لێ خشاند، بە دەستێکی مەشقپێکراوانەش پشتمی وەستایانە شێلا.

مەیموونەکە سەرنجێکی خستە ڕوو “ئەم ڕۆژانە ساردی کردووە، ئەی وا نییە؟”

“وەک ئەوەی لێ هاتووە کە دەیڵێیت.”

“ماوەیەکی زۆری نەماوە ئەم شوێنە بەفر دایپۆشێت. ئینجا دەبێت بە پێمەڕە بەفر لە سەربانەکانەوە ڕاماڵن، جا بڕوام پێ بکە ئەمە ئەرکێکی هێندە ئاسان نییە.” دوای گوتنی ئەمە وەچانێکی کورت هاتە ئاراوە، ئینجا بە قسە خۆم پێدا کرد.

“کەوایە دەتوانیت بە زمانی مرۆڤ قسە بکەیت؟”

مەیموونەکە بە گورجی وەڵامی دایەوە “هەڵبەتە دەتوانم.” وا پێ دەچوو چەندبارە ئەم پرسیارەی لێ کرابێت. “لە تەمەنێکی بچووکەوە لەلایەن مرۆڤەکانەوە گەورە کراوم، جا بێ ئەوەی خۆم پێی بزانم لە پڕێکدا دەستم بە قسە کرد. بۆ ماوەیەکی زۆر لە تۆکیۆ دەژیام، لە شیناگاوا.”

“چ جێیەکی شیناگاوا؟”

“لە دەوروبەری گۆتێنیاما.”

“ئەوێ جێیەکی خۆشە.”

“بەڵێ، هەر وەک دەزانیت، بۆ ژیانکردن شوێنێکی دڵگیرە. جا لە نزیکییەوە باخچەی گۆتێنیامای لێیە، چێژم لە دیمەنە سرووشتییەکانی ئەوێ وەردەگرت.”

لەم خاڵەوە گفتوگۆکەمان وەستا. مەیموونەکە لە پیاخشاندنی لفکەکە بە قایمی بە پشتمدا بەردەوام بوو (هەستێکی نایابی هەبوو)، لە پاڵ هەموو ئەمانەدا دەمویست مەتەڵەکان بە ئاوەزمەندانە هەڵبهێنم. مەیموونێک لە شیناگاوا بەخێو کراوە؟ پاڕکی گۆتێنیاما؟ زمانزانێکی وەها ڕەوانیش؟ ئاخر ئەمە چۆن ڕێی تێ دەچێت؟ بۆ خاتری خوا، ئەمە تەنها مەیموونێکە. مەیمونێکە و هیچی تر.

گوتم “لە میناتۆ-کو دەژیم.” بە کورتی و پوختی ئەمە دەربڕینێکی بێمانا بوو لە منەوە.

“خۆ هێندە لێک دوور نەبووین، وا دانێ دراوسێ بووین.” مەیموونەکە ئەمەی بە تۆنێکی دۆستانەوە پێ گوتم.

لێم پرسی “چ جۆرە کەسێک تۆی لە شیناگاوا گەورە کردووە؟”

“سەردارەکەم پڕۆفێسۆری کۆلێژ بوو. شارەزای بواری فیزیا بوو، لە زانکۆی تۆکیۆ گاکوگێی پلەیەکی بەرزی هەبوو.”

“کەوایە کەسێکی زۆر زیرەک بووە.”

“بێگومان وا بوو. زیاد لە هەر شتێک شەیدای موزیک بوو، بە تایبەتی ئاوازەکانی بروکنەر و ڕیچارد ستراوس. هەر ئەوەش بووە هۆی ئەوەی منیش ئارەزوو بۆ موزیک پەیدا بکەم. بەردەوام گوێم لە موزیک دەبوو. هەڵە نابێت گەر بڵێیت، تێگەیشتنێکی باشم دەربارەی موزیک بۆ درووست بوو تەنانەت بەبێ ئەوەی خۆم درکی پێ بکەم.”

“حەزت لە بروکنەرە؟”

“بەڵێ. حەوتەمین سیمفۆنیای. هەمیشە پێم وا بووە جوڵەی سێیەمی بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر لێوانلێوە لە گەشبینی.”

منیش خۆم تێ هەڵقورتاندە باسەکەوە “بە زۆری گوێ لە سیمفۆنیای ژمارە نۆی دەگرم.” دیسان ڕستەیەکی دیکەی بێمانا.

مەیموونەکە گوتی “بەڵێ، ئەوەشیان موزیکێکی دڵڕفێنە.”

“کەوایە ئەو پڕۆفیسۆرە تۆی فێری زمان کردوە؟”

“ئەو فێری کردم. خاوەنی هیچ منداڵێک نەبوو، ڕەنگە بۆ قەرەبووکردنەوەی ئەمە، هەر کاتێکی بەتاڵیی هەبووایە پڕ بە دڵ ڕاهێنانی پێ دەکردم. زۆر ئارامگر و دانبەخۆگرتوو بوو، ڕێکوپێکی و بەدیسیپڵنی، لەسەروو هەموو شتێکەوە بۆ ئەو جێی بایەخ بوون. کەسێکی ڕژد بوو و پەندە دڵخوازەکەی ئەوە بوو کە چەندبارەکردنەوەی ڕاستییەکان بە بەردەوامی ڕێگە درووستەکەیە بۆ گەیشتن بە حیکمەت. هاوژینەکەشی کەسێکی کەمدوو و شیرین بوو، هەمیشە مامەڵەکردنی لەگەڵم میهرەبانانە بوو. هەردووکیان باش پێکەوە دەگونجان، جا ڕاستی کەمێک دوودڵم لە گوتنی ئەمە بە بێگانەیەک، بەڵام بڕوام پێ بکە، چالاکییەکانی کاتی شەوانیان ئەبووە گەڕەلاوژە.”

گوتم “ڕاست.”

دواجار مەیموونەکە لە شووشتن و شێلانی پشتم تەواو بوو. “سوپاس بۆ پشوودرێژیت.” ئەمەی گوت و سەری دانەواند.

گوتم “سوپاس بۆ تۆ. بە ڕاستی ئیشێکی چاکت کرد. جا هەر بەو بۆنەیەوە، ئایە لەم میوانخانەیە کار دەکەیت؟”

“بەڵێ. سوپاسگوزاریانم کە هێندە میهرەبان بوون ڕێم پێ بدەن لێرە دابمەزرێم. میوانخانە گەورەتر و کەشخەکان هەرگیز کار بە مەیموونێک نادەن. بەڵام ئەمان لێرە هەمیشە پێویستیان بە کارمەند هەیە، جا گەر سوودێکت هەبێت، گوێ نادەن بەوەی تۆ مەیموونیت یان هەر شتێکیت. بۆ مەیموون مووچەکە کەمترینە، تەنها لەو شوێنانەش ڕێگەم پێ دەدەن کار بکەم وەختێک بە زۆری لە بەرچاوان بزرم. ئیدی شتگەلێکی وەک پاککردنەوە، ڕێکخستنی گەرماوەکە و ئەم جۆرە شتانە. زۆرینەی میوانەکان تووشی شۆک دەبن ئەگەر مەیموونێک چا یان شتێکیان بۆ ببات. جا کارکردن لە چێشتخانەکەش بۆ من هەر نابێت لەبەر ڕێسای پاکوخاوێنی و تەندرووستیی چێشتخانەکان.”

پرسیم “ئایە بۆ ماوەیەکی درێژە لێرە کار دەکەیت؟”

“سێ ساڵێک دەبێت.”

“بەڵام پێ دەچێت بە زۆر شتدا تێپەڕیبیت پێش ئەوەی لێرە جێگیر ببیت؟”

مەیموونەکە بە خێرایی سەرێکی لەقاند. “زۆر ڕاستە.”

دوودڵ بووم، وەلێ دواتر خۆم یەکلا کردەوە و لێیم پرسی “گەر بە لاتەوە ئاسایی بێت، دەتوانیت زۆرترم دەربارەی باکگراوندی خۆت پێ بڵێیت؟”

مەیموونەکە کەمێک بیری لەمە کردەوە، ئینجا گوتی “بەڵێ، ئەوە ئاسایییە. پێم وا نییە هێندەی ئەوەی چاوەڕوانی دەکەن سەرنجڕاکێش بێت، بەڵام کاتژمێر ١٠ لە کار دەبمەوە و دەتوانم ئەو وەختە لە ژوورەکەت سەردانت بکەم. ئایە ئەمە بۆت گونجاوە؟”

وەڵامم دایەوە ” بە دڵنیایییەوە، سوپاسگوزار دەبم گەر بۆ ئەوکات هەندێک بیرە لەگەڵ خۆت بهێنیت.”

“زۆر باشە. کەوایە کۆمەڵێک بیرەی سارد دەهێنم بە دڵی تۆ. ئایە بیرەی ساپۆرۆت پێ باشە؟”

“هەڵبژاردەیەکی باشە. کەوایە تۆ بیرە دەخۆیتەوە؟”

“بەڵێ، جارجارە دەخۆمەوە.”

“کەوایە گەر ئەرک نەبێت دوو بوتڵی گەورە لەگەڵ خۆتدا بهێنە.”

“گەر تێگەیشتبم، تۆ لە سویتی ئارایسۆ لە نهۆمی دووەم دەمێنیتەوە؟”

گوتم “ئەوە ڕاستە.”

“ئەمە کەمێک سەیرە، ئەی تۆش پێت وا نییە؟” مەیموونەکە ئەمەی گوت. ئینجا بە حیلکەیەکەوە بەردەوامیی بە قسەکەی دا “میوانخانەیەک لەنێو چیاکان لەنێو ژوورێک بە ناوی ئارایسۆ— ‘کەنارێکی بەردەڵانیی’.” لە ژیانمدا تا ئێستا گوێبیستی پێکەنینی هیچ مەیموون نەبووبووم. بەڵام پێم وایە مەیموونەکانیش پێدەکەنن، تەنانەت جارجارەش  دەگرین. نەدەبوو ئەمە سەرم بسووڕمێنێت، لەوەتەی ئەو دەیتوانی قسە بکات.

لێم پرسی “بە هەرحاڵ، تۆ ناوت هەیە؟”

“خۆی لە خۆیدا نەخێر، هیچ ناوێکم نییە. بەڵام هەمووان بە مەیموونەکەی شیناگاوا بانگم دەکەن.”

مەیموونەکە دەرگا شووشەیییەکەی کردەوە، ڕووی وەرگێڕا، بە ڕێزەوە سەری دانەواند، ئینجا بە هێواشی دەرگاکەی قەپات کرد.

کەمێک دوای کاتژمێر دە بوو وەختێک مەیموونەکە هات بۆ سویتی ئارایسۆ، سینییەکی پێ بوو کە دوو شووشەبیرەی گەورەی لەسەر بوو. لە پاڵ شووشەمەیەکان، سینییەکە کلیلێکی بوتڵکەرەوە، دوو پەرداخ و هەندێک سووکەژەمی لە خۆ گرتبوو: سکویدی^٧ وشککراو و خۆشکراو و کیسەیەک کاکیپی- بستە و توێشووی برنج^٨. ئەمانە خۆئاسایی مەزەی نەریتیی باڕەکان بوون. ئەم مەیموونە گەلێک وریا و زیتەڵە بوو.

مەیموونەکە ئێستا جلی پۆشیوە، شەڕواڵێکی وەرزشانەی خۆڵەمێشی و کراسێکی ئەستووری قۆڵدرێژ کە “INY”ـی لەسەر نەخشێنرابوو، وەک هیی دەستی دوو وەها بوو ها وەختێک جلوبەرگی منداڵێک بۆ هیی نەوەی دوای خۆی دەمێنێتەوە.

ژوورەکە هیچ مێزێکی لێ نەبوو، بۆیە لە پاڵ یەکتریەوە لەسەر هەندێک سەرینی زابوتۆنی^٩ تەنک لە زەوییەکە و پشتمان بە دیوارەکەوە، لێی دانیشتین. مەیموونەکە دەستی دایە کلیلی هەڵپچڕانی سەری بوتڵەبیرەکان و سەری دانەیەکیانی شکاند و دوو پەرداخی پڕ کرد لە بیرە. بێ نقە زرنگێکمان لە پەرداخەکانمان هێنا و دەستمان بە مەینۆشین کرد.

مەیموونەکە گوتی “سوپاس بۆ بیرەکان”، بە خۆشحاڵییەوە بیرەکەی دەنۆشی. منیش هەندێکم خواردەوە. با سەرڕاستانە بڵێم؛ هەستێکی نائاشنا و سەمەرە بوو لە تەک مەیموونێک دابنیشیت و پێکەوە مەی بنۆشن، بەڵام ئیدی پێم وایە لەسەری ڕادێیت.

“خواردنەوەی بیرەیەک لە دوای کار هەرگیز نائومێدت ناکات.” بە پشتی دەستە تووکنەکەی، دەمی سڕی. “بەڵام، بۆ مەیموونێک، هەڵڕەخسانی دەرفەت بۆ خواردنەوەی بیرەیەکی وەکوو ئەمە دەگمەنە.”

“لێرە لەم میوانخانەیەدا دەژیت؟”

“بەڵێ، ژوورێک هەیە. جۆرێکە لە ژوورەبەیتوونەیەک^١٠، ڕێگەیان پێ داوم لەوێ بخەوم. جاروبار مشک دێن و دەچن، بۆیە قوڕسە بتوانیت لەوێ پشوو بدەیت، بەڵام من مەیموونم، سا دەبێت بەنمەک بم کە جێخەوێکم هەیە و ڕۆژی سێ ژەمی پڕاوپڕیش دەخۆم. مەبەستم نییە لەوەی ئێروکانە بەهەشت بێت یان شتێکی لەو چەشنە.”

مەیموونەکە نۆشینی یەکەم پێکەمەی تەواو کرد، سا پێکەکەیم پڕ کردەوە لە مەی.

بە ڕێزەوە گوتی “خەجاڵەتم.”

“ئایە لەگەڵ جۆری خۆت ژیاویت واتە نەک تەنها مرۆڤەکان؟ مەبەستمە بڵێم لەگەڵ مەیموونەکانی تر؟” ئەوەم لێ پرسی، ڕاستی شتانێکی دەمویست بیانپرسم.

“بەڵێ، چەند جارێک،” ئەمە وەڵامی مەیموونەکە بوو، کەمێک نیگەرانی ڕوخساری پۆشی. چرچولۆچییەکانی لاچاوی قووڵتر چەمانەوە. “لەبەر هۆکاری جۆراوجۆر، بە زۆرەملێ لە شیناگاوا دەربەدەر کرام و لە تاکاساکییاما بەریان دام، ئەو ناوچەیەی باشوور کە بە پاڕکی مەیموونەکانی بەناوبانگە. سەرەتا پێم وا بوو دەتوانم لەوێ بە ئاسوودەیی بژیم، بەڵام بەو شێوەیە شتەکان نەڕۆیشتن بە ڕێوە. مەیموونەکانی دیکە هەڤاڵانی ئازیزی من بوون، بە هەڵە لە قسەکانم مەگە، بەڵام، چونکە لە ناوماڵی مرۆڤدا گەورە بووم لەسەر دەستی پڕۆفیسۆر و خێزانەکەی، نەمدەتوانی هەستەکانم بە باشی بۆیان دەرببڕم. شتانێکی هاوبەشی کەم لە نێوانماندا هەبوون، پەیوەندیبەستنیشم لەگەڵیان ئاسان نەبوو، پێیان دەگوتم ‘تۆ قسەی قۆڕ دەکەیت،’ سا گاڵتەیان پێ دەکردم و شەڕیان پێ دەفرۆشتم. مەیموونە مێیینەکان حیلکەحیلکیان بوو وەختێک دەیانبینیم. مەیموونەکان زۆر هەستیارن بەرانبەر جیاوازییە وردیلەکان. ئەوان ڕەفتار و هەڵسوکەوتەکانی منیان بە گاڵتەجاڕانە لێک دەدایەوە، ئەمەش ئەوانی وەڕەس دەکرد، هەندێک جاریش توڕەی دەکردن. مانەوەم لەوێ سەختتر بوو، دواجار هەر خۆم ئەوێم جێ هێشت و سەری خۆم هەڵگرت. بە واتایەکی تر، بوومە مەیموونێکی سەرەڕۆ.”

“پێ دەچێت تەنیایییەکی زۆرت چەشتبێت.”

“هەر بە ڕاستی بەو جۆرە بوو. کەس پارێزگاریی لێ نەدەکردم، ناچار بووم بە تەنها خۆم بە دوای خواردندا وێڵ بم و بە جۆرێک لە جۆرەکان بەرگەی مانەوە لە ژیاندا بگرم. وەلێ لە هەمووی خراپتر ئەوە بوو کە کەسێکت دەست نەدەکەوت پەیوەندیی لەگەڵدا ببەستیت. نەمدەتوانی نە لەگەڵ مەیموونەکان یاخود مرۆڤەکان قسە بکەم. گۆشەگیرییەکی بەم ڕادەیە ئێجگار بەسوێیە. تاکاساکییاما پڕە لە مرۆڤە سەردانکەرەکان، بەڵام خۆ نەمدەتوانی کتوپڕ لەگەڵ هەر کەسێکدا کە دێتە سەر ڕێم  دەست بکەم بە گفتوگۆ. ئەوە بکە و قوڕبەسەرییەکی بێپایان بە دەست بخە. ئاکامەکەی ئەوە بوو لە هیچ کام لایان، نە لێرە نە لەوێ، ئۆقرەم نەگرت، نامۆ بووم بە جیهانی مرۆڤەکان، نامۆ بووم بە جیهانی مەیموونەکان. ژیوارێکی^١١ تژی لە پەژارە بوو.”

“نەشتدەتوانی گوێ لە بروکنەر بگریت.”

“ڕاستە. ئەوە چیتر پارچەیەکی ژیانم نییە.” مەیموونەکەی شیناگاوا ئەمەی گوت و نەختێکی تر بیرەی نۆشی. لە ڕوخساری ورد بوومەوە، بەڵام، لەبەر ئەوەی سوور هەڵگەڕابوو، تێبینیم نەکرد گەر سوورتر هەڵبگەڕێت. زانیم ئەم مەیموونە زوو مەی نایگرێت و بەدمەست نییە. یانیش ڕەنگە نەتوانیت لە مەیموونەکاندا بە هۆی ڕوخساریانەوە ئەو پێشداوەرییە هەڵبهێنیت وەختێک کە مەستن.

“شتێکی تر کە بە ڕاستی ئەشکەنجەی دام گرێدانی پەیوەندی بوو لەگەڵ مێیەکان.”

گوتم “تێدەگەم، بەڵام لە ‘گرێدانی پەیوەندی’ مەبەستت لە…؟”

“بە کورتی، هیچ پریشکەئارەزوویەکی سێکیسم بۆ مەیموونە مێینەکان نەبوو. زۆر هەلم بۆ ڕەخسا تا لەگەڵیاندا ڕابوێرم، بەڵام هەرگیز مەیلم لێی نەبوو.”

“کەواتە مەیموونە مێیەکان نەیاندەورووژاندیت، هەرچەندە لەوەی خۆت مەیموونیت؟”

“بەڵێ. مەبەستەکەمت چاک پێکا. ئەمە زۆر شەرمەزارکەرە، بەڵام، بە ڕاستی تەنها دەتوانم مێی مرۆڤم خۆش بوێت.”

بێدەنگ بووم و دڵۆپەم لە پێکەکەم نەهێشت. کیسەی سووکەژەمە بەخرمەخرمەکەم هەڵپچڕی و چنگێکم دەرهێنا. “پێم وایە ئەم شتە بۆ هەندێک کێشەگەلی ڕژد سەر دەکێشێت.”

“بەڵێ، ڕێک وایە، کێشەگەلێکی ڕاستەقینە. ئیدی بە خۆم و مەیموونێتیمەوە، هیچ چاوەڕوانییەکی ئەوەم نەبوو مرۆڤە مێیەکان بەرسڤی ئارەزووەکانم بدەنەوە. وێڕای ئەمەش، ئەمە پێچەوانەی زانستی بۆهێڵناسییە.”

چاوەڕێی ئەو بووم بەردەوام بێت. مەیموونەکە بە توندی پشتەگوێی دەخوراند و دواجار بەردەوام بوو.

“سا ناچار بووم ڕێگایەکی تر بدۆزمەوە بۆ ڕزگاربوون لە حەز و ئارەزووە بەدینەهاتووەکانم.”

“مەبەستت لە ‘ڕێگەیەکی تر’ چییە؟”

“ڕەنگە بڕوام پێ نەکەیت.” مەیموونەکە بەوە دەستی کرد بە وەڵامدانەوەم. “دەبێت بڵێم لەوانەیە بڕوام پێ نەکەیت. بەڵام، ئیتر لە خاڵێک لە خاڵەکان دەستم کرد بە دزینی ناوی ئەو ژنانەی دەکەوتمە داوی خۆشەویستییانەوە.”

“دزینی ناوەکانیان؟”

“ڕاستە. دڵنیا نیم بۆچی، بەڵام پێ دەچێت بە بەهرەیەکی تایبەتەوە لە دایک بووبم کە توانای ناودزینم هەبێت. گەر بمەوێت، دەتوانم ناوی کەسێک بدزم و بیکەم بە هیی خۆم.”

شەپۆلێک لە سەرکوێری ڕووی تێ کردم.

“دڵنیا نیم کە لێت تێبگەم. وەختێک دەڵێیت دزینی ناوی خەڵک، مەبەستت ئەوەیە کە هەر بە یەکجاری ناوەکانیان لە دەست دەدەن؟”

“نەخێر. ئەوان بە تەواوەتی ناوەکانیان لە دەست نادەن. بەشێک لە ناویان دەڕفێنم، تەنها پارچەیەک. بەڵام کاتێک ئەو پارچەناوە دەبەم، ناوەکە کەمتر مایەدار دەبێت، لە جاران کاڵتر دەبێتەوە. وەک چۆن کاتێک خۆر بە هەورەکان دادەپۆشرێت سێبەرەکەی تۆش لەسەر زەوییەکە کز دەبێت. جا، ئیدی دەکەوێتە سەر کەسەکە، هەیە هەر ئاگای لێ نییە ناوەکەی لە دەست داوە. تەنها ئەو هەستەیان دەبێت کە شتێک لەسەر ڕێڕەوی خۆی نییە.”

“بەڵام هەندێکیان بە ڕوونی درکی پێ دەکەن، وایە؟ لەوەی کە پارچەیەک لە ناویان دزراوە؟”

“بەڵێ، بێگومان. هەندێک جار بۆیان دەردەکەوێت کە ناتوانن ناوەکەی خۆیان بێتەوە یاد. زۆر نالەبارە، بە ڕاستی وەڕەسکەرە، وەک ئەوەی دەشێت بە ئەندێشەتدا بێت. تەنانەت ڕەنگە ناوەکەی خۆیان وەک خۆی چۆنە نەناسنەوە. لە هەندێک باردا، دەناڵێنن بە شتێکی نزیک لە قەیرانی شوناس. ئەمەش هەمووی خەتای منە، ئاخر ئەوە منم کە ناوەکانیانم دزیون. زۆر بەداخم بۆ ئەمە. زۆر جار هەست بە قوڕساییی ویژدانی تاوانبارم دەکەم کە پانم دەکاتەوە. دەزانم ئەمە کارێکی هەڵەیە، کەچی ناتوانم ڕێ لە خۆم بگرم. هەوڵ نادەم پاساو بۆ ڕەفتارەکانم بهێنمەوە، بەڵام ئاستی دۆپامینی^١٢ جەستەم ناچارم دەکات وا بکەم. وەک ئەوەی دەنگێک پێم بڵێت ‘هێی، بڕۆ دەی، ناوەکە بدزە. خۆ کارێکی نایاسایی نییە.’

قۆڵەکانم بە ناو یەکدا بردن و لە مەیموونەکە ورد بوومەوە. دۆپامین؟ دواجار دەستم کرد بە قسەکردن “ئەو ناوانەی دەیاندزیت تەنها ناوی ئەو خانمانەن کە بەدڵتن یان ئارەزووی سێکسیت بۆیان هەیە. ئایە تێگەیشتنەکەم تەواوە؟”

“ڕێک. خۆ من لەخۆڕا و هەڕەمەکییانە ناوی هەموو کەسێ نادزم.”

“تا ئێستا چەند ناوت دزیوە؟”

بە سیمایەکی ڕژدەوە مەیموونەکە پەنجەکانی خۆی کۆ کردەوە. لەگەڵ ئەوەی خەریکی ژماردن بوو، بە بەر خۆیەوە شتانێکی دەچرپاند. جا سەری بڵند کرد. “تێکڕا حەوت ناون. ناوی حەوت ژنم دزیوە.” 

ئایە ئەمە زۆر بوو یان کەم؟ چما کێ دەزانێت؟

پرسیم “جا چۆن ئەوە دەکەیت؟ گەر پێت ناخۆش نەبێت پێمی بڵێیت.”

“پتر بە هێزی ویست ئەوە دەکەم. هێزی سەرنجدان، وزەی دەروونی. بەڵام ئەمە بەس نییە. شتێکم دەوێت کە ناوی کەسەکەی لەسەر نووسرا بێت. ناسنامە زۆر نموونەیییە. مۆڵەتی شۆفێری، ناسنامەی زانکۆ، پێناسی بیمە، یان پاسپۆڕت؛ شتی هاوشێوەی ئەمانە. ناوەلەزگەش کێشەی نییە. بە هەرحاڵ، پێویستە شتەکە هاوشێوەی ئەوانەی ئاماژەم پێ دان، بە دەستمەوە بگرم. زۆر جار دزی تاکەڕێگەیە بۆ بەدەستهێنانی شتێکی ناولەسەرنووسراو. زۆر کارامەم لە بە-خشکەیی-چوونە-ناو-ژووری خەڵک وەختێک لەوێ نین. ئینجا بە دوای شتێکدا دەگەڕێم ناویانی لەسەر بێت و دەیبەم.”

“کەوایە ئەو شتەی ناوی ژنەکەی لەسەر نووسراوە، لە پاڵ هێزی ویستی خۆت، بە کار دەهێنیت ئینجا ناوەکەی دەدزیت؟”

“خۆیەتی. بۆ ماوەیەکی درێژ سەیری ناوە نووسراوەکە دەکەم، سەرنج لەسەر هەست و سۆزەکانم چڕ دەکەمەوە، ناوی کەسەکەی خۆشم دەوێت هەڵدەمژم. کاتێکی زۆر دەخایەنێت، ئاوەز و جەستەت تەواو ماندوو دەکات. وا بە سەراپایی بەنێویدا ڕۆدەچم، بە جۆرێک لە جۆرەکان بەشێک لە ژنەکە دەبێتە بەشێک لە من. ئیدی خرۆشی و ئارەزووەکانم کە تا ئەوکات بێدەرچە بوون، بێ گیروگرفت دادەمرکێنەوە و تێر دەبن.”

“کەواتە هیچ دەسبازییەکی فیزیکی نییە؟”

مەیموونەکە بە توندی سەری ڕاوەشاند. “دەزانم من مەیموونێکی بێئەرزشم، بەڵام هیچی نەشیاو ناکەم. ناوی ئەو ژنەی خۆشم دەوێت دەیکەمە بەشێک لە خۆم- ئەمە بۆ من بەسە. هاوڕام لەوەی ئەمە کەمێک خوێڕییانەیە، بەڵام هاوکات تەواو ڕەفتارێکی پاک و پلاتۆنیکە^١٣. بە کورتوپوختی، خۆشەویستییەکی بێئەندازەم هەیە بۆ ئەو ناوەی لە ناخمدا هەڵمگرتووە، هەڵبەت بە نهێنی. وەک شنەبایەکی فێنک وایە بە شێنەیی بەسەر مێرگێکدا گوزەر بکات.”

بە گوتنی “هممم” سەرسامیم دەربڕی “پێم وایە دەتوانیت بەوە بڵێیت باڵاترین چەشنی خۆشەویستییەکی ڕۆمانسی.”

“هاوڕاتم. بەڵام باڵاترین چەشنی تەنیاییشە. وەک دوو ڕووی یەک دراو. هەردوو ئەم لایەنە پەڕگرانە پێکەوە لکاون و هەرگیز لە یەکتری جیا ناکرێنەوە.”

گفتوگۆکەمان لێرەوە وەستا، من و مەیموونەکەش بە بێدەنگییەوە بیرەکەمان دەنۆشی، مەزەی کاکیپی و وشکەسکویدەکەشمان دەخوارد.

لێم پرسی “بەم دوایییانە هیچ ناوێکت دزیوە؟”

مەیموونەکە سەری بەملاوئەولادا ڕاتەکاند. دەستی برد بۆ مووە ڕەقەکانی سەر قۆڵی و هەندێکی گرتن، وەک ئەوەی بڵێیت بیەوێت دڵنیا بێت کە مەیموونێکی ڕاستەقینەیە. “نەخێر لەم ئاخروئۆخریانەدا ناوی هیچ کەسم نەدزیوە. پاش ئەوەی هاتمە ئەم شارۆچکەیە، بڕیارم دا چیتر لەو جۆرە هەڵسوکەوتە نابەجێیە تێوە نەگلێم. ئەمەش خۆشبەختانە بەهۆی ئەوەی ئەم مەیموونە بچووکە توانی ئارامی و ئاسوودەیی بدۆزێتەوە. ناوەکانی ئەو حەوت ژنەی لە دڵمدا هەڵمگرتوون گەنجینەی منن و بۆ خۆم ژیانێکی هێمن و خامۆش دەژیم.”

گوتم “خۆشحاڵم کە ئەوە دەبیستم.”

“دەزانم کە ئەمە لەلایەن منەوە زۆر بێشەرمانەیە، بەڵام بەتاسم گەر لە چاکیی خۆتەوە مۆڵەتم بدەیت بیروبۆچوونی خۆم دەرببڕم سەبارەت بە بابەتی خۆشەویستی.”

گوتم “بێگومان.”

مەیموونەکە چەند جارێک چاوەکانی بەربڵاوانە ترووکاند. برژانگە ئەستوورەکانی بۆ سەر و خوار شەپۆلیان دەدا وەک ئەوەی شنەبایەک بیانجوڵێنێت. بە هێواشی هەناسەیەکی قووڵی هەڵمژی، چەشنە هەناسەیەک وەک ئەوەی بازدەرەکان هەڵیدەمژن پێش ئەوەی ڕابکەن بەرەو ناوچەی بازدانەکە.

“باوەڕم وایە خۆشەویستی سووتەمەنییەکی بنچینەیییە بۆ بەردەوامبوون لە ژیان. ڕەنگە ڕۆژێک لە ڕۆژان ئەو خۆشەویستییە کۆتاییی پێ بێت، یان ڕەنگە بە هیچ کوێیەک نەگات، بەڵام تەنانەت گەر کاڵ ببێتەوە، تەنانەت گەر تاکلایەنە بێت، هێشتا دەتوانیت دەست بەو یادەوەرییەوە بگریت کە کەسێکت خۆش ویستووە. یادەوەریی ئەوەی کەوتبوویتە داوی ئەڤینی کەسێکەوە. ئەمەش سەرچاوەیەکی بەهاداری گەرموگوڕییە. بەبێ ئەو سەرچاوە گەرمە، دڵی کەسێک- دڵی مەیموونیش- سەرماوسۆڵەیەکی سەخت دەیبات و دەیبەستێت، دەبێتە وێرانەخاکێکی بێپیت. دەبێتە شوێنێک کە هیچ تیشکێکی خۆری پێ ناگات، شوێنێک کە گوڵەکێوییەکانی ئاشتی، دارەکانی هیوا، هیچ هەلێکیان نییە بڕوێن. ئا لێرە لە دڵمدا، ناوی ئەو حەوت ژنە شۆخوشەنگەی خۆشم ویستوون بەرز هێشتوونەتەوە.” مەیموونەکە لەپی دەستێکی خستە سەر سینگە تووکنەکەی. “بە نیازم ئەم یادگارییانەم وەک سەرچاوەی سووتەمەنییەکی چکۆلانە لە لای خۆم بهێڵمەوە تا ئاگری شەوانی تەزیومی پێ خۆش بکەم، تا گەرموگوڕ بمهێڵێتەوە لەگەڵ ئەوەی بەردەوامی بەو ماوەیە بدەم کە ماومە لە ژیانی کەسیی خۆم.”

مەیموونەکە دیسانەوە حیلکەیەکی کرد و چەند جارێک بە هێواشی سەری بەملاوئەولادا بزواند.

“ئەوە ڕێگەیەکی سەیرە بۆ دەربڕینی ئەوەی ئێستا گوتم، ئەی وا نییە؟” ئەمەی گوت. “ژیانی کەسیی. سەرەڕای ئەوەی من مەیموونم، کەس نیم، هیی هیی!”

کات یانزدە و نیو بوو کە دوایین دڵۆپەی دوو بوتڵەبیرەکەمان تەواو کرد. “دەبێت بڕۆم،” مەیموونەکە گوتی “هێندە هەستم بە باشی و ئاسوودەیی کرد، دەترسم زۆربڵێیی و زماندرێژیم کردبێت. بمبەخشە.”

“نەخێر، پێم وا بوو چیرۆکێکی زۆر سەرنجڕاکێشە،” وام گوت. ئیدی لەوانەیە “سەرنجڕاکێش” وشە دروستەکە نەبووبێت. مەبەستم ئەوەیە، هاوبەشیپێکردنی بیرەیەک و گفتوگۆکردن لەگەڵ مەیموونێک خۆی لە خۆیدا ئەزموونێکی ڕیزپەڕ بوو. لە سەروو ئەمانەشەوە، ئەم مەیموونە شەیدای بروکنەر بوو و هاوکات ناوی ژنانیشی دەدزی لەبەر ئارەزووە سێکسییەکانی (یان ڕەنگە لەبەر خۆشەویستی)، سا ”سەرنجڕاکێش” پەیڤێکی دەسپێک نەبوو وەسفی ئەم هەلومەرجە بکات. ئەمە باوەڕپێنەکراوترین شتێک بوو تا ئێستا بیستبێتم. بەڵام نەمدەویست زیاد لە پێویست هەستوسۆزەکانی مەیموونەکە ببزوێنم، هەر بۆیە ئەم وشە ئەهوەن و بێلایەنەم هەڵبژارد.

لەگەڵ ئەوەی ماڵئاواییمان کرد، دراوێکی هەزار یێنیم^١٤ دایە دەستی. گوتم “زۆر نییە، بەڵام تکایە شتێکی شیاوی پێ بکڕە و بیخۆ.”

سەرەتا مەیموونەکە ڕەتی کردەوە، بەڵام پێداگریم کرد و دواجار پەسەندی کرد. پارەکەی قەد کرد و بە وریایییەوە خستییە ناو گیرفانی شەڕواڵەکەیەوە.

گوتی “ئەمە لە چاکیی خۆتە. تۆ گوێت گرت لە چیرۆکە پووچەکەی ژیانم، بانگهێشتی بیرەنۆشینت کردم، ئێستاش ئەم دڵگەورەیییەم لەگەڵ دەنوێنیت. نازانم کە چۆن پێزانینە بێپایانەکەم دەرببڕم بۆت.”

مەیموونەکە شووشەبیرە بەتاڵەکان و پێکەکانی خستنە سەر سینییەکە و هەڵیگرتن بۆ دەرەوەی ژوورەکە.

بەیانیی ڕۆژی دواتر، میوانخانەکەم جێ هێشت و گەڕامەوە تۆکیۆ. لە مێزی پێشوازییەکە، نە پیاوە پیرە سەیرە لووسکە و بێبرۆکە لە هیچ کوێیەک دەبینرا، نە پشیلە پیرەکەش کە کێشەی لووتی هەبوو. لەجیاتیی ئەو ژنێکی قەڵەوی ڕووگرژی چلساڵانی لێ بوو. کاتێک گوتم دەمەوێت پارەی زیاتر بدەم بۆ بوتڵەبیرەکانی دوێنێ شەو، بە ڕوونی پێی گوتم هیچ خەرجییەکی زیادە لەسەر پسووڵەنامەکەم نییە. “هەموو ئەوەی لێرە هەمانە بیرەی قوتووی نێو ئامێری فرۆشتنەکەیە،” لەسەر قسەکانی پێداگر بوو “ئێمە هەرگیز بوتڵەبیرە نافرۆشین.”

دووبارە سەرم لێ شێوا. هەستم دەکرد دەتگوت پارچەکانی ڕاستەقینەیی و ناڕاستەقینەیی هەڕەمەکییانە جێگۆڕکێ لەگەڵ یەکتریدا دەکەن. بەڵام ئەوەی هیچ گومانێک هەڵناگرێت دوو بوتڵی گەورەی بیرەی ساپۆرۆم لەگەڵ مەیموونەکەدا خواردووەتەوە بەدەم گوێگرتن لە چیرۆکی ژیانیەوە.

بە نیاز بووم باسی مەیموونەکە لەگەڵ ژنە چلساڵانەکەدا بهێنمە بەر باس، بەڵام دژی ئەو نیازە بڕیارم دا وا نەکەم. لەوانەیە مەیموونەکە بە ڕاستی بوونی نەبووبێت، هەموو ئەو ماوەیەش زیاتر نەبووبێت لە وەهمێک، بەرهەمێکی مێشکمەوە بووبێت بەهۆی سەرمەستبوونی بە خۆشۆردنی ماوەدرێژ لەنێو کانیاوە گەرمەکان. یان ئەوەی من بینیم خەونێکی سەمەرەی لەڕاستیچووە. ئەگەر شتێکی وەک ئەمەم بگوتایە “ئێوە پیرەمەیموونێکی کارمەندتان لێرە هەیە و دەشتوانێت قسە بکات، وایە؟” ڕەنگ بوو شتەکان بە ئاقارێکی دیکەدا گوزەر بکەن، لە خراپترین سیناریۆشدا، ژنە پێی وا دەبوو من مێشکم لە دەست داوە. ئەگەری زۆر بوو مەیموونەکە لەوێ بە ڕەشی^١٥ کار بکات بۆیە لە تۆماری کارمەندەکان ناوی نەبێت، میوانخانەکەش نەیەوێت بە شێوەیەکی بە ئاشکرا دانی پێدا بنێت لە ترسی ئاگادارکردنەوەی دەزگای باج یان دەزگای تەندروستی.”

وەختێک سەرنشینی ئەو شەمەندەفەرە بووم کە بەرەو ماڵەوە دەیبردمەوە، لە مێشکمدا هەموو ئەو شتانەی مەیموونەکە پێمی گوتبوون سەرلەنوێ لێم دانەوە. هێندەی لە توانامدا بوون بیرەوەرییەکانم هێنایەوە یاد و لەو پەڕاوەی بۆ کارکەم بە کارم دەهێنا هەموویم نووسینەوە، وا بە نیاز بووم هەر کە گەیشتمەوە تۆکیۆ سەراپای ئەو ئەزموونە لە دەسپێکەوە تا کۆتایی بنووسمەوە.

گەر مەیموونەکە بە ڕاستی بوونی هەبوو بێت- ئەمەش تاکە لێکدانەوە بوو باوەڕم پێی بوو- هێندە دڵنیا نەبووم باوەڕ بە چەندی قسەکانی بکەم کە بەدەم خواردنەوەی بیرەوە لەگەڵم کردبوونی. تا ڕادەیەک سەخت بوو بڕیار لەسەر چیرۆکەکەی بدەم. ئایە بەڕاست دەکرا ناوی ژنان بدزیت و بیانکەیت بە هیی خۆت؟ ئایە ئەمە جۆرە بەهرەیەکی تایبەت بوو کە تەنها ئەم مەیموونەی شیناگاوا هەیبوو؟ ڕەنگە مەیموونێکی دەردەدرۆگۆ^١٦بووبێت. جا کێ دەزانێ؟ خۆی، پێشووتر هەرگیز نەمبیستووە مەیموونێک درۆی بەترشوخوێ و پێوەنراو بکات، وەلێ، گەر مەیموونێک هێندە بە زمانپاراوانە و لێهاتوویییانەوە بتوانێت بە زمانی مرۆڤ بدوێت، ئەگەری ئەوە دوور نییە خووی بە درۆکردنەوە گرتبێت.

وەک بەشێک لە پیشەکەم چاوپێکەوتنم لەگەڵ چەندان کەسد کردووە، زۆر باش ڕاهاتبووم لەسەر ئەوەی بزانم کێ جێی متمانەیە و کێش جێی متمانە نییە. کاتێک کەسێک بۆ ماوەیەک سەرگەرمی قسەکردنە، بە سەرنجدان لێی، دەتوانیت هەندێک ئاماژە و سەرەداوی وردبینانە خڕ بکەیتەوە و هەستی پێ بکەیت کە ئایە کەسەکە جێی باوەڕە یان نا. بە هیچ شێوەیەک ئەم هەستەم نەبوو لەوەی ئەو چیرۆکەی مەیموونەکەی شیناگاوا بۆی گێڕامەوە ساختە و هەڵبەستراو بێت. نیگای چاوەکانی و دەربڕینەکانی، بەو شێوازەشی کە ناوەناوە بە قووڵی بیری بۆ هەندێ شت دەچوو، وچانەکانی، ئاماژەی دەستەکانی، بەو شێوەیەی کە زمانی بە گیری دەهێنا بۆ پەیداکردنی وشەیەکی گونجاو- هیچ وا پێ نەدەچوو قسەکانی ساختەچێتی بن یان زۆری لە خۆی کردبێت ئەو چیرۆکە هەڵبەستێت. بگرە لە سەروو هەموو شتێکەوە، ڕاستگۆیییەکی بەئازار لە پشت دانپێدانانەکانییەوە هەبوو. گەشتە تاکەکەسییە ئارامەکەم کۆتاییی پێ هات، گەڕامەوە بۆ نێو گێژەڵووکەی ڕۆتینیاتی ڕۆژانەی شار. تەنانەت کاتێک هیچ ئەرکێکی زێدە گرینگی پەیوەست بە پیشەکەمەوە نییە و دەستبەتاڵم، بە جۆرێک لە جۆرەکان، لەگەڵ ئەوەی بە تەمەندا دەچم، دەبینم تا دێت سەرقاڵتر دەبم. کاتیش هەر وا بەردەوام خێرا دەبێت. لە کۆتاییدا هیچم سەبارەت بە مەیموونەکەی شیناگاوا بە کەس نەگوت، هیچیشم لەسەر نەنووسی. وەختێک کەس باوەڕم پێ نەکات بۆچی هەوڵ بدەم؟ مەگەر بتوانم بەڵگە بخەمە ڕوو-  بەڵگەی سەلماندنی ئەوەی مەیموونەکە بوونی هەیە- دەنا خەڵک پێم دەڵێن کە من “دیسان لە گیرفانی خۆمەوە ئەم قسانە دەردەهێنم.” خۆ گەر سەبارەت بەو مەیموونەش بە شێوەی وێژە بمنووسیایە، چیرۆکەکە سەرنج و مەبەستێکی ڕوونی نەدەبوو. دەمتوانی وەک ڕۆژی ڕووناک خەیاڵ بکەم کە چۆن ئێدیتۆرەکەم سەری لێ دەشێوا و چاوی دەچووە پشتی سەریەوە “دوودڵم پرسیارێکت لێ بکەم، چونکە تۆ خۆت نووسەرەکەیت، بەڵام تێمای ئەم چیرۆکە چییە؟”

تێما؟ خۆشم نازانم گەر یەکێکی هەبێت. چیرۆکەکە تەنها سەبارەت بە مەیموونێکە کە زمانی مرۆڤ گۆ دەکات، ئەوەی پشتی میوانەکان دەشوا لە کانیاوە گەرمەکانی شارۆچکەیەکی بچکۆلەی سەر بە ناوچەی گونما، ئەوەی بیرە چێژ لە بیرەنۆشین دەبینێت، دەکەوێتە داوی خۆشەویستیی مرۆڤە مێیینەکان، ناویشیان دەڕفێنێت. چ تێمایەک لەمەدا هەیە؟ یان چیرۆکێکی وا چ پەیامێکی تێدایە؟

لەگەڵ ئەوەی کات تێدەپەڕی، بیرەوەرییەکانی شارۆچکەی کانیاوە گەرمەکانیش دەستیان کرد بە کاڵبوونەوە. گرنگ نییە بە چ ئەندازەیەک بیرەوەرییەکان ڕوونن، ناتوانن کات ببەزێنن. 

بەڵام ئێستا، کە پێنج ساڵ تێپەڕیوە، دەخوازم لەسەری بنووسم، بە کۆمەکی ئەو تێبینیانەی وەختی خۆی نووسیبوومن لەناو شەمەندەفەرەکە. ئەمەش لەبەر ئەوەی لەم ماوانەی دواییدا شتێک ڕووی داوە و وای لێ کردووم لێی ڕابمێنم. گەر ئەم ڕووداوە ڕووی نەدایە، پێ نەدەچوو ئەمەی ئێستا بنووسم.

چاوپێکەوتنێکی پەیوەست بە کارەکەمەوەم هەبوو لە هۆڵی قاوەخانەی هۆتێلێک لە ئاکاساکا. ئەو کەسەی چاوم پێی دەکەوت سەرنووسەری گۆڤارێکی گەشتیاری بوو. ژنێکی زۆر جوان بوو، سیساڵان دەبوو، وردەڵە بوو، قژێکی ڕەشی درێژیشی هەبوو، ڕەنگوڕوویەکی خوێنشیرینی هەبوو لەگەڵ دوو چاوی گەورە و دڵڕفێن. سەرنووسەرێکی بەتوانا بوو. هێشتاش خانمێکی سینگڵ^١٧ بوو. چەند جارێک ئیشوکار کۆی کردبووینەوە، لەگەڵ یەکتریش دەگونجاین. دوای ئەوەی لە ئیش بووینەوە، لەسەر ئەسکەمیلەکانمان پاڵمان دایەوە و بۆ ماوەیەک قسەمان کرد.

مۆبایلەکەی زەنگی لێ دا و بە سیمایەک وەک ئەوەی داوای بەخشین بکات لێی ڕوانیم. ئاماژەیەکم بۆ کرد تا وەڵامی پەیوەندییەکە بداتەوە. سەیرێکی ژمارە هاتووەکەی کرد و وەڵامی دایەوە. پێ دەچوو پەیوەندییەکە سەبارەت بە دابینکردن و پێشوەختەگرتنی شتێک یان شوێنێک بێت. ڕەنگە ڕێستۆرانت، یان هۆتێل، یان پسووڵەی فڕۆکە، ئیدی شتێکی وا. ئیدی بۆ ماوەیەک قسەی کرد، پەڕاوە چکۆلانەی پلانەکانی نێو گیرفانی پشکنی، ئینجا بە سیمایەکی ئارێشەدارەوە سەیری کردم.

“زۆر داوای لێبووردن دەکەم،” ئەمەی پێ گوتم بە دەنگێکی نزم، بە دەستیشی مۆبایلەکەی داپۆشیبوو. “دەزانم ئەمە پرسیارێکی سەیرە، بەڵام ناوم چییە؟”

بە هەناسەبڕکێوە، بەڵام تا پێم کرا بەبێ خۆشپرزەکردن، ناوی تەواویم پێ گوت. سەری لەقاند و زانیارییەکەی بۆ کەسی نێو هێڵی پەیوەندییەکە پاتە کردەوە. ئینجا پەیوەندییەکەی داخستەوە و دیسان داوای لێبوردنی لێم کرد.

“بە ڕاستی بۆ ئەمە داوای لێبوردن دەکەم. لە ناکاو نەمتوانی ناوی خۆم بیر بێتەوە. زۆر خەجاڵەتبارم.”

پرسیم “جاروبار ئەوە ڕوو دەدات؟”

دڕدۆنگ دیار بوو، بەڵام دواجار سەری لەقاند. “بەڵێ، ئەم ماوەیە زوو زوو ئەمەم بەسەردا دێت. ناتوانم ناوەکەم بێنمەوە یاد. وەک ئەوە وایە کتوپڕ هۆشم لە دەست بدەم.”

“ئایە شتەکانی دیکەشت لە یاد دەچن؟ وەک لەبیرچوونەوەی ڕێکەوتی لەدایکبوونت یان ژمارەی مۆبایلەکەت یان ژمارەی نهێنی کارتبانکیت؟”

یەکەودەست سەری ڕاوەشاند. “نەخێر، هەرگیز. هەمیشە یادەوەرییەکی باشم هەبووە. ڕۆژی لەدایکبوونی هەموو هاوڕێکانم دەزانم. تەنانەت بۆ تاقەجارێکیش ناوی کەسم لە بیر نەچووەتەوە. بەڵام، هێشتا هەندێک جار ناتوانم ناوی خۆم بیر بێتەوە. ناتوانم سەری لێ دەربکەم. دوای چەند خولەکێک، یادەوەریم کارا دەبێتەوە، بەڵام ئەو چەند خولەکە زۆر نیگەرانکەرە، ئیدی تووشی پەشێوی دێم. ئەوە وەک ئەوە وایە چیتر خۆم نیم. پێت وایە ئەمانەی نیشانەت دەسپێکی نەخۆشیی ئەلزەهایمەر بن؟”

ئاهێکم هەڵکێشا. “بە شێوەیەکی پزیشکی نازانم، بەڵام کەی دەستی پێ کرد، هەر کتوپڕ ناوی خۆت بیر نەکەوتەوە؟”

ژنە چاوەکانی ورد کردەوە و بیری لە پرسیارەکەم کردەوە. “پێم وایە نزیکەی نیو ساڵێک پێش ئێستا بوو. لە یادمە چوومە دەرەوە بۆ پیاسە تا چێژ لە بینینی گوڵە قەیسییەکان ببینم. ئەوە یەکەم جار بوو کە ناوەکەم نەهاتەوە یاد.”

“ڕەنگە پرسیارێکی سەیر بێت، بەڵام ئەو کات هیچت بزر کردبوو؟ شتێکی وەک ناسنامە، مۆڵەتی شۆفێری، پاسپۆرت، کارت بیمە؟”

لێوی خۆی گەست، بۆ ماوەیەک ڕۆچووە نێو بیرکردنەوە، ئینجا وەڵامی دایەوە ” دەزانی چی، ئێستا کە تۆ ئاماژەت بەوە دا، لە بیرمە ئەوکات مۆڵەتی شۆفێرییەکەم بزر کرد. کاتی نانی نیوەڕۆ بوو و لەسەر ئەسکەمیلێکی باخچەکان دانیشتبووم، وەختی پشوو بوو، جانتای دەستییەکەمم لە پاڵ خۆم دانابوو لەسەر ئەسکەمیلەکە. سەرقاڵی تۆخکردنەوەی سووراوەکەم بووم، جا کاتێک ئاوڕم داوە جانتا دەستییەکەم دیار نەمابوو. بە ڕاستی تێنەگەیشتم، بە هەمووی چرکەیەک بوو ئاگام  لێ نەبوو، هەستم بە کەسیش نەکرد و گوێشم لە شەقای هیچ کەسێک نەبوو. لە دەوروبەری خۆمم ڕوانی، بەڵام هەر خۆم بە تەنێ بووم. پاڕکەکە هێمن بوو، دڵنیاش بووم گەر کەسێک بهاتبا و هەوڵی دزینی جانتاکەمی بدایە بێشک دەمزانی.”

چاوەڕێم کرد تا لە قسەکردن بەردەوام بێت.

“بەڵام ئەمە هەموو شتە نامۆکە نییە. هەمان ئەو پاشنیوەڕۆیە لەلایەن پۆلیسەوە پەیوەندیم پێوە کرا، پێیان گوتم جانتاکەم دۆزراوەتەوە. لە نزیک بنکەیەکی پۆلیسی پاڕکەکە دانرابوو. پارە و کارتی بانکییەکانم و مۆبایلەکەم لە ناو جانتاکەدا بوون. هیچیان دەستیان لێ نەدرابوون. تەنها مۆڵەتی شۆفێرییەکەمی تێدا نەبووبوو. پۆلیسەکە زۆر حەپەسابوو. کێ هەیە تەنها مۆڵەتەکە بەرێت و دەست نەبا بۆ پارەکە، جانتاکەش لە بەردەرگای بنکەی پۆلیس جێ بهێڵێت؟”

بە ئەسپایی ئاهێكم هەڵکیشا، بەڵام هیچم نەگوت.

“ئەمە کۆتایی ماڕچ بوو. دەسبەجێ چووم بۆ ئۆفیسی ئۆتۆمبێلەکان لە سامێزو و مۆڵەتێکی نوێم دەرکرد. هەموو پێشهاتەکە زۆر سەیروسەمەرە بوو، بەڵام خۆشبەختانە هیچ زیانێکی وەهای نەبوو.”

“سامێزو لە شیناگاوایە، وایە؟”

گوتی “ئەوە ڕاستە. لە هیگاشیۆیە. کۆمپانیاکەم لە تاکاناوایە، بە تەکسی ماوەیەکی کورتی دەوێ.” بە شێوەیەکی گوماناوی لێمی ڕوانی “پێت وایە ئەمە پەیوەندییەکی بەوەوە هەبێت؟ واتە لە نێوان لەبیرچوونەوەی ناوەکەم و گومکردنی مۆڵەتی شۆفێرییەکەم؟”

بە پەلە سەرم ڕاوەشاند. نەمتوانی مەیموونەکەی شیناگاوا بهێنمەوە بەرباس.

“نەخێر، بڕوا ناکەم پەیوەندییان بە یەکدییەوە هەبێت،” ئەوەم پێی گوت “ئەوە لە پڕێکدا بە مێشکمدا هات، چونکە بە ناوەکەتەوە گرێ دراوە.”

وا پێ نەدەچوو قەناعەتی بە پاساوەکەم هێنابێت. دەمزانی کەمێک مەترسیدارە پرسیاری تر بکەم، وەلێ یەک دانە پرسیاری تری گرنگ هەبوو.

“هەرچۆنێک بێت، لەم ماوانەدا چاوت بە هیچ مەیموونێک نەکەوتووە؟”

گوتی “مەیموون؟ مەبەستت لە ئاژەڵە؟”

گوتم “بەڵێ، مەیموونی ڕاستەقینە.”

سەری ڕاوەشاند “ماوەی ساڵانێکە پێم وا نییە هیچ مەیموونێکم دیبێت. نە لە باخچەی ئاژەڵان، نە لە هیچ شوێنێکی تر.”

ئایە مەیموونەکەی شیناگاوا گەڕاوەتەوە سەر فێڵ و تەڵەکە کۆنەکانی پێشووی؟ یان ئەمە مەیموونێکی ترە و هەمان ڕێگەکانی ئەو بە کار دەهێنێت بۆ ئەنجامدانی هەمان تاوان؟ (مەیموونێکی کۆپی؟) یان تەواو شتێکی دیکە بوو، جیا لە مەیموون، ئەمە بکات؟

بە ڕاستی نەمدەویست بیخەمە مێشکمەوە کە مەیموونەکەی شیناگاوا دەستی داوەتەوە ناودزین. پێی گوتم بە دڵنیایییەکی زۆرەوە کە ناوی ئەو حەوت ژنە لە ناخیدا بەس بوون بۆی، ئاسوودەش بوو بەوەی ئەو ماوەیەی لە ژیانیدا ماوە لەو شارۆچکە چکۆلەیەی کانیاوە گەرمەکان بەسەر بەرێت. واش پێ دەچوو کە بە ڕاستی مەبەستی ئەوە بووبێت کە لە زاری دەهاتە دەرەوە. بەڵام ڕەنگە مەیموونەکەی شیناگاوا دۆخێکی سایکۆلۆژیی درێژخایەنی هەبووبێت، بارێک کە ئاوەز بە تەنها نەیدەتوانی جڵەوی بگرێت. ڕەنگە ئەم نەخۆشییە، پێکڕا لەگەڵ دۆپامینەکەشی، پاڵیان پێوە نابێت وا بکات! لەوانەیە هەموو ئەم شتانە هێنابێتیانەوە بۆ ڕاوەناوەکانی لە کوچەوکۆڵانەکانی شیناگاوا لەپێناو دامرکاندنەوەی خووە دزێوەکانی جارانی.

ڕەنگە خۆشم هەوڵبدەم یەک دوو جارێک تاقی بکەمەوە. لە شەوە بێدارەکانم ئەم بیرۆکە خەیاڵاوییە خۆی دەخزێنێتە نێو مێشکمەوە. ناسنامە یان لەزگەناوی ژنێک کە خۆشم دەوێت دەڕفێنم، وەکوو لەیزەرێک سەرنجمی لەسەر خڕ دەکەمەوە، ناوەکەی ڕادەکێشمە نێو ناخم، دەست بەسەر بەشێک لە ئەودا دەگرم بۆ خۆم. دەبێت ئەو هەستە چۆن بێت؟

نەخێر. ئەوە هەرگیز ڕوو نادات. من هەرگیز دەستڕەنگین و تەڕدەست نەبووم، هەرگیز ناشتوانم شتێک بدزم کە هیی کەسێکی ترە. تەنانەت گەر ئەو شتە هیچ بوونێکی دەستلێدراوی نەبێت، دزینیشی پێچەوانەی یاسا نەبووبێت.

خۆشەویستیی لەڕادەبەدەر، تەنیاییی لەڕادەبەدەر. تەنانەت لەو کاتەوە کە گوێ لە سیمفۆنیایەکی بروکنەر ڕادەدێرم، بیر لە ژیانی تایبەتیی ئەو مەیموونەی شێناگاوا دەکەمەوە. وێنای ئەو پیرەمەیموونە دەکەم لەو شارۆچکە چکۆلانەیەی کانیاوە گەرمەکان لە ژوورەبەیتوونەی میوانخانە کەلاوەئاساکەوە، لەسەر دۆشەکێکی تەنک نووستوە. بیریش لەو سووکەژەمانە دەکەمەوە- کاکیپی و سکویدی وشککراوە- کە پێکەوە چێژمان لێ وەردەگرت، ئەو بیرانەشی پێکەوە دەماننۆشین، پاڵیشمان بە دیوارەکەدا دابووەوە.

لەو کاتەوە ئەو ژنە شۆخوشەنگەی کە سەرنووسەری گۆڤاری گەشتیاری بوو نەمدیوەتەوە، بۆیە نازانم چ چارەنووسێک بەسەر ناوەکەیدا هاتووە. هیوادارم تووشی هیچ کوێرەوەرییەک نەهاتبێت. ئیدی ئەو ژنێکی بێتاوانە. هیچ کام لەمانە خەتای ئەو نین. لەبارەیەوە هەستێکی ناخۆشم هەیە، بەڵام هێشتا ناتوانم پاڵ بە خۆمەوە بنێم تا باسی مەیموونەکەی شیناگاوای بۆ بکەم.

پاشکۆ:

*فیلیپ گابریێل لە ژاپۆنییەوە وەریگێڕاوە بۆ سەر زمانی ئینگلیزی. دەقە ڕەسەنەکە لە نویۆڕک تایمز بڵاو کراوەتەوە:

*کانیاوی گەرم [hot-spring]، بە ژاپۆنی پێیان دەگوترێت ئۆنسێن، چەشنێک لە کانیاون کە ئاوەکەی ناویان گەرمە بە ڕادەی دەوروبەری کوڵان. هەندێک لە شارۆچکە هەن کە ئەم جۆرە کانیاوە گەرمانەیان زۆرن و گەشتیاران و خەڵکانێکی زۆر بەمەبەستی پشوودان سەردانیان دەکەن، باوەڕیش وایە کە بەهایەکی چارەسەرکاری و پزیشکیشیان هەیە.

*ئەم وەرگێڕانە پێشکەشە بە ماریای ئازیز.

^١تاتامی حەسیری ژاپۆنییە و جێگەی خەوی لەسەر ڕا دەخرێت.

^٢بارەسەفەر=luggage

^٣نوودڵز [noodles] زۆر لە سپاگێتی دەچێت. ئەو ئیندۆمیەی پێی ئاشناین نودڵزە. دەکرا دەستەواژەی ماکەرۆنی یان سپاگێتی بەکار بهاتبانایە یان تەنانەت شەعریەی درێژکۆلە، وەلێ بە گونجاوم نەزانین، بە کوردییش دەستەواژەی پڕواوپڕم نەدۆزیەوە و وشە ئینگلیزییەکەم بە گونجاوتر زانی.

سۆباش چەشنێکە لە نودڵزی ژاپۆنی.

^٤دەستەواژەکە بە ئینگلیزی convenience storeـە، corner shopـیشی پێ دەگوترێت، کە گۆڤار، مەی، ئایسکرێم، سووکەژەم و ئەو جۆرە کاڵایانە دەفرۆشن. بە کوردی وشەیەکی پڕ بە پێستم بۆی نەدۆزییەوە. بە ژاپۆنییش هەر بە ئینگلیزی دەیڵێن بەڵام بە گونجاندن لەگەڵ سیستەمی دەگی ژاپۆنی: کۆنبینیەنس سوتۆا.

^٥یوکاتا پۆشاکێکی ژاپۆنییە، ناوی خۆی بە خۆیەوەیەتی و واتە پۆشاکی گەرماو.

^٦گرووپی دوو-ۆپ doo-wop باندێکی موزیکی ڕەشپێستی ئەمەریکی-ئەفریکایی بوون لە ١٩٥٠ـاکانی سەدەی ڕابردوو لە ژانری پۆپ ڕۆک گۆرانیان دەچڕی. لە گۆرانی چڕیندا، باریتۆن چەشنێکە لە دەنگی پیاوان کە دەکەوێتە نێوان تۆنی باس و تێنۆر.

^٧سکوید جۆرە ئاژەڵێکی ژێر دەریایە، ئەم بوونەوەرە وەختێک هەست بە مەترسی نێچیرگرێک بکات مەرەکەب دەپرژێنێت و خۆی قوتار دەکات. لە وڵاتانی باشووری کیشوەری ئاسیا وشک دەکرێنەوە و خۆشەدەکرێن و وەک سووکەژەم دەفرۆشرێن.

^٨کاکیپی سووکەژەمێکی ژاپۆنییە و تێکەڵەیەکە لە بستە و کریسپی برنج کە خۆشەکراوە بە سۆسی سۆیا؛ توێشوو لە بەرانبەر cracker بەکار هاتووە.

^٩لە نەریتی ژاپۆنییەکاندا زابوتۆن گۆشە یان سەرینێکی تاکنەفەرییە و وەختێک کەسێک لەسەر زەوییەکە دادەنیشێت بە کاری دەهێنێت.

^١٠ژوورەبەیتوونە وەرگێڕانە بۆ attic.

^١١بەگوێرەی فەرهەنگی خاڵ ژیوار وشەیەکی ئەردەڵانییە بۆ گوزەران و ژیان. لەم وەرگێڕانە بەرانبەر بە وشەی بوون/وجود/existenceوەگەڕ خراوە.

^١٢دۆپامین ڕژێنێکی مێشکە کە بەرپرسیارە لە بەخشینی هەستی چێژ لە مرۆڤەکان.

^١٣پلاتۆنیک [یان ئەفڵاتونیانە؛ بە ئینگلیزی platonic]

^١٤یێن دراوی وڵاتی ژاپۆنە. ١٠٠٠ یێن بە نزیکەیی دەکاتە ١٠٧٥٠ دیناری خۆمان.

^١٥بە ڕەشی وەرگێڕانە بۆ off-the-books واتە وەختێک کەسێک بە نایاسایی یان بە شێوەیەکی نافەرمیانە کار لە شوێنێک دەکات. بۆ نموونە ئەو کوردە پەنابەرانەی لە وڵاتانی ڕۆژئاوا بە نایاسایی کار دەکەن دەگوترێت کە بە ‘ڕەش’ ئیش دەکەن.

^١٦دەردەدرۆگۆ وەرگێڕانە بۆ pathological liar، کە جۆرە نەخۆشییەکی دەروونییە، کەسی نەخۆش هەمیشە تەنانەت بۆ چکۆلەترین شتیش درۆ دەکات.

^١٧.دەکرا وشەیەکی کوردی لەباتیی سینگڵ بە کار بهێنرێت بەڵام وا دیارە ئەو دەستەواژەیە ئێستا لەنێو کۆمەڵگەدا جێی خۆی گرتووە.

The post <strong>دانپێدانانەکانی مەیموونێکی شیناگاوا</strong> appeared first on ژنەفتن.

بەڵام گوێ بگرە! گوێ بگرە، پێویستە گوێبیستی ئەوە ببیت کە چلۆن من ڕووخاوم، کاتێک منداڵ بووم سروشتێکی باشی لە ڕۆحمدا بوونی هەبوو کە وای لێ دەکردم هەموو ئاژەڵێکم خۆشبوێت – هەموو جۆرە ئاژەڵێک، بەڵام بە تایبەت ئەو ئاژەڵانەی کە پێیان دەڵێین ئاژەڵی ماڵی؛ ئاژەڵگەلێک کە فێربوونە چۆن لەگەڵ مرۆڤدا بژین و ماڵەکانیان لەگەڵ یەکتریدا هاوبەش بکەن. شتێک لە خۆشەویستیی ئەم جۆرە ئاژەڵانەدا هەیە، وەک بڵێی ڕاستەوخۆ بۆ دڵی مرۆڤ قسە بکەن، کە پێ دەچێت لە ئەزموونەوە فێری ئەوە بووبێتن. چەندە ناتەواو و ناجێگیرە خۆشەویستیی مرۆڤەکانی دیکە. کاتێک هاوسەرگیریم کرد زۆر گەنج بووم. دەبێت درک بەو خۆشییە بکەیت کە هەستم دەکرد خێزانەکەم هاوشێوەی من خۆشەویستیی خۆی لەگەڵ ئاژەڵەکاندا بەش دەکرد. ماوەیەکی زۆری نەبرد خێزانەکەم چەند جۆرێک لە ئاژەڵی ماڵیی هێنا بۆ ماڵ کە لە خۆشەویستترین جۆریان بوون. باڵندەمان هەبوو، چەند جۆرێکیش لە ماسی، سەگێکی باش و پشیلەیەک. پشیلەکە ئاژەڵێکی جوان بوو، خاوەن قەبارەییەکی گەورەی ناباو بوو و بە تەواوی ڕەش بوو، ناوی “پلوتۆ”م لە پشیلەکە نا – ئەمەیان ئەم ئاژەڵە بوو کە لە سەرجەمیان زیاتر خۆشم دەویست…

خۆم بە تەنیا خواردنم پێی دەدا، بۆ هەر قوژبنێکی ماڵ ڕۆیشتبام دەهات بەدوامدا. تەنانەت هەندێک جار بە سەختی لە ماڵ دەمهێشتەوە، بگرە تا سەر شەقامەکانیش شوێنم دەکەوت. هاوڕێیەتییەکەمان درێژەی کێشا، بەم شێوەیە، بۆ ساڵانیک. هەر چۆنێک بێت بە درێژاییی ئەم ماوەیە، کەسایەتیی خۆم بە تەواوی گۆڕدرا. دەستم کرد بە خواردنەوە، ڕێژەیەکی زۆر لە شەراب و خواردنەوەکانی ترم دەخواردنەوە. بە تێپەڕبوونی ڕۆژەکان هەستی خۆشەویستی لە ناخمدا لاواز دەبوو؛ زوو هەڵدەچووم، پێکەنین و خەندە دوو شت بوون کە لە بیرم کردبوون. خێزانەکەم و ئاژەڵە ماڵییەکانم، جگە لە پشیلەکە، وایان کرد کە هەست بە گۆڕانێک لە کەسایەتیی خۆمدا بکەم. شەوێکیان زۆر درەنگ لە مەیخانە هاتمە دەرەوە و بۆ ماڵەوە کەوتمە ڕێ، لەکاتێکدا کە من ئێستاکە بە ڕێژەیەکی زۆر لە کاتەکانم بۆ خواردنەوە تەرخان کردووە، هەر بۆیە لە ڕۆیشتندا هەنگاوەکانم ناجێگیر بوون، بە زەحمەت چوومە ناو ماڵەوە، هەر کە چوومە ماڵەوە، بینیم – یان پێم وا بوو “پلوتۆ”م بینی – پشیلەکە، هەوڵی دەدا خۆی لە من دوور بخاتەوە، فەرامۆشم بکات.

ئەم کردارە، لەلایەن ئاژەڵێکەوە کە هێشتا لام وا بوو خۆشی دەوێم، نائاسایی منی تووڕە کرد، خەریک بوو ڕۆحم لە بەدەنم دەربێت. چەقۆیەکی بچووکم لە گیرفانی چاکەتەکەمدا دەرهێنا و کردمەوە. دواتر گەردەنی ئاژەڵە بەستەزمانەکەم بە توندی گرت، ئینجا بە جووڵەیەکی خێرا چاوێکی تەژی لە ترسی ئەوم دەرهێنا! دوای ماوەیەك، هێواش هێواش پشیلەکە باشتر بوو. ئەمە ڕاستییە، ئەو کونەی سەر ڕوخساری کە پێشتر چاوەکەی تێدا بوو، ئێستا شوێنێکی جوان نییە بۆ سەیرکردن؛ بەڵام پشیلەکە چیدی ئازاری پێ نەگەیشت، چونکە ون بوو. وەک ئەوەی پێشبینی دەکرا، هەر چۆنێک بێت، هەندێک جار کە دەمبینی و لێی نزیک دەبوومەوە، بە بینینی من ڕایدەکرد، ئەی پێویست نییە ڕابکات؟ هێشتا تووڕەی نەدەکردم. درکم بە دەرکەوتنی هەستێکی نوێ دەکرد لە ناخمدا. کەسێک کە بۆ سەدەها جار درکی بەوە نەکردووە کە کارێکی هەڵە دەکات، ئێستاش ئەنجامدانی چەند کارێکی خراپ بەبێ هۆکار کە دەزانێت پێویست ناکات بە ئەنجامدانیان؟ ئایا ئێمە ئەو بوونەوەرە (مرۆڤ) نین کە بە هێزەوە هەنگاو دەنێین؟

ڕۆژێکیان، زۆر بێبەزەیییانە، پەتێکی بەهێزم بە گەردەنی پشیلەکەمەوە بەست و بردم بۆ ژێرزەمینی ماڵەوە بە یەکێک لە دارەکانی بنمیچەکەدا لەسەر سەرمەوە هەڵمواسی. بە هەڵواسراوی هێشتمەوە تاکو مرد. بە هەڵواسراوی سەیرێکیم کرد کە مردبوو، چاوم پڕ بوون لە فرمێسک، هەڵمواسی لەبەر ئەوەی دەمزانی خۆشی دەوێم، چونکە هەستم دەکرد هیچ هۆکارێکم پێ نادات تاکو ئازاری بدەم، چونکە دەمزانی ئەو کارەی من تەواو کارێکی هەڵە و خراپە؛ گوناهێکی مەرگئاسا بۆ ئەبەد تەواوی ڕۆحمی گرت، مەزنتر لە خۆشەویستیی خودا. هەمان شەو، هەر کە ڕاکشام تا بخەوم، لە پەنجەرە کراوەکەمەوە گوێبیستی هاوار و ناڵەی دراوسێکانم بووم. لەسەر جێگاکەم هەستام و بینیم کە تەواوی خانووەکە تەژی بووە لە ئاگر، ماڵەکەم وا دەسووتێت، بە سەختییەکی زۆر خۆم و خێزانەکەم ڕزگارمان بوو. کاتێکیش هاتینە دەرەوە لە خانووەکە، هەموو ئەوەی لە تواناماندا هەبوو، ئەوە بوو کە ڕابوەستین و سەیری دیمەنی خانووەکەمان بکەین کە گڕ دەگرێت. تێبینیی پشیلەکەم کرد کە دەسووتا، ئەو پشیلەیەی کە بە مردوویی و هەڵواسراوی لە ژێرزەمینەکەدا بە جێم هێشت. وا پێ دەچوو کە ئەمە کاری پشیلەکە بووبێت، بە شێوەیەکی نادیار خانووەکەی سووتاندبێت وەک تۆڵەکردنەوەیەک بەرامبەر بە کارە قێزەوەنەکەم.

مانگەکان تێدەپەڕین، نەمدەتوانی خەیاڵی ئەم پشیلەیە لە هزرم دەربهێنم. شەوێکیان لە مەیخانە دانیشتبووم، وەک هەمیشە دەمخواردەوە، لە گۆشەی مەیخانەکەدا شتێکی ڕەشم بینی کە پێشتر هەرگیز نەمبینیبوو. ڕۆیشتم سەیری بکەم  ئاخۆ ئەمە دەبێ چی بێت. پشیلەیەک بوو، پشیلەیەک تەواو هاوشێوەی “پلوتۆ”. دەستێکم بەسەر لەشیدا هێنا و ماڵیم کرد. دەستم بە نەرمی بەسەر پشتیدا تێپەڕ دەبوو. پشیلەکە ڕابوو و پشتی خۆی بە پێچەوانەی ئاراستەی دەستم سووڕاند. لە ناکاو تێگەیشتم لەوەی کە من ئەم پشیلەیەم دەوێت. ڕۆیشتم تا لە خاوەنمەیخانەکەی بکڕم، بەڵام ئەو بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە هەرگیز ئاژەڵێکی وای لێرە نەبینیوە. هەر کە مەیخانەکەم جێ هێشت، شوێنم کەوت، منیش ڕێگەم پێی دا بۆ ئەوەی شوێنم بکەوێت. لە کاتێکی کەمدا بووە ئاژەڵە ماڵییەکەی خۆم و هاوسەرەکەم.

بەیانییەک دوای ئەوەی کە هێنامە ماڵەوە، بینیم ئەم پشیلەیە وەک “پلوتۆ”یە، تەنها چاوێکی هەیە. ئەرێ ئەمە چۆن دەکرێ من شەوی پێشتر تێبینیی ئەوەم نەکردبێ؟ ئەم ڕاستییە وای لە خێزانەکەم کرد کە زێدەتر پشیلەکەی خۆشبوێت. بەڵام من بە پێچەوانەوە، هەستم بە هەستگەلێکی ڕقاوی دەکرد کە لەناو لەشمدا تەوژمی دەدا. بەرزبوونەوەی ڕق و کینەکانم دژ بەم ئاژەڵە تەنها وای لەو پشیلەیە دەکرد کە زێدەتر و زێدەتر منی خۆشبوێت. شوێنم دەکەوت، هەمیشە بۆ هەموو جێیەک بەدوامدا دەهات. کاتێک دادەنیشتم، خۆی لەژێر کورسییەکەی مندا درێژ دەکرد. کاتێکیش کە هەڵدەستامە سەر پێ، دەهاتە نێوان قاچەکانم، هەندێک جار وای لێ دەکردم کە بکەوم. بۆ هەر شوێنێک ڕۆیشتبام، هەمیشە لەوێ بوو. شەوانە خەونم پێوە دەبینی. ئەمە وای دەکرد کە ڕقم لەم پشیلەیە ببێتەوە! ڕۆژێکیان خێزانەکەم بانگی کردم بۆ ژێرزەمینی خانووە سووتاوەکەمان کە بە ناچاری لەوێ دەژیاین. هەر کە چوومە خوارەوە، پشیلەکە وەک هەمیشە دوام کەوت، بە ژێر قاچەکانمدا ڕایکرد، خەریک بوو بمکەوێنێت. لە ناکاو تووڕەیی و هەڵچوونێک دایگرتم، دەستم دایە چەقۆیەک و ڕاستەوخۆ بۆ ئاراستەی پشیلەکە وەشاندم. بە خێرایی، خێزانەکەم دەستەکانی لە بەرامبەرم دەرهێنا و قۆڵمی گرت. ئەمەیان زیاتر منی تووڕە کرد و بەبێ بیرلێکردنەوە، چەقۆکەم سووڕاند خستمە ناو دڵیەوە؛ چەقاندم بە سنگیدا! کەوتە خوارەوە و بەبێ ئەوەی دەنگێکی لێوە بێت، مرد. چەند ساتێکم تەرخان کرد بۆ دۆزینەوەی پشیلەکە، بەڵام ڕۆیشتبوو. هەندێک کاری تر هەبوو کە دەبووایە ئەنجامیان بدەم، چونکە دەمزانی پێویست بوو خێرا چارەیەک بۆ ئەم لاشە مردووە بدۆزمەوە. لە ناکاو تێبینیی شوێنێکی ژێرزەمینەکەم کرد؛ دیوارەکەی، دیواری ژێرزەمینەکە بە بەرد پڕ کرابوو بۆ ئەوەی شوێنی ئاگردانە کۆنەکە بگرێتەوە. دیوارەکە زۆر بە پتەوی دروست نەکرابوو و هەستم کرد زۆر بە ئاسانی دەتوانم ئەو بەردە ڕیزکراوانە بهێنمە خوارەوە. لە پشتەوەی بەردەکان، وەک ئەوەی کە دەزانم پێویستە شوێنێکی لێ بێت، کونێکی گەورەی لێ بێت کە توانای شاردنەوەی لاشەیەکی هەبێت. بە هێزێکی زۆرەوە لاشەکەم بردە ناو کونەکەوە و بە هۆشیارییەوە بەردەکانم بە ڕیزکراوەیی لەسەر یەک و لە هەمان شوێنی خۆیان دانایەوە. زۆر دڵخۆش بووم بەوەی کە تەنانەت یەک کەسیش هەست بەوە ناکات کە بەردێک لەم بەردانە جووڵابێت. ڕۆژەکان تێدەپەڕین. هێشتا هیچ پشیلەیەک دیار نەبوو. خەڵکانێکی کەم دەهاتن و پرسیاری خێزانەکەی منیان دەکرد، منیش زۆر بە سادەیی وەڵامیانم دەدایەوە. پاشان ڕۆژێکیان چەند ئەفسەرێکی پۆلیس هاتنە ماڵەکەم. دڵنیا بووم لەوەی کە هیچیان پێ نادۆزرێتەوە، داوام لێ کردن کە بێنە ژوورەوە و کاتێک پشکنینیان دەکرد، لەگەڵیان ڕۆیشتمە ژوورەوە. لە کۆتاییدا ڕۆیشتن بۆ ژێرزەمینەکە و هەموو کون و قوژبنێکیان پشکنی. بە بێدەنگییەوە تەماشای ئەوانم دەکرد و هەر وەکوو پێشگۆییم کردبوو، هیچیان نەدۆزییەوە. بەڵام هەر کە خەریک بوو دووبارە بڕۆن بۆ سەرەوە، هەستم دەکرد چەند هێزێکی شاراوە لە ناخمدا وام لێ دەکەن کە نهێنییەکە بۆ ئەفسەرەکان باس بکەم، تاکو بیزانن، کە من براوە بووم لەم شەڕەدا.

وتم: “دیواری ئەم ژوورە، زۆر بە باشی چێ کراوە؛ کۆنەخانوویەکی دڵگیرە.” هەر کە قسەم دەکرد بەو دارەی دەستمەوە لەو دیوارەم دەدا کە لە پشتەوەیڕا لاشەی خێزانەکەمی لێ بوو. لە ناکاو درکم بە هەستێکی ساردوسڕ کرد کە لە پشتەوە، قیژەیەکی بەرز لە دیوارەکەوە هات. بۆ چەند ساتێکی کەم ئەفسەرەکان سەیری یەکتریان کرد. بە خێرایی دەستیان کرد بە هێنانەخوارەوەی بەردە ڕیزکراوەکان و لە چەند کاتێکی کەمدا لە پێش خۆیاندا لاشەی خێزانەکەی منیان دۆزییەوە. لاشەیەک دەرکەوت ڕەشئاسا و خەڵتانی خوێنی وشک ببوو. بۆنەکەی وەک ئەوە وا بوو کە دە ساڵان لە پشت ئەم دیوارەوە بووبێت. لەسەر سەری لاشەکە، چاوێکی تەژی لە ئاگری لێ بوو، دەمە کراوە گەورەکەی خوێنی لێ دەهات، پشیلەکە بوو کە لەسەر سەری لاشەکە دانیشتبوو، هاواری بۆ تۆڵەسەندنەوەی خۆی دەکرد!

The post پشیلە ڕەشەکە appeared first on ژنەفتن.

جگە لە ناوی خۆی هیچ شتێکی دیکەی بیر نەدەچووەوە؛ ناوی ئەو مرۆڤانەی دەوروبەری، ناوونیشان، ژمارەی تەلەفۆن، بەرواری لەدایکبوون، ژمارەی ناسنامەی خۆیشی لە بیر بوو. تەنانەت ژمارەی تەلەفۆنی هاوڕێکان و کڕیارە گرنگەکانیشی لە بیر بوو. یادگەی هەمیشە باش بووە، تەنیا لە بیرهاتنەوەی ناوی خۆیدا کێشەی هەبوو. ئەو ئاریشە نزیکەی ساڵێک پێشێ دەستی پێ کردبوو، پێش ئەوکاتە هەرگیز شتی وای بەسەردا نەهاتبوو.

ناوی دوای هاوسەرگیریی، میزوکی ئاندو بوو، ناوی کچێنییشی ئاوزاوا بوو. 

هیچ یەک لەو ناوانە نائاسایی و جیاواز نەبوون، تێنەدەگەیشت بۆچی بیری دەچووەوە. پێش سێ ساڵان کاتێک لەگەڵ پیاوێک بە ناوی تاکاشی ئاندو هاوسەرگیریی کرد، پاشناوی ئاندوی بۆ ناوەکەی زیاد بوو، بووە میزوکی ئاندو. سەرەتا ڕاهاتن بەو ناوە نوێیە کەمێک سەخت بوو، شێوازی دەربڕینی ناوەکە بە لایەوە بێمانا بوو، بەڵام دوای ئەوەی چەند جارێک لەبەر خۆیەوە گوتییەوە، خووی پێوە گرت و پێی ڕاهات. بە بەراوردکردن بە هەندێک ناوی تری وەک میزوکی میزوکی، یان میزوکی میکی کە سەردەمانێک هاوڕێیەکی هەبوو خانەوادەکەی ناوی میکی بوو، میزوکی ئاندو هێندەش خراو دیار نەبوو. ماوەیەک درێژەی کێشا بەڵام وردە وردە بە ناوە نوێکەی ڕاهات.

ساڵێک پێشتر بیرچوونەوەی ناوەکەی دەستی پێ کردبوو. سەرەتا مانگی جارێک بوو، بەرەبەرە ژمارەی بیرچوونەوەکان هەڵکشا، تا وای لێ هات هەفتەی جارێک ناوی خۆی بیر دەچووەوە. کاتێک میزوکی ئاندو لە هزریدا نەدەما دەبووە ژنێکی بێکەس و بێناوونیشان. هەتا جزدانەکەی پێ بوو، کیشەیەکی وای نەبوو، بەڵام کاتێک جانتاکەی ون کرد، هیچ بەڵگەیەکی بە دەستەوە نەما. وەکو بیرچوونەوەی فیلمی هیندی[2] نەبوو، هێشتا دەیتوانی ناوونیشان یان ژمارەی تەلەفۆنی بیر بکەوێتەوە و بە یەکجاری بزر نەبێت. سەرباری ئەوەش، بیرچوونەوە ئازاری دەدا، هەستی دەکرد وەک ئەوە وایە لە خەوێکی قووڵدا بێت و خەبەری نەبێتەوە. میزوکی ڕۆیشتە زێڕەنگەرێک و بازنگێکی بچکۆلەی کڕی، داوای لە زێڕەنگەرەکە کرد کە ناوی خۆی، واتە: میزوکی  ئاوزاوای لەسەر بنەخشێنێت. هەستی دەکرد وەک ئەو سەگ و پشیلانەی لێ هاتووە کە هەمیشە پەتێکیان بە ملەوەیە. لەگەڵ ئەوەشدا هەمیشە هەوڵی دەدا لە کاتی ڕۆیشتنەدەرەوە ئەو بازنگە لەگەڵ خۆیدا ببات. هەر ساتێک ناوی خۆی بیر چووەوە تەنیا نیگایەکی لە مەچەکی بکردبا بەس بوو، ئیدی پێویستی بە دەرهێنانی ناسنامە نەبوو، لە تەماشاکردنە عەنتیکەکانی ئەوانی دی ڕزگاری دەبوو.

هیچ شتێکی لەبارەی ئەو کێشەیەوە بە هاوسەرەکەی نەگوت. دەیزانی ئەگەر پیاوەکەی ئەوەی بزانیبا یەکسەر بە هاوسەرگیرییەکەیانی دەبەستەوە.  پیاوێک بوو لەبارەی هەموو شتێکەوە سەربەگێچەڵ بوو، ویستی ئازاردانی کەسی نەبوو، بەڵام ئەوە سروشتی وی بوو، هەمیشە لێکدانەوەی زۆری بۆ شتەکان دەکرد. پیاوێکی زۆریش چیڕەدرێژ[3] بوو کاتێک دەستی بە قسان دەکرد. لەبەر ئەوە بوو میزوکی هیچی پێ نەگوت. پێی وابوو ئەگەر بۆ مێردەکەی باس بکات، مێشکی دەبات و سەری لێ دەشێوێنێت. میزوکی لە پیاوەکەی دڵگران نەبوو، سەبارەت بە خانەوادەکەشی هەستی خراپی نەبوو، جگە لەو خووە کنجکۆڵییەی کە وەخت و ناوەختی بۆ نەبوو، لە هیچ شتێکی تر بێزار نەبوو. خەزووری میزوکی دکتۆرێک بوو نۆرینگەیەکی بچووکی لە شاری ساکاتا لە ناوچەی پارێزگای ناماگاتا بەڕێوە دەبرد. خەسوو و خەزووری کەسانێکی خۆپارێز بوون، بەڵام لەبەر ئەوەی مێردی میزوکی کوڕی دووەمیان بوو، زۆر دەستیان لە ژیانی وەرنەدەدا. میزوکی خەڵکی ناگۆیا بوو، ژبەر هەندێ زستانە سەرما و سەختەکەی ساکاتا ئازاری دەدا. بەڵام لە پاش عەیامێک، ساڵی چەند جارێک لەوێ دەڕۆیشت، وردە وردە شارەکەی بە دڵدا چوو. میزوکی و پیاوەکەی دوو ساڵ دوای هاوسەرگیرییان قەرزیان وەرگرت و لە باڵەخانەیەکدا لە شینگاوا شوقەیەکیان کڕی. پیاوەکەی سیساڵان بوو، لە تاقیگەی کۆمپانیایەکی دەرمان کاری دەکرد. میزوکی بیستوشەشساڵان بوو، لە کۆمپانیای هۆندا کاری دەکرد. وەڵامی پێوەندییەکانی دەدایەوە، قاوەی بۆ کڕیارەکان دەبرد، مامەڵەکانی لەبەر دەگرتنەوە و وێنەیەکی لێ ئەرشیڤ دەکردن. مامەڵەی کڕیارەکانی ڕایی دەکرد. مامی میزوکی یەکێک لە بەڕێوەبەرە جێبەجێکارەکان بوو، دوای ئەوەی میزوکی لە زانکۆی ژنان دیبلۆمی باڵای وەرگرت، ئەو ئیشەی بۆ دۆزییەوە. ئیشێکی زۆر سەرنجڕاکێش نەبوو، بەڵام هەندێک بەرپرسیارێتیی تێدا بوو، هێندەش خراو نەبوو. هەر کاتێک فرۆشیارەکان لە دەرەوەب بوونایە، ئەو بە کڕیارەکان ڕادەگەیشت و وەڵامی پرسیارەکانی دەدانەوە. فرۆشیارەکانی لە کاتی مامەڵەدا بینیبوو، لێیانەوە شێوازی بەڕێکردنی کڕیار بە زوویی فێر ببوو. خێرایی و خاسیەتەکانی هەموو خۆڕەوەکانی لەبەربوو، دەیتوانی بە ئاسانی باوەڕ بە کڕیار بهێنێت کە لێخوڕینی ئەو ماشێنەیان وەک ئۆتۆمبێلێکی ئاسایی نییە، سواربوونی ئەمەیان زۆر ئاسوودەترە. میزوکی زۆر خۆشمەشڕەب[4] بوو، هەمیشە خەندەیەکی سەرنجڕاکێشی لەسەر لێو بوو، کە هۆکار بش بۆ ئەوەی کڕیارەکان لەگەڵیدا هەست بە ئاسوودەیی بکەن. بە هەمان شێوە زیرەکانە و بە ئاسانی دەیتوانی بیری کڕیارەکان بخوێنێتەوە و ڕایان بگۆڕێت. بە داخەوە سەرباری ئەوهەموو شتەش هێشتا بۆی نەبوو داشکان بۆ کڕیارەکان بکات، یان مامەڵەکە تەواو بکات، یان شتێکی خۆڕایی بە کڕیارەکان بدات، لەبەر ئەوە بوو هەر کاتێک کڕیار ڕازی دەبوو مامەڵەکە ئیمزا بکات، دەبووایە میزوکی بانگی یەکێک لە فرۆشیارەکان بکات و ڕێژەیەک لە خێرەکەی بەر ئەو دەکەوت. ئەوەی بۆ میزوکی دەمایەوە تەنیا داوەتی جەمێک بوو لەلایەن ئەو فرۆشیارەی قازانجەکەی بردبوو.

جارجار بیری لەوە دەکردەوە ئەگەر بەڕێوەبەرانی کۆمپانیا ڕێگەیان بەو دەدا وەک فرۆشیار کار بکات، ئەوا فرۆشی ماشێنەکانیان زۆرتر دەبوو، بەڵام ئەوانی تر وەک ئەو لە شتەکەیان نەدەڕوانی[5]. کۆمپانیاکە هەر ئاوا بوو. بەشی فرۆش جیا بوو لە بەشی بەڕێوەبردن، جگە لە هەندێک حاڵەتی دەگمەن نەدەتوانرا سنووری ئەو دوو ئیشە لێک تێپەڕێندرێن. ئەوەش بە لایەوە گرنگ نەبوو، کەسێکی  زۆر بەتەماح نەبوو، بە دوای کارێکی هەمیشەییدا وێڵ نەبوو، تەنیا دەیویست کاتەکانی دەوامی بە ڕێ بکات و لە پشووەکانی سوودمەند بێت.

لەسەر کار هێشتاش هەر ناوی کچێنیی خۆی بە کار دەهێنا، لەبەر خاتری گۆڕینی ناوەکەی دەبووایە تەواوی زانیارییەکانی لە سیستەمی کۆمپیووتەری کۆمپانیادا بگۆڕێت. ئەو سەرئێشەیەی نەدەهێنا. لەبەر هۆکاری دارایی ناویان لەنێو شووکردووەکان نووسیبوو، بەڵام ناوەکەیان وەک خۆی هێشتبووەوە. خۆیشی دەیزانی ئەوە کارێکی دروست نییە، بەڵام لە شوێنی کارەکەی هیچ کەسێک لەو بارەیەوە گلەییی نەکرد. ئەوان لەوە سەرقاڵتر بوون بپەرژێنە سەر ئەو چشتانە. لەبەر ئەوە ناوی لەسەر کارتی سەر سنگی و سیستەمی هاتنەژوورەوەی، هەر میزوکی ئۆزاوا بوو. نەیدەویست لە پاشناوی هاوسەرەکەی ڕابکات، بەڵام گۆڕینی، ڕێوڕەسمی زۆری دەویست، ژبەر هەندێ وازی لێ هێنا. ئەگەر یەکێکی بدۆزیبایەوە ئەو کارەی لەباتیی ئەو بکردبا، خۆشحاڵ دەبوو ناوی میزوکی ئاندو بە کار بهێنێت. پیاوەکەی لەوە ئاگادار بوو، بەڵام پێنەدەچوو کێشەیەکی لەگەڵ ئەوەدا هەبێت. چونکە هۆکارەکەی میزوکی دەزانی، گلەییی نەبوو و لەسەری قوڕس نەدەکرد.

میزوکی بەرەبەرە نیگەران دەبوو، پێی وابوو لەبیرکردنی ناوی خۆی لەوانەیە نیشانەی نەخۆشییەکی کوشندە بێت، لەوانەیە نیشانە سەرەتایییەکانی زەهایمەر بێت. دونیا پڕ لە نەخۆشیی لە ناکاو و مەرگهێن بوو، ئەو تازە ئەوەی زانیبوو نەخۆشیی هانتینگتۆن و لاوازیی ماسوولکە هەیە. جگە لەوەی نەخۆشیی تریش هەبوو کە ئەو هیچی لەبارەیانەوە نەژنەفتبوو. نیشانە سەرەتاییەکانی ئەو نەخۆشییانە زۆر ئاسایی بوون، یان هەندێک نیشانەی لاوەکی، بەڵام نائاسایی بوون وەک لەبیرچوونەوەی ناو…

میزوکی بۆ نەخۆشخانەیەکی گەورە ڕۆیشت و کێشەکەی بۆ دکتۆر ڕوون کردەوە، بەڵام پزیشکی لاوی ڕەنگزەرد و لێوبەبار کە زیاتر لە نەخۆش دەچوو نەک دکتۆر، ئەوەی بە هەند وەرنەگرت، لە میزوکیی پرسی: “جگە لە ناوەکەت هیچ شتێکی دیکەت بیردەچێتەوە؟”

میزوکی وەڵامی دایەوە: “نەخێر، تەنیا ناوی خۆم بیر دەچێتەوە.”

پزیشک بە دەنگێکی بێهەست کە هیچ هاوخەمییەکی تێدا نەدەخوێندرایەوە گوتی: “ئەهاااا زیاتر بە نەخۆشیی دەروونی دەچێت، ئەگەر شتی تریشت بیر چووەوە سەردانمان بکەوە تا هەندێک پشکنینت بۆ بکەین. ئێمە لێرە نەخۆشانێکی زۆرمان هەیە کە کێشەی گەورەتریان هەیە لەوەی تۆ، لەبیرچوونەوەی ناو کێشەیەکی هێند زەلام[6] نییە.” وا دیار بوو بە تانەوە ئەو قسەیەی پێ دەگوت. ڕۆژێکیان میزوکی لە هەواڵنامەی قەزاکەدا چاوی بە هەواڵێک کەوت کە ڕایگەیاندبوو بنکەیەکی ڕاویژکاری لە شاردا کراوەتەوە. لە ستوونێکی یەکجار بچووکدا کە دەکرا بە ئاسانی چاوی هەر کەسێک بەسەریدا گوزەر بکات و نەیبینێت، تێیدا نووسرابوو: بنکەکە دوو جار لە مانگێکدا لەلایەن کەسی شارەزاوە دانیشتنی تایبەت، بە پارەیەکی کەم بە ڕێوە دەبات. تەواوی دانیشتووانی سەرووی هەژدەساڵی شینگاوا دەتوانن سەردان بکەن و نهێنییەکانیشیان پارێزراو دەبێت. میزوکی پێی وابوو ئەو بنکەیە کە لەلایەن ئیدارەی قەزاکەوە بە ڕێوە دەبرا، دەتوانێت لە کێشەکەیدا یارمەتی بدات.  لەگەڵ ئەوەشدا لە ماوەی هەفتەکەدا وەرگرتنی مۆڵەت بۆ سەردانیکردنی بنکەکە بە لای کرێکارانی دیکەوە سەخت بوو و بۆ ئەو ئاسان بوو. پێویست بوو پێشتر تەلەفۆنیان بۆ بکات و کاتی سەردانیکردنی بۆ دیاری بکەن. بۆ هەر دانیشتنێکی نیوکاتژمێری، دووهەزار دیناریان[7] وەردەگرت کە پارەیەکی زۆر نەبوو. چاوپێکەوتنیان لە کاتژمێر یەکی چوارشەمەی داهاتوو بۆ دانا.

کاتێک گەیشتە بنکەی ڕاوێژکارییەکە، لەوە گەیشت خۆی تاقە سەردانیکەریانە. بەرپرسی پرسگەکە گوتی:  “ئەو بەرنامەیە تازەیە، هێشتا خەڵک شتێکی وا لەبارەیەوە نازانن، دڵنیام دوای ئەوەی لەبارەیەوە دەزانن زۆر قەرەباڵغ دەبێت.”

ڕاوێژکار ناوی تتسوکی ساکاکی بوو. ژنێکی کەڵەگەتی میهرەبان بوو، پێدەچوو پەنجاساڵان بێت. پرچی کورتی بە قاوەییی کاڵ ڕەنگ کردبوو. خەندەیەکی دۆستانەی لەسەر دەموچاوە خرپنەکەی بوو. چاکەت و پانتۆڵێکی زستانەی کاڵ و بلووزێکی ئاوریشمی بریقەداری پۆشیبوو. ملوانکەیەکی لە مرواری دروستکراوی لە مل بوو، پێڵاوێکی پاژنەنزمی لە پێدا بوو. زیاتر وەک دراوسێیەکی خۆشەویست دەردەکەوت نەک ڕاوێژکار.

ژنەکە بۆ کردنەوەی قسان گوتی: “پیاوەکەم لێرە لە بەڕێوەبەرایەتی کار دەکات. بەڕێوەبەری نووسینگەی خزمەتگوزاریی گشتییە، بەهۆی ئەوەوە توانیمان بە یارمەتیی بەڕێوەبەرایەتی، ئێرە بکەینەوە. ڕاستییەکەی تۆ یەکەم سەردانیکەرمانی، زۆر خۆشحاڵین کە هاتییە ئێرە، ئەمڕۆ چاوپێکەوتنم لەگەڵ کەسی تردا نییە، بۆیە با سوود لە کاتەکەمان وەرگرین و بە شێنەیی دەست بە قسان بکەین.”

میزوکی گوتی: “خۆشحاڵ بووم بە بینینتان.” لە خەیاڵی خۆیدا بیری لەوە دەکردەوە ئایا کەسێکی ئاوا دەتوانێت هاوکاریی بکات یان نا.

ژنەکە وەک ئەوەی بیری ئەوی خوێندبێتەوە، گوتی: “بێخەم بە من بڕوانامەی ڕاوێژکاری دەروونیم هەیە و لە ئیشەکەی خۆمدا لێهاتووم.” خاتوو ساکاکی لە سەر کورسییەکی ئاسنین دانیشت و میزوکی لەسەر قەنەفەیەک کە پێدەچوو تازە لە کۆگا هێنابێتیانە دەرەوە، دانیشت. سپرینگەکانی لەملاولایەوە هاتبوونە دەرەوە و بۆگەنێکی لێ دەهات کە لووتی دەچووزاندەوە.

“هیوادارم زوو بتوانین کەلوپەلی نوێ بۆ ئێرە بکڕین، تاکو زیاتر لە نووسینگەیەکی ڕاوێژکاری بچێت. لە ئێستادا دەبێت خۆمان بگونجێنین. ئێرە موڵکی شارەوانییە و یەک دونیا مامەڵەی فەرمیی هەیە. جێیەکی بێزارکەرە. بەڵێن دەدەم جاری داهاتوو شتێکی شیاوتر بۆ دانیشتن پەیدا بکەم. ئومێدەوارم وتوێژی ئەمڕۆمان زۆر خراپ نەبێت.”

میزوکی شانی دادا و تەواوی بەسەرهاتەکەی بۆ باس کرد. ژنەکە هیچ سەرسامییەکی پیشان نەدا و پرسیاریشی نەکرد، تەنیا بە وردی گوێی بۆ بەسەرهاتەکەی ڕاگرتبوو، ڕوخساری بێجووڵە بوو، تەنیا جارجار بیرکردنەوەی پێوە دیار بوو. خەندەیەکی کاڵ وەکوو مانگی شەوانی بەهار ڕوخساری جێ نەدەهێشت. دوای ئەوەی میزوکی قسەکانی تەواو کرد، ژنەکە گوتی: “بیرۆکەیەکی زۆر باش بوو کە ناوەکەت لەسەر بازنگەکە هەڵکۆڵیوە. زۆر خۆشحاڵم کە بابەتەکەت بەو جۆرە ڕوون کردەوە. گرنگترین ئیش ئەوەیە ڕێیەکی کرداری پەیدا بکەیت بۆ ئەوەی هەندێک لە کێشەکانت چارە بکەیت. لەجێی نیگەرانبوون باشترە بە شێوەیەکی واقیعییانە بیر لە کێشەکە بکەیتەوە. دەزانم ژیریت و ئەو بازنگەشت زۆر لێ دێت.”

میزوکی پرسی: “بە ڕای ئێوە دەشێ لەبیرکردنی ناوم پێوەندیی بە نەخۆشییەکی خراپەوە هەبێت؟ تا ئێستا حاڵەتی وات بینیوە؟”

خاتوو ساکاکی گوتی: ‘پێم وانییە هیچ نەخۆشییەک ئەو نیشانە سەرەتایییانەی هەبێت، بەڵام من لەوە دڵگرانم کە نیشانەکانت لە پارساڵ زیاتر بووە. لەوانەیە لە دوای ئەو نیشانانە هیی تریشت لێ دەرکەوێت، یان بیرچوونەوەکەت بۆ شتی تریش پەرە بستێنێت. باشترە بەرەبەرە لەگەڵیدا بچینە پێش و لە بنەڕەتی نەخۆشییەکە بکۆڵینەوە. پێم وایە لەبەر ئەوەی لە دەرەوە کار دەکەیت، بیرچوونەوەی ناوت کێشەی زۆرت بۆ دروست دەکات.” خاتوو ساکاکی بە هەندێک پرسیاری پێشەکی دەربارەی ژیانی میزوکی دەستی پێ کرد: چەند دەبێت هاوسەرگیریت کردووە؟ ئیشت چییە؟ تەندروستیت چۆنە؟ دواتر دەربارەی سەردەمی منداڵی، خانەوادە و سەردەمی قوتابخانە، دواتر دەربارەی شتانێک کە حەزی لێیانە و شتانێک کە ڕقی لێیانە، کارگەلێک کە باش دەیتوانی ئەنجامیان بدات و کارگەلێک کە لێیان خراپ بوو. میزوکی هەوڵی دەدا تا دەتوانێت بە خێرایی و ڕاستگۆیی وەڵام بداتەوە. میزوکی لە خانەوادەیەکی ئاساییدا گەورە ببوو، باوکی لە کۆمپانیایەکی گەورەی بیمەدا کاری دەکرد، خانەوادەکەی زۆر دەوڵەمەند نەبوون، بەڵام میزوکی بیری نەبوو هەرگیز لەبەر پارە دووچاری کێشە بووبێتەوە. باوکی پیاوێکی ڕژد بوو دایکیشی هەستیار و کەمێک گرینۆک. خوشکی گەورەی هەمیشە یەکەمی پۆلەکەی بوو، بەڵام میزوکی هەستی دەکرد کەسێکی ڕووکەش و دزێوە. سەرباری هەموو ئەو چتانەش میزوکی کێشەیەکی وای لەگەڵ خانەوادەکەیدا نەبوو، قەت مشتومڕی لەگەڵدا نەکردبوون. میزوکی خۆیشی لەو منداڵانە بوو کە زۆر بەرچاو نەبوو. هیچ کاتێک نەخۆش نەدەکەوت، قیافەیەکی ڕێکی هەبوو، بەڵام هەرگیز کەسێکیش پێی نەگوتبوو جوانکیلە. تا ڕادەیەک خۆی پێ ژیر بوو، لایەنە زیرەکییەکانی زیاتر بوو لە تەمبەڵییەکانی. وەلێ لە هیچ بارێکدا کەسێکی تایبەت نەبوو. لە قوتابخانە چەند هەڤاڵێکی هەبوو، زۆربەیان هاوسەرگیرییان پێک هێنابوو و گواستبوویانەوە شاری تر و هەواڵێکی لێیانەوە نەبوو. لەبارەی هاوژینییەکەیەوە شتێکی تایبەتی بۆ گوتن پێ نەبوو. سەرەتاکان زۆرێک لەو دەمەقاڵێیانەیان هەبوو کە زۆربەی تازەهاوسەرەکان دەیانبێت. بەڵام بەرەبەرە توانییان ژیانێکی ڕازیکەر بۆ خۆیان پێک بێنن. پیاوەکەی کەسێکی کامڵ نەبوو بەڵام تایبەتمەندیی زۆر باشیشی تێدا بوو؛ میهرەبان، بەرپرسیار، شیک، هەموو خواردنێکی دەخوارد، هەرگیز گلەییی نەدەکرد، لەگەڵ هاوکاران و بەرپرسانی کاریشی زۆر باش بوو، هەڵبەتە هەندێک جار لەسەر کارەکەشی بەهۆی بەردەوامی و زۆربەرکەوتنی لەگەڵ خەڵکانێکی زۆر، هەندێک شتی ناخۆشی تووش دەبوو، بەڵام بەهۆی ئەو شتانەوە جڵەوی خۆی لە دەست نەدەدا و تووڕە نەدەبوو. کاتێک میزوکی وەڵامی هەموو پرسیارەکانی دایەوە، لەوە تێگەیشت چ ژیانێکی یەکڕیتمی هەبووە. هیچ شتێکی سەرنجڕاکێش لە ژیانیدا ڕووی نەدابوو. ئەگەر لە ژیانی ئەو فیلمێکیان بەرهەم بهێنایە، یەکێک لەو فیلمانە دەبوو کە کەمترین تێچووی دەبوو، هەڵبەتە خەڵک لە ناوەڕاستی فیلمەکەدا خەونووچکە دەیبردنەوە. دیمەنی یەکڕەنگ درێژ دەبووەوە، نە دیمەنەکە دەگۆڕا، نە دووری و نزیکی کامێرا، نە هیچ شتێکی خراو یان سەرنجڕاکێش  ڕووی دەدا. خۆیشی لەوە تێگەشتبوو کە ڕاوێژکار ناچارە گوێ لە بەسەرهاتە وەڕسکەرەکەی ئەو بگرێت. دڵی بۆ ڕاوێژکار دەسووتا، دڵنیا بوو لەوەی تا کۆتایی ناتوانێت جڵەوی باوێشکەکانی بگرێت. بیری لەوە دەکردەوە ئەگەر ئەو لە جێی ڕاوێژکارەکە گوێی لە بەسەرهاتێکی بێکۆتایی و یەکڕەنگ و یەکڕیتمی وەک ئەوەی خۆی بگرتبا، لە کۆتاییدا ڕۆژێک لە داخی سواویی بەسەرهاتەکە شەقی دەبرد. تسوکی ساکاکی بە ڕژدی گوێی لە قسەکانی میزوکی دەگرت. جارجار هەندێک شتی لای خۆی یاداشت دەکرد. کاتێک دەهاتە گۆ، ماندووێتی و بێزاری پێوە دیار نەبوو، تەنیا هەست بە گەرمی و تامەزرۆیی دەکرا. میزوکی هەستی بە ئارامییەکی سەیر دەکرد. تا ئەوکاتە هیچ کەسێک هێندە بە حەوسەڵەوە گوێی بۆ قسەکانی ڕانەدێرابوو. کاتی چاوپێکەوتنیان تەواو بوو، کە نزیکەی کاتژمێرێکی خایاندبوو. هەستی دەکرد باری سەرشانی سووک بووە.

خاتوو ساکاکی خەندەیەکی خستە سەر لێوی و پرسی: “خاتوو ئاندو دەتوانن چوارشەممەی هەفتەی داهاتوو لە هەمان کاتدا بێن.”

میزوکی وەڵامی دایەوە: “بە دڵنیایییەوە. بۆ ئێوە کێشەی نییە؟”

“بە دڵنیاییەوە نەخێر، هەر کاتێک حەزت لێ بوو وەرە، چەند دانیشتنێکی دەوێت تا بزانیت چەندت سوود لێی بینیوە. وەکوو تەلەفۆنی بەرنامەی ڕادیۆیی نییە بیانەوێت تەنیا کاتت لێ بە هەدەر بدەن. وەرە با سوود لە کاتەکەمان وەرگرین و هەوڵ بدەین کارەکەمان ئەنجامی هەبێت.”

لە دانیشتنی دووەم بوو کە خاتوو ساکاکی پرسی: “با سەیر بکەین بزانین هیچ شتێک بە ناوەوە پەیوەست بێت، جا ناوی خۆت یان ئەوانی تر بێت، یان ناوی ئاژەڵان، یان هیی ئەو شوێنانەی بۆی ڕۆیشتوویت، یان ناسناو یان هەر شتێکی لەو بابەتە بیرت نایاتەوە؟ هەر شتێک بە ناوەوە پەیوەست بێت، هەر شتێکت بیر دێتەوە بیڵێ، تەنانەت ئەگەر زۆر گرنگیش نەبێت، هەر شتێک دەربارەی ناو بێت، هەوڵ بدە بیرت بێتەوە.”

میزوکی چەند ساتێک چووە خەیاڵەوە، دواتر گوتی: “پێم وانییە شتێکم بیر بێتەوە، ئێستا هیچ شتێکم بە خەیاڵدا نایا… ئەها بوەستە! شتێکم دەربارەی ناونیشان بیر هاتەوە!”

“ناونیشانێک؟ زۆر نایابە!”

میزوکی گوتی: “بەڵام ئەو ناونیشانە هیی خۆم نەبوو، هیی کەسێکی دی بوو.”

خاتوو ساکاکی گوتی: “کێشە نییە، بۆم باس بکە.”

میزوکی دەستی پێ کرد: “هەروەک هەفتەی ڕابردوو گوتم، من سەرەتایی و دواناوەندییشم لە قوتابخانەی تایبەتی خوێندووە. ئێمە لە ناگۆیا دەژیاین و قوتابخانەمان لە یۆکۆهاما بوو، لەبەر ئەوە لە بەشەناوخۆیی دەماینەوە و کۆتاییی هەفتە دەگەڕاینەوە ماڵێ. شەوانی شەممە بە شەمەندەفەری شینکانس دەڕۆیشتین و پێنجشەممان دەگەڕاینەوە[8]. تا ناگۆیا تەنیا دوو کاتژمێر کاتی دەویست، هەر لەبەر ئەوە زۆر هەستم بە تەنیایی نەدەکرد.”

خاتوو ساکاکی سەری ڕاوەشاند و گوتی: “ئەرێ لە ناگۆیا قوتابخانەی تایبەتیی باش نەبوو؟ بۆچی ناچار بوویت ئەو هەمووە ڕێیە تا یوکۆهاما ببڕیت؟”

“دایکم خۆی لەو قوتابخانەیە خوێندبووی، حەزی دەکرد یەکێک لە کچەکانی بنێرێ بۆ ئەوێ. منیش پێم وابوو ژیان لە دووریی خانەوادەکەم شتێکی باشە. ئەوێ قوتابخانەیەکی ئایینی بوو، بەڵام ئاسوودە بووین. چەند هاوڕێیەکم پەیدا کرد، هەموویان منیان خۆشدەویست، تێکڕاشیان کچانێک بوون لە جێی دیکەوە هاتبوون و دایکیان پێشتر لەوێ خوێندبووی. من شەش ساڵ لەوێ بووم. لەوێ زۆر خۆشم ڕابوارد، تەنیا خواردنەکانیان نەبێت هەندێک ناجۆر بوو.”

خاتوو ساکاکی خەندەیەکی کرد و گوتی: “گوتت خوشکێکی گەورەتریشت هەیە؟”

“بەڵێ! ئەو دووساڵ لە من گەورەترە.”

“بۆچی ئەویان نەناردە ئەو قوتابخانەیە؟”

“خوشکم لەو مرۆڤانەیە کە مانەوەی لە ماڵەوە پێ باشترە. کەسێکی تەندروستیش نییە، لەبەر ئەو چتانە ئەو لە ماڵێ مایەوە و لە شاری خۆمان ڕۆیشتە قوتابخانە. من هەمیشە لەو سەربەخۆتر بووم. کاتێک سەرەتاییم تەواو کرد، دایبابم لێیان پرسیم ئایا پێم خۆشە بۆ قوتابخانە بچمە یوکۆهاما یان نا؟ منیش ڕازی بووم. بەو هۆیەوە کۆتاییی هەفتانیش سواری شەمەندەفەری شینکانس دەبووم کە زۆر پێم سەرنجڕاکێش بوو. زۆربەی منداڵەکان ژووریان هەبوو، بەڵام هەر کەسێک پلەی وەرگرتبا ژوورێکی نوێیان پێ دەدا. من تازە بە نوێنەری فێرخوازانی بەشەناوخۆیی هەڵبژێردرابووم، لەبەر ئەوە ژوورێکی نوێیان بە تەنیا پێ دام. هەر کەسێک لە بەشەناوخۆ تابکۆیەکی پێ دەدرا کە لەسەر لەوحەی هاتنەژوورەوەی باڵەخانەکە هەڵدەواسرا. دیوی پێشەوەی تابلۆکە بە ڕەنگی ڕەش نووسرابوو، دیوی پشتەوەی بە سوور نووسرابوو. هەر کەسێک بڕۆیشتبا دەبوو دەمەوڕووی بکردبایەوە. بەم جۆرە ئەگەر ناوی کەسێک بە ڕەنگی ڕەش بووایە، مانای ئەوە بوو لە بەشەناوخۆییە، بەڵام کاتێک سوور بووایە واتە لە دەرەوەیە. ئەگەر بڕیار بووایە کەسێک شەو لە بەشەناوخۆیی نەبووایە یان بۆ ماوەیەک جێی هێشتبا، پێویست بوو لەوحەکەی لەسەر تابلۆکە دابگرێت. کارێکی هاسان بوو، قوتابییان بە نۆرە لە پشت مێزی پرسگەوە دادەنیشتن و وەڵامی تەلەفۆنەکانیان دەدایەوە، بە سەیرکردنی لەوحەکانی سەر تابلۆکە دەیانزانی کام کچە لە بەشەناوخۆیییە و کامیان چۆتە دەرەوە. بە هەرحاڵ، ئەو ڕووداوە لە تشرینی یەکەم ڕووی دا. پێش نانی ئێوارە خەریکی موتاڵاکردنی ئەرکەکانی ماڵەوە بووم، خوێندکارێکی پۆلێکی خوار خۆم بە ناوی یوکو ماتسوناکا، سەردانی کردم. ئەو جوانترین کچی بەشەناوخۆیی بوو. پێستێکی زیوینی هەبوو، قژی درێژ و خاو بوو، ڕوخسارێکی وەک بووکەشووشەی هەبوو. دایک و باوکی لە کانازاوا چێشتخانەیەکی بەناوبانگیان هەبوو؛ خانەوادەیەکی زەنگین بوون. یوکۆ هاوپۆلی من نەبوو، لەبەر ئەوە ناتوانم بە دڵنیایییەوە لەبارەیەوە بدوێم. نمرەکانی زۆر بەرز بوون، ئەمەش سەرنجڕاکێشی کردبوو. زۆرێک لە قوتابییە بچووکەکان خەریک بوو بیپەرستن. ئەویش زۆر میهرەبان بوو، هیچ کێشەیەکی لەگەڵیاندا نەبوو. کچێکی بێدەنگ بوو، هەرگیز هەستەکانی خۆی دەرنەدەبڕی. هیچ کاتێکیش نەتدەتوانی لەوە تێبگەیت بیر لە چی دەکاتەوە. کچۆڵەکانی پۆلە نزمترەکان هەمیشە بە دوایەوە بوون، بەڵام پێموایە هاوڕێی گیانی بە گیانی نەبوو.”

میزوکی لە پشتی مێزەکەوە دانیشتبوو، گوێی بۆ ڕادیۆ ڕاداشتبوو کە گوێی لە تەقەی دەرگا بوو. کاتێک دەرگای کردەوە، یوکۆ ماتسوناکا  لە بەردەمی[9] وەستابوو. پانتۆڵێکی جینز و چاکێتێکی یەخەپانی پۆشیبوو. یوکۆ پرسی: ‘خولەکێکت کات هەیە پێکەوە قسان بکەین؟”

میزوکی بە سەرسووڕمانەوە گوتی: ‘بە دڵنیایییەوە، ئێستا دەستم بەتاڵە.”

یوکۆی دەناسی، بەڵام هەرگیز ڕێک نەکەوتبوو پێکەوە قسەیەکی تایبەت بکەن، هیچ کاتێکیش یوکۆ دەربارەی بابەتێکی تایبەت داوای یارمەتی لە میزوکی بکات. میزوکی فەرمووی لێ کرد دانیشێت، تاکو ئەویش بەو ئاوە گەرمەی نێو قۆرییەکە چایەک دێم بکات.

یوکۆ یەکسەر پرسی: “تا ئێستا هەرگیز ئیرەییت بە کەسێک بردووە؟”

ئەو پرسیارە سەری میزوکیی سووڕ ماند، بەڵام بە ڕژدەوە بیری لێ کردەوە و گوتی: “نا، پێم وانییە! تا ئێستا شتی وا نەبووە.”

“تەنانەت جارێکیش؟”

میزوکی سەری ڕاوەشاند و گوتی: “باشە، کاتێک بەبێ پێشەکی یەکسەر ئەو پرسیارە دەپرسیت ناتوانم هیچ شتێک بڵێم. بزەبت مەبەستت چ جۆرە ئیرەیییەکە؟”

“بۆ نموونە یەکێکت خۆشبوێت، بەڵام ئەو کەسێکی تری خۆشبوێت. چاوت لە شتێک بێت بەڵام کەسێکی تر بێت و بە دەستی بێنێت. یان کارێک تۆ نەتوانی ئەنجامی بدەیت بەڵام کەسێکی تر بە ئاسانی بیکات… ئیدی لەو جۆرە چشتانە.”

میزوکی گوتی: “تا ئێستا بیری وام بە خەیاڵدا نەهاتووە، ئەی تۆ؟”

“زۆر جار.”

میزوکی نەیدەزانی چی بڵێت، کچۆڵەیەکی وەک یوکۆ چی دیکەی لە خودا دەویست؟ جوان بوو، دەوڵەمەند بوو، نمرەکانی بەرز بوون، هەموو خۆشیان دەویست ، ڕۆشناییی چاوی دایک و باوکی بوو. دەنگۆی ئەوەی بیستبوو کە لەگەڵ کوڕێکی قۆزیش لە پێوەندیدایە. ئاخر چ کەسێک لەو دنیایەدا هەبوو یوکۆ ئیرەیی پێ ببات؟

میزوکی پرسی: “بۆ نموونە کەینێ ئیرەییت دەجووڵێت؟”

یوکۆ کە هەوڵی دەدا بە تەواوی ئاگای لە قسەکانی بێت، گوتی: “پێم باشە باسی وردەکارییەکان نەکەم، گوتنی هەموو وردەکارییەکان کارێکی پەسند نییە، بەڵام لەمێژە دەمویست بزانم تا ئێستا ئیرەییت بە کەس بردووە؟”

میزوکی هەر تێنەدەگەیشت یوکۆ چی لێ دەوێت، بەڵام بڕیاری دا تا جێیەک بتوانێت ڕاستگۆیانە وەڵامی بداتەوە. دووبارە گوتی: “تا ئێستا نەبووە ئیرەیی بە کەسێک بەرم، نازانم بۆ، لەوانەشە باوەڕ نەکەیت، بەڵانەکینێ مەبەستم ئەوەیە بەو جۆرەش نییە کە هەرچی ویستوومە و دڵم خواستوویەتی پێی گەیشتبم. ڕاستییەکەی زۆر شت هەن بێهیوام دەکەن، خۆیشم باوەڕ ناکەم، وەلێ هەر چۆنێک بێت تا ئێستا ئیرەییم بە کەس نەبردووە.”

یوکۆ ماتسوناکا خەندەیەکی کرد و گوتی: “باوەڕ ناکەم ئیرەیی زۆر پێوەندیی بە دۆخی مرۆڤەکانەوە هەبێت، ئەگەر بەخت یاوەرت بێت حەسوودی بە کەس نابەیت، بەڵام ئەگەر ژیان ڕووی خۆشیت نیشان نەدات، حەسوود دەبیت. ئیرەییبردن بەو جۆرە نییە، وەک ڕژێنێکە لە ناوەوەی مرۆ گەشە دەکات و گەورە و گەورەتر دەبێت. جیاوازییەکی نییە چ هۆکارێکی هەیە، تەنانەت ئەگەر پێیشی بزانیت هیچ کارێکت لە دەست نایەت، ڕێک وەکوو ئەوە وایە بڵێیت ئەوانەی  خۆشبەخت نین شێرپەنجە دەگرن، بەڵام ئەوانەی خۆشحاڵن نایگرن. ئەو قسەیە ڕاست نییە. پێت وایە دروست بێت؟”

میزوکی بێ ئەوەی قسەکانی یوکۆ ببڕێت گوێی گرتبوو، یوکۆ نەیتوانی درێژەی پێ بدات. گوتی: “زۆر سەختە دەربارەی ئیرەیی لەگەڵ کەسێکدا بدوێیت کە تا ئێستا نەیبردووە. ژیان بە بەددڵی[10] گەلێ سەختە، وەک ئەوە وایە دۆزەخێکی بچووکت لە ناوەوەی خۆتدا هەڵگرتبێت و بیبەی بۆ ئەملاولا. پێویستە سوپاسی خودا بکەیت کە تا ئێستا ئیرەییت بە هیچ کەسێک نەبردووە.”

یوکۆ ساتێک بێدەنگ بوو، شتێکی وەک بزە لەسەر لێوی نەخشا.

میزوکی بیری لەوە کردەوە چەندە ژیکەڵە و بەردڵە؛ جلوبەرگی جوان، جەستەیەکی ناوازە. ئەگەر مرۆڤێک وەک ئەو هێندە دڵڕفێن بێت بۆ هەرجێ بڕوات هەموو تەماشای بکەن، دەبێت چ هەستێکی هەبێت؟ ئەوکات لەوانەیە کەسێکی لەخۆباییی لێ دەرچێت؟ یان ئەو جوانییە زیاتر ببێتە مایەی دەردەسەر بۆی؟ سەرباری ئەو بیرۆکانەش میزوکی ئیرەییی بەو نەدەبرد.

یوکۆ لەو کاتەی چاوی لەسەر دەستەکانی میزوکی بوو کە کەوتبوونە سەر تەنوورەکەی، گوتی: “دەمەوێت بچمەوە ماڵێ، خزمێکمان مردووە دەبێت بۆ تازییەکەی لە ماڵ بم. لە بەڕێوەبەری بەشەناوخۆییش مۆڵەتم وەرگرتووە، پێویستە دووشەممە بەیانییەکەی بچمەوە. تا دەگەڕێمەوە، دەتوانیت تابلۆکەم لەلای خۆت بپارێزیت؟”

یوکۆ تابلۆی ناوەکەی لە گیرفانی دەرهێنا و دایە میزوکی.

میزوکی گوتی: “بەسەر چاو، بەڵام بۆچی ئەوەت بە من دا؟ دەتتوانی لە چەکمەجەی مێزتەوالێتەکەتدا هەڵیگریت.”

یوکۆ سەرنجی کەوتە سەر نیگاکردنی میزوکی و گوتی: “ئەمجارە تۆ بۆم هەڵگرە، لە شتێک نیگەرانم، نامەوێت ئەوە لە ژوورەکەمدا هەڵگرم.”

میزوکی گوتی: “زۆر باشە.”

یوکۆ گوتی: “نامەوێت کاتێک لێرە نیم مەیموونێک بیبات و بڕوات.”

میزوکی بە خێرایی گوتی: ‘خۆ ئێرە مەیموونی لێ نییە.” پێنەدەچوو یوکۆ گاڵتە بکات. دواتر یوکۆ چووە دەرەوە و لە دوای خۆیەوە تابلۆکەی و پیاڵەچایەکی نەخوراوە و جێیەکی چۆڵ کە پێش چەند چرکەیەک وانەبوو، بە جێ هێشت.

میزوکی بە خاتوو ساکاکی گوت: “ڕۆژی دووشەممە یوکۆ نەگەڕایەوە بەشەناوخۆیی. مامۆستا ئەو ڕۆژە بۆی نیگەران بوو، تەلەفۆنی بۆ دایبابی کرد. دڵنیا بووینەوە ئەو هەر نەشگەڕاوەتەوە ماڵێ. هیچ کەسێکیش لە خانەوادەکەی نەمردبوون. ئەسڵەن تازیەیەک لە گۆڕێ نەبوو. هەموو قسەکانی بە درۆ هەڵبەستبوو. هەفتەیەک دواتر تەرمەکەیان دۆزییەوە. شەممەی هەفتەی[11] داهاتوو کە لە ناگۆیا گەڕامەوە، بیستم لە جێیەک لە دارستانەکەدا دەماری خۆی بڕیوە. هیچ کەسێک نەیزانی بۆ ئەو کارەی کردووە. هیچ یاداشتێک یان شتێکی دوای خۆی جێ نەهێشتبوو. هاوژوورەکەی دەیگوت وەک هەمیشە بووە و هیچ ناڕەحەت دیار نەبووە. یوکۆ خۆکوژیی کردبوو بێ ئەوەی تەنانەت یەک وشەش بە کەسێک بڵێت.”

خاتوو ساکاکی پرسی: “ئەرێ کاتێک ئەو خاتوو ماتسوناکایە هاتە ژوورەکەت و تابلۆی ناوەکەی پێت دا و لەبارەی ئیرەیییەوە قسەتان کرد، نەیدەویست شتێکت پێ بڵێت؟”

“با لەبارەی ئیرەیییەوە قسەی بۆ کردم، بەڵام من زۆر گرنگیم پێی نەدا، دواتر لەوە تێگەیشتم ویستوویەتی پێش مردنی قسەی دڵی بۆ من بکات.”

“بە کەست گوتووە هاتووەتە لات؟”

“نەخێر، هەرگیز!”

“بۆچی ئەوەت نەکرد؟”

میزوکی سەری ڕاوەشاند و لە فکران ڕاچوو: “ئەگەر بمگوتبا زیاتر گێژیان دەکردم، پێم وانییە هیچ کەسێک بیتوانیبا لەو بابەتە تێبگات.”

“کەواتە پێت وایە هۆکاری خۆکوژیی یوکۆ ئیرەیی بووە؟”

“بەڵێ، ڕێک ئەوەیە کە گوتم، کێ هەبوو لەو دونیایەدا شیاوی ئیرەییی کچێکی وەکوو یوکۆ بێت؟ ئەوکات هەمووان ناڕەحەت بوون، پێم وابوو باشترین کار ئەوەیە هیچ بە هیچ کەس نەڵێم. ئەووەخت بەشەناوخۆیی شڵەژابوو، قسەکردن لەو بارەیەوە وەک شقارتەپێکردن لەنێو کۆگای بارووت وابوو.”

“تابلۆی ناوەکە چی لێ هات؟”

“هێشتاش ماومە، ئەوم لەگەڵ تابلۆکەی خۆمدا لە جانتایەکدا دانا و لە چەکمەجەی دۆڵابێکم هاوێشت.”

“بۆچی تا ئێستا پاراستووتە؟”

“قوتابخانە هێندە شڵەژابوو، دەرفەتی ئەوەم نەبوو بیگەڕێنمەوە، هەتا درەنگتریش دەبوو گەڕاندنەوەی لە لام سەختتر دەبوو. نەشمتوانی خۆم ڕازی بکەم و فڕێی بدەم. بیرۆکەی ئەوەشم بۆ هات کە لەوانەیە یوکۆ ویستبێتی لای خۆم بۆی بپارێزم. نازانم بۆچی ئەو منی بۆ ئەو کارە هەڵبژارد.”

“زۆر سەیرە! تۆ و یوکۆ زۆر نزیک نەبوون، وایە؟”

“بەشەناوخۆیییەکەمان بچووک بوو، بۆیە جارجار تووشی یەک دەبووین و چەند قسەیەکمان پێکەوە دەکرد، بەڵام هاوپۆل نەبووین، هەرگیز لەبارەی شتی تایبەتییەوە نەدەدواین. لەوانەیە لەبەر ئەوەی من نوێنەری خوێندکارانی بەشەناوخۆییەکە بووم، بۆ لای من هاتبێ. هیچ شتێکی ترم بە بیردا نایەت.”

“لەوانەیە یوکۆ بە هۆکارێک کەیفی بە تۆ هاتبێت، لەوانەیە شتێک بووبێتە هۆی ڕاکێشانی ئەو بۆ لای تۆ.”

میزوکی گوتی: “من ئاگاداری هیچ شتێک نەبووم.”

خاتوو ساکاکی بێدەنگ بوو، وەک ئەوەی بیەوێت لە شتێک دڵنیا بێتەوە، چەند چرکەیەک سەرنجی لە میزوکی دا: “بە ڕاستی تۆ لە هەموو ئەو شتانە هەرگیز تەنانەت یەک جاریش ئیرەییت بە کەسێک نەبردووە؟”

میزوکی ساتێک قڕوقەپی[12] کرد، دواتر گوتی: ‘نا، پێم وانییە، تەنانەت جارێکیش.”

“ئەو قسەیە واتە تۆ تەنانەت نازانیت ئیرەیی چییە؟”

“با، بە تەواوی دەزانم چۆنە، لانیکەم دەزانم چ شتێک دەبێتە هۆی ئیرەییبردن، بەڵام ئەوەی چ هەستێک بە مرۆڤ دەدات و چەندە درێژە دەکێشێت، چەند بەتوانایە، یان لەوانەیە بتوانێت چەندە مرۆڤ ئازار بدات، ناتوانم لەوانە حاڵی بم.”

خاتوو ساکاکی گوتی: “حەقی تۆیە، حەسوودییش وەک هەموو هەستەکانی مرۆڤان قۆناغی هەیە، کاتێک زۆر بەهێز نەبێت لەنێوان حەسوودیبردن و حەسوودبوون جیاوازی هەیە. زۆربەی مرۆڤەکان حەسوودیبردن تاقی دەکەنەوە، بۆ نموونە یەکێک لە هاوکارانت پێش دەکەوێت، یان هاوپۆلێکت دەبێتە ڕووناکیی دیدەی مامۆستاکەت، یان دراوسێیەکت تیروپشک دەباتەوە. لەو جێیانە مرۆڤ تەنیا ئیرەیی دەبات، هەموو ئەو ڕووداوانە هەندێک نادادانە دەردەکەون، هەندێک مرۆ ناڕەحەت دەکەن. ئەم کاردانەوانە ئاسایین. دڵنیایت هیچ کاتێک لەو جۆرە هەستانەت نەبووە؟ هەرگیز ئیرەییت بە کەسێک نەبردووە؟”

میزوکی وچانێکی دا و گوتی: “پێم وانییە. زۆر کەس هەن لە من خۆشبەختترن، بەڵام ئەوە نابێتە هۆکاری ئەوەی من ئیرەیییان پێ ببەم. بە بڕوای من هەرکەس ژیانی تایبەتی خۆی هەیە.”

“لەبەر ئەوەی مرۆڤەکان جیاوازن، ناکرێت پێکیان بەراورد بکەین؟”

“من بەم جۆرەی دەبینم.”

خاتوو ساکاکی هەرتک[13] دەستی لەسەر مێزەکە نوشتاندبووەوە، دەنگە هێواشەکەی سەرسامییەکەی پێشان دەدا. گوتی: “ڕوانینێکی سەرنجڕاکێشە! هەر چۆنێک بێت هەروەکوو پێم گوتیت ئەوە دەربارەی دۆخی هێواشی ئیرەیییە. لە کاتی حەسوودیی بەهێزدا دۆخەکە جیایە. ئیرەیی وەک مشەخۆر لەنێو دڵی مرۆڤدا دەمێنێتەوە، هەروەکوو یوکۆ گوتی وەک ڕژێنێکی پیس بەرەبەرە ڕۆحی مرۆ دەخوات و هەندێک کات تەنانەت دەبێتە هۆی مردنی. ئەو مرۆیەی ناتوانێت پێش لە هەستی ئیرەیی بگرێت، ژیانی وەک دۆزەخێکی ڕاستەقینەی لێ دێت.”

کاتێک میزوکی گەیشتەوە ماڵێ، ڕۆیشتە لای دۆڵابەکەی و ئەو کارتۆنە مقەبایییەی تابلۆی یوکۆ و هیی خۆشی کە تێیدا پاراستبووی، دەرهێنا. تەواوی یادگارییەکانی ژیانی: نامەکانی، ئەلبوومی وێنە و شتی تریشی لەوێ ئاخنیبوو. هەمیشە ویستبووی لە دەستی ئەو شتانە ڕزگاری بێت، بەڵام هەرگیز ئەو دەرفەتەی بۆ ڕێکنەکەوتبوو، هەر لەبەر ئەوە بۆ هەرجێ دەڕۆیشت، ئەو جانتایەی لەگەڵ خۆیدا دەبرد. بە جوانی ناو جانتاکە گەڕا، بەڵام نەیتوانی ئەو پاکەتەی تابلۆی ناوەکانی تێدابوو بدۆزێتەوە. سەری سووڕ ما! یەکەم جار کە ماڵیان باری کردبووە ئەو باڵەخانەیە، تەماشای جانتاکەی کردبوو. بە تەواوی بیریەتی پاکەتەکەی تێدا دیبوو. لەو کاتەوە جانتاکەی نەکردبووەوە، هەر بۆیە دەبوو پاکەتەکە لەوێ بووایە. پاکەتەکە لە کوێ دەیتوانی بڕوات؟ لەو کاتەوەی هەفتەی جارێک بۆ ڕاوێژ دەچووە لای خاتوو ساکاکی، زۆر نیگەرانی بیرچوونەوەی ناوەکەی نەبوو. هێشتاش وەک پێشتر ناوی خۆی بیر دەچووەوە، بەڵام وا دیار بوو زۆر ناڕەحەتی ناکات و جگە لە ناوەکەی شتی تر لە یادگەیدا نەدەڕۆیشتە دەرەوە. لەبەر بازنگەکەی زۆر شەرمەزار نەدەبوو، بەرە بەرە هەستی بەوە دەکرد بیرچوونەوەی ناوەکەی بەشێکی ئاسایی ژیانیەتی. میزوکی هیچی لەبارەی دانیشتە دەروونییەکانی بە مێردەکەی نەگوتبوو، نەیدەویست شتێک لەو بشارێتەوە، بەڵام پێی وابوو شیاوی ئەو سەرکێشییەی نییە. مەسەلەی لەبیرچوونەوەی ناوی میزوکی و هەفتەی جارێک ڕۆیشتنی بۆ لای ڕاوێژکار، بە هیچ جۆرێک پیاوەکەی ناڕەحەت نەدەکرد، تێچووی دانیشتنەکانیش زۆر نەبوو.

میزوکی دەربارەی ونبوونی تابلۆی ناوەکان هیچی بە هیچ کەس نەگوت، پێی وابوو ئەگەر خاتوو ساکاکیش هیچ لەوبارەیەوە نەزانێت جیاوازییەک لە دۆخی دانیشتنە ڕاوێژکارییەکانیان دروست ناکات.

دوو مانگ تێپەڕی، هەر چوارشەممەیەک میزوکی بۆ ڕاوێژ دەڕۆیشتە نهۆمی سێیەمی باڵەخانەی ئیدارەی قەزاکە. ژمارەی سەردانیکەران زیادی کردبوو، لەبەر ئەوە خاتوو ساکاکی کاتژمێری دانیشتنەکەی بۆ نیو کاتژمێر کەم کردبووەوە. ئەو بابەتە بە لایانەوە گرنگ نەبوو، چونکە فێر ببوون چۆن سوود لە کاتەکەیان وەرگرن. هەندێ جار میزوکی حەزی لێ بوو زیاتر قسان بکەن، بەڵانەکینێ بە لەبەرچاوگرتنی ئەو پارە کەمەی دەیدا، نەیدەتوانی گلەیی بکات. پێنج خولەک پێش تەواوبوونی دانیشتنەکە خاتوو ساکاکی گوتی: “ئەمڕۆ نۆیەمین دانیشتنمانە، لەبیرکردنی ناوت کەمی نەکردووە، بەڵام بە بەراورد بە پێشتر زیادیش نەبووە، وایە؟”

میزوکی گوتی: “نا، زیاد نەبووە.”

خاتوو ساکاکی گوتی: “نایابە!”

پێنووسە ڕەشەکەی خستە نێو جانتاکەیەوە و دەستەکانی لێک گرێ دا و خستییە سەر مێزەکە. بۆ ساتێک بێدەنگ بوو، دواتر گوتی: “لەوانەیە، دەڵێم لەوانەیە، دانیشتنی داهاتوومان دەربارەی گفتوگۆکانمان بە شتێک بگەین.”

“دەربارەی لەبیرکردنی ناوەکەم؟”

“ڕێک، ئەگەر هەموو شت بەپێی بەرنامە بڕواتە پێش، دەتوانم هۆکاری سەرەکی دەستنیشان بکەم، تەنانەت پێشانیشتی بدەم.”

“دروستە.”

میزوکی تێنەدەگەیشت خاتوو ساکاکی بە چ ئەنجامێک گەیشتووە، بۆیە پرسی: “واتە مەبەستتان ئەوەیە هۆکارەکە شتێکە دەکرێ بیبینین؟”

خاتوو ساکاکی لەکاتێکدا دەستەکانی لێک هەڵدەسوو، گوتی: “بە دڵنیایییەوە دەبینرێت، شتێکە دەکرێ لەسەر لاپەڕەیەک بینووسین و بڵێین فەرموو ئەوەیە. هەڵبەتە تا هەفتەی داهاتوو ناتوانم دەربارەی وردەکارییەکان هیچت پێ بڵێم، لە ئێستادا ناتوانم بە دڵنیایییەوە بڵێم بە ئەنجام دەگەم یان نا، بەڵام هیوام وایە ئەنجامەکەم دەست بکەوێت. ئینجا هەموو شتێکت بە تێروتەسەلی پێ دەڵێم.”

میزوکی سەری لەقاند.

“بە هەرحاڵ دەمەوێت بڵێم ئێمە هەوراز و نشێوی زۆرمان تێپەڕاندووە، وا ئێستا خەریکە بە ڕێگەچارەیەک دەگەین، بیستووتە دەڵێن: ژیان سێ هەنگاو دەتباتە پێشەوە و دوو هەنگاو بەگت پێ لێ دەدا؟ پێویست ناکات خۆت دڵتەنگ بکەیت، تەنیا بڕوا بەم خانمە پیرە؛ ساکاکی، بکە. هەفتەی داهاتوو دەتبینم، بیرت نەچێت لە کاتی ڕۆیشتنت نۆرە بنووسە.” چاوێکی لە میزوکی داگرت.

هەفتەی داهاتوو کاتێک میزوکی گەیشتە نێو نووسینگەی ڕاوێژکاری، خاتوو ساکاکی بە خەندەیەک کە تا ئەوکات میزوکی لێی نەدیبوو، پێشوازیی لێ کرد.

خاتوو ساکاکی بە خۆنازینەوە گوتی: “لە هۆکاری لەبیرچوونەوەی ناوەکەت گەیشتم، ڕێگەچارەیەکیشم بۆت پەیدا کردووە.”

میزوکی پرسی: “واتە لەمە بە دوا ناوی خۆم لە بیر ناکەم؟”

“نا، ئیدی ئیتر ناوی خۆت بیر ناچێتەوە، کێشەکە چارە کرا.”

میزوکی بە دوودڵییەوە گوتی: “هۆکارەکەی چی بووە؟”

خاتوو ساکاکی لەو جانتا ڕەشەی لە تەنیشت خۆی دانابوو، شتێکی دەرهێنا. لەسەر مێزەکەی دانا و گوتی: “وا بزانم ئەوە هیی تۆیە.”

میزوکی لەسەر قەنەفەکە بەرزەپێ بوو. ڕۆیشتە لای مێزەکە، شتەکانی سەر مێزەکە دوو تابلۆ بوون، لەسەر ڕووی یەکێکیان نووسرابوو میزوکی ئاوزاوا و لەسەر ئەوەکەی تریان[14] یوکۆ ماتسوناکا. میزوکی ڕەنگی پەڕی، بۆ لای قەنەفەکە ڕۆیشت و لەسەری دانیشت. بۆ ساتێک بێدەنگ بوو، وەک ئەوەی بیەوێت جڵەوی وشەکانی بکات، هەرتک دەستی بەرامبەر دەمی ڕاگرت.

خاتوو ساکاکی گوتی: “پێم وایە سەرت سووڕ دەمێنێ، بەڵام خەفەتی لێ مەخۆ.”

میزوکی گوتی: “چۆن بوو ئێوە…”

“چۆن تابلۆکەی ئێوەم دۆزییەوە؟

میزوکی بە سەر، وەڵامی بەڵێی دایەوە.

خاتوو ساکاکی گوتی: “یەکێک لێی دزیبووی، منیش لێم سەندەوە، بە هۆی ئەوەوە بوو تۆ لە بیرهاتنەوەی ناوی خۆت کێشەت بۆ دروست بووبوو.”

“بەڵام کێ…”

خاتوو ساکاکی گوتی: “چ کەسێک هاتە نێو ماڵەکەت و ئەو تابلۆیانەی دزی و بۆچی، باشترە لەجێی ئەوەی ئەو پرسیارانە لە من بپرسیت، لەو کەسەی بپرسیت کە ئەو کارەی کردووە.”

میزوکی بە سەرسووڕمانەوە پرسی: ‘مەگەر ئەو لێرەیە؟”

“هەڵبەتە. ئێمە دۆزیومانەتەوە و تابلۆکانمان لێی سەندووەتەوە. هەڵبەتە خۆم ئەو کارەم نەکردووە، پیاوەکەم و یەکێک لە هاوکارانی ئەو کارەیان کردووە. بیرتە پێم گوتیت پیاوەکەم لە ئیدارەی خزمەتگوزاریی گشتی بەڕێوەبەری بەشە؟”

میزوکی بێ ئەوەی بیر بکاتەوە سەری دەجووڵاند.

“باشە، پێت باشە بچین تاوانبارەکە ببینین؟ دواتر دەتوانیت خۆت ڕووبەڕوو هەرچیت ویست پێی بڵێیت.”

میزوکی بە دوای خاتوو ساکاکی کەوت. لە نووسینگەکە چوونە دەرەوە، تا کۆتاییی داڵانەکە ڕۆیشتن و سواری باڵاڕۆکە[15] بوون. ڕاڕەوی چۆڵی ژێرزەمینەکەیان هێند بڕی، تا گەیشتنە دەرگایەک.

لە ژوورەکەدا، پیاوێکی باریکەڵەی درێژی پەنجاساڵان لەگەڵ گەنجێکی کەتەی[16] دەوروبەری بیست و کسوور ساڵ، لەوێ وەستابوون. هەردووکیان جلوبەرگی ڕەنگخاکیی کاڵی دەوامیان لەبەردا بوو. پیاوە بەتەمەنەکە تابلۆیەک لەسەر سینگی هەڵواسرابوو کە لێی نووسرابوو «ساکاکی» و لە تابلۆی گەنجەکەشدا نووسرابوو «ساکورادا». ساکورادا دارێکی ڕەشی لە دەستیدا بوو.

کاکی ساکاکی پرسی: “دەبێت ئێوە خاتوو ئاندو بن؟ من یوشیوو ساکاکیم، هاوسەری تتسوکی. ئەوەش کاک ساکورادای هاوکارمە.”

میزوکی گوتی: “خۆشحاڵم بە ناسینتان!”

خاتوو ساکاکی لە پیاوەکەی پرسی: “خۆ دەردەسەریی بۆ دروست نەکردوون؟”

کاکی ساکاکی وەڵامی دایەوە: “نەخێر، پێم وابێت بە مەرجەکانمان ڕازی بووە. ساکورادا تەواوی بەیانی ئاگای لێی بووە. بە ڕوواڵەت زۆر بەئەدەب ڕەوتار دەکات. زۆر باشە با خەریکی ئیشی خۆمان بین.”

ساکورادا کەمێک ناهومێدانە* گوتی: “تا ئێستا بێدەنگە، پێم خۆش بوو هەندێک ئاژاوەگێڕی بکات تا وانەیەکی باشی پێ بدەم، حەیف وای نەکرد.”

کاکی ساکاکی گوتی: “ساکورادا ڕاهێنەری تیپی کاراتێی زانکۆی میجییە. یەکێکە لە باشترین کەسەکانمان.”

میزوکی پرسی: “ئەو کەسەی هاتە نێو ماڵەکەمان و تابلۆکانی دزی کێ بوو؟”

کاکی ساکاکی گوتی: “باشترە بڕۆین، تا خۆت بیبینیت.”

لە بەشی پشتەوەی ژوورەکەدا دەرگایەکی تری لێ بوو. ساکورادا ئەو دەرگەیەی کردەوە، گڵۆپی هەڵکرد. چاوێکی خێرای بە ژوورەکەدا گێڕا و ڕووی تێ کردن و گوتی:  “پێناچێ کێشەیەک هەبێت، فەرموون.”

سەرەتا کاکی ساکاکی، دواتر هاوسەرەکەی و کۆتا کەسیش میزوکی چوونە ئەو ژوورەی لە کۆگا دەچوو. لە ژوورەوە ئەسکەمیلێک* دانرابوو، مەیموونێک لەسەری دانیشتبوو، گەورەتر لە مەیموونێک و گچکەتر لە مرۆڤێکی پێگەیشتوو بوو. بە نزیکەیی کەمێک لە منداڵێکی سەرەتایی گەورەتر بوو. مووەکانی کەمێک درێژتر بوون لە مەیموونی ئاسایی، ڕەنگی خۆڵەمێشی بوو. زەحمەت بوو تەمەنی بزانرێت، بەڵام دیار بوو زۆر گەنج نییە. دەست و پێی مەیموونەکە بەهێز بە کورسییە دارینەکەوە بەسترابوونەوە. کلکی لەسەر زەوییەکەدا ڕاخرابوو. کاتێک میزوکی هاتە ژوورەوە، مەیموون تەماشایەکی کرد و سەری لەبەر خۆی نا.

میزوکی بە سەرسووڕمانەوە پرسی: “مەیموونێک؟”

خاتوو ساکاکی وەڵامی دایەوە: “بەڵێ. مەیموون بوو تابلۆکانی لە ماڵەکەت دزی، ڕێک لەو کاتەدا تۆ دەستت کرد بە لەبیرکردنی ناوی خۆت.”

میزوکی بیری هاتەوە کە یوکۆ گوتبووی: “نامەوێت مەیموونێک ئەوەم لێ ببات و بڕوات.” مووچرکێک بە بڕبڕەی پشتی میزوکیدا هات.

میزوکی بە سەرسووڕمانەوە پرسی: “ئەی ئێوە چۆن…”

خاتوو ساکاکی گوتی: “چۆن من لەو بابەتە تێگەیشتم، هەروەکوو پێم گوتی من پیشەگەرم و بڕوانامەی ئیش و ئەزموونێکی زۆریشم هەیە. هەرگیز بە ڕووکاری مرۆڤەکان هەڵیانمەسەنگێنە. قەت پێت وانەبێت توانای ڕاوێژکارێک کە بە پارەیەکی کەم لە دەزگایەکی حکوومی کار دەکات، لەوە کەمترە کە لە نووسینگەیەکی زۆر گەورە کار دەکات.”

میزوکی گوتی: “هەڵبەتە. تەنیا سەرم سووڕ ماوە و…”

خاتوو ساکاکی بە خەندەوە گوتی: “خەمێ مەخۆ گاڵتەم کرد، ڕاستییەکەی من هەندێک عەنتیکەم، ژبەرهەندێ من و زانکۆ و دەزگاکان ناتوانین پێکڤە هەڵکەین. هەر بۆیە پێم باشترە لە جێیەکی وەک ئێرە کاربکەم. هەروەکوو دیتیشت، من شێوازی تایبەت بە خۆمم هەیە.”

کاکی ساکاکی زیادی کرد: “بەڵام بە تەواوی کاریگەرە.”

میزوکی پرسی: “کەواتە ئەم مەیموونە کە تابلۆکانی دزیوە!”

“بەڵێ ئەو هاتە ماڵەکەتان و تابلۆکانی لە دۆڵابەکەدا دزی. نزیکەی ساڵێک پێش ئێستا بوو، پێم وایە هەمان کات بیرچوونەوەکەت دەستی پێ کرد؟”

“بەڵێ ئەوکاتانە بوو.”

“مەیموون گوتی: “خەجاڵەتم!” دەنگی ئارام، بەڵام چالاک بوو. هاوسەنگی لە تۆنیدا بوو.

میزوکی بە سەرسووڕمانەوە زیڕاندی: ‘قسەش دەکا!”

مەیموون کە دۆخی ڕوخساری هیچ نەگۆڕابوو، وەڵامی دایەوە: “بەڵێ من دەتوانم قسان بکەم. شتێکی تریش هەیە پێویستە لەسەری داوای لێبوردنتان لێ بکەم؛ کاتێک هاتمە ماڵەکەتان، نەمدەویست جگە لە تابلۆکان هیچ شتێکی دی ببەم، بەڵام زۆر برسیم بوو، هەردوو مۆزەکەی سەر مێزەکەم برد، زۆر خۆش دیار بوون، نەدەکرا جێیان بێڵم.”

ساکورادا لەکاتێکدا بە دارەکەی بە ناولەپی خۆیدا دەکێشا، گوتی: “هەی حەیوانی[17] بێچاووڕوو. کێ دەتوانێت کردەوەی تر ئاشکرا بکات کە کردووتە. دەمانەوێ لێکۆڵینەوەی زیاترت لەگەڵ بکەین تا لەوە تێبگەین.”

کاکی ساکاکی گوتی: “بە قوڕسی وەری مەگرە، خۆی ویستی بابەتی مۆزەکەمان پێ بڵێت، پێناچێت دڕندە بێت. تا کاتێک بە تەواوی لە بابەتەکە تێنەگەین پێویست ناکات ئاوا توند بین لەگەڵی. ئەگەر بزانن لەگەڵ ئاژەڵێک خراو ڕەفتارمان کردووە تووشی دەردەسەرییەکی گەورەمان دەکەن.”

میزوکی لە مەیموونەکەی پرسی: “بۆچی تابلۆکانت برد؟”

مەیموون وەڵامی دایەوە: “ئەوە ئیشی خۆمە، من مەیموونێکم کە ناوی مرۆڤەکان دەدزم، ئەوە وەک نەخۆشییەکی کوشندەیە بۆم. کاتێک چاوم بە ناوێک دەکەوێت، ناتوانم جڵەوی خۆم بگرم، هەڵبەتە هەموو ناوێک نا، هەر کاتێک چاوم لە دووی ناوێک بێت دەبێت بە هەر نرخێک بووە بە دەستی بێنم. خۆیشم دەزانم ئەوە کارێکی ڕاست نییە، بەڵام بە دەست خۆم نییە.”

“تۆ دەتویست بێیتە بەشەناوخۆیییەکەی ئێمە و تابلۆکەی یوکۆ بدزیت؟”

“بەڵێ، من عاشقی جوانکیلە ماتسوناکا بووبووم، هەرگیز لە ژیانمدا کەسێک هێندە سەرنجمی ڕانەکێشابوو، بەڵام کە نەمتوانی شتێک بکەم بە دەستی بێنم، بڕیارم دا بە هەر نرخێک بووە ناوەکەی بە دەست بێنم. ئەگەر تەنیا ناوەکەشیم دەست کەوتبایە ڕازی بووم، بەڵانەکینێ پێش ئەوەی نەخشەکەم جێبەجێ بکەم، کیژۆڵە ماتسوناکا دونیای جێ هێشت.”

“ئەدی تۆ دەستت لە خۆکوژییەکەی ئەودا نەبووە؟”

مەیموونەکە بە ناڕەحەتی سەری ڕاوەشاند و گوتی: “نەخێر، نەمبووە، ئەو ڕووداوە هیچ دەستی منی تێدا نییە، تاریکییەک ناخی ئەوی پڕ کردبوو.”

“ئەی چۆنچۆنی دوای ئەو هەموو ساڵە زانیت تابلۆکەی لای منە؟”

“زۆری ویست تا توانیم لەوە تێبگەم. کاتێک ماتسوناکا مرد، ویستم ناوەکەی لەسەر لەوحەکە بدزم، بەڵام لەوێ نەبوو، هیچ کەسێکیش نەیدەزانی تابلۆی ناوەکەی لە کوێیە. بۆ دۆزینەوەی شوێنەوارێک هەوڵی زۆرم دا و بەدبەختیی زۆرم کێشا، بەڵام نەمتوانی پەیدای بکەم. لەبەر ئەوەی تۆ و ماتسوناکا زۆر لێکەوە نزیک نەبوون، هەر بە خەیاڵیشمدا نەدەهات تابلۆکەی لای تۆ جێ هێشتبێت.”

میزوکی گوتی: “ڕاست دەکەیت!”

“بەهاری پار بوو بیرۆکەیەک لە مێشکمدا بڵاچەی کرد، کە لەوانەیە، تەنیا لەوانەیە، ئەو تابلۆکەی دابێتە ئێوە. کاتێکی زۆری ویست تا توانیم شوێنەوارتان بدۆزمەوە، بزانم هاوسەرگیریتان کردووە و ناوی نوێتان میزوکی ئاندوە، لە باڵەخانەیەک لە شینگاوا دەژین. خۆشتان دەزانن، مەیموونبوون ئەو کارە زۆر هێواش دەکاتەوە. بە هەر شێوەیەک بووە توانیم ئەوانە بدزم.”

“ئەدی بۆ تابلۆکەی منت برد؟ بۆچی تەنیا ئەوەی یوکۆت نەبرد؟ من لەبەر ئەو ئیشەی تۆ تووشی دەردەسەریی زۆر بوومەوە.”

مەیموونەکە بە شەرمەزارییەوە سەری لەقاند و گوتی: “زۆر زۆر داوای لێبوردن دەکەم. کاتێک چاوم لە سەر ناوێک بێت هەر دەبێ بیدزم. ئەوە شەرمەزارکەرە، بەڵام ناوی ئێوە بەڕاستی دڵی بچکۆڵەی منی بزواند. هەروەکوو گوتم ئەوە نەخۆشییەکە، جۆرێک وەسوەسەیە کە ناتوانم بەسەریدا زاڵ بم. خۆیشم باش دەزانم کارێکی دروست نییە، بەڵام هیچم لە دەست نایەت. لە ناخی دڵمەوە لە هەموو ئەو کێشانەی بۆ ئێوەم دروست کردووە داوای لێبوردن دەکەم.”

خاتوو ساکاکی گوتی: “ئەو مەیموونە لە زێرابەکانی شینگاوا خۆی شاردبووەوە، بۆیە داوام لە مێردەکەم کرد داوای یارمەتی لە هاوکارە گەنجەکەی بکات، تا بیگرن.”

کاکی ساکاکی گوتی: “ساکورادا زەحمەتییەکەی کێشا.”

ساکورادا بە خۆنازینەوە گوتی: “کارمەندی حکوومەت دەبێت ئامادە بێت تاکو ئەگەر حەیوانی وەک ئەمە لە زێرابەکان خۆی شاردەوە دەست بە کارەکەی بکات. ئەو حەشارگەیەکی لە تاکاناوا هەیە وەک بنکەی چالاکییەکانی لە تۆکیۆ بە کاری دێنێت.”

مەیموونەکە گوتی: “لە شاردا جێیەک بۆ ژیانی ئێمە نییە، دارستانەکان گەلێک کەمن و بە ڕۆژ جێیەک بۆ خۆشاردنەوە نییە. ئەگەر لەسەر زەوییش بڕۆین، خەڵک هێرشمان دەکەنە سەر و دەیانەوێت دەستگیرمان بکەن. منداڵەوردکە بە دوامان دەکەون، لەبەر ئەوە ناچارین لە ژێرزەمینەکان خۆمان وەشێرین.”

میزوکی لە خاتوو ساکاکیی پرسی: “ئەی ئێوە چۆن توانیتان لەوە تێبگەن مەیموونەکە لە زێرابەکان خۆی شاردووەتەوە؟”

“دوو مانگ پێشتر کە پێکەوە قسەمان کرد، لەگەڵ بابەتەکەدا ڕۆیشتم، زۆر شت وردە وردە بۆم ڕۆشن دەبوونەوە. لەوە گەیشتم دەبێت شتێک هەبێت ناوەکەتی دزیبێت. هەر چییەک بووایە دەبوو لە ژێرزەوی بژیایە. جێگەلێکی کەم هەبوون ئەو دەیتوانی لێیان بژی. یان دەبوو لە زێرابەکان بێت یان تونێلەکانی میتڕۆ. ژبەر هەندێ بە مێردەکەمم گوت گیانەوەرێک هەیە لە زێرابەکان بژی و داوام لێ کرد ئەوێم بۆ بگەڕێت. ئەویش ئەو مەیموونەی دۆزییەوە.”

میزوکی ماوەیەک نەیتوانی قسان بکات، دواتر پرسی: “بەڵام چۆن بە گوێگرتن لە قسەکانی من ئەوەتان بۆ دەرکەوت؟”

کاکی ساکاکی کە زۆر ڕژد دەردەکەوت، گوتی: “لەوانەیە بۆ من کە مێردی ئەوم، باش نەبێت ئەو قسەیە بکەم، بەڵام هاوسەرەکەم مرۆڤێکی زۆر تایبەتە و توانای نائاساییی هەیە. لە ماوەی بیستودوو ساڵی هاوسەرگیریمان زۆر شتی سەیرم لێی دیوە. لەبەر ئەوە ئەوەندە هەوڵێکی زۆرم دا تا ئەم نووسینگەیەی ڕاوێژکاری لێرەدا بۆ بکەمەوە، بەم جۆرە دەتوانێت سوود بە هەموو خەڵکی شینگاوا بگەیەنێت.”

میزوکی پرسی: “دەتانەوێت چی لە مەیموونەکە بکەن؟”

ساکورادا یەکسەر گوتی: “نابێت لێگەڕێین زیندوو بێت. گرنگ نییە خۆی چی دەڵێت، کاتێک ئەو جانەوەرانە خووی ئاوایان تێدا دروست دەبێت ئیتر ناتوانن دەستەبەرداری بن. زۆری پێ ناچێت دەگەڕێنەوە سەر خووە کۆنەکەیان، قوونەک فێر بوو بە تڕین تەرکی ناکا بە بەڕین[18]، دڵنیابن لەوە.”

کاکی ساکاکی گوتی: “بوەستە، گرنگ نییە ئێمە چ بەڵگەیەکمان بۆ کوشتنی ئەو هەیە، ئەگەر کۆمەڵەکانی مافی ئاژەڵان بەوە بزانن ئێمە مەیموونێکمان کوشتووە، شکاتمان لێ دەکەن، ئەو وەختەش دەبێت دونیایەک پارە ببژێرین. بیرتە کاتێک قەلەڕەشەکەمان کوشت، چ هەرایەکیان نایەوە؟ نامەوێت شتێکی وا ڕوو بداتەوە.”

مەیموون لەکاتێکدا سەری بۆ دادەنواند، گوتی: “داواتان لێ دەکەم نەمکوژن. دەستم دامانتان من کردم و ئێوە نەیکەن[19]، ڕاستە من کێشەی زۆرم ناوەتەوە، دانی پێدا دەنێم کارەکەم دروست نەبوو، بەڵام هەندێک ئەنجامی باشیشی هەبووە.”

کاکی ساکاکی بە توندی پرسی: “وەڵام بدەوە! دزینی ناوی مرۆڤەکان دەبێت چ ئەنجامێکی باشی هەبێت؟”

“من ناوی مرۆڤەکان دەدزم، قسەی تێدا نییە و ڕاستە، بەڵام بەو کارەم خراپییەکانیشی لەگەڵ ناوەکەیدا دەبەم. نامەوێ بە خۆمدا هەڵبڵێم، بەڵام ئەگەر ئەوکات دەمتوانی تابلۆی ناوی ماتسوناکا بدزم، لەوانەیە ئێستا زیندوو بووایە.”

میزوکی پرسی: “چۆن ئاوا دڵنیای؟”

مەیموون گوتی: “دەمتوانی لەگەڵ ناوەکەیدا هەندێک لە تاریکییەکانی ناخیشی لەگەڵ خۆمدا ببەم.”

ساکورادا گوتی: “من باوەڕ بەو چەڵتەچەڵتانە ناکەم، ئەو دەزانێت گیانی لە مەترسیدایە بۆیە دەیەوێت لێکدانەوەی ئاوا بۆ کارەکەی بکات.”

خاتوو ساکاکی لەکاتێکدا دەستەکانی لێک گرێ دابوو، گوتی: “لەوانەیە ئاواش نەبێت، دەکرێ باشییشی هەبێت. دواتر ڕووی لە مەیموونەکە کرد و گوتی: کاتێک ناوەکان دەدزیت باشی و خراپییەکانیش پێکەوە دەبەیت؟”

مەیموون گوتی: “بەڵێ وا دەکەم، من چارەیەکی ترم نییە، هەموو شتێک وەک ئەوەی هەن لەگەڵ خۆمدا دەبەمە شوێنێک.”

میزوکی لە مەیموونەکەی پرسی: “باشە، چ شتانێکی خراپ لەگەڵ ناوەکەی مندایە؟”

مەیموونەکە گوتی: “پێم باشترە هیچ شتێک لەو بارەیەوە نەڵێم.”

میزوکی پێداگریی کرد و گوتی: “تکایە بیڵێ!” دواتر ساتێک وچانی دا و گوتی: “ئەگەر وەڵامی پرسیارەکەم بدەیتەوە، لێت دەبوورم و لە هەموو ئەوانەی لێرەن داوا دەکەم بتبەخشن.”

“بەڕاستیتە؟”

میزوکی لە کاکی ساکاکیی پرسی: “ئەگەر ئەو مەیموونە ڕاستییەکەم پێ بڵیت، ئێوە دەیبەخشن؟ ئەو گیاندارێکی خراپ نییە. لەو ماوەیەدا زۆر ئازاری کێشاوە، لێگەڕێن بزانم دەیەوێت چیم پێ بڵێت. دوای ئەوە دەیبەین لە شاخی تاکۆ یان شوێنێکی ئاوایی بەڕەڵای دەکەین، پێم وانییە ئیتر کێشە بۆ کەسێکی دی دروست بکات، ئێوە چی دەڵێن؟”

کاکی ساکاکی گوتی: “ئەگەر ئێوە ئەوەتان دەوێ، من کێشەیەکم نییە.”

دواتر ڕووی لە مەیموونەکە کرد و گوتی: “ها چ دەڵێی، سوێند دەخۆیت ئەگەر لە چیاکان بەڕەڵات بکەین ئیدی گۆڕت گوم دەکەیت و نایەوە تۆکیۆ؟”

مەیموونەکە بە دڵتەنگی بەڵێنی دا: “بەڵێ قوربان، قەسەم دەخۆم، ئیتر کێشە بۆ هیچ کەسێک دروست ناکەم، ئیدی هێندەش گەنج نیم، هەوڵ دەدەم لەمەودوا ژیانێکی نوێ دەست پێ بکەم.”

ساکورادا گوتی: “بۆ ئەوەی دڵنیا بینەوە دەتوانین نێوشانەکانی داغ بکەین و نیشانی بکەین، تا ئەمجارە بیناسینەوە. پێم وایە ئەو چرایەی بۆ مۆری قەزاکە سوودی لێ دەبینین، لەو دەوروبەرە بێت.”

مەیموونەکە پاڕایەوە: “تخوا قوربان گیان ئەوەم لەگەڵدا مەکەن. ئەگەر داغم بکەن ئیدی مەیموونەکانی تر ناهێڵن تێکەڵیان بم، هەرچیتان دەوێت پێتان دەڵێم، بەس داغم مەکەن.”

کاکی ساکاکی گوتی: “باشترە هەندێک نیانتر بین، واز لە داغکردن بێنین. ئەگەر مۆرەکەی قەزاکە بە کار بهێنین بۆ بەستنی بەڵێنەکەی نێوانمان باشترە.”

ساکورادا بە نائومێدی گوتی: “حەقی ئێوەیە.”

میزوکی لە چاوە بچووک و سوورەکەی مەیموونەکە ڕاما و گوتی: “باشە بۆچی ناڵێیت چ شتانێکی خراپ لەگەڵ ناوەکەی مندایە؟”

“ئەگەر بیڵێم لەوەیە بڕەنجێیت.’

“گوتم گرنگ نییە، بیڵێ.”

بۆ ساتێک مەیموونەکە کە لۆچێکی زۆر لە نێوچەوانیدا بوو، بیری لێ کردەوە و گوتی: “پێم باشە ئەوشتانە نەزانیت.”

“گوتم گرنگ نییە، بە ڕاستی دەمەوێت ڕاستییەکە بزانم.”

مەیموونەکە گوتی: “باشە، دەیڵێم. دایکتان ئێوەی خۆش ناوێت، هەرگیز خۆشی نەویستوویت، تەنانەت بۆ چرکەیەکیش، لەو کاتەوەی لە دایک بوویت، نازانم بۆ، بەڵام ئەوە ڕاستییەکەیە. خوشکە گەورەکەشت بە هەمان شێوە تۆی خۆشناوێت. دایکتان ئێوەی بۆ قوتابخانەی یوکوهاما نارد تا لە دەستتان ڕزگاری بێت. ئەو دەیویست چەندەی دەتوانێت تۆ دوورتر بنێرێت. باوکتان کەسێکی خراپ نییە، بەڵام لەو جۆرە مرۆڤانەش نییە کە بەتوانا بێت و بتوانێت بەرگریتان لێ بکات. ژبەر هەندێ کاتێک بچووک بوون، هیچ وەختێک خۆشەویستیی تەواوتان نەدیتووە. پێم وایە خۆتان لەوە ئاگادارن، بەڵام بە ئەنقەست چاوتان لە ئاستی ئەو ڕاستییەدا بەست. ئێوە هەوڵتان دا هەموو هەستە نەرێنییەکانتان سەرکوت بکەن. ئەو بابەتە بووەتە بەشێک لە بوونتان. لەبەر هەندێ هەرگیز نەتانتوانیوە کەسێکتان لە ناخی دڵەوە خۆشبوێت.”

میزوکی بێدەنگ بوو.

“ژیانی خانەوادەی ئێوە خۆش و بێکێشە دیارە، لەوانەیە بەو جۆرەش بێت، بەڵام ئێوە لە ناخی دڵتانەوە هاوسەرەکەتان خۆشناوێت، ڕاستی ناڵێم؟ تەنانەت ئەگەر منداڵیشتان ببێت، بابەتەکە ئەوەندە ناگۆڕێت.”

میزوکی نوتقی لێوە نەهات. سەری دانەواند و چاوانی داخست. هەستی دەکرد جەستەی لە دۆخی شیبوونەوەدایە. پێست و ئەندامەکانی و ئێسکیشی لە دۆخی وردوخاشبووندا بوون. تەنیا شتێک دەیژنەفت* دەنگی هەناسەهەڵکێشانی خۆی بوو.

ساکورادا لەکاتێکدا سەری ڕادەوەشاند، گوتی: “کارەساتە مەیموونێک بوێریی هەبێت ئەو قسانە بکات. سەرۆک ئیدی من ناتوانم بەرگە بگرم. ڕێگەم بدەن بە سزای کارەکەی بگەیەنم.”

میزوکی گوتی: “هێدی بن. ئەوەی مەیموونەکە گوتی ڕاستە. ماوەیەکی زۆرە ئەوانە دەزانم. بەڵام هەمیشە چاوم لە ئاستیان داخستووە. ئەو ڕاستی گوت. تکا دەکەم بیبەخشن. بیبەنە شاخەکان و بەڕەڵای بکەن.”

خاتوو ساکاکی دەستی لەسەر شانی میزوکی دانا و گوتی: “دڵنیایت ئەوەت دەوێت؟”

“ئیتر ناوەکەی خۆم وەرگرتووەتەوە، گرنگ نییە، ئیدی دەمەوێت لەگەڵ هەموو ئەو شتانە بژیم. ئەوە ناوی منە، ژیانی منە.”

خاتوو ساکاکی ڕووی لە هاوژینەکەی کرد و گوتی: “ئازیزەکەم! وا باشترە پشووی کۆتاییی هەفتە مەیموونەکە ببەیتە کێوی تاکۆ و بەڕەڵای بکەیت. پێت چۆنە؟”

کاکی ساکاکی گوتی: “بە ڕای من کێشەی نییە، دەتوانین خۆڕەوە[20] تازەکەشمان تاقی بکەینەوە.”

مەیموون گوتی: “نازانم چۆن سوپاستان بکەم.”

کاکی ساکاکی گوتی: “خۆ لە ئۆتۆمبێلدا تێک ناچیت؟”

مەیموون گوتی: “بەڵێن دەدەم کوشنی ماشێنە نوێکەتان پیس نەکەم. بە درێژاییی ڕێگاکە ئاگام لە ڕەوتارەکانم دەبێت. بێزاریشتان ناکەم.”

کاتێک میزوکی خواحافیزیی لە مەیموونەکە دەکرد، تابلۆی ناوی یوکۆ ماتسوناکای پێ دا و گوتی: “ئەوە با لای تۆ بێت. لای خۆت بیپارێزە و ئیتر ناوی کەسی تر مەدزە.”

مەیموون لەکاتێکدا زۆر ڕژد دەردەکەوت، گوتی: “وەک چاوم دەیپارێزم. ئیدی هەرگیز دزییش ناکەمەوە، بەڵێن دەدەم.”

“دەزانیت بۆچی یوکۆ پێش مردنی ئەو تابلۆیەی لە لای من جێ هێشت؟ بۆچی منی هەڵبژارد؟”

مەیموون گوتی: “نازانم بۆ، بەڵام ئەگەر ئەو کارەی نەکردبووایە، من و تۆ نەماندەتوانی یەکتری ببینین، پێم وایە یاریی چارەنووس بووە.”

میزوکی گوتی: “ڕاست دەکەیت حەقی تۆیە.”

“ئەو شتەی گوتم ئێوەی ڕەنجاند؟”

میزوکی گوتی: “بەڵێ، زۆر ناڕەحەتی کردم.”

“خەجاڵەتم! نەمدەویست ئەو شتانەتان پێ بڵێم.”

“پێویست ناکات، خۆم بە جۆرێک ئەو شتانەم دەزانی، لە کۆتاییدا دەبوو ڕۆژێک ڕووبەڕووی ڕاستییەکان ببوومایەوە.”

مەیموونەکە گوتی: “خەیاڵم ئاسوودە بوو.”

میزوکی گوتی: “خوات لەگەڵ، پێم وانییە ئیتر بتوانین یەکتری ببینین.”

مەیموون گوتی: “ئاگاتان لە خۆتان بێت، زۆر سوپاس کە ڕۆحی خراپی منت ڕزگار کرد.”

ساکورادا لەکاتێکدا دارەکەی لە ناولەپی دەستی دەدا، گوتی: “باشترە ئیدی لەو دەوروبەرە نەتبینین. ئەمجارە دەتبوورم، لەبەر ئەوەی سەرۆکم وای دەوێت، بەڵام ئەگەر یەک جاری دی لێرە بتبینم، بە ئاسانی ڕزگارت نابێت.”

مەیموونەکە لەوە گەیشت ئەوە تەنیا هەڕەشەیەکی بێبنەما نییە.

دوای ئەوەی میزوکی و خاتوو ساکاکی گەڕانەوە نووسینگەی ڕاوێژکارییەکە، خاتوو ساکاکی پرسی: “باشە! بۆ هەفتەی ئایندە چی بکەین؟ هیچ شتێکی تر هەیە بتەوێت لەبارەیەوە لەگەڵمدا بدوێیت؟”

میزوکی سەری ڕاوەشاند و گوتی: “نەخێر، مەمنوونم، پێم وایە کێشەکەم چارە بووە، بۆ هەموو ئەو کارانەی بۆ منتان کردووە سوپاستان دەکەم.”

“ناتەوێت لەبارەی ئەو شتانەوەی کە مەیموونەکە پێی گوتیت پێکەوە قسان بکەین؟”

“نەخێر، پێویستە خۆم لەگەڵ ئەو شتانە ڕابێم. پێویستە بۆ ماوەیەک خۆم بیریان لێ بکەمەوە.”

خاتوو ساکاکی گوتی: “دڵنیام ئەو کارە توانایەکی زیاترت پێ دەبەخشێت.”

میزوکی پرسی: “ئەگەر نەمتوانی، دەتوانم دیسان بێمەوە لاتان؟”

خاتوو ساکاکی بزەیەکی کرد و گوتی: “هەڵبەتە، دیسان دەتوانین پێکەوە خەریکی شتانێکی دی بین.” دەستی یەکتریان گوشی و ماڵئاوایییان لە یەکتری کرد.

کاتێک میزوکی گەیشتەوە ماڵێ، بازنگ و تابلۆی ناوەکەی لەنێو پاکەتێکی قاوەیی دانا، پاکەتەکەی خستە نێو جانتا مقەباکەی کە لەنێو دۆڵابەکەدا بوو. ئێستا کە ناوەکەی خۆی وەرگرتبووەوە، دەیتوانی ژیانێکی ئاساییی خۆی بژیت. لەوانە بوو ژیانێکی شیاوی هەبێت، یان دیسان شتەکانی لێ تێکوپێک بچێتەوە، بەڵام لانیکەم ناوەکەی خۆی لە کن بوو، ناوێک کە بە تاقی تەنیا هیی خۆی بوو.

…..

پەراوێز:

* A shingawa monkey

ئەو سەرچاوەیەی ئێمە لێیەوە وەرمانگێڕاوە:

میمون شینگاوا

– دیدن دختر  صد در صد دلخواه در صبح زیبای ماه آوریل/  ترجمە: محمود مرادی/ چاپ سوم

ئەم چیرۆکەی هاڕوکی هیی ماوەیەکی زۆر لەمەوپێشە، لەم ساڵانەی دوایی چیرۆکێکی تری نووسیوە لێرە ناو و لینکی چیرۆکەکە دادەنێم پێشنیازی وەرگێڕەکانی دی دەکەم وەریبگێڕن.

ناونیشانی چیرۆکەکە بە کوردی دەبێتە (دانپێدانانەکانی مەیموونێکی شینگاوا)

ئەمەش ناوە ئینگلیزییەکەی و لینکی چیرۆکەکەیە

Confessions of a Shingawa monkey

by Haruki Murakami

لینکی چیرۆکەکە بە ئینگلیزی:

[1] لە وەرگێڕانە فارسییەکەدا نووسراوە فروشندە واتە فرۆشیار، بەڵام لەبەرئەوەی لە ژینگەی ئێرەدا مرۆ دەچیتە لای بەرگدروو بۆ دەستکاری کردنی جلەکانی بۆیە گۆڕیومانە بە بەرگدروو.

[2] ئیدیۆمی (خۆ فلیمی هیندی نییە) لەناو ژینگەی ئێمەدا باوە بۆ شتێک زۆر گەورەکرابیتەوە و درۆی زۆری تێداکرابێت، وەرگێڕی فارسی تەنیا نووسیویەتی وەک فیلمەکان نییە، بەڵام ئێمە بەو ئیدیۆمەمان گۆڕی.

[3] چیڕەدرێژ: زۆربڵێ، چەنەدرێژ، درێژدادڕ، زۆربڵێ( فەرهەنگی ئاناهیتا)

[4] لە وەرگێڕانە فارسییەکەدا هاتووە(خیلی خوب  صحبت می کرد) ئێمە بە خۆشمەشڕەب وەرمانگێڕاوە.

[5] لێرەدا لەجێی فکر نمی کردند لێیان نەدەڕوانیمان بەکارهێناوە، چونکە پێمان وایە ڕوانین تەنیا بۆ تەماشاکردنێکی رووکەشی بەکارنایەت و پێوەندی بە بیرکردنەوە و تەماشاکردنیشەوە هەیە.

[6] زەلام: شتی گەورە(فەرهەنگی خاڵ)

[7] نووسەر (دووهەزار ینی) بەکارهێناوە کە دراوی یابانە، ئێمە لیرەدا بە دینار گۆڕیومانە.

[8] لە کتێبی تریشدا بینیومانە وەرگێڕە فارسەکان لە وەرگیڕانی پشووی کۆتاییی هەفتەدا وەرگێڕانی وشەیی دەکەن کە بەڕای ئێمە گونجاوترە یان لە پەراوێز روونکردنەوە بدەیت یان بیگۆڕین لەگەڵ ژینگەی خۆمان بیگونجێنین، وەرگێڕی فارسی نووسیویەتی (هر شب جمعە با قطار شیکانس می رفتم و یکشنبه بر می گشتم)  ئێمە لێرە کردوومانەتە شەوانی شەمە بە شەمەندەفەری شینکانس دەڕۆیشتین و پێنجشەممان دەگەڕاینەوە. لەبەرئەوەی لەزۆربەی قوتابخانە تایبەتیەکانی ئێرە هەینی و شەممان پشووە.

[9] لە وەرگێرانە فارسییەکە نووسراوە لەدەرگا درا دەرگای کردەوە و لە بەردەرگا وەستابوو، ئەوەندە وشەی دەرگا دووبارە کردووەتەوە بە بروای ئێمە ئەوەندە دووبارەکردنەوەی وشەیەک بەبێ هۆکارێکی شیاو چێژی ڕستەسازی دەکوژێت، بۆیە ڕستەی کۆتاییمان گۆڕیوە و نووسیومانە کاتێک دەرگای کردەوە لەبەردەمیدا وەستابوو، لەجێی ئەوەی بنووسین لەبەردەرگا وەستابوو.

[10] بەددڵ: حەسوود فەرهەنگی مەردۆخ، لێرەدا هێناومانەتەوە تا وشە زۆر دووبارەنەکەینەوە و دەرفەتێکیش بێت بتوانین ڕەخنەیەکی ئەو هاوواتایەی بەددڵ لە فەرهەنگی مەردۆخدا بکەین، وشەیەکی ترمان لە کوردیدا هەیە لەڕووی پێکهاتە و ماناوە زۆر لە بەددڵ نزیکە و ماناکەشی لەڕووی لۆژیکییەوە جیاوازە لە حەسوودی هەروەک لە فەرهەنگی خاڵیشا هاتووە(دڵپیسی: بریتییە لە گومان پەیاکردن دەربارەی یەکێک بەخراپی) دڵپیس زۆر نزیکە لە بەددڵ یان دڵخراپ.

[11] وەرگێڕە فارسەکە یکشنبەی نووسیوە ئێمە بەقەسد گۆڕیومانە بە شەممە تا لەگەڵ پشووی خوێندنگاکانی خۆمان ڕێکی بخەین.

[12] قڕوقەپ: بێدەنگی و قسەنەکردن(فەرهەنگی خاڵ): بیصدا(هەنبانە بۆرینە)

[13] هەرتک: هەردووکیان، هەردک: هردو(مەردۆخ، هەنبانەبۆرینە)

[14] تر: دی: دیکە

ئێمە هەموویان بەکار دێنین و هەمووشیان بەپێی فەرهەنگە ناسراوەکانی زمانی کوردی هەمان مانا دەدەن لەوانە(فەرهەنگی خاڵ، هەنبانەبۆرینە)، تەنیا پێویستە ئاگاداربین لەو هەڵەیەی لەگەڵ (تر)ی پاشگر بۆ پلەی بەراورد بەکاردێت، ئەمیان بە کۆتایی وشەکەوە دەنووسێندرێت، بەڵام ئەوەی بەمانای (دی، دیکە) دێت دەبێت لە وشەکەی پێش خۆی جیابکرێتەوە.

[15] باڵاڕۆ: مصعد(گۆفەند و زنار)

[16] شتی زلی قەبە(خاڵ)

[17] حەیوان: گیاندار، جانەوەر(مەردۆخ، هەنبانەبۆرینە) بۆچی وشەی حەیوان بەکارهینراوە؟ لەبەرئەوەی زیاتر لە زمانی ئاخاوتن هەی حەیوان وەک جنێو یان سووکایەتی بەکاردێت و خۆشگۆترە لەسەر زمان.

[18] پەندێکی کوردی گونجاوە بۆ ئەو شوێنە.

[19] من کردم ئێوە نەیکەن، لە وەرگیڕانە فارسییەکە لە ڕووی پیکهاتەی رستەوە ڕێک شتێکی ئاوایی ناڵێت، بەڵام ئێمە بەو ئیدیۆمە کوردییە گۆریومانە و گونجاندوومانە.

[20] خۆڕەو: ئۆتۆمۆبیل

The post <strong>مەیموونی شینگاوا </strong> appeared first on ژنەفتن.

مونا هەستی کرد کە پێویستە خۆی بە ژوورەوەدا بدات، تا پێیان بڵێ کە شتەکە وەها نەبووە، هیچ شتێکی لەم چەشنە بوونی نەبوو، بەڵام هەر دوای ساتێک لە قسەکەی کادی؛ گوێی لە پێکەنینی یەکێک بوو، ئەو پێکەنینە وای کرد دوودڵ بێت و بگەڕێتەوە، وای زانی ئەیمییە بە سەرسووڕمان و دڵخۆشیییەوە پێدەکەنێ، بەڕاست دایکت وای کردووە؟ لەوانەیە قسەکەی کادی تەنێ لافلێدانێکی نێوان کچەهەزرەکارەکان بووبێ.

ئەمە یەکێک بوو لەو چیرۆکانەی سەردەمی منداڵی دەیبیست؛ ئەو کاتەی دەگەڕایەوە ماڵەوە، چونکە منداڵی بچووکتر حەزیان لە بیستنی چیرۆکە، هەندێک جار زۆریان لێ دەکرد تا چیرۆکێکیان بۆ بگێڕێتەوە، دەتگوت منداڵەکان لە ئاماژەیەکی قسەکانی تێدەگەین. جەمالی کوڕە گەورەشی ئەو چیرۆکانەی بە وردەکارییەوە لەیاد مابوون، وەها قسەی دەربارەی کەسایەتییەکانی نێو چیرۆکەکە دەکرد، دەتگوت دەیانناسێت، ئۆی؛ مام عەبدوڵڵا هەمیشە وەهایە بۆ پارە، ئەدی وا نییە؟ چەند پیسکەیە.

جەمال ئێستا گەورە بووە و ئەم شتانەی تێپەڕاندووە، دەتوانێ بە درێژاییی شەو لە دەرەوە بمێنێتەوە و لە ماڵی هاوڕێیەکی بخەوێت. بەڵام کێ بەڕاستی دەزانێت چی دەکات، بۆنی ئارەقە و دووکەڵ و خواردنی هەرزان لە جلەکانی دەهات، دایکیشی ئەمەی بەو شوێنانە دەبەستەوە کە گەنجان بۆی دەچن، لێ هەر جارێک چووبایە ژوورەکەی و جلەکانی بۆ شووشتن کۆ کردبایەوە، هاواری بەسەردا دەکرد و لۆمەی دەکرد، ئەو جلەکانی وەکوو خۆی خۆش دەویستن.

جەمال بە خواروخێچی دەڕۆیشت؛ دەتگوت قاچ و ئەژنۆی هێواش هێواش لە ژێریدا دەتوێنەوە، بە هەمەحاڵ، ئێستا ئەو تارمایییەکانی منداڵی ئەوی هیچ بەلاوە گرنگ نین، بەڵام لەبەر ئەوەی هیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لە نیشاندانی بایەخ، چونکە کەسێكی بیرخستەوە کە ئەو هەمیشە بە تۆزێک ئاشنایییەوە دەربارەی دەدوا، بۆیە هەر سەری دەلەقاند؛ بەو هیوایەی چیرۆکەکە زوو تەواو ببێ، خواخوای بوو وەک هەمیشە چیرۆکەکە درێژوبرێژ نەکاتەوە.

کادی وا نەبوو، ئەو بەوردی خۆیشی بیر نەدەهاتەوە، بەڵکوو زۆربەی کات دەبووایە بیری بهێننەوە. “با با، تۆ مام عومەر دەناسی، ئەو پیاوە بوو کە مەزرایەکی هەبوو، ئەو مەزرایەی کە چواردە ساڵ بووی بۆ چەند هەفتەیەک چووبووی بۆ ئەوێ”. هەندێک جاریش بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو هەموو شتێکی دێتەوە بیر، ڕێک وەک ئێستا؛ دوای بینینی چەند دیمەنێكی سۆزداری و پەرۆشی، چیرۆکی مەزراکەی بیرکەوتەوە و بە دوو کچەهاوڕێکەی گوت: دایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا. ڕاستییەکەی هیچ شتێکی لەم چەشنە بوونی نەبوو؛ نە گالیسکە دەگەڕان، نە ئەسپ، نە شووشەی کڕیستاڵ هەبوو نە خزمەتکاریش، نە کەسانێکیش هەبوون کە دەبووایە لە خۆیان بپارێزرێن، بەڵکوو ئەوە ئەو بوو ملکەچی خەڵك بوو، ملکەچی ژیان و ئەوانی دیکە بوو، ئەوانەی لێرە دەیانناردە ئەوێ، لەوێشەوە دەیانناردەوە ئێرە، ئەوانەی خۆشیان دەویست و خاوەنیشی بوون، هەر ئەمەش وای کرد هاوڕێکەی کادی قەشمەری بکات.

ئەو باش دەیزانی کە ناکرێت ژیانی مونا هیچ شتێكی نزیک لەو ژیانە جوانە بێت کە ئێستا لە تەلەڤزیۆن بینییان، شتەکە پێوستی بە بیرکردنەوەیەکی وا نییە تا هاوڕێکەی لەوە تێبگات کە دایکی کادی ناکرێت لە مەزرایەک ژیابێت لە ئەفریقیای ڕاستەقینە، ئەفریقیای ئاسمان واڵا، سێبەری درەختی چڕوپڕ، ڕێگای بە ئاکاسیا[4] داپۆشراو و هەیوانی چرادار بێت. بە ئەگەری زۆرەوە ئەفریقیای دایکی کادی ئەو ئەفریقیایەیە کە چەند دیمەنێکیان لەسەر شاشەی تەلەڤزیۆن بینیووە: شەقامی قەرەباڵغ و کێلگەی وشکی پڕ لەو منداڵانەی تووند دامێنی دایکییان گرتووە.

لەوانەیە هاوڕێکەی کادی بەم شێوەیە بیری نەکردبێتەوە، لەوانەشە ئەوە قەشمەری نەبووبێت کردبێتی، ئەوەش کە وای کرد مونا هەست بە گەمژەیی بکات؛ ئەو بیرکردنەوانە بوون، ئەو بیرکردنەوانەی بە هۆیەوە خەریک بوو لێیان بە ژوور بکەوێت و سەرزەنشتیان، بەڵام پرسیاری ئەو تامە تاڵەی ئەو هەستە جێی هێشت لە مێشکیدا دەخوولایەوە، دەبێ لەبەر تەمەنی بووبێ؟ ئەو لە قسەکانی کادیدا تکایەکی بیست: تکایە وا خۆت نیشان بدە کە دایکم ئاوا بوو کاتێک لە ئەفریقیا بوو و منیش لە تۆ دەچم. خۆ لەوانەشە هەر تکا نەبووبێت، کادیش نەیدەتوانی وێنای ئەفریقیا بکات جگە لەو وێنانەی ئێستا لە تەلەڤزیۆن بینی، نەشیدەتوانی سەیری دایکی بکات؛ مەگەر بەم شێوەیە بژیێت.

چەند کچۆڵەیەکی چواردە ساڵ بوون، ئەوەندەی نەدەهێنا شەرمەزاریان بکات، بەتایبەتی کادی، ئەگەر چووبایە ژوورەوە و پێی گوتبان ئەو مەزرایەی تێیدا دەژیا بەو شێوەیە ڕاقی و خەیاڵی نەبوو، بەڵکوو بچووک و درۆین و بێقیمەت بوو و زۆر مرۆیی بوو، لە ئەفریقیاش نەبوو، لە شوێنێکی ڕاستەقینە بوو، لە شوێنێک هەموو شتێک ناوێکی هەیە، هەر لە بۆنی گژوگیا و گەڵاوە تا بچووکترین گۆڕانی کەشوهەوا.

لەوەتەی کچەکەی قسەی کردووە لە شوێنی خۆی نەجووڵاوە، لە توەڕەیییان شەلەل بووبوو، لێ وردە وردە تووڕەیییەکەی ڕەوایەوە و هەستکردن بە تاوان شوێنی گرتەوە، چی بووە تا ئەم هەموو تووڕەیییە دایبگرێ؟ خۆ ئەوان لە جیهانێکن و ئەمیش لە جیهانێک. کچە دڵناسکەکەی و دوو هاوڕێ چاکەکەی بۆ چارەنووسی کیسەڵێكی بریندار و سەگاڤێکی ڕاوکراو دەگریان، بەڵام بەوپەڕی بێموبالاتییەوە پشت دەکەنە ئەو کەسانەی بەڕاستی شایەنی گرنگیپێدان و خەملێخواردنن.

یادەوەرییەکان هەراسانیان کردبوو، نەیدەزانی بۆ هەندێک شت پێیەوە نووساون و ناڕۆن، لە خۆی پرسی ئاخۆ دەبێ ئەمە حاڵی هەموو ئەو خەڵکە بێت کە لەسەر شەقام دەیانبینێت، ئەوانەی لە ماڵ و نیشتیمانەکانیان دوورن، سووڕمابوو لەوەی دووری چۆن بیرکەوتنەوەکانیش دەگۆڕێ.

بە بیستنی ئەو هەموو ئامادەکارییەکان ڕێکخران، بەڵام دەتگوت بیسەرێکە و هیچی دیکە، وەکئەوەی مەبەستی قسەکان ئەو نەبووبێت. چەند مانگێک بوو باوکی دیار نەبوو، چاوەڕوانیش نەدەکرا لە داهاتووەیەکی نزیکدا بێتەوە. کە منداڵ بوو هیچ سەرسام نەبوو بەو ماوە درێژانەوی باوکی تیێدا نائامادە بوو، بگرە ئەوەندە بە بارودۆخەکە ڕاهاتبوو؛ هەر تێبینیشی نەدەکرد، ڕاستتر بڵێن تەنێ ئەو کاتە هەستی پێ دەکرد کە باوکی لە ماڵەوە بوو، ئەو کاتە هەستی دەکرد کە باوکیان زۆر دەڕوات.

هەموو ڕووداوەکان ئەو کاتە ڕوویان دەدا کە باوکیان لەگەڵیان بوو، وەکئەوەی دایکیان چاوەڕێی هاتنەوەی بووبێت، بەر لەوەی بڕیارێک بدات یان هەر کارێکی گرنگ بکات، لەوانەیە ئەویش حەزی بەم ڕێگەیە بووبێ، لەوانەیە ناچار بووبن چاوەڕێی ئەو پارەیە بن کە لە سەفەر درێژەکانیدا دەیهێنایەوە بۆ ئەوە بتوانن هەر شتێک بکەن. لەم ساڵانەی دواییش مونا هەستی دەکرد ئاوازی ژیانی دایکی بە دووری باوکی هێواش دەبێت و ئەو ژیانەی لەگەڵ خوشک و دایکی بەسەری دەبات بێڕەنگ بووە. دواجار شتەکان بۆ ئەو سەختتر بوون و نەخۆش کەوت، زۆر دەم دادەنیشت و لەتاو سەرئێشە سەری دەخستە نێو دەستەکانی، نەیدەتوانی ئاسانترین کاریش بکات. مونا و حەوای خوشکە گەورەی؛ بەسەری پەنجەیان لێی نزیک دەبوونەوە و لە پەنای دادەنیشتن، ئەو دەمانەی هەناسەی لەسەرخۆی تاکە دەنگی نێوانیان بوو، ئەو و خوشکەکەشی هەوڵیان دەدا بە کەمترین دەنگ بەرکەوتنیان هەبێت. لە هەمبەر فرمێسکەکانی دایکیان بێتوانا بوون، ئەوان وایاندەزانی ئەگەر دایکیان دەست بە گریان بکات هیچ شتێک ناتوانی بیوەستێنێ تا فرمێسکەکانی دەبڕێن، ڕۆژی وا هەبوو بەهۆی هەڵەیەکی بچووکیان بە درێژاییی ڕۆژ دەگریا، وای لێ دەهات؛ هەرسێکیان ئەوەندە دەگریان تا شەلەل دەبوون بەهۆی ئازارە نەزانراوەکانیان.

ڕۆژێکیان پوورە ئامینە هاتە سەردانیان، ئەو ڕۆژە مونا گوێی لە ئامادەکاریی گواستنەوەی بوو بۆ لادێ، پوور کە خوشکی گەورەی دایکیان بوو، گوتی کە بەخێوکردنی دوو کچ بەیەکەوە توانایەکی زۆری دەوێت، بۆیە مونا لەگەڵ خۆی دەبات تا دایکی باشتر دەبێت، “حەوا دەتوانێت گرنگی بە دایکی بدات و پشووی بداتێ و ساغلەمی بۆ بگەڕێنێتەوە، تۆش لەگەڵ من دێی بۆ لادێ و لەوی کارێکت بۆ دەدۆزینەوە”.

وەختێک بیری نەبوو، ئاخۆ کەسک شتێکی گوت دەربارەی نەچوونی بۆ قوتابخانە، لێ ئەمە یەکەم شت بوو مونا خۆی بیری لێ کردەوە، ئەمە واتە چەند ڕۆژێک مۆڵەت لە قوتابخانە وەردەگرێت. لە ماوەی کاتژمێرێکدا مونا پێداویستی چەند ڕۆژێكی خستە جانتاوە، لەپەنای پووری دەڕۆیشتن بەرەو شوێنی وەستانی پاسەکان، شاڵێكی حەریری تازەی لە مل کردبوو، باوکی بە دیاری بۆی هێنا بوو کۆتا جار کە گەڕایەوە ماڵەوە. ئەمەی بەباشی لەیادە چونکە یەکەم جار بوو بیپۆشێت.

مەزراکە تەنێ پازدە میل[5] لە شار دوور بوو، کە منداڵ بوو چەند جارێکی دیکەش سەردانی کردووە، مام عومەریشی چوار تا پێنج جار دەبینی لە ساڵێكدا، چونکە کە دەهاتە شار سەردانی دەکردن، بەڵام ئەو هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو دەربارەی بەسەربردنی چەند هەفتەیەک لەو مەزرایە.

مام عومەر زۆر بە کەمی زەردەخەنەی دەکرد، بەڵام دەتزانی لەبەر ئەوە نییە کە جاڕسە یان دڵخۆش نییە، ئەو تەنێ زەردەخەنە ناکات و تەواو، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو جارە زەردەخەنەیەکی کرد کە مونای بینی هێدی هێدی بە ڕارەوەکەدا دێتە ماڵ. لە سێبەری هەیوانەکەدا دانیشتبوو، بە لقی خورما سەبەتەی چێ دەکرد، کاتێ دەنگی ئەو و پووری بیست کە لە ڕارەوەکە دێن؛ چاوەکانی بەرزکردنەوە و ڕووی بوو بە زەردەخەنەیەکی بێدەنگ.

خانووەکە کەوتبووە سەر لێژایییەک، ڕووبارێکی بچووک بە ژێریدا تێدەپەڕی، مەزارکەش بە درێژاییی شەش فەدان[6] بە درێژاییی ڕووبار کەوتبووە پشت خانووەکە. هەمیشە یەکەم شەوی بیرە کە لە مەزراکە بەسەری برد؛ بێدەنگی قووڵی لادێ، لە ڕاستیدا بێدەنگییەکی تەواو نەبوو، لەبەر ئەوەی زرنگە زرنگ و خشەخشە و دەنگی هەڵواسراوی وەسفنەکراو دەهات لەو دەنگە نەبیستراوانەی شەو، بێدەنگییەک بوو کە پێت دەنایە دەرەوەی ماڵ؛ نەڕەیەکی کز پەلاماری دەدا. لە کاتی خەوتنیدا گوێی لە هاواری بەرز دەبوو، هەر کە چاوی دەکردەوە نەدەما، دەنگی بەهێزی هەناسەی بۆقەکانی دەم ڕووباری دەبیست.

ژوورێکی تایبەتیان پێدا، پوورە ئامینە گوتی: “چەند هەفتەیەک لێرە دەبیت، ئیسراحەتی خۆت وەرگرە”، خانووەکە بچووک بوو؛ تەنیا دوو ژوور و ئەمبارێک بوو، کۆخت نەبوو، خانووی جووتیارێکی بچووک بوو. هەندێک کاتی ساڵ ئەو ژووەرەی تێیدا دەخەوت دەکرایە ئەمباریش، هەر بۆیە شوێنی پەڵەی باشماوەی ڕووەکی بەسەر ئەو دیوارەوە بوو کە بە سپی ڕەنگ کرابوو و نەدەسڕانەوە. پەنجەرە بچووکەکە ئەسیری شیشەکان بوو، دوور لەو ڕووبارە؛ لە بەرزی لێژایییەکەدا کەتبووە سەر باغێكی دارمۆز.

بە ڕۆژ دەبوو مونا لە نزیکی پوورە ئامینە بێت، چاوەڕێ بوو ئیشێکی ماڵەوەی پێ بسپێرێت، بەڵام باش تێدەگەیشت کە مەبەستی سەرەکی چاودێریکردنی بوو، لەبەر ئەوەی ئەو کچە چواردە ساڵیشە. لە گسکدانی حەوشە و چێشتلێنان و جل شووشتن و پاککردنەوەی میوە و پڕکردنی سەبەتەکان و گواستنەوەیان بۆ بازاڕێ شار، یارمەتی دەدا. سەرەتا کارەکە گەلێک سەخت بوو، بەڵام دواتر بۆ بە ڕۆتینێک کە چێژێکی سەیری لێ دەبینی، دوانیوەڕۆیان، ئەگەر زۆر ماندوو نەبووایە و مام عومەریش جەوی باش بووایە، دەیبرد بۆ بینینی کاروباری مەزرا، هەندێکجاریش تا بن دارمانگۆ گەورەکە پیاسەی پێ دەکرد، لەوێ خەڵک چاوەڕێی ئەو پاسەیان دەکرد کە دەیبردن بۆ شار.

دوکانێکی بچووکیشی لێ بوو، ئەو دەمانەی مام عومەر بۆ ئەحواڵپرسی و هەواڵگۆڕێنەوە دەچوو، خاوەنی دوکانەکە قاوەی بۆ ئامادە دەکردن. یەکەمجار کە بردی پێێ گوت: “بڕۆ سڵاو لەوانەی ژوورەوە بکە”. دوای ئەوە ڕاهاتبوو سڵاو لە ژنەکان بکات و لەگەڵیان دابنیشێت، تا مام عومەر قسەی لەگەڵ ئەو پیاوانە تەواو دەبوو کە لەژێر درەختەکە دانیشتبوون.

ڕۆژێکیان پیاوێكی دیکەش لەگەڵ ئەوان هەستا و دەستی بە ڕۆیشتن کرد، دیاربوو چەند ساڵێک لە مام عومەر گەنجتر بوو، لەوانەیە لە سەرەتای سییەکانی تەمەنیدا بێت، بە ڕوویەکی زەردەخەنەیی و دووچاوی فزووڵی گەش، مام عومەر پێێ گوت کە ئەوە عیسایە و دراوسێی هەرە نزیکیانە. مونا لەپشت ئەوان دەڕۆیشت و بە تۆنی دەنگی نێوانیان دەیزانی کە پەیوەندییەکی تووندوتۆڵیان هەیە. عیسا زووزوو پەیوەندی پێوە دەکردن، بەڵام ئەو دواتر ئەمەی زانی، چونکە عیسا خۆی و هاوسەر و منداڵەکانی چووبوونە پێمبا[7] بۆ سەردانی خزمانیان. کە گەڕایەوەش لەگەڵ مام عومەر لە  هەیوانەکە دادەنیشتن؛ قسەیان دەکرد، پێدەکەنین و قاوەیان دەخواردەوە. جاروبار پوورە ئامینەش لەگەڵیان دادەنیشت، چونکە ئەو هاوڕێیەکی باشی ئەوان بوو، لە هاوسەر و منداڵەکانی دەپرسی و جارجار بە کوڕم بانگی دەکرد.

هەمیشە مونای بانگ دەکرد تا بێت و سڵاوی لێ بکات، مونا تەنیا دەیتوانی تێبینی ئەوە بکات کە بە لاچاو سەیری دەکات، تەنیا دەیتوانی تێبینی ئەوە بکات کە گرنگی پێ دەدات، چەند ڕۆژێک بەم شێوەیە بەردەوام بوو، بە تێپەڕینی کات سەردانەکانی بوونە ڕۆژانە، ئیتر هەر کە چاوێکی تێدەکرد یان دەیپشکنی؛ موچرکەیەکی گەرم بە جەستەیدا دەهات، وردەوردە چاوتێبڕینەکانی هێواشتر دەبوونە، تا ڕۆژێک بە نهێنی زەردەخەنەیەکی بۆ کرد، ئەویش بە زەردەخەنەیەکی بە ڕوودا کردەوە و ڕووی دوور وەرگێڕا و هەستی بە دڵخۆشییەکی لە ڕادەبەدەر دەکرد.

مەحاڵ بوو کەسێک لەوە تێنەگات کە دەگوزەرێ، ئیتر وای لێهات مام عومەر بە ئامادەبوونی عیسا تووشی دڵەڕاوكێ و نائاسوودەیی دەبوو، پوورە ئامینەش هەمیشە کارێکی پێ دەسپارد، یەک لە هەردووکیان شتێکیان پێی نەگوت. زەدەخەنە و نیگاکانی سەرنجی ئەویان ڕاکێشا بوو، لێ ئەم شتەی دەشاردەوە، بەڵام لەبەر ئەوەی ئەو هیچی نەگوتبوو و مام و پووریشی زۆر وریا بوون، هەستی بە دڵنیایی دەکرد، وەکئەوەی لە یارییەکدا بێت.

شەوێک هاتە بەردەم پەنجەرەکەی، لەوانەشە ئەمە جاری یەکەم نەبووبێت، لەوانەیە پێشتریش ئەم کارەی کردبێت، پەنجەرەکە کەوتبووە سەرووی دیوار، دوو دەسکی دارینی هەبوو، کە یەکەمجار گەیشتە ئەوێ، لە تاریکاییی لادێ دەترسا؛ بۆیە هەردووکی داخست. دوای ماوەیەک یەکێکی بە کراوەی جێدەهێشت، لەو شەوەدا لە خەو ڕابوو، هەستی کرد شتێک ڕوویداوە، چاوەکانی یەکسەر کەوتنە سەر پەنجەرەکە، ئەوەندە ترووسکایی لە هەوای شەودا هەبوو تا سێبەری سەرێک لای پەنجەرەکە ببینێت. نەیتوانی هەناسەیەکی تۆقین کپ بکات، تا دەستی خستە سەر دەمی خۆی بۆ گێڕانەوەی، هیچی نەبرد و زانی ئەوە عیسایە، وا خۆی نیشاندا کە هێشتا خەوتووە، دوای ساتێك گوێی لە هەناسەکانی بوو، دواتر هەستی کرد شڵەژانی هەناسەی ئەویان بەخەبەر هێناوەتەوە، دوای گاڤێک سەرەکە بزربوو، لێ بوێری ئەوەی نەبوو پەنجەرەکە دابخات، لە ترسی ئەوەی لە کاتی داخستن دەستی بۆ درێژ بکات، خۆی درێژ کردبوو، بەڵام زۆربەی شەوەکە بە ئاگا بوو، دەخەوت و بە ئاگا دەهاتەوە، چاویشی لەسەر پەنجەرەکە بوو.

بۆ ڕۆژی دواتر چوو سەیری دەرەوە بکات، گومبەتێک خۆڵی پەیتی بینی کە لەسەری وەستابوو بۆ ئەوەی سەیری ژوورەوە بکات، بەڵام دەبووایە خۆی بە شیشەکان هەڵبواسێت، دوانیوەڕۆی ئەو ڕۆژە کە عیسا هاتە سەردانیان، مونا لەنێو خانوو نەهاتە دەرەوە، بە ڕاچەنینەوە وەڵامی سڵاوەکەی دایەوە. شەوەکەش هەردوو دەسکی پەنجەرەکەی داخست؛ خۆی درێژ کرد و بەخەبەرەوە چاوەڕێی هاتنی بوو. هەر کە گەیشت هەستی کرد دەستەکانی پەنجەرەکە پاڵ دەدەن، بە دەنگێکی نزم دەپاڕێتەوە و پات دەکاتەوە: “خۆتم لێ مەشارەوە” و دەنگی هەناسەی بیست، دوای گاڤێک دەنگەدەنگێکی ناسکی بیست شیشەی پەنجەرەکەی جێهێشت. مونا نەیتوانی بەرگەی ترس بگرێت و بەیانییەکەی هەر کە پوورە ئامینەی بینی؛ پێی گوت. بۆ ساتێک پووری هیچی نەگوت، دڵتەنگ دیار بوو، دەتگوت مونا هەواڵی زەرەرێکی مەزنی پێداوە. بە مونای گوت: “هیچ شتێک بە عومەر نە‌ڵێی”، داوای لێ کرد شتومەکەکانی ئامادە بکات، بە کەمتر لە کاتژمێرێک لە ڕێگە بوون بەرەوە پاس، لەژێر دارمانگۆکە وەستان. مام عومەریش لە نهێنێ ئەم پەلەپەلە تێنەدەگەیشت و لێی پرسی: “شتێکی خراپ ڕوویداوە؟” پوورە ئامینە گوتی: “نا تازە بیرم کەوتەوە کە بەڵێنم دابوو ئەمڕۆ بیگەڕێنمەوە… خۆت دەزانی چەند هەفتەیەکە لێرەیە”.

لەپڕ مونا لەگەڵ دەنگی کادی بەخەبەر هاتەوە بانگی دەکرد: “لە کوێی”، کادی هاتە ناندین، ڕێک وەکوو دایکی لە چواردە ساڵیدا، ڕوو بە پێکەنین و پارێزراو، وەک ئەو ماڵەی تێیدایە، هاتە ئەو شوێنەی دایکی لەسەر مێز، لەگەڵ یادگارییەکانی دانیشتبوو، لەپشتەوە پاڵی بە دایکییەوەدا و قژی درێژی بە دەوری دایکی بڵاوەبوو، نێوچاوانی ماچ کرد و لێی پرسی: “چی دەکەی”، بەبێ چاوەڕوانی یەکسەر وەڵامی دایەوە: “دەچینە ماڵی ئەیمی، دوو کاتژمێری دیکە دەگەڕێمەوە”.

مونا گوتی: “شتەکە وا نەبوو، مەبەستم مەزراکەی ئەفریقیایە”. کادی گوتی: “ئۆی.. کەواتە بیستت دایکە، هەر دەمویست سەرنجیان ڕابکێشم تا ئیرەییم پێ ببەن”.

****

عەبدولڕەزاق گورنە ڕۆماننوسێکی تەنزانییە، بە زمانی ئینگلیزی دەنووسێت و نیشتەجێی بەریتانیایە. لە ٢٠ی سێپتێمبەری ١٩٤٨ لە سەڵتەنەتی زەنجەبار لەدایک بووە. ساڵی ١٩٦٨ بۆ خوێندن چووە بۆ بەریتانیا، لە زانکۆی کاتەنبری خوێندوویەتی، دواتر چووە بۆ زانکۆی کێنت و لە ساڵی ١٩٨٢ بڕوانامەی دکتۆرای بەدەستهێناوە. خاوەنی چەندین خەڵاتی ئەدەبییە، ساڵی ٢٠٢١ بووە براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی، بۆ “سازشنەکردن لەسەر کاریگەرییەکانی کۆلۆنیالیزم و هاوسۆزی لەگەڵ چارەنووسی کۆچبەر لەنێو جیاوازیی کولتووری و کشیوەری”. گورنە خاوەنی چەندین کتێبە لەوانە: (یادگەی کۆچ ١٩٨٧)، (ڕێگەی حاجیان ١٩٨٨)، (دۆتی ١٩٩٠)، (بەهەشت ١٩٩٤)، (لە ستایشی بێدەنگیدا ١٩٩٦)، (لە ڕێگەی دەریاوە ٢٠٠١)، (کۆچ ٢٠٠٥)، (کۆتا دیاری ٢٠١١)، (دڵبەرد ٢٠١٧)، (دوای ژیان ٢٠٢٠) و کورتەچیرۆکی (دایکم لە مەزرەیەک دەژیا لە ئەفریقیا). شایەنی باسە ئەمە یەکەم بەرهەمی ناوبراوە بە زمانی کوردی.

[1] فیلمێکی سینەماییی ئەمریکییە، ساڵی ١٩٨٥ بەرهەم هاتووە، لە ڕۆمانی نووسەری دانمارکی “کارین بلێکسن’ وەرگیراوە.

[2] ئەو ڕستەیەیە کارین بلێکسن لە کۆتاییی فیلمەکەدا دەیڵێت.

[3] کارەکتەری سەرەکیی فیلمەکەیە، مێڕڵ ستریپ ڕۆڵەکەی گێڕاوە.

[4] ڕوەکێکی گوڵ زەردە، قەبارەی بەقەد درەختێک دەبێت.

[5] میلێک = ١.٦٠ کیلۆمەتر.

[6] یەکەیەکی پێوانەیە، یەک فەدان = ٤٢٠٠ مەتری چوارگۆشە.

[7] دورگەیەکی وڵاتی تەنزانیایە، بە دوورگەی سەوز ناسراوە.

The post دایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا appeared first on ژنەفتن.

دینۆ بوتزاتی (DinoButzzati)، ڕۆماننووس و ڕۆژنامەوانی بەناوبانگی سەدەی بیستەمی زایینی ئەدەبیاتی ئیتالییە کە ساڵی ١٩٠٦ لە شاری بۆلۆنۆی سەر بە پارێزگای ڤێنیزیای ئیتالیا لەدایک بووە. بوتزاتی نووسەرێکی بەتوانای مۆدێڕنە كە له نووسراوەکانیدا بە بەکارهێنانی ناوەڕۆکە دەگمەنەکان، بەدوای پێشکەوتن و بەرزبوونەوەی هزر و ئاکاری کۆمەڵایەتیی مرۆڤە. یەکێک لە بەرهەمە ناسراوەکانی بوتزاتی کتێبی “شەست چیرۆک”ـه و چیرۆکی “دڵۆپێک” یەکێکە لەو چیرۆکانەی ئەو کتێبە. ئەم چیرۆکە باس لە دڵەڕاوکێ و سترێسەکانی مرۆڤی سەردەم دەکات لە وەهم و خەیاڵەکانی خۆیدا. بوتزاتی لە سەردەمی خۆیدا، بە هۆی ڕزگاربوونی کۆمەڵگەی ئیتالی لە دەست دەوڵەتی فاشیستی موسۆلینی و باوبوونی ئەدەبیاتی ڕیالیستی سیاسی لە کۆمەڵگەی ئەو ڕۆژانەی ئەدەبیاتدا، زۆر بە کەمی ئاوڕی لێ درایەوە و چیرۆکەکانی بە کەمی خوێندرانەوە. بەڵام لە دوای بەسەرچوونی ئەو گوڕوتایە و پاش ئەوەی لەلایەن ئەلبێر کامۆوە، کتێبی “کەیسێکی سایکۆلۆژی” لە نووسینی بوتزاتی، وەرگێڕدرایە سەر زمانی فەڕەنسی، لەنێو کۆمەڵگەی ئەدەبیی ئیتالیاشدا بە جددیتر ئاوڕی لێ درایەوە و کتێبەکانی بەهەند وەرگیران. ڕۆمانی “بیابانی تەتەرەکان” و کۆمەڵەچیرۆکی “کۆلۆمبێرێ” یەکێکن لە دوو کتێبی هەرە ناسراوی بوتزاتی کە بۆ سەر زۆرێک لە زمانەکانی دنیا وەرگێڕدراونەتەوە. بۆتزاتی ساڵی ١٩٧٢ لە تەمەنی ٦٦ ساڵیدا، بەهۆی نەخۆشی شێرپەنجە، ماڵاوایی لە دنیا کرد.

***

دڵۆپە ئاوێک لە پیلکانەکانەوە سەردەکەوێت. گوێت لە دەنگەکەیەتی؟ لە تاریکاییدا لەسەر قەرەوێڵەکەم ڕاکشاوم و گوێ لە دەنگی هەنگاوە نادیارەکانی دەگرم. ئەوە چۆنە وا دەڕوات بە ڕێدا؟ دەپەڕێت؟ دەنگی تکتکێکی لەدوای یەک دەبیسترێت. دوایی دڵۆپەکە دەوێستێت و ڕەنگە لە درێژای شەودا، ئیتر بە تەواوی دیار نەمێنێت. دیسان دێتەسەر و بە پێچەوانەی دڵۆپەکانی دیکە کە بەپێی خۆبەدەستەوەدانیان بە یاسای کێشی زەوی، دەکەونە خوار و لە کۆتاییدا هەروا کە لە هەموو دنیادا باوە، تکتک دەنگ دەدەنەوە، ئەم دڵۆپە لە درێژەی پیلکانەی “E”دا لە کۆمەڵگەیەکی ئاپاڕتمانی گەورە، هێورهێور خۆی دەکێشێتە سەرێ.

ئێمە کەسە گەورە و زیرەک و هەرە هەستیارەکانی کۆمەڵگەکە، ئاگامان لێی نەبوو. بەڵکوو کارەکەرەکەی نهۆمی یەکەم، کە کچێکی ڕەنگ هەڵبزڕکاو و گەمژەیە، لە دواهەمین کاتژمێرەکانی شەودا کە هەمووان خەویان لێکەوتبوو، ئاگای لێ بووبوو. ماوەیەک دوای ئەوە نەیتوانی بەری خۆی بگرێت، لە قەرەوێڵەکەی هاتەخوار و هەڵات تا خاتوونی ماڵەکە لە خەو هەڵسێنێت. بە گوێیدا چرپاندی: “خاتوون، خاتوون!”

خاتوونەکە تلێکی دا و گوتی: “چییە، چی بووە؟”

“دڵۆپێکە خاتوون، دڵۆپێک کە لە پیلکانەکان دێتە سەرێ!”

خاتوون بە سەرسووڕمانەوە لێی پرسی: “چی، چی؟”

کچە کارەکەرەکە دووپاتی کردەوە: “دڵۆپێکە کە لە پیلکانەکان دێتە سەرێ!” و خەریک بوو دەیدایە پرمەی گریان.

خاتوون گووڕی لێگرت: “دا لاچۆ، لاچۆ، شێت بووی؟ دەی بڕۆ بنوو! ئەوە هی ئەوەیە کە شەرابت خواردووەتەوە، جێی شەرمە بەڕاستی. ماوەیەکە هەرچی بەیانییە لەو شەرابەی نێو شووشەکە کەم دەبێتەوە! دێڵەبەبای پیسە، ئەگەر پێت وایە…”

بەڵام کچە خێڕا ڕووی نایە هەڵاتن و لەژێر بەتانییەکەدا خۆی شاردەوە.

دوایی خاتوون کە ئیتر خەونی لێ زڕابوو، لە بێدەنگیدا بیری دەکردەوە: “کەس نازانێ چی بە مێشکی ئەو گەوجەدا تێپەڕیوە.” ئەوسا بێ ئەوەی بیهەوێ، گوێی بۆ ئەو شەوە ڕادێرا کە بەسەر هەموو جیهاندا زاڵ بووبوو.ئەویش ئەو دەنگە سەیروسەمەرەی هاتە گوێ. بەڕاستی دڵۆپێک خەریک بوو دەهاتە سەر.

خاتوون کە ژنێکی ڕێکوپێک و لەسەرەخۆ بوو، بۆ ساتێک بیری کردەوە کە بچێتە دەر و بە چاوی خۆی هەموو شتێک ببینێت.

بەڵام بەو کزە ڕووناکییەی لە چرای هەڵواسراو بە نەردەکانەوە، دەپژا بەسەر ئەو ناوەدا، چی دەهاتە بەرچاوی؟ چلۆن دەیتوانی بەو سەرمایە شۆپێی دڵۆپێک لەو نیوەشەوەدا و لە درێژای پیلکانەکاندا، بگرێتە بەر ڕانان؟

هەواڵەکە لە ڕۆژانی دوای ئەو شەوەدا، هێورهێور لە بنەماڵەیەکەوە بۆ بنەماڵەیەکی تر بڵاو دەبووەوە و ئیستا ئیتر هەموو دانیشتووانی کۆمەڵگەکە، ئاگایان لەو باسە هەیە؛ تەنانەت ئەگەر وایان پێ باش بێ کە وەک دەنگۆیەکی بێ بایەخ کە باس کردنی جێگەی شەرمە، قسەی لەسەر نەکەن. ئێستا گەلێک گوێ لەنێو دڵی تاریکیدا –کاتێک کە شەو بۆ زاڵبوون بەسەر تیرەی مرۆڤدا، دادێت- قوڵاغ دەبنەوە و هەرکەسە و بیر لە شتێک دەکاتەوە.

هەنێک شەو دڵۆپەکە بێدەنگ دەبێت. بەڵام هەنێک لە شەوەکانی دیکە، چەندەها کاتژمێری یەک لەدوای یەک، هیچ ئیشێکی دیکەی نییە جگە لە جێگۆڕکێ و گەڕان. سەرەوە، سەرەوە، سەرەوە؛ واتە چیتر نابێ بوەستێت. کاتێ دەنگی پێی نەرمونیانی دەگاتە ئاستانەی دەرگاکان، دڵەکان ترپەترپ دەکەونە لێدان. شکور بۆ خوا؛ ڕانەوەستا. ئێستا خەریکە تکتک دوور دەکەوێتەوە و بەرەو نهۆمی سەرووتر دەچێت.

من بە دڵنیایییەوە دەزانم کە کرێنشینەکانی نهۆمەکانی خوارەوە، وادەزانن ئیتر پارێزراون. ئەوان پێیان وایە دڵۆپەکە، هەر کە لە دەرگاکەی شوققەکەی ئەوان تێپەڕی، ئیتر بابەتێک نامێنێ کە ببێتە هۆی دڵەڕاوکێ و ئازاردانیان. کەچی کەسانێکی وەک من کە لە نهۆمی شەشەمی کۆمەڵگەکەم، ئیستا دەبێ هۆیەکیان بۆ دڵەڕاوکێ هەبێت. بەڵام کێ دەڵێ دڵۆپەکە لە شەوانی داهاتوودا، دیسان لەو جێگەوە کە دواهەم جار دەنگی بیستراوە، ڕێگاکەی دەست پێ دەکاتەوە؟ کێ چوزانێ دیسان لە سەرەتاوە، لە هەمان یەکەم پلیکانەی هەمیشە شێدار و تەژی لە زبڵی بەجێماوەوە، دەست پێ ناکاتەوە؟ نا، ئەوانیش ناشێ چیتر پارێزراو بن.

کاتێک لە ماڵ دێینە دەر، بە وردی سەرنجی پیلکانەکان دەدەین کە نەوەکا شوێنەوارێکی لێ بەجێمابێ. هەروا کە پێشبینی دەکرا، هیچ شوێنەوارێکی لێ بەجێ نەماوە. لەگەڵ ئەوەشدا بەیانی، چ کەسێک ئەم بابەتەی لا گرنگ دەبێت؟ مرۆڤ لەگەڵ هەڵاتنی خۆردا، بەهێز دەبێتەوە. خۆی شێرێکە، ئەگەرچی چەن کاتژمێر پێش ئەوە ترسنۆک و بێهێز بووبێت.

نەوەکا حەق بەوان بێت کەوا لە نیونهۆمی یەکەمن. لەگەڵ ئەوەشدا خۆ ئێمەش لەوەپێش هیچ دەنگێکمان نەدەبیست و لێی بێبەری بووین، هەمووی چەن شەوێکە ئەو دەنگە دێتە گوێمان. دڵۆپەکە هێشتا دوورە. وایە. ئێمە تەنیا تکتکێکی کز دێتە گوێمان. زایەڵەیەکی لاواز لەوپەڕی دیوارەکانەوە. بەو حاڵەشەوە، ئەوە دەریدەخات کە خەریکە سەر دەکەوێت و بەردەوام نزیک دەبێتەوە لێمان.

تەنانەت، خەوتن لە ژوورەکانی ناو شوقەکە و دوور لە پیلکانەکانیش، بێ کەڵکە. باشتر وایە گوێمان لە دەنگی بێت، هەتا ئەوەی کە شەوانە لە دڕدۆنگی و گومانی بوون و نەبوونیدا، سەر بنێینەوە. ئەو کەسەی کە لە ژوورە نهێنییەکاندا دەخەوێت، جار و بار ناتوانێ خۆی بگرێت و بە هێمنی سەرەتاتکەی نێو ڕاڕەوەکە دەکات؛ بێتو لە ژوورە ساردەکەی پشت دەرگای شوقەکەش بێت، هەناسەی لە سینەیدا حەپس دەکات و گوێ دەگرێت. کاتێک دەنگی دەبیستێ، تووشی هەراسێکی بێبڕانەوە دەبێت و چیتر ناوێرێ دوور بکەوێتەوە. بەڵام لە هەمووی خراپتر ئەو کاتەیە کە هەموو شوێنێک ئارامە: ئەگەر وابێ کێ چوزانێ هەتا ئەو دەگەڕێتەوە بخەوێ، ڕێک لە هەمان کاتدا دەنگەکە دەست پێ ناکاتەوە؟

کەواتە چ ژیانێکی سەیرە. نە دەکرێ سکاڵایەک تۆمار بکەین، نە دەتوانین بە شوێن ڕێگەچارەیەکەوە بین و نەش دەتوانین هۆکارێک ڕەچاو بکەین کە مرۆڤ دڵی ئۆقرە بگرێت. تەنانەت ناشکرێ ئەوانی تر، دانیشتووانی بەرەکانی دیکەی کۆمەڵگەکە کە ئاگایان لە هیچ نییە و بەم باسە نازانن، تێیان بگەیەنین و ئاگاداریان بکەینەوە. هەموویان بەوپەڕی نییەت باشییەکی ئازاردەرەوە دەپرسن: “ئاخر ئەم دڵۆپە چییە؟ نەوەکا مشکێک بێت؟ یان بۆقێکی بچووک کە لە ژێرزەوییەوە دەرپەڕیوە؟” بەڕاستی نا، ئەوە نییە.

پێداگری دەکەن لەسەر ئەوە کە: “دەی کەواتە پێدەچێ نیشانەیەک بێت؟ وەک بیهەوێت سیمبولی مەرگمان پیشان بدات، یان هێمای مەترسییەکی گەورە بێت؟ یان ئاماژەیەک بێ بەو ساڵانەی کە تێدەپەڕن؟” نا کاکینە! زۆر حاسانە، ئەو شتە تەنیا دڵۆپێکە و بەس. تەنیا جیاوازی ئەوەیە کە دڵۆپێکە لە پیلکانەکانەوە سەردەکەوێت.

“یان بە شێوەیەکی زۆر ناسک خەریکە هەوڵدەدات خەون و خەیاڵەکانی ژیانمان نیشان بدات؟ ئەو مەڵبەندە خەیاڵاوییە دوورانەی کە تەنیا لەوێ دەتوانین بەختەوەریی ڕاستەقینە بێنینە پێش چاوی خۆمان؟ بە وردی: شتێکی شاعیرانەیە؟” نا، بێگومان.

“یا خود بۆ جێگە دوورەدەستەکان، سەر سنووری جیهان، بەرەو ئەو شوێنانەی کە هەرگیز پێیان ناگەین؟” بەڵام نا، لە گەڵ ئێوەمە، هیچ گاڵتە و جەفەنگێک لە ئارادا نییە. هیچ مانایەکی دوولایەنە لەم باسەدا بەدی ناکرێت. تا ئەو جێیەی کە ڕوون و ئاشکرایە، ڕێک پێوەندی بە دڵۆپێکەوە هەیە کە لە کاتی داهاتنی شەودا، لە پیلکانەکانەوە سەر دەکەوێت. تکتک، تکتک؛ بە شێوازێکی پڕ نهێنی؛ پیلکانە بە پیلکانە. ئەوسا هەمووان دەترسێنێت.

The post دڵۆپێک appeared first on ژنەفتن.

یوهان بورگن (١٩٠٢-١٩٧٩) نووسەر، شانۆگەر، ڕۆژنامەنووس و ڕەخنەگری ئەدەبی، لە کریستیانا (ناوی کۆنی ئۆسلۆ پێتەختی نۆروێژ) لەدایک بوو. لە ساڵانی نێوان ١٩٥٠ بۆ ١٩٦٠دا یەکێک بوو لە بەناوبانگترین نووسەرانی نۆروێژ. لە ساڵی ١٩٥٤ەوە بۆ ١٩٦٠ سەرنووسەری گۆڤارێکی ئەدەبی بوو بە ناوی Vinduet. بورگن لە سەرەتادا زۆر لەژێر کاریگەریی کنوت هامسۆن نووسەری بەناوبانگی نۆروێژیدا بوو، بەڵام دواتر بوو بە تەنزنووسێکی ناسراو و هەستیار. خوێنەر لە زۆربەی بەرهەمەکانیدا دەتوانێ ڕەنگدانەوەی ئەم پرسیارانە بخوێنێتەوە: پرسیار لەبارەی ناسنامەوە کە من کێم؟ من چیم؟ چۆن دەتوانم لەگەڵ کات بڕۆم؟ من کەسێکم یان چەند کەس؟ بە تایبەتی لە ڕۆمانی سیانی “وایڵفرێد ساگن لە لیللەرود” ١٩٥٥، سەرچاوەکانی تاریکایی ١٩٥٦، ئێستا ئەومان لەگەڵە ١٩٥٧ و لە ڕۆمانی زۆر مۆدێڕن و دەگمەنی “من”١٩٥٩دا ئەو پرسیارانە دەبیندرێن.

لە ڕۆمان و چیرۆکەکانی ‘بورگن’دا، مرۆڤ خۆی لەنێوان هەڵسوکەوتی جوان و نسێکانی خۆیدا دەدۆزێتەوە و دیسان بزر دەبێتەوە. لە داهێنانی بیرۆکەی نیوەوشیارانەدا زۆر لێزان بوو. ئەو بیرۆکانەی بە دوو یان سێ ئاست و زیاتر دابەش دەبوون و لەنێوان یەکتریدا هاتوچۆیان دەکرد، واتە حاڵەتێک لەنێوان خەو و بەخەبەربووندا.

لە بەرهەمەکانی بورگن‌دا دەتوانین ئاماژە بکەین بە: توولەڕێی ئەوینداری، لیللەرود، سەرچاوەکانی تاریکایی، ئێستا ئەومان لەگەڵە، من، ترۆپکی شین، مژی سوور، باسکی من ڕیخۆڵەی من، درەختە تەنیاکان لە دارستاندا، سەرکەوتن، لەم هۆدەیەدا..

….

لەم کورتەچیرۆکی “بیرەوەریی کەسێک کە  تاوانکار لەدایک بوو”دا لەگەڵ منداڵێک و خوشکە گەورەکەی، دایک و باوک و باپیریان ئاشنا دەبین. منداڵەکە پێی وایە کە هەرچی گەورەتر بێت باڵای بچووکتر دەبێتەوە و ئەگەر بەپێی خۆی بڕوات ناتوانێت سەر کالیسکەکە ببینێت و ئەوەش بەو واتایەیە کە ئەو بچووک بووەتەوە. پێی وایە ئەگە لە کالیسکەکەدا ڕاکشێ باڵابەرزترە و بچووکەکان دەستیان پێی ڕاناگات. سەرلەبەری چیرۆکەکە بەپێی ئەم خراپتێگەیشتنەوە داڕێژراوە. تێگەیشتنی منداڵ کرچ و کاڵە. بۆ نموونە ئەگەر منداڵەکە کارێکی خراپ بکات باوکی لێی دەدات. ئیتر منداڵەکە عادەت بە لێدران دەگرێت و هەمیشە ئەو کارانە دەکات کە نەشیاون. لەلایەکی دیکەوە منداڵەکە بە هۆی ناکامڵبوونی پێی وایە کە گۆچانەکە باپیرییەتی. باپیری نەخۆشە و لە هەورەبانەکە کەوتووە و کاتێ شتێکی پێویست دەبێت بە گۆچانەکەی لە عەرزەکە دەکوتێ. دایک و باوکی منداڵەکەش بە یەکتری دەڵێن بچۆ بزانە باپیرە بۆ وا دەکات، ئیتر لە منداڵەکەش وایە کە دارەکە باپیرێتی و خودی باپیریشی پیرەپیاوێکی دیکەیە لە هەورەبانەکە.

هەر لە سەرەتای چیرۆکەکەوە بۆ خوێنەر ڕوون دەبێتەوە کە خراپتێگەییشتن هەوێنی سەرەکییە. منداڵەکە خراپ تێدەگا و دایک و باوکیشی خراپ لە منداڵەکەیان دەگەن.

ئاخێوەر یەکەم کەسی تاکە، بە جۆرێک کە خوێنەر وا هەست دەکات بەسەرهاتەکە لەلایەن منداڵێکەوە دەگێڕدرێتەوە. ڕستەکان سادەن و دور و درێژ، ڕێک وەکوو قسەکردنی منداڵان. بەردەوام لە ڕووداوێکەوە بۆ ڕوودەوێکی دیکە دەچێت. ڕووداوەکان هیچ پێوەندییەکیان بە یەکترەوە نییە. ئاخێوەر بیر لە شتێک دەکاتەوە و لە ناکاو باسی شتێکی دیکە دەکات. لێرەدا بەرەوڕووی دوو باوک دەبینەوە کە هەرکیان توڕە و گرژن. باوکی ئاخێوەر و باوکی یون، منداڵی دراوسێکە.

وەرگێڕ

بیرەوەریی کەسێک کە  تاوانکار لەدایک بوو

باپیرم‌ گۆچانێکه‌.

ئه‌و له‌ هه‌وره‌بانەکە دەژیت و عەرزەکەی ئەوێ کوتەکوتی دێت. ئەمە ڕێک ئەو کاتەیە کە خەوتووم و خۆم تەڕ کردووە، من میزم بە خۆمدا کردووە، بەڵام کاتێ ده‌مه‌وێ بخه‌وم ویشکم، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وان منیان گۆڕیوه‌.

جارێکیان باپیرم هاته‌ خواره‌وه‌، باوکم هێنای. باوکم وتی کە نایەوێ زۆر لە دۆخی باپیرم بزانێت‌، باوکم لەم کوتەکوتە بێزار بووبوو. باپیرم خڕۆکەیەکی هەبوو. دەدرەوشاوە. پڕ بوو لە وردەکون، لەوسەری ئەوسەر دانرابوو. دایکم بە بۆڵەبۆڵ وتی که‌ باوکم دەیەوێ باپیرم بباتەوە سەرێ، بەستزمانە، نەیدەتوانی کوتەکوت بکات، ئاخر کاتێک باپیرم لە خوارێ دەبوو ئیزنی نەبوو کوتەکوت بکات. دواتر باوکم باپیرمی دەبردەوە سەرێ. دیسان من خۆم تەڕ کردەوە لەبەر ئەوەی گوێم لە دەنگی کوتەکوتەکە بووەوە.

باوکم له ‌سه‌رێیە‌.

کە دێته‌وه‌ خوارێ و دێت بۆ لام که‌مێک ده‌ترسم، دڕکی سوور بە تەواوی دموچاوییەوەیە. کاتێ له‌ کالیسکه‌که‌ داده‌به‌زم باوکم به‌ره‌و ئاسمان ئاماژه‌ ده‌کات و ده‌ڵێ: تۆ سه‌یری ئه‌و فڕۆکه‌یه‌ بکه‌، منیش بەرەو ئاسمان باوەشم دەکەمەوە و ئەویش ئەمەی زۆر پێ خۆش دەبێت و دەڵێ ئەع. دایکم ده‌ڵێ: ئه‌وه‌ بەس فڕۆکەیەکە و دەچێت بۆ کۆپنهاگن! تۆ بۆ بیر لەوە ناکەیەوە کە ئەو منداڵه‌‌ ئیتر بێجگه ‌له‌ فڕۆکه‌ سه‌یری هیچ شتێکی دیکه‌ ناکات و ڕۆژ هەتا ئێوارە سەری بەرەو حەوا دەبێت! باوکم دەمشکێنێت و دوور دەکەوێتەوە. نێرەهه‌نگ بە کەسێک دەکوترێ کە دەگیزێنێت و دوور ده‌بێته‌وه‌، کوڵکنە و‌ له‌به‌ر تیشکی هه‌تاودا سوور دەنوێنێت. باوکم بۆ خۆی نێرەهه‌نگێکه‌.

دایکم لە پەنامە. لووتە چڵمنەکەی خستووەتە ناو زارمەوە. دەنگێکی بلاوێنە. شتێک لە خوارەوەمە کە ناوی لیلله‌سۆسته‌رە بەڵام من ناتوانم بیبینم. کەچی خەریکە کالیسکەکە وەرگێڕێ بۆ ئەوەی بێتە سەرێ بۆ لای من. ده‌بێ زۆر بچووک بێت. لە بن منەوەیە، لە بنی بنەوە. خۆزیا گەورە دەبووین و بمانتوانیایە بچین بۆ ئاسمان.

ئێستاکه‌ بچووک بوومه‌ته‌وه‌. هاتوومه‌ته‌ خواری خواره‌وه‌، لەو کەسەش بچووکتر بوومەتەوە کە پێی دەکوترێ لیلله‌سۆسته‌ر. کەچی ئه‌وان بەوە دەڵێن گەورەبوون.

سەرچەفێکی سپی له‌ ئاسمانه‌وه‌و بە بن هه‌وره‌بانه‌که‌ی باپیرەوە شۆڕ بووەتەوە. سەرچەفەکەم ڕاکێشا و هەرچی لەو سەرە بوو بەربووەوە. وەکوو وتم شتەکان ڕژانە خوارخوارەوە! باوکم بە هەڵەداوان هاتە سەرێ و هەر وەکوو ئەوێجار گوڕاندی کە باپیرە هێنایبوونە خوارەوە. وتم: ئەع، ئەوە دەیەوێ بە فڕۆکە دموچاوی جوان بکات به‌ڵام توند پیلمی گرت. ئیتر ئه‌عام به‌ خۆمدا کرد. دایکم بە لووتە چڵمنەکەیەوە هات به‌ڵام باوکم وتی توتکەسەگ و دواتر منیش وتمەوە توتکەسەگ. لووتی دایکم وشک بوو و دموچاوی باوکم چاک بووەوە و وتییەوە توتکەسەگ. منیش پێم وتەوە توتکەسەگ. لیلله‌سۆسته‌ر قیژاندی چونکه‌ گەورە بووبوو.

ئێستاکە ئیتر ناتوانم ڕابکشێم، چونکە ئەوان وتیان کە من دەتوانم بە پێ بڕۆم. کورت و کورتتر دەبمەوە. کاتێک پێ هەڵدەگرم بە جێی نێو کالیسکەکە دەبێ بچمە سەر عەرزی، جا ئەو کات دەتوانم سەر هەڵبڕم و سەیری کالیسکەکە بکەم. دەمەوێ بزانم بۆ ئەوەی گەورە دیار بم تا چەندە نزم ببمەوە. لیلله‌سۆسته‌ر چووە ئاسمان هەر وەکوو هەموو ئەو شتانەی کە لەوێن، ئەو دەتوانێ بیانهێنێتە خوارەوە‌. لیللەسۆستەر دەڵێ کە چۆلەکە وەکوونێ ئێمە خواردن دەخوات. چۆلەکەیەکی بۆ خستینە خوارەوە و دواتر ئەو دانەیە بوو بە سەدان چۆلەکە. لیللەسۆستەر زۆر زۆر مێهرەبانە.

کاتێک دەچییە دەرەوە، بە پێ ڕۆیشتن گەمەیەکی خۆشە‌. پێشتر زۆر پاڵکه‌وتبووم و سه‌یری سه‌ره‌وه‌م دەکرد و تەنیا خەتی هاتوچۆ بۆ کۆپێنهاگنم دەدیت، به‌ڵام ئێستاکه‌ ده‌شتوانم سه‌یری قامکه‌کانی پێم بکه‌م که ‌لە خوارەوەی خۆمن نه‌ک له‌سه‌ر لێفه‌که‌. هێندێک شتی سپیم تێوە پچرابوو و تەڕ بووم بەڵام هێشتا میزم بە خۆمدا نەکردبوو. ئەوێ کات کە لە قەرەوێڵەکەی دایکمدا ڕاکشابووم، باوکم وتی: وابا شەقفڵێک له‌ بیره‌که‌ بده‌ین. دایکم وتی: هەر وەک وتت بۆ ماوەی پێنج ساڵ. باوکم وتی پێم که‌ ئه‌گه‌ر بچم لەوێ ڕاکشێم لێم دەدات. لیلله‌سۆسته‌ر وتی کە پێمان خۆش بوو پێکەوە بچینە ئەوێ و ڕاکشێین. چەند خۆشە لێم بدرێت.

خۆم گەیاندە هەورەبانەکە‌. زۆرم پێ چوو. باپیرەم لەوێ نه‌دیت به‌ڵام پیاوێک له‌وێ ڕاکشابوو و چاوی له‌ سه‌ره‌وه‌ کرد و وتی ئەع. له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌که‌ ڕاکشابوو ڕێک وەکوو ئەوکاتەی کە من گەورە بووم. ئه‌و ڕاکشابوو و سەیری هەڵکشان و داکشانی ئەو خڕۆکەیەی دەکرد کە لە قوژبنەکەی سەر خۆیەوە بە چەندین تاڵەوە هەڵواسرابوو. ده‌بێ هه‌وره‌بانێکی دیکەش لە سەرەوەی ئێرەکانە هەبێت. هەروەها باپیرێکی دیکە و ڕەنگبێ پیرەپیاوێکیشی تێدا بێت کە ئاگای لەو باپیرەمە. له‌ قه‌ره‌وێڵه‌ی ناو هۆدەی ئه‌و پیره‌پیاوەدا‌ ڕاکشام. چاوم به‌ باپیرم که‌وت. له‌ شانی پیره‌پیاوه‌که‌وە، له‌ قه‌ره‌وێڵه‌که‌دا ڕاکشا. پاشان پیرەپیاوەکە لەگەڵ باپیرم دەستیان کرد بە کوتەکوت لە عەرزەکە. دایکم هات و منی برده‌ خواره‌وه‌ بەڵام لووتی ته‌ڕ نه‌بوو و وتی کە وادیارە من ئیشتیام لە تێهەڵدرانە.

کاتێک که‌ له‌ پانتۆڵه‌که‌مدا میزتم ده‌مه‌وێ لە هەورەبانەکە له‌گه‌ڵ لیلله‌سۆسته‌ر بم‌. ئەوان زۆر جار وتوویانە کە وا دیارە ئیشتیام لە لێدانە. 

ئێستا زۆر کورت بوومه‌ته‌وه‌. گه‌وره‌ ده‌بمه‌وه‌. کاسه‌ی پیساییکردن له‌ژێر قه‌ره‌وێڵه‌که‌یه‌، ئەمەیان باشتره‌ بۆ میزتێکردن.

من پێشتر مردبووم. زۆر گه‌رم بوو. ئه‌وان قسه‌یان نه‌ده‌کرد، ته‌نیا ورته‌ورتەیان دەهات. پیاوێک لە سەری سەرەوە بوو‌، ڕێک وه‌کوو ئه‌و شته‌ خڕه‌ کە له‌ سووچه‌که‌ی سه‌ره‌وه‌ی ماڵی پیاوه‌پیره‌که‌ شۆڕ بووبووەوە. ئەو پیرەپیاوەی کە له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌که‌ ڕاکشا و ئاگای لە باپیرم دەبوو. جاروباره‌ ئه‌وان زۆر به‌ سرتە ده‌یانکوت مرد، به‌ڵام من گوێم لێ بوو. هه‌موو لووتیان نەرم و دموچاویان جوان بوو. منیش ده‌مه‌وێ بمرم.

به‌ڵام ده‌بوو جارێکی دیکه‌ پێ هەڵگرمەوە و به‌ هه‌مان ڕادە كورت ببمه‌وه‌. ئێستا ماوەیەکی زۆرە کە نامرم. ئه‌وان بە دەنگی بەرزەوە قسه‌ ده‌که‌ن. ئێستا لێم نادرێت. من و لیللەسۆستەر لەوێ بووین و خۆمان خستە ناو بیرە روونەکە. هەموو قیژاندیان.

من له‌ هه‌وره‌بانه‌که‌ی پیرەپیاوەکە و باپیرم‌ بووم، لەسەر پلیکانەکانەوە هەڵخلیسکامە خوارەوە. باوکم وتی توڵەسەگ، منیش پێم وتەوە. باوکم دەڵێت کە من زمانم گۆ دەکات بەڵام ئەوکاتی کە گەورە بووم باشتر دەمتوانی قسە بکەم. ئەمێستا وەکوو لیللەسۆستەر نیم و ناتوانم قسەی زۆر بکەم.     

که‌یکێکی گه‌وره‌ بە سێ مۆمەوە له‌و سه‌ره‌ دانرابوون که‌ من پێشتر بەرم دابووەوە خوارێ. هه‌موو وتیان سێ مۆم، هەر سێ مۆمیشی لێ بوو. زگم وەژان کەوت.

من بیرم له‌ مۆمه‌کان دەکرده‌وه‌ که‌چی خەوم لێکەوت. له‌ پێشدا به‌نێکی ڕه‌ش بوو، پاشان ئه‌وان چه‌ند چیلکه‌یەکی پێکراویان هەڵگرت، به‌نه‌ ڕه‌شه‌کان گڕیان گرت.

من دوو قوتووی پڕ لە چیلکه‌ی بچووکم هه‌ڵگرت و خستمه‌ بن باڵنجه‌که‌. سێ قوتووشم خستە نێو‌ قه‌ره‌وێله‌ی لیللەسۆتەرەوە. کاتێک باپیره‌ و پیره‌پیاوەکە‌ پێکەوە له‌ عه‌رزه‌که‌ دەکووتن و دایکم به‌ کافه‌وە ده‌چێته‌ سه‌ره‌وه‌، به‌و چیلکانه‌ مۆمه‌کان دادەگیرسێنم. لەو شوێنەی کە کەیکەکەی لێ دانرابوو شتێک شۆڕ بووبووەوە، دامگیرساند. پاشان شتێکی دیکەشم داگیرساند کە لەسەر کورسییەکە بوو و پێشتر‌ که‌یکه‌که‌ی تێدابوو. ئەو پەردانەشم داگیرساند کە بە پەنجەرەکەدا هەڵواسرابوون. هەر ئەوەندە بەس بوو کە چیلکەکان لە قوتووەکە بخشێنی، ئیتر دادەگیرسان‌. دایکم به‌ پلیکانه‌کاندا هاته‌خواره‌وه‌. بەدوای ئەودا باوکم. پاشان هه‌مووان هاتن و هێندێک ئاویان پێداکرد. زۆر خۆش بوو، به‌ڵام هه‌موو ڕووناکییەکەیان په‌کخست.

باوکم وتی که‌ وادیارە ئیشتای لێدرانم کردووە. به‌ڵام لێم نەدراوە. جارێکی دیکه‌ هه‌موو قوتووه‌کانم خستە ناو قه‌ره‌وێڵه‌که‌ی لیلله‌سۆسته‌رەوە. بۆ سبه‌ینێ دایاندەگیرسێنمەوە.

لیلله‌سۆسته‌ر پێی خۆش نییە. لیلله‌سۆسته‌ر تێکچووه‌. کوڕێک‌ لە پشتەوەی بیرەکەدا دەژییت. ئه‌و ده‌ڵێت کە لیلله‌سۆسته‌ر بەس کچێکه‌ و هیچی دیکه‌. ده‌ڵێ کە دەبێ من شقارته‌کان بێنم، شقارتەکان هەر وەکوو چیلکە وان. پاشان پێکەوە ئەم خانووە و خانووه‌کانی دیکه‌ دەسووتێنین‌. ئەوەی لەسەر منە هێنانی چیلکەیە بەپێی پێویست.

باوکم شقارته‌کانی شاردووەته‌وه‌، بەڵام دۆزینه‌وه‌شیان ئاسانه‌. شقارته‌کان پێشتر له‌سه‌ر شۆمینه‌که‌ بوون و من ناچار بووم چنگ گیر بکەم و قولێکی چاکیان لێ داگرم بەڵام ئەم جارەیان شقارتەکان له‌ کابینێتی چێشتخانەدا لە پشته‌وه‌ی ئەو فلاسکانه‌ن کە بۆ شووتن دانراون. من و لیلله‌سۆسته‌ر هه‌موو شه‌ربه‌ته‌کانی نێو فلاسکەکانمان خواردەوە و دواتر خۆم مراندەوە‌، کەچی ئه‌وان هیچ ورته‌یەکیان نه‌کرد. باوکم وتی کە دایکم دەبوو فلاسکه‌کان بشارێتەوە. من و ئه‌و کوڕه‌ هه‌موو ئەو شقارتانەی کە پێشتر باوکم لە پشت فلاسکەکاندا شاردبوونییەوە، بردماننە پشتەوەی ئاودەستخانە و لەوێ لە پشت سندووقێکدا شاردماننەوە.

له ‌پێشدا لە بیره‌که‌دا ئاگرمان کرده‌وه‌ به‌ڵام دانه‌گیرسا. پاشان ئاگرمان له‌ ئاوده‌ستخانەکەدا کرده‌وه‌، جوان داگیرسا. باوکم و پیاوه‌کەی دیکه‌ که‌ باوکی ئه‌م کوڕه‌‌یه‌، هاتن. که‌مێکش ئاگرمان له‌و ماڵه‌ بەردا که‌ باوکی ئه‌م کوڕه‌ لێوەی هاته‌ ده‌ره‌وه‌. کوڕەکە ناوی “یۆن”ه‌ و باوکی لە باوکم تووڕه‌ بوو. باوکی منیش لێی تووڕە بۆوە و پێی وت کە ئەوە “یۆن”ە هەموو شقارتەکانی دۆزیوەتەوە! بەڵام لە ڕاستیدا ئه‌وه‌ من بووم ئەو شقارتانەم دۆزیبووەوە کە باوکم لە پشتەوەی فلاسکەکاندا شاردبوونییەوە. لیللەسۆستەر بە هۆی خواردنەوەی ناو فلاسکەکانەوە لە هەموو کەس نەخۆشتر بوو. لە سەرەمەرگدا بوو. لیلله‌سۆسته‌ر هه‌میشه‌ به‌خته‌وه‌ره‌.

یۆن لاساره‌.

من ئیزنم نییه‌ که‌ له‌گه‌ڵ یۆن‌ کایه‌ بکه‌م. ئێمه‌ هه‌میشه‌ پێکەوەین. ئێستا باوکم شقارته‌کان ناشارێته‌وه‌، بەڵام بۆشمان نادۆزرێنەوە. باوکم هێندێک شت دەسووتێنێت. هه‌موو ئه‌وانه‌ ده‌سووتێنێت که‌ لە شوومینه‌که‌دان. دواتر قوتووه‌ شقارتەکە دەخاتە ناو گیرفانی پانتۆڵه‌که‌یه‌وه‌. من مقه‌ستی دایکمم هەڵگرت کە له‌سه‌ر مێزی مه‌کینه‌ی دروومانه‌که‌ بوو. گیرفانم بۆ پانتۆڵه‌که‌م ساز کرد. پاشان‌ له‌ پشت سندووقه‌که‌ی پشته‌وه‌ی ئاوده‌ستخانه‌که‌ که‌ پێشتر ئاگرمان تێدا کردبووەوە قوتوویه‌کم دۆزییه‌وه. خستمه‌ گیرفانی پانتۆڵه‌که‌مه‌وه‌، لەوێدا گیری کرد. ئێستا  ده‌ڕۆم، لە گیرفانی پانتۆڵەکەمدا هەڵمگرتووە و ناخزێت‌.

باوکم وتی: ئەوە ئەو توڵەسەگە دەڕوات، جا چاو چاو، چۆن قوتووەکەی هەڵگرتووە!

دواتر قوتووه‌ شقارتەکەیان دۆزییه‌وه‌. دایکم گریا. باوکم چووه‌ ده‌ره‌وه‌ و شه‌ق ده‌رکه‌ی پێوه‌دا. منیش پێم خۆشە فێر بم کە ئاوا شەق پێوەی دەم. باپیرم دەستی کردەوە بە کوتەکوت. منیش له‌ پانتۆڵه‌که‌مدا میزتم بۆ ئه‌وه‌ی دایکم دڵی خۆش بێتەوە. دواتر لیلله‌سۆسته‌ر لە کاتی دوورینی جلی بووکەڵەکەی بە قوماشی ماکسی دایکم، قامکێکی خۆی بریندار کرد، دیسان پزیشکه‌که‌ هاتەوە. لیلله‌سۆسته‌ر هەمیشە به‌خته‌وه‌ره‌.

یۆن لاساره‌. ئه‌و پێی خۆشە که‌ هەمیشە له‌گه‌ڵی کایه‌ بکه‌م. باوکم بەڵێنی پێ داوم که‌ لێم بدا، ئه‌و مێهره‌بانه‌. پیرەپیاوەکەی وا لەگەڵ باپیرەم لە قەرەوێڵەیەکدا دەنوون ناوی شوێنێکی لە مێشکدایە بە ناوی گۆڕستان. ئه‌و به‌ ترۆمبیل بردرایە ئەوێ. دایک و باوکم بارگە و بنەیان بردە هه‌وره‌بانه‌که‌. باپیره‌ له‌و سووچه‌دا ڕادەوەستێ کە تۆڕێکی سپی پێوەبوو.

لیلله‌سۆسته‌ر ماکسییه‌که‌ی دایکمی له‌به‌ر کرد. منیش کڵاوی باوکم لەسەر کرد. پاشان باپیر‌مم له ‌ده‌ستی وه‌رگرت و پێکەوە چووین بۆ پیاسه‌کردن بۆ شوێنێکی دوورتر له‌ پشته‌وه‌ی گرده‌کانی “ستوره‌باککێن”، ئه‌و شوێنه‌ی که‌ ئێمه‌ ئیزنمان نه‌بوو بچین. ئه‌وێ کانێکی به‌رده‌ که‌ لیلله‌سۆسته‌ر بە ماکسییەکەی دایکمەوە لێی هەڵدێردرا و دیسان خه‌ریک بوو بمرێت‌. پاشان بردرایه‌ نه‌خۆشخانه‌کەی شار. زۆرم لێدرا، هه‌موو به‌شانس بوون بێجگه ‌له‌ باوکم که‌ لە لێدانی من ماندوو دەبوو، لێدانەکە زۆر بەژان بوو. کە ماندوو دەبوو دەستی ڕادەگرت به‌ڵام من خۆشحاڵ بووم به‌و به‌شه‌م که‌ لێم ده‌درا. یۆن هەموو ڕۆژێک لێی دەدرێت، ئەو لاسارە – پاش لێدرانیش پێی خۆشه‌ له‌گه‌ڵی کایه‌ بکه‌مەوە. 

دایکم ده‌ڵێ که‌ باپیرم مردووه‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ ته‌نیا له‌به‌ر ئه‌وه‌ بوو که‌ باپیرم له‌ سوچێکی هۆدەکەدا ڕاوه‌ستابوو. ئه‌وم لەگەڵ بوو کە چوومە لێواری کانه‌به‌رده‌که‌ بەڵام کە لیلله‌سۆسته‌ر هەڵدێردرا ئه‌وم له‌بیر چوو! قەیناکە ڕۆژێکیان دەچم و له‌گه‌ڵ خۆم دەیهێنمەوە. ئیدی دایکم ناگرییت. باوکم و ئه‌و پیاوه‌ی دیکه‌ ئاوده‌ستخانەیەکی دیکەیان ساز کردەوە و ئیستا یۆن ده‌یه‌وێ شقارته‌کان بدۆزنه‌وه‌ بۆ ئەوەی ئەوان بتوانن ئاودەستخانەی نوێ بۆ خۆیان ساز بکەنەوە.

باوکم دەڵێ کە من ئێستاکە کوڕێکی باڵخۆشم و سێ ساڵی دیکه‌ ده‌چمه‌ خوێندنگه‌. سێ ساڵ هه‌ر ئەوندە دەخایەنێت کە مۆمی سەر ئەو کەیکە داگیرسێنیت و پاشان لێت بدرێت.‌ باوکم دەڵێت کە خوێندنگا شوێنێکە وەکوو ماڵ و پڕە لە منداڵ. به‌ڵام من به‌ دایکمم وت که‌ ئه‌و وتویەتی من دەچمە ماڵێکی گەورەی پڕ لە منداڵ و لەوێ کەیکێکی هاوشیوەی ئەوە دەسووتێنم، ئیتر دایکم خاتوونێکی هێنا. دەنگی وەکوو دەنگی ئەو خاتوونانەیە کە لە خوێندگەی منداڵاندا دەبیسترێت. لێی پرسیم که ‌دەتوانم جیاوازی نێوان باڵنده‌یه‌ک و ئەو جۆرە گۆچانە ببینم کە بۆ باران بارین پێیەتی! وتم باپیرم‌ خۆ باڵندە نییە‌. خاتوونەکە وتی کە ئەمە چ پەیوەندییەکەی بە باپیرمەوە هەیە. خاتوونەکە شێتۆکە بوو.

به‌ڵام شه‌وێ گوێم لێ بوو دایکم بۆ باوکمی گێڕاوە که‌ خاتوونه‌که‌ وتبووی من بە مردنی باپیرم حەپەساوم. بەڵام بە دڵنیاییی مەبەستی ئەو گۆچانەکەیە. چاک بوو ئەوەشم وت کە باپیرم لە لای کانەبەردەکە ڕاکشا و من لە بیرم چوو بیهێنمەوە. دایکم چاوێکی لە باوکم کرد، باوکیشم سەرێکی لەقاند و پەرداخێکی نێو دۆڵابەکەی خواردەوە.

منیش سبەینێ سەرم دەلەقێنم و پەرداخێکی نێو دۆڵابەکە دەخۆمەوە.

زۆر باش ڕاهاتووم ده‌رکەکان شەق پێوەدەم و سه‌رم بله‌قێنم. سەرلەبەری ئەمڕۆ سەرم له‌قاندووه‌‌ به‌ڵام ئه‌وکاته‌ی په‌رداخێکی نێو دۆڵابەکەم هه‌ڵگرت و ده‌رکه‌کەیم شه‌ق پێوه‌دا، ئه‌وان بە پەلە هاتن و په‌رداخه‌که‌یان لێ وەرگرتم، کەچی من هێشتا سه‌رم ده‌له‌قاند. پاشان پزیشکه‌که‌ هات و وتی کاتێ کە لیللەسۆستەر لە کانەبەردەکەڕا هەڵدێردرا من گۆچانێکم پێبووە. وتم کە ئەو گۆچانەی پێم بوو باپیرم بوو. دایکم وتی که‌ ئه‌و خاتوونه‌ش هەر وای وتبوو. منیش وتمەوە بەس گۆچانێک، ئیتر سه‌رمم له‌قاندەوە. پزیشکەکە وتی دانەیەک. وتم به‌ڵێ به‌ڵێ، گۆچانێک. بە تووڕەییەوە سەیرێکی دەرێی کرد. به‌ڵام ڕۆژی دواتر خاتوونەکە هاته‌وه‌ و پێم وت کە هەر گۆچانێکم پێ بوو. وتی کە ناوی گۆچانە بەڵام ئەو خاتوونە شێتۆکەیە.

لیلله‌سۆسته‌ر له‌ نه‌خۆشخانه‌وه‌ هاته‌وه‌ بۆ ماڵێ و ئێستا سه‌رله‌به‌ری ڕۆژه‌که‌ کایه‌ی نه‌خۆشخانه‌ ده‌که‌ین. لە ناکاو دایکم چووە دەرەوە و دەبوو لیللەسۆستەر ئاگای لێم بێت. ئه‌و سۆنده‌ی گازی چێشتخانەکەی لە قونمرۆکرد، بەڵام لاقمی شکا‌ند له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ نائاسایی گەشەی کردبوو. کەمێک دێشێ، به‌ڵام دەیووت کە ژانی هەیە. پاشان ده‌رزییه‌کی دروومانی له‌ قۆڵم ڕۆکرد بۆ ئه‌وه‌ی زۆری ژان نەبێت، قیژاندم و پێم وت کە دەستی شکێ. دواتر دایکم و ئه‌و خاتوونه‌ هاتنه‌وه‌ ماڵێ. دیتیان کە سۆنده‌یه‌کی گاز له‌ قونمدایە و ده‌رزییه‌ک له‌ باسکمدا و لیلله‌سۆسته‌ر به‌رگە باڵنجێکی بە دموچاویەوە نابوو کە نەکا بیگرێتەوە، پاشان قیژاندی له‌به‌ر ئەوەی کاتێک دەرزییەکەی پێدا کردم من تێیم سرەواند. به‌ڵام ژنەکە وتی که‌ لیلله‌سۆسته‌ر زۆر بێتاقەت دەبێ له‌ ئێره‌ییبردندا، ئه‌وه‌ جۆرێک په‌رده‌ بوو بۆ په‌نجه‌ره‌که‌، کەچی لیلله‌سۆسته‌ر وتی کە ئه‌وه‌ به‌رگی باڵنجە و هەر واش بوو، چونکە ئێمە قەت پەنجەرەمان نەبووە و ئەوەش گەمەیەکی تەواو بوو لەگەڵ ئێمە.

لیلله‌سۆسته‌ر به‌ڵێنیی پێدا بووم که‌ سبه‌ینێ ئەشعە دەگرین به‌ڵام بە دزییەوە دەچینە ژێرخانه‌ تاریکه‌که‌ و بە کەس ناڵێین..

¤¤¤

The post بیرەوەریی کەسێک کە  تاوانکار لەدایک بوو appeared first on ژنەفتن.

چه‌ند چوارچێوه‌یه‌ك له‌سه‌ر دیواری هۆڵی یه‌كه‌م له‌ ڕێكی یه‌ك هه‌ڵواسرابوون، هه‌ر كامه‌یان پێكهاتبوون له‌ په‌ڕاوێكی ئه‌یفۆر، به‌ شێوه‌یه‌كی ستوونی هاوشانی یه‌ك دانرابوون، به‌ پیتی زۆر ورد ده‌قێكیان له‌سه‌ر چاپ كرابوو. بۆ هه‌ر چوارچێوه‌یه‌ك، له‌ دامێندا و له‌ چوارچێوه‌یه‌كی ڕازاوه‌دا، زانیاریی له‌مه‌ڕ سروشتی دۆكۆمێنته‌كان درابوو. ئه‌م هۆڵه‌ زۆر سه‌رنجڕاكێش نه‌بوو، بۆیه‌ به‌ره‌و هۆڵه‌كانی تر چووم. هۆڵێكیان به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر سه‌یر به‌ په‌رده‌یه‌كی گه‌وره‌ی ڕه‌ش له‌ هۆڵه‌كانی تر دابڕێندرابوو. لافیته‌یه‌ك له‌ دیواره‌كه‌ هه‌ڵواسرابوو، داوای له‌ گه‌شتیاره‌كان ده‌كرد كاتی تێپه‌ڕین هێمنی خۆیان بپارێزن. لاپره‌سه‌نیی دایگرتم، په‌رده‌كه‌م لادا و له‌نێو تاریكوڕووندا ژوورێكی گه‌وره‌م دیت. پێویستم به‌ چه‌ند چركه‌یه‌ك بوو تا چاوم به‌ تاریكییه‌كه‌ ڕابێت، به‌ره‌به‌ره‌ شێوه‌ی چه‌ند مرۆڤێكم به‌ قه‌باره‌یه‌كی مامناوه‌ند بۆ جیاكرایەوە‌، پانزه‌ دانه‌یه‌ك بوو، له‌سه‌ر دنگه‌یه‌كی پێنج خشته‌كی بوون، ئه‌ستووریی لێواره‌كه‌ی مه‌ترێك ده‌بوو. هه‌وای ئێره‌ زۆر سارد بوو و بۆگه‌نێك ده‌هات، زۆر ناخۆش، نازانم ڕێك بڵێم بۆنێكی چۆن بوو. ئه‌مانه‌ په‌یكه‌ره‌ ڕاسته‌قینه‌كانی ژن بوون، به‌ ماده‌یه‌ك هه‌ڵكۆڵرابوون، كه‌ جه‌سته‌یانی به‌ شێوه‌یه‌كی قنج نه‌خشاندبوو؛ هه‌روه‌تر جلێكی ئاودامانی كه‌تانیان بۆ دروست كرابوو. قژیان هه‌ستێكی وه‌هایان پێ ده‌دایت كه‌ ڕاسته‌قینه‌ن، ڕه‌نگه‌ بڕوا به‌وه‌ بكرایه‌ ئه‌وان له‌سه‌رخۆ ده‌جووڵێن تا دنگه‌كانیان جێ بهێڵن و له‌نێو مۆزه‌خانه‌كه‌دا پیاسه‌ بكه‌ن. پێڵووی هه‌موویان داخرابوو، وا ده‌نوێنن خه‌وتوون. به‌ خۆمم گوت ڕه‌نگه‌ هونه‌رمه‌نده‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ڕاستینه‌ییی ئه‌م په‌یكه‌رانه‌ پیشان بدات، چاوێكی شووشه‌یی بۆ دانابێتن. خۆم به‌ نووكی په‌نجه‌ی پێم هه‌ڵبڕی تا پێڵووی یه‌كه‌میان بكه‌مه‌وه‌، هاوارێكی تۆقێنه‌ر له‌ پشته‌مه‌وه‌ هه‌ڵایسا.

ــ ده‌ستیان لێ مه‌ده‌، شوومن!

ئاوڕم دایه‌وه‌، حه‌په‌سام، پیاوێكی گزگلی ورگنی كه‌چه‌ڵ بوو، له‌ پێش ده‌رگه‌ی هاتنه‌ژووره‌وه‌ی هۆڵه‌كه‌ ده‌ستی كردبووه‌وه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی بیه‌وێ گوڵدانێكی خه‌یاڵی بگرێته‌وه‌ كه‌ من خه‌ریك بوو به‌رم ده‌دایه‌وه. ڕاسته‌وڕاست به‌ره‌و ڕووم هات و به‌ده‌ست منی گرت، بێ ئه‌وه‌ی ورته‌ی لێوه‌ بێت بۆ ده‌ره‌وه‌ی هۆڵه‌كه‌ی په‌لكێش كردم. هه‌ینێ چووینه‌ ده‌رێ، ئاهێكی درێژی هه‌ڵكێشا و خۆی ناساند: پیه‌ر گۆڵد، به‌ڕێوه‌به‌ری كاروباری مۆزه‌خانه‌.

پێم وت بڕیار بووه‌ سه‌باره‌ت به‌ پۆستی پاسه‌وان چاومان به‌ یه‌كتر بكه‌وێ، داوای لێ كردم پاشه‌وپاش پێكڕا به‌ره‌و ژووره‌كه‌ی بڕۆین و تكای لێم كرد له‌و هه‌ڵچوون و تووڕه‌ییه‌ی یه‌كه‌م دیدار بیبوورم. وتی ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌كه‌ نه‌یانبۆڵاندووه‌ بۆیه‌ نامه‌وێت خه‌به‌ریان بكه‌مه‌وه‌.

ــ به‌ڵێ؟

ـــ كه‌واته‌، ئه‌م ژنانه‌، ها!

ــ باسی په‌یكه‌ره‌كان ده‌كه‌ی؟

ــ به‌ڵێ.

ــ په‌یكه‌ری ئه‌م ژنانه‌ زیندوون؟

له‌سه‌ر كورسییه‌ك داینیشاندم و كوپێك قاوه‌ی دامێ. ژووری ئیشه‌كه‌ی زۆر گه‌رم بوو، پڕ بوو له‌ دۆسییه‌. له‌م دیمانه‌یه‌ ده‌ترسام، چونكه‌ یه‌كه‌م جارم بوو داواكارییم بۆ پاسه‌وانیی مۆزه‌خانه‌ پێشكه‌ش ده‌كرد. نه‌ بڕوانامه‌م هه‌بوو نه‌ هیچ زانیارییه‌كی هونه‌ری، چاوه‌ڕێ بووم زۆر پیس بكه‌ومه‌ به‌ر ڕێژنه‌ی پرسیار. یه‌كێك له‌ سوپڕایزه‌ گه‌وره‌كان بۆ من، یه‌كه‌م پرسیار بوو كه‌ گۆڵد لێی كردم. له‌مه‌ڕ ئه‌وه‌ی كه‌ی ده‌توانم ده‌ستبه‌كار بم. به‌ په‌شۆكاوییه‌وه‌ وه‌ڵامیم دایه‌وه‌. هه‌ر خانوویه‌كم له‌ شاردا دۆزییه‌وه‌، له‌ خزمه‌تدا ده‌بم.

ــ تۆ ئه‌مڕۆ گه‌یشتووی؟

ــ به‌ڵێ؟

ــ له‌ پاریسه‌وه‌ هاتووی، وایه‌؟

ـــ به‌ڵێ؟

ــ بڕوانه‌ شارێكی بێده‌نگه‌، فره‌ دڵڕفێنه‌. سه‌باره‌ت به‌ شوێنی مانه‌وه‌شت، تا ئه‌پارتمانێك ده‌بینیته‌وه‌، مۆزه‌خانه‌ پاره‌ی هۆتێلت بۆ ده‌دات. ها ئه‌مه‌ بگره‌ چه‌ند پێشنیارێكی تێدایه‌.

ڕۆژنامه‌یه‌كی ده‌رهێنا، ئاگادارییه‌كی زۆری له‌سه‌ر بوو، گوتیشی ژوورێكی بچووكیش له‌ مۆزه‌خانه‌كه‌دا هه‌یه‌، به‌ڵام پێی باش نییه‌ له‌وێ نیشته‌جێ بم. داوام لێ نه‌كرد ڕوونكردنه‌وه‌م له‌مه‌ڕ ئه‌مه‌ بداتێ و واژوومان له‌سه‌ر گرێبه‌سته‌كه‌ كرد. له‌ ماوه‌ی ده‌ خوله‌كدا بووم به‌ پاسه‌وانی مۆزه‌خانه‌ی شاره‌وانی. كاره‌كه‌م چاودێری كۆلێكشنه‌كان بوو كاتێ مۆزه‌خانه‌كه‌ به‌ ڕووی هه‌موواندا ده‌كرایه‌وه‌، پاراستنی هه‌ندێك به‌شی ناسكیان به‌پێی ئه‌و گرێبه‌سته‌ی گۆڵد نوسخه‌یه‌كی بۆ ئاماده‌ كردبووم. هه‌روه‌ها ده‌بوو ئیمێڵه‌كان بكه‌مه‌وه‌ و وه‌ڵامی ئه‌وانه‌ بده‌مه‌وه‌ وا داوای زانیارییان ده‌كرد. ئه‌م هه‌موو شته‌ ده‌یترساندم، به‌ڵام ئه‌و دڵنیای كردمه‌وه‌ گشت شتێ به‌ باشی ده‌ڕواته‌ پێشێ، به‌ تایبه‌ت ئه‌م وه‌رزه‌ی ساڵ سه‌ردانكه‌ری موزه‌خانه‌ زۆر كه‌مه‌. دواجار ئه‌و تۆپه‌ڵه‌ كلیله‌ی له‌سه‌ر جله‌كانی بوو، دایمێ.

ــ ده‌ڕۆی؟

ـــ به‌ڵێ، ئێستا مادام تۆ لێره‌ی ده‌توانم زۆر به‌ ئازادیی ئیش بكه‌م. كاتژمێر پێنج و نیوی ئێواره‌ دایده‌خه‌ی و له‌ نۆی به‌یانیش ده‌یكه‌یته‌وه‌. بۆ نانی نیوه‌ڕۆیش پشوویه‌ك وه‌رده‌گری، چێشتخانه‌یه‌كی زۆر باش له‌م نزیكانه‌یه‌. قه‌له‌قی زه‌نگی ئاگاداركردنه‌وه‌كه‌ مه‌به‌ چونكه‌ نه‌مانبه‌ستووه‌.

به‌ قه‌له‌قییه‌وه‌، كاتێ به‌ره‌و ده‌رگه‌ی چوونه‌ده‌ر گه‌ڵه‌گه‌ڵیی بوو، دوای كه‌وتم. ده‌یان پرسیار به‌‌ زه‌ینمدا هات.

ـــ ئه‌ی ئه‌گه‌ر سه‌ردانیكه‌رێك هات؟

ـــ پاره‌ی لێ وه‌رده‌گری و پسووله‌یه‌كی ده‌ده‌یتێ. هه‌مووی له‌سه‌ر مێزه‌كه‌یه‌، لای ده‌رگه‌ی هاتنه‌ژووره‌وه‌.

ــ ئه‌ی بۆ خاوێنكردنه‌وه‌؟

ــ باجییه‌كه‌ هه‌موو هه‌فته‌یه‌ك ده‌یكا، وریابه‌ خۆی له‌ ئیش نه‌دزێته‌وه‌.

ـــ ئه‌ی گه‌ر هه‌ڵكووتانه‌سه‌ر و دزییه‌ك ڕووی دا، چی بكه‌م؟

ــ دزی؟ شتی وا نابێت، ترست نه‌بێت. بۆ ئه‌م ئێواره‌یه‌ پێشنیاری هۆتێلێكی ئه‌م ده‌ورووبه‌ره‌ت بۆ ده‌كه‌م، گه‌ر ده‌ته‌وێت ده‌توانم كاتێ له‌وێو تێپه‌ڕێم ژوورێكت بۆ بگرم.

ماڵئاوایی لێ كردم و به‌په‌له‌پڕووسكێ به‌ شه‌قامه‌ چۆڵه‌كه‌دا داگه‌ڕا. داخۆ ده‌یویست خۆی له‌م مۆزه‌خانه‌یه‌دا ڕزگار بكات یان هیچ چاره‌یه‌كی تری نه‌بوو؟ من به‌ ته‌نیا له‌ باڵه‌خانه‌یه‌كی گه‌وره‌ی بێده‌نگدا بوو، كلیله‌كانم له‌ده‌ست بوو. ده‌سته‌وه‌ستان بوو. به‌شێكی باشی دامه‌زراوه‌یه‌ك ئێستا خرابووه‌ ئه‌ستۆی من. ئه‌وه‌ی گۆڵد ئاوا زوو چه‌ند به‌رپرسیارییه‌تییه‌كی خستبووه‌ ده‌ستی كه‌سێكی بێئه‌زموونی وه‌ك من، زۆر شێلگیرم نه‌ده‌بینی. پاشنیوه‌ڕۆم به‌ دانیشتن له‌ پشته‌وه‌ی شوێنی پسووله‌فرۆشییه‌كه‌ به‌سه‌ر برد. به‌ دڵه‌ڕواكێیه‌وه‌ نزام ده‌كرد هیچ سه‌ردانیكه‌رێكم نه‌یه‌ت. به‌ سه‌رنجدان له‌و زانیارییانه‌ی به‌ ده‌رگای هاتنه‌ژووره‌وه‌دا هه‌ڵواسرابوون، تێگه‌یشتم مۆزه‌خانه‌كه‌ له‌ ساڵانی شه‌ست كراوه‌ته‌وه‌. لێره‌دا كۆلێكشنێكی تایبه‌تی شته‌كان ده‌رباره‌ی بابه‌تی گله‌یی و گازه‌نده‌ و پرسه‌گێڕان له‌ژێر هه‌موو ڕوڵه‌تێكیاندا كۆ كراوه‌ته‌وه‌. له‌نێوان ئه‌و هه‌موو ژووره‌ جوانه‌دا، كتێبخانه‌یه‌كی ده‌نگی هه‌بوو، له‌وێ زریكه‌ و گریان و لاڵانه‌وه‌ له‌ هه‌موو جیهان كۆ كرابووه‌وه‌.  بریتی بوو له‌ سكاڵای یاسایی، له‌ ئه‌رشیفی دادگا جیاوازه‌كان كۆ كرابووه‌وه‌. به‌رهه‌مه‌ هونه‌رییه‌كان، پیاوان و ژنانی چاوبه‌فرمێسك پیشان ده‌دات. به‌ تایبه‌ت كۆلێكشنی هه‌ستبزێنی ژنه‌ تازیه‌باره‌كان “ئه‌و ئاهوناڵه‌ هیستریایانه‌ی به‌ تایبه‌ت له‌ لیستی زانیارییه‌كاندا باس كرابوون، ترسی تێده‌گه‌ڕاندی”. ڕێك له‌ خواره‌وه‌یش چه‌ند وێنه‌یه‌كی ئه‌و په‌یكه‌رانه‌ی، وا من ده‌مویست خه‌به‌ریان بكه‌مه‌وه‌، هه‌ن. ئینجا كاتی كرانه‌وه‌ی مۆزه‌خانه‌كه‌ و نرخی هاتنه‌ ژووره‌وه‌.

بۆ ده‌ستپێكردنی ئیشه‌ نوێیه‌كه‌م چه‌ند ڕۆژێكم پێویست بوو. شایه‌نی باسه‌ مۆزه‌خانه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی سه‌یر بێده‌نگ بوو: سێ هه‌فته‌ی یه‌كه‌م هیچ سه‌ردانیكه‌رێك نه‌هات. پیه‌ر گۆڵد، بۆ ئه‌وه‌ی دڵنیا بێته‌وه‌ گشت شتێ باشه‌، دوو جار ته‌له‌فۆنی كرد، منیش توانیم دڵنیای بكه‌مه‌وه‌ و پێی بڵێم هه‌موو شتێك به‌ باشی ده‌كه‌م. له‌و كاته‌وه‌ی به‌و خێرایییه‌ له‌ مۆزه‌خانه‌كه‌ ده‌رپه‌ڕی، ئیتر له‌وێ ده‌رنه‌كه‌وته‌وه‌، من ئه‌م شته‌م به‌ پیشه‌یی نه‌ده‌بینی. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ش من شوێنێكم به‌ كرێ گرت، ناوماڵیشی تێدابوو، هه‌مووی دوو شه‌قاو لێره‌ دوور بوو، كه‌واته‌ به‌ره‌به‌ره‌ ڕه‌وتێكی جێگیر و ئاسایی ده‌سته‌به‌ر ده‌بوو. له‌ ماوه‌ی ئه‌و ڕۆژه‌ درێژانه‌ی من خه‌ریكی چاودێری بووم، هیچ شتێكی وا نه‌بوو، توانیم به‌ شێوازێكی باشتر ئه‌و ئه‌ركه‌ پاسه‌وانییه‌ جیاوازانه‌ی له‌ لیسته‌كه‌ی گۆڵدا بوون، ڕێك بخه‌م. ته‌نیا بێگاریی ڕاسته‌قینه‌ پاككردنه‌وه‌ی پیكه‌ری ژنانی تازیه‌بار بوو، چونكه‌ گۆڵد زۆر ئه‌مانه‌ی لا هه‌ستیار بوو: ده‌بوو گشت دووشه‌ممانێك به‌وپه‌ڕی وریاییه‌وه‌ ئه‌مه‌ ئه‌نجام بدرێ. ئه‌مه‌ بۆ من ساتێكی زۆر ئه‌سته‌م بوو، چونكه‌ ئه‌و پلان و به‌رنامانه‌ی وا بۆ ڕۆژانی پشووم دانابوون، تێك ده‌دا.

خاوێنكردنه‌وه‌ی په‌یكه‌ری تازیه‌باره‌كان سێ بۆ چوار كاتژمێر كاتیان لێ ده‌گرتم. به‌ كه‌ره‌سته‌كانمه‌وه‌ ده‌چوومه‌ نێو هۆڵه‌كه‌، په‌رده‌كانم لا ده‌دا و په‌نجه‌ره‌كانم ده‌كرده‌وه‌ تا هه‌واگۆڕكێیه‌ك بكات. ژنه ‌تازیه‌باره‌كان له‌ خه‌و هه‌ڵده‌ستان، باوێشكیان ده‌دا و وه‌ك هه‌میشه‌ شینوهاواریان ده‌كرد به‌و بیانووه‌ی سه‌رمایان بووه‌. هه‌ركامه‌یانم له‌ دنگه‌كه‌یان داده‌گرت و جل و كه‌واكانیانم داده‌كه‌ند، له‌سه‌رخۆ به‌ ده‌ستكێش و سابوونێكی بۆنخۆش سه‌ر تا پێم ده‌شۆردن. ئه‌وان به‌رده‌وام ئاهوناڵه‌یان بوو، گله‌ییان له‌ ساردی ئاوه‌كه‌ و بێئه‌زموونی ده‌ستوپلی من ده‌كرد، له‌ كه‌مترین ده‌رفه‌تدا ده‌ستیان ده‌كرده‌ نركوهووڕ: كاتێك خه‌ریكی خاوێنكردنه‌وه‌ی ئه‌وانه‌ی لای ڕاست ده‌بووم، ژنه‌ تازیه‌باره‌كانی لای چه‌پی دیواره‌كه‌ ده‌ستیان ده‌كرده‌ گریان، واته‌ ئه‌و ژنه‌ تازیابه‌رانه‌ی به‌و خاولییه‌ وشكم كردبوونه‌وه‌ كه‌ پێشتر بۆ وشكردنه‌وه‌ی ئه‌وانی تر به‌كارم هێنابوو، هه‌روه‌ها به‌ دوای یه‌كدا بۆ ئه‌وانی تریش. ئه‌م شتانه‌ شێتی ده‌كردیت. پێویست بوو پرچی هه‌ندێكیان بشۆیت، ئه‌وانی تر نینۆكیانم كردبوو. له‌ بێبه‌ختیی خۆم گه‌ر په‌رچم بدایه‌ته‌وه‌، ده‌ستیان ده‌كرده‌ گریان، ئه‌وانی تریش وه‌ك خوشكه‌كانیان لاسایییان ده‌كرده‌وه‌. ده‌بوو هه‌ندێ جار بیسه‌لمێنم ده‌توانم ڕكێفی خۆم بكه‌م تا لێیان نه‌ده‌م. نه‌مده‌توانی ڕی به‌ خۆم بده‌م كۆلێكشنی ئه‌و گه‌وهه‌رانه‌ی وا بووبووم به‌ به‌رپرسی، تێك بده‌م. پاش ئه‌وه‌ی له‌ ئیشه‌كه‌م ده‌بوومه‌وه‌ تازیه‌باره‌كان ده‌یانكرده‌ گه‌له‌زه‌نگ، له‌ شوێنی پێشوازییه‌كه‌وه‌ گوێم له‌ قیژه‌ و گازه‌نده‌یان ده‌بوو، به‌ره‌به‌ره‌ زۆر خێرا ده‌یدا له‌ كه‌می، تا ته‌واو داده‌مركانه‌وه‌. هه‌ینێ ئێواره‌ی دووشه‌ممه‌ مۆزه‌خانه‌كه‌م به‌جێهێشت. كاتژمێر پێنج و نیو جارێكی تر بێده‌نگی باڵی كێشا. ئه‌وان خه‌ویان لێ كه‌وت و تا هه‌فته‌ی داهاتوو له‌و خه‌و هه‌ڵنه‌ستان. هه‌وڵم ده‌دا لانیكه‌م كه‌مترین ده‌نگه‌ده‌نگ دروست بكه‌م نه‌كا خه‌وه‌كه‌یان بزڕێنم، بۆ شكاندنی ئه‌و بێده‌نگییه‌ بانسروشتییه‌ی مۆزه‌خانه‌كه‌ی داگرتبوو، ته‌جیلێكم كڕی بوو. ته‌له‌فۆنه‌كان گوێكانیان ده‌كرده‌ ئامانج، بێ ئه‌وه‌ی بترسم تازیه‌باره‌كان له‌ خه‌و بكه‌م، به‌وپه‌ڕی ئارامییه‌وه‌، ده‌ستم كرد به‌ نه‌ڕه‌نه‌ڕێكی ئۆركسترایی ڤاگنه‌ری و چه‌ند هه‌ڵایه‌كی جاز.

به‌م دۆخه‌وه‌ ڕۆژێك ئه‌م قه‌یرانه‌ درێژه‌ی كێشا. وه‌ك هه‌موو به‌یانیانێكی دووشه‌ممه‌، یه‌ك به‌ یه‌كیانم بۆ ماوه‌ی زیاتر له‌ سێ كاتژمێر شۆرد. پێچه‌وانه‌ی خووی خۆیان، ته‌واوی ئه‌و پاشنیوه‌ڕۆیه‌ یه‌كپشوو گریان و نركه ‌و هووڕیان بوو. له‌بریی ئه‌وه‌ش ده‌نگیان نزم بێته‌وه‌، بانگیان هه‌ڵ ده‌دا. دوودڵ له‌ مۆزه‌خانه‌كه‌ چوومه‌ ده‌ره‌وه‌، به‌و هیوایه‌ی لای شه‌وێ هێور ببنه‌وه‌، به‌ڵام هه‌ینێ به‌یانی دواتر ده‌رگاكانم كرده‌وه‌، قیژه‌یه‌ك به‌ گوێمدا شاخاندی. پێم باش بوو پێش ئه‌وه‌ی داوای یارمه‌تی له‌ پیه‌ر گۆڵد بكه‌م جارێ چاوه‌ڕوان بم، ده‌نگی ته‌جیله‌كه‌م زیاد كرد تا ئه‌و نركه‌كه‌یان كپ كاته‌وه‌، ئه‌و ده‌نگه‌ی دیواره‌كانی بڕیبوو و هه‌موو بیناكه‌ی داگرتبوو. چه‌ند كاتژمێری سه‌ره‌تا قه‌له‌قی دایگرتم: بۆچی هه‌ڵقووڵانی ئه‌م فرمێسكانه‌ هێنده‌ درێژه‌ ده‌كێشێت؟ زۆر به‌ زه‌حمه‌ت تا كاتژمێر پێنجی پاشنیوه‌ڕۆ خۆم ڕاگرت، پاشان نیو كاتژمێر پێش واده‌ی خۆی مۆزه‌خانه‌كه‌م داخست، به‌ خه‌یاڵی ئه‌وه‌ی گه‌ر لێپێچینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ كردم، بیانووی ئه‌وه‌ بهێنمه‌وه‌ باری ته‌ندرووستیم ناجێگیره‌.

ڕۆژی دواتر زۆر بێزاركه‌ر بوو. تا ده‌هات گریانه‌كان زۆرتر ده‌بوون، سوێندت ده‌خوارد له‌نێو كۆنسێرتی كۆمه‌ڵه‌ شێتێكی كه‌ له‌ ده‌ست ڤیۆلۆن و كه‌ڕه‌ناكانیان ئازار ده‌كێشی. بارودۆخه‌كه‌ به‌رگه‌ نه‌ده‌گیرا، جگه‌ له‌ سازش نه‌مده‌توانی هیچ ئیشێكی تر بكه‌م. هه‌ر بۆیه‌ له‌ كاتێكدا كونی گوێیه‌كانم ئاخنیبوو، له‌ هۆڵی ژنه‌ تازیه‌باره‌كان ئاماده‌ بووم. ئه‌و ده‌نگانه‌ی له‌ ده‌میان ده‌رده‌چوو، هه‌ریه‌كه‌یان زه‌نگی ئاگاداركردنه‌وه‌ و به‌ردی ئاش له‌ كاتی تیژكردن و مشاری كاره‌بایی و ئه‌و به‌رازه‌ی بیر ده‌خسته‌وه‌ وا سه‌رمان ده‌بڕی. دۆزه‌خێك بوو. كاتێك په‌رده‌ ڕه‌شه‌كه‌م لادا، بینیم پانزه‌ ژنی تازیه‌بار له‌سه‌ر دنگه‌كانیان شل و شۆڕ بوونه‌ته‌وه‌، تا ئه‌وپه‌ڕی مردن هاوار ده‌كه‌ن، هاوشێوه‌ی ده‌ڵه‌گورگه‌ هاره‌كان، چاوه‌كانیان فرمێسكی تێ زابوو. هه‌ندێكیان بۆ نزا باڵیان بۆ ئاسمان هه‌ڵبڕیبوو، نه‌مده‌زانی بۆ كام خودا، ئه‌وانی تر چوارمشقی دانیشتبوون و وه‌ك ئۆتیست سه‌ریان به‌ دنگه‌كانی خۆیاندا ده‌كێشا. من قیڕاندم، هه‌موویان حه‌په‌ساوانه‌ ئاوڕیان لێ دامه‌وه‌. له‌پڕ بێده‌نگی گه‌ڕایه‌وه‌، ته‌نیا كه‌مێ مشه‌مشیان ده‌بیسترا.

ــ ئه‌وه‌ چیتان لێ به‌سه‌ر هاتووه‌؟

كه‌س وه‌ڵامی نه‌دایه‌وه‌.

ــ بۆچی دوو ڕۆژه‌ هه‌ر ده‌گرین؟

كه‌شه‌كه‌ ئاڵۆز بوو. به‌ چاوی دوژمنایه‌تییه‌وه‌ لێیان ده‌ڕوانیم.

ــ ئێمه‌ ماندوویان… ده‌ی واز له‌م بێشه‌رمییه‌ زۆره‌ بهێنه‌.

ــ به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر ترسناك چه‌پاندنی ئه‌وانم هه‌ست پێ ده‌كرد.

ــ خه‌ڵكی ئێمه‌یان ته‌رێز خستووه‌.

ـــ كه‌س خۆشی ناوێین. لانی كه‌م به‌ وشه‌یه‌كی سۆزبه‌خشیش.

ــ چه‌په‌ڵی و خراپه‌ گشت لایه‌كی داگرتووه‌.

ـــ چیتر به‌رگه‌ی ناگرین.

دیسان كه‌وتنه‌وه‌ جووڵه‌. ئه‌میان پاش ئه‌و به‌ ئاره‌زووی خۆی ده‌ستی ده‌كرده‌ گله‌یی و سكاڵا. پێشنیاری ئه‌وه‌م بۆ كردن كه‌متر بیانشۆم، ئینجا جۆری سابوونه‌كه‌یان بگۆڕم و ده‌نگه‌ی زۆر باشیان بۆ دابین بكه‌م، به‌ڵام ئه‌وان نه‌یانده‌ویست هیچ ببیستن.

ــ هه‌موو شتێ خراپه‌، كه‌س له‌ ئێمه‌ تێناگا.

ــ كێشه‌كانمان چاره‌ ناكرێن.

ــ به‌رده‌وام هه‌مان توندوتیژیی ڕووبه‌ڕوومان ده‌بێته‌وه‌.

ــ به‌رده‌وام گۆشه‌گیری و خه‌مۆكی هه‌یه‌.

ئه‌مه‌ په‌تخستنه‌ مل بوو. ده‌مبینی شێتانه‌ ئه‌میان پاش ئه‌و بانگی گریانی هه‌ڵده‌دا، وه‌ك ڕیزكردنی دۆمینه‌ یه‌كێكیان بكه‌وێت ئه‌وانی تریش ده‌كه‌وێنێت. لافاوی پاڕانه‌وە شێتانه‌كه‌یان به‌ره‌به‌ره‌ زۆرتر ده‌بوو، تا منی نوقم كرد. من ده‌سته‌وه‌ستان ته‌نیا ده‌متوانی پاشه‌كشێ بكه‌م و به‌ په‌له‌پرووزێ له‌ هۆڵه‌كه‌ تێی بقووچێنم.

ــ ئه‌لوو! مسیۆ گۆڵد؟

ــــ ئا ئه‌وه‌ تۆی! چۆنی؟

ــ زۆر باش نیم.

ــ هه‌ندێ كێشه‌ له‌ مۆزه‌خانه‌ هه‌یه‌.

ــ به‌ڕاست؟

ـــ به‌ڵێ، له‌گه‌ڵ ژنه‌ تازیه‌باره‌كان.

ــ چی بووه‌؟

ـــ ئه‌وان ده‌گرین مۆسیۆ.

ــ ئه‌وه‌ شتێكی خۆڕسك و ئاساییه‌.

ـــ به‌ڵێ، به‌ڵام كاتی ئاسایی ئه‌م شته‌ چه‌ند كاتژمێر زیاتری نه‌ده‌خایاند.

ــ ئه‌ی ئێستا؟

ـــ سبه‌ی ده‌كاته‌ هه‌شت ڕۆژ. یه‌كپشوو.

ــــ ناته‌وێت بێیت و سه‌یرێك بكه‌یت؟ ئه‌وان ده‌مێكه‌ تۆ ده‌ناسن، ده‌زانی چۆن بیاندوێنی؟

ــ ده‌زانی، من و ئه‌وان هه‌رگیز زۆر لێك نزیك نه‌بووین.

ـــ نازانم چی بكه‌م، شێتیان كردووم.

ـــ نا ، نا ……

ـــ دڵنیات ده‌كه‌مه‌وه‌ ته‌نانه‌ت ئه‌و كاته‌ش ده‌ڕۆمه‌وه‌ ماڵ هێشتا قریشكوهوڕی قیژه‌یان له‌نێو سه‌رمه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی نیشتبنه‌ شوێنم. به ‌ڕاستی ئه‌مه‌ ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه‌یه‌.

ــ تۆ ده‌بێت سه‌ردانی پزیشك بكه‌ی. دڵنیام ئه‌م شته‌ خراپه‌ تێده‌په‌ڕێت.

ـــ ده‌ترسێم ئه‌وان هه‌رگیز له‌م شته‌ نه‌وه‌ستنه‌وه‌ مۆسیۆ. من ناتوانم له‌مه‌ زیاتر به‌رگه‌ بگرم.

ـــ وره‌ت هه‌بێت، باش ده‌بێت. هه‌وڵ ده‌ده‌م هه‌فته‌ی داهاتوو بێم بۆ مۆزه‌خانه‌كه‌، باشه‌؟

ــ هه‌فته‌ی داهاتوو؟ به‌ڵام من ئێستا پێویستیم پێته‌!

ــ ماڵئاوا، ماڵئاوا، دێم، به‌ڵێن بێت.

به‌ڕێوه‌به‌ر نه‌ هه‌فته‌ی داهاتوو و نه‌ هه‌فته‌كانی تریش نه‌هات. منیش خه‌مۆكییه‌كی قووڵ دایگرتم، به‌ڵام هه‌وڵم ده‌دا پابه‌ندی پۆسته‌كه‌م بم و گشت به‌یانیانێك كاتژمێر نۆ مۆزه‌خانه‌كه‌ بكه‌مه‌وه‌. ئێستا نزیكه‌ی شه‌ش مانگه‌ لێره‌ ئیش ده‌كه‌م، هه‌رگیز هیچ سه‌ردانیكه‌رێك به‌م ده‌رگایه‌دا ئامدیوو نه‌بووه‌. چۆڵوهۆڵی و ده‌نگی به‌رگه‌نه‌گیراوی ژنه‌ تازیه‌باره‌كان وه‌همێكی سه‌یران لا ساز كردووم. ئه‌و قیژانه‌ی له‌ هۆڵی په‌یكه‌ره‌كانه‌وه‌ دێن ده‌گۆڕدرێن بۆ باڵنده‌یه‌كی ڕه‌شی زل و به‌ چوارده‌وری سه‌ری مندا تیژڕۆ ده‌خولێننه‌وه‌ و خۆیان به‌ ئه‌رزدا ده‌كێشن. جاری وایه‌ دیومه‌ دیواره‌كان سكیان داوه‌ كاشییه‌كانی ئه‌رد هه‌ڵتۆقیون و پاشان فس بوونه‌ته‌وه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌ناسه‌ بده‌ن. من خه‌ریك بوو ڕاپێچی شێتی ده‌بووم و تۆزقاڵێ ئه‌قڵم به ‌به‌ره‌وه‌ مابوو. جاروبار سه‌ردانم بۆ گروپێكی گه‌شتیاریی خه‌یاڵیی بۆ مۆزه‌خانه‌كه‌ ڕێك ده‌خست و خۆ ڕینماییانم ده‌كرد. به‌ ته‌نیا له‌ داڵانه‌كه‌ ڕێم ده‌كرد و به‌ ده‌نگێكی به‌رز باسی هه‌زاران ورده‌كاریی سه‌رنجڕاكێشی كۆلێكشنه‌كه‌م ده‌كرد. بێگومان گه‌رمه‌ی سه‌ردانه‌كه‌ بۆ هۆڵی ژنه‌ تازیه‌باره‌كان بوو، زۆر سه‌رسام ده‌بوون. په‌نجه‌كانم له‌ گوێم ده‌ئاخنی، ئه‌وان به‌رانبه‌ر به‌م هاتوهاواره‌ له‌خۆ ده‌چوون، سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ئه‌م ژنانه‌ بتوانن شتی وایان لێ بوه‌شتێته‌وه‌ به‌ منیان ده‌گوت ده‌بێت چاودێریی ئه‌م دیاردانه‌ كارێكی سه‌رسامهێنه‌ر بێت.

ڕۆژێك گروپێك تارماییی منداڵم له‌ پۆله‌وه‌ بۆ مۆزه‌خانه‌ به‌ڕێ كرد، هێكڕا تووشی ژانه‌سه‌رێك هاتم، ناچار ئه‌ژنۆم دایه‌ڵا.

ئاهوناڵه‌ی ئه‌م ژنه‌ تازیه‌بارانه‌، كه‌ ئه‌وه‌ نزیكه‌ی دوو مانگ بوو یه‌كپشوو نه‌وه‌ستابوو، به‌ ته‌واوه‌تی له‌ په‌لوپۆی خستبووم. ڕكوكینه‌ و شێتیی دایگرتبووم. مناڵه‌كان به‌ چوارده‌ورمدا سه‌مایان ده‌كرد و به‌ ئازارێكی دزێو ده‌میان داده‌چه‌قاند و پێده‌كه‌نین. به‌ هه‌ناسه‌سواری، ده‌مزانی ته‌نیا یه‌ك ڕێچارم له‌ پێشه‌: هه‌ستام و لاقم هه‌ڵینا و تا هۆڵی ژنه‌ تازیه‌باره‌كان ڕۆشتم. هاتوهاواره‌ نه‌فره‌تهێنه‌ره‌كان ده‌چووه‌ نێو گوێیه‌كانم و له‌نێو كاسه‌ی سه‌رمدا باوه‌گێژه‌ی بوو، وه‌ك په‌ڕكه‌م. ده‌نگێكی وا به‌هێز له‌ مندا شوێنی گرتبوو كه‌ چیتر هیچ نه‌بیستم. له‌ سووچێكی بچووكی هۆڵه‌كه‌ ده‌نگه‌یه‌كی بچووكم گرت، هاوشێوه‌ی ئه‌وه‌ی په‌یكه‌ره‌كانی ئه‌وانی له‌ هۆڵه‌كه‌ لێ دانرابوو، هه‌موو ژنه‌ تازیه‌باره‌كان به‌ قیژه‌وه‌ سه‌یریان ده‌كردم. بێ پرزه‌ به‌سه‌ر دنگه‌كاندا هه‌ڵگه‌ڕام و له‌وێ نه‌بزووت وه‌ستام. یه‌كسه‌ر هه‌ستم كرد لافاوێك فرمێسك به‌ مندا سه‌ر ده‌كات، به‌وپه‌ڕی هه‌ست و سۆزمه‌وه‌ مینا مه‌راسیمێكی ڕێزلێنان ده‌ستم كرد به‌ یه‌كه‌م و ناكۆتاترین هاتوهاوار بۆ هاوڕه‌گه‌زه‌كانم.

ژنه‌ تازیه‌باره‌كان یه‌كسه‌ر متمانه‌یان پێ كردم. هه‌موو دووشه‌ممه‌یه‌ك جێگره‌كه‌م به‌ ده‌ستكێشی پاكژكردنه‌وه‌ و سابوونێكی بۆنخۆش ده‌یشۆردم. گه‌نجێكی خوێنشیرین بوو. من و خوشكه‌كانم به‌وپه‌ڕی هێزمانه‌وه‌ بێهیوایی خۆمانمان به‌سه‌ر ئه‌ودا ده‌ڕشت، به‌و هیوایه‌ی ئه‌ویش زووبه‌زوو بێته‌ ڕیزمانه‌وه‌.

سه‌رچاوه‌:

BERNARD QUIRINY, L’ANGOISSE DE LA PREMIÈRE PHRASE, Éditions Phébus. Paris. 2005.

The post له‌ مۆزه‌خانه‌دا appeared first on ژنەفتن.

پێشتر لەناو سەیارەدا دڵی تێکەڵ دەهات. زۆر جار وای لێ دەهات. به‌ڵام ئه‌م جاره‌یان نه‌ڕشاوه‌.   ڕێک لەو کاتەدا کە له‌سه‌ر کوشنه‌که‌ دایان نیشاند پێیان کوت کە زۆر زیرەکە. پێکوتبوون – مه‌ڕۆن! به‌ڵام ئه‌وان گوێیان لێ نه‌بوو. – بژی کچی زیرەک، وایانکوت.

ئه‌م جاره‌یان به‌ ته‌نیا سه‌فه‌ر دەکا. جانتاکه‌ی خستۆتە شوێنی تایبەت بە بار، جانتا بچووکه‌که‌شی  ‌لە سەرەوە داناوە. 

پڕ نەبووە. زۆری ماوه‌ پڕ بێت. کوشنەکەی پەنای بەتاڵە. چاکه‌ته‌که‌ی لەوێ داناوە. جوان قەدی کرد و لە پەنای جانتاکەی شانی دانا.

گه‌رمه‌ به‌ڵام زۆر نا، ڕه‌نگه‌ هێدی هێدی گه‌رمتر بێت، هێشتا زووه‌. زووه‌، به‌ڵام ته‌مومژ نییه‌، ئاسمان ساوه‌. 

لەسەرخۆیە. سەر دەکەوێ. ئاخرییه‌که‌ی سەر دەکەوێ.

زۆر شتی له‌بیر ده‌مێنێ. ئاودڕێک له‌گه‌ڵ گه‌می. مانگاکانی ناو مه‌زرا. بەرچاوی دەلەرێتەوە، هەوڵ دەدات دیمەنەکەی لێ نەشێوێت و وێنەکانی هەڵگرێتەوە، واتە شتێک بۆ وەبیرهێنانەوە. نابێ ئه‌وه‌یانی له‌بیر بچێت.

به‌ڵام شتەکان دەلەرێنەوە. هه‌موویان تێکه‌ڵپێکه‌ڵ ده‌بن. لێڵ ده‌بن. ناتوانێ ساغیان بکاته‌وه‌. ناتوانێ لێکیان جیا بکاته‌وه‌. لێیان ورد دەبێتەوە، هێشتاکە ڕوون نین.

ڕێک داده‌نیشێت. ده‌شزانێت که‌ به‌ هۆی ڕێک و قنج دانیشتنەوە کوشنەکە پشتی دێشێنێت. 

فێنک بووە، ئاره‌قه‌ ناکات لەبەر ئەوەی چاکه‌ته‌که‌ی داکه‌ندووه‌. بووسه‌که‌ موسافیری دیکه‌شی تێدایە به‌ڵام لێی نزیک نین، دوور دانیشتوون. ئەو بێ دڵەڕاوکێ دانیشتووە، چاک داده‌نیشێت. لەپی ده‌ستی وشکه‌. هێدی و هێمنە. پاڵ دەداتەوە و ئەرخەیانە.

شوێنەکە دوور نییه‌. پێنج سه‌عات ڕێیە یان که‌متر. پاپۆڕێکی بارهەڵگریش لە ڕێدایە. پێشتر دووان بوون. ئێستاکە یەکیان بووەتە پرد. ده‌یه‌وێ له‌ پاپۆڕە سەیارەهەڵگرەکەدا قاوەیەک بکڕێت. ڕه‌نگه‌ شتێکیش بخوات. بیر ده‌کاته‌وه‌: ڕه‌نگبێ شتێک بکڕم بۆ خواردن، ده‌رفه‌تی چاکه‌.

بووسەکە ڤڕەڤڕی دێت. چەند کەسێک لە دوو کوشنی پشتەوەیڕا قسە دەکەن. زۆری لێ دەڵێن! باسی که‌شوهه‌وا ده‌که‌ن که‌ خۆشه‌، که‌ ده‌مێکه‌ ئاوایە. 

ئەگەرچی هەوا زۆر گەرم بووە بەڵام هەمیشە گوڵەکانی هەیوانێی ئاو داوە. ئاگای لە گوڵەکانی بووە، کودی پێ داون.

چاک بوو کە هەیوانیان هەبوو. له‌مێژ بوو بیری لە شتێکی وا دەکردەوە. ماڵەکەی پێشوویان هەیوانی نەبوو. “هه‌یوانی به‌رهه‌تاو”، له‌ ڕیکلامه‌که‌دا بوو. پێی خۆش بوو کورسییه‌کی ئوتوماتیکی لە هەیوانەکە دابنێ بۆ ئەوەی لەبەر هەتاوەکە خۆی هەڵخا. کورسییەکی وا کە بتوانێ تێیدا خۆێ بە پشتدا بخات. ئا دوو کورسی لەم جۆرە. لێرە جێیان دەبێتەوە. بۆ هه‌رکامێکیان کورسییه‌ک. باشترین کورسی بۆ کاتی حه‌سانه‌وه‌ یان دانیشتن به‌ جلێکی ناسکه‌وه‌ له‌به‌ر هه‌تاو. 

“هه‌یوانی به‌رهه‌تاو”. ڕێک بەم جۆرە ڕیکلامی بۆ کرا بوو.

لە پاپۆڕەکەدا ده‌یه‌وێ قاوەیەک بکڕێت. ڕه‌نگبێ شتێکیش بۆ خواردن. برسییەتی.

حەزیشی لە ئینجانە بوو کە لە هەیوانەکەی دابنێت. ئینجانەیەکی گەورە به‌ گیای خۆراکییەوە.  ده‌شتوانی یەک دوو لقی لێکەیەوە و له‌ خواردنه‌که‌ی بکەی یان له‌گەڵ سالاد و شتی لەم جۆرە بیخۆی  – بچین چه‌ند ئینجانەیەک بکڕین؟ پێشنیارێکی وای کردووە. 

رەنگبێ داوایەکی قۆڕ بێ. هەر زۆر قۆڕ.

له‌ پاپۆڕه‌که‌ زۆر دوور نییه‌، ناکرێ دوور بێت! 

ئه‌گه‌ر کولێره‌ ساجییان هه‌بێت، ئەوە باشە. ئه‌گه‌ریش نا ڕەنگبێ بابۆڵەی په‌نیر یان ڕانه‌به‌راز بکڕێت. ڕانه‌به‌راز خۆشه‌. پێی خۆشە بیخوات، حه‌زی لێیه‌تی. 

باسی ئینجانەکان بوو، باسی خۆراکی گیا و کورسییه‌کانی بەر هەیوانەکە. باس باسی ڕیزی ئینجانەکان بوو لەسەر لێواری هەیوانە بچووکەکەدا. ئینجانەی سپی به‌ گوڵی ئه‌تڵه‌سییه‌وه‌. –  جوان نه‌بوون؟ پرسیاری کردووە. – گه‌وره‌ و جوان؟ – به‌ دڵنیایییه‌وه‌ با، ئەمە وەڵامی هاوژینەکەی بوو. زیاتر له‌ سه‌ری ڕۆییشت. له‌سه‌ر ئینجانە، له‌سه‌ر خۆراکی گیا بۆ سالاد. کوتی نەعنا خۆشه‌، ڕیحانه‌ش. – ته‌نیا به‌ دوازده‌ کڕۆنن. هه‌میشه‌ش شین دەبنەوە و باڵا ده‌که‌ن. 

دیسان باسی کورسییه‌کانی کرده‌وه‌ که‌ نابێ ڕەنگی بەرگی کورسییەکان زەق بن. پێم وابێ شین جوانە، هه‌ڵبه‌ت ئه‌گه‌ر هه‌یانبێت. شینی تۆخ.

هەمووی ئەوانە خۆی جێبەجێی کردوون.

هاوژینەکەی کوتی: ئەوانەمان پێویستە؟ – پێت وانییە کە کەمێک …تێکتەپیو بن؟ بە نا وەڵامی داوە. ئەمیش دەی باشەیەکی کوت. 

هەر ڕۆژێکی پێی خۆش بێت دەتوانێ ترۆمبیله‌که‌ وه‌ربگرێت و دوانیوەڕۆیەک به‌ره‌و ئه‌و شوێنه‌ی لێبخوڕێ که‌ وەکوو ئێرە وایە.

ئه‌م دیمه‌نه‌ به‌ هیچ جۆرێک له‌وه‌ی پێشوو ناچێت. نازانێ کامەیە! هۆوەش گوندێکه‌. به‌ڵام به‌ربڵاوتر و ته‌خت. جاده‌که‌ ڕێکه‌. بە ڕێگاوە دەتوانێ شت بخوێنێتەوە. له‌ جاده‌ تەخت و ڕێکه‌کاندا مرۆڤی ناو بووس ده‌توانێ بە باشی بخوێنێته‌وه ئه‌ویش‌ بێئه‌وه‌ی شەکەت بێت. ئیتر هه‌روا سووک و ئاسان شەکەت نابێت. پێشووتر ده‌بوو. کتێبێکی پێیه‌. له‌ناو جانتاکه‌ی دایه‌. هەر بۆ ناو جانتا باشە. هەڵبەت پێی خۆشە لەوێدا بێت.‌ 

شێوەرد. ئەمبەر و ئەوبەری جادەکە شێوەردە. هۆوەش مه‌زرایە. به‌شێک له‌ مه‌زراکان داچاندراون. به‌م زووانه‌ ده‌یاندوورنه‌وه‌، باقه‌یان دەکەن و دەیانبەنە کادێن. به‌ر له‌ پاییز. به‌ر له‌وه‌ی ببارێت. ئێره‌ هه‌وروهه‌ڵایه‌ و باران زۆر ده‌بارێ‌. 

به‌ڵام ئه‌مڕۆ ته‌واو ساوە. تەنانەت پەڵەهەورێک بە ئاسمانەوە نییە. ڕۆژێکی گەش. بەختەوەرانە عه‌ینه‌کی ڕه‌شی پێیه‌. له‌بیری نەچووە. زۆربه‌ی جاران پێی بووە. ئه‌و جارانه‌ی له‌بیریشی ده‌چوو ده‌یتوانی به‌ قه‌رز لە کەسێکی وه‌ربگرێت. ‌یان بیکڕێت. چاکه‌تێکی پێویسته‌، ڕه‌نگبێ چاکه‌تێکی سووکه‌ڵه‌ی بە خوری چندراو بۆ شان و ملی، بۆ کاتێک که‌مێ ساردی بکات. چاکه‌تێکی سووکه‌ڵه‌تر له‌وه‌ی که‌ پێیه‌تی. 

شۆفیره‌که‌ له‌ پێش ته‌به‌قێک شووشه‌وه‌ دانیشتووه‌. شوشه‌یه‌کی ناسک له‌نێوان خۆی و ئه‌و موسافیرانه‌ی ڕێک له‌ پشته‌وه‌ین. شۆفیره‌که‌ سه‌ری ڕووته‌. کڵاوی ڕه‌سمیی له‌ سه‌ردا نییه‌.  ئێستا زۆر به‌ دەگمەن له‌ سه‌ری ده‌که‌ن. کیژۆڵه‌که‌ له‌ پشت شووشه‌که‌وه‌ سه‌ر و پشتی شۆفێره‌که‌‌ ده‌بینێت. که‌ته‌ پیاوه‌. 

ئه‌م جاره‌یان دایک و باوکی بۆ ماوەیەکی زۆر زیاتر لە پشته‌وه‌ی بووسه‌که‌دا بوون. جاروباره‌ ده‌یدیتن. به‌رچاوی به‌ خه‌ڵک گیرا بوو. ئه‌وکات خوشکه‌که‌ی له‌دایک نه‌بووبوو. ته‌نیا ئه‌و هه‌بوو. دایک و باوکی و ئه‌و.

ئەمەی ڕووی دا شتێکی ئه‌وتۆ نه‌بوو. له‌وێ دانیشتبوو، سریوەی لێوە نەدەهات. نه‌خۆشیش نه‌بوو. دڵی تێکه‌ڵ نه‌ده‌هات. ته‌نیا شتێکی کە هەبوو ئه‌وه‌ بوو که‌ نە ئەوانی دیت و نە زانیشی دابەزیون. 

کورسییه‌ ئوتوماتیکیه‌‌کان له‌به‌ر هه‌یوانن. لە ناخی دڵییەوە پێیان دڵخۆش بوو. لە یەکێک لە کورسییەکاندا پاڵ کەوتبوو. ڕه‌نگبێ مێزێکی بچووکیش له‌ په‌نایان دابنێت. ڕێک جێیه‌ک بۆ جووتێک کوپ یان په‌رداخ. که‌مێک زیاتر به‌ره‌و دواوه‌ پاڵی داوه‌. به‌ سەری ڕووته‌وه‌‌ له‌به‌ر سووره‌تاوی هه‌یوانه‌ ڕازاوەکەیدا. چوار دەوری هەیوانەکە کەمێ بەرز کراوەتەوە و ڕیزێک ئینجانەی لە سەر دانراوە. ئه‌وێ هێشتا به‌ری ئاواڵایه‌ و لە دەرەوەڕا تا ڕادەیەک دیارە. تا ڕاده‌یه‌ک چاوی لە سەرە. به‌ڵام وەبیری نایەتەوە کە ئەو چاولەسەربوونە بیتاقەتی کردبێ. بەس لەوێ دادەنیشێ. قاوەیەک یان شتێکی تری وەکوو شەڕاب یان چایی پێیە. هیچ هۆیەکیش نەبووە کە بیر لە شتێکی وا بکاتەوە.‌

زۆر شت هه‌ن‌ که‌ ئه‌و بیری لێ نه‌کردوونه‌ته‌وه‌.

نیگای ئەوی لێ دیارە. ئەمیش لێی دەڕوانێ. ئەمەی لە بیرە. له‌بیری ده‌مێنت ئیتر‌. 

شه‌وێکیان چووبوون بۆ شانۆییه‌ک. ئەم پێشنیاری کردبوو. هاوژینەکەی که‌مێک بێمه‌یل بوو، به‌ڵام لەگەڵی چوو. له‌ کاتی پشووداندا چاویان به‌ ژن و شووەکەی ئاپارتمانه‌کەی خۆیان که‌وت، هاوتەمەنی خۆیان بوون، جاروبارە پێکەوە قسەیان کردبوو. لە کاتی هەرەوەزی یان کاتی دیکە. کەسی زۆر باشن. به‌ڵام له‌وێ، له‌ هۆڵی پشوودانەکەدا، هاوژینەکەی ئەم زۆر بە ڕوونی هه‌وڵی دا خۆی له‌وان لادات. ئه‌وکات ئه‌وان که‌ ده‌یانویست لە کاتی هاتنە ژوورەوەدا یاریدەی بدەن، کاری سه‌یروسه‌مه‌ره‌ی کردبوو. لەوێ چەقیبوو! خۆی به‌ بلیته‌کانه‌وه‌ سه‌رقاڵ کردبوو.

پاش شانۆییه‌که‌ دراوسێکە پێی خۆش بوو بە ترۆمبیلەکە بیانباتەوە، بۆیە ترۆمبیله‌که‌ی ڕاگرت، فەرمووی کردن. – هاوژینەکەی وەڵامی داوە: سوپاس، ئێمه‌… ئێمه‌ پێمانخۆشە بە پێ بڕۆیین. زۆر خێرا وای کوت. بروسکه‌ئاسا. ئەمیش هەر فریا نەکەوت دەم بکاتەوە به‌ڵام زه‌رده‌ که‌وته‌سه‌ر لێوی و سوپاسی کردن. پێی وابوو ڕێز بۆ هه‌رکیان دابنێت. لەگەڵ ڕۆیشتنی  ترۆمبێلەکە بە بزەوە ده‌ستی بۆ هه‌ڵێنان. هه‌روه‌ها ژنی ناو ترۆمبیله‌که‌ش بزه‌ی له‌سه‌ر لێو بوو. 

لە کورسییه‌کان خۆش نه‌بوو. ویستی بۆ ئاسودەیی خۆی بەکاریان بێنێ. خۆی ڕووت کرده‌وه‌. بلوز و تیشێرتەکەی داکەند. سوورەتاوێک بوو هەر نەبێتەوە.  دانیشت، بەس سوخمەکەی لەبەردا مابوو. دەنا ڕووتوقوت بوو. 

کاتێک بیری لێ ده‌کاته‌وه‌ موچڕک به‌ له‌شیدا دێت. خراپ هەڵدەلەرزێ، پێوەی دیارە. پیاوەکەش دەیبینێ. دیتوویه‌تی. لەبەر چاوە. نه‌یده‌ویست بەم جۆرە ببیندرێت.

به‌ڵام کەس لێرە نییە. بە تاکی ته‌نیایه‌. کاتێک هه‌ناسه‌ی قووڵ هه‌ڵده‌کێشێ، هێدی ده‌بێته‌وه‌.

ئەرێ، ده‌بێ کەیفی ساز بێت لەوەی که‌ کەسی تر کورسییه‌کانی نه‌کڕیوه‌. 

لەوە خۆشحاڵ بێت که‌ ژنی دراوسێکە نەیتوانیوە لە هەموو جۆرە گیاخۆراکییەک بچێنێت.

پێشتر بیری لەوە کردبووەوە مێزە بچووکەکە ڕەنگ بکات. خۆشحاڵ بوو که‌ ئه‌و کاره‌ی نەکردووە. له‌سه‌ر ئه‌ژنۆ، له‌وێ، له‌ هه‌یوانه‌که‌، به‌ فڵچه‌یه‌که‌وه‌ نووقمی ئاره‌قه بوو‌. 

ده‌بێت خۆشحاڵ بێت بۆ هه‌مووی ئه‌مانه‌. 

له‌ ده‌ره‌وه‌ بای نایه‌ت. له‌ بنچکه‌گیاکانیشدا هیچ جووڵه‌یه‌ک نییه‌. مه‌زراکانیان به‌جێ هێشتووه‌. مه‌زرای زەردی گه‌نمەشامی. زیاتر ته‌پۆڵکه‌یه‌. هه‌وراز و نشێوه‌. شاخه‌که‌ی سه‌رڕێی جاده‌که‌ هه‌ره‌سی هێنابوو. ڕێگایه‌کی ته‌سک. تونێلێکی تاڕاده‌یه‌ک درێژ. پێشەوەی پاپۆڕەکە کورت ده‌نوێنێ. بەڵام دەکرێ خۆی بە پەیژەکانەوە بگرێ و لە بەر هه‌تاو ڕاوەستێ. لە کاتی دابەزین لە بووسەکەدا لە بیری دەبێت کە چاکەتەکەشی هەڵگرێت.

به‌ڵام ئه‌و ده‌بێ شتێک بخوات. ئه‌و ده‌بێ بچێته‌ هۆڵه‌که‌ی خواره‌وه‌، شتێک بکڕێت.

منداڵێک گڕوو دەگرێ چلووره‌. بابۆڵەی پەنیر نا، چلووره‌ی ده‌وێت. دایکی توند پیلی مێرمنداڵه‌که‌ی دەگرێت. له‌ فرۆشگەکە دوور دەکەوێتەوە و لەولا بە تووڕەیی لە سەر یەکێک لە کورسییەکان دادەنیشێت.

 ‌قاشە که‌یکه‌که‌ بۆ زاری گەورەیە. دەبێ بچێتە دەرەوە. هەستێت و بچیتە دەرەوە. ئەوێ هه‌تاوێکی خۆشە.

سەری لە گێژەوە دێت. ‌پیاوێکی به‌ساڵاچوو ڕێک له‌ پشته‌وه‌ دێت و پیلی ده‌گرێت.

لێی پرسی: تێکچووی؟

نا (وه‌ڵام ده‌داته‌وه‌) باشم، سوپاس … سوپاست ده‌که‌م. ڕەنگبێ       کەمێک بە پەلە هەستابێتمە سەر پێ.

پیلی هەروا توند گرتووە. که‌مێک زیاتر ڕایده‌گرێت.

پاشان به‌ری دا.  

پێشەوەی پاپۆڕەکە شەپۆلە.. کەفێکی سپی و جوان. تەنگاوەکە دەدرەوشێتەوە. که‌فه‌ سپییه‌کان ڕێک خۆ به‌لایه‌کی پاپۆڕه‌که‌ داده‌ده‌ن و شه‌پۆله‌کانیش دەکشێنەوە‌.

پێشوازیی لێ دەکرێت. ئه‌و هه‌میشه‌ پێشوازیی لێ دەکرێت. خوشکه‌که‌ی به‌م جۆره‌ ده‌ریده‌بڕێ: وەرە، هەر کاتێ پێت خۆش بوو وەرە. 

ماڵی خۆشەکەکەی بوو و پێشتریش لەوێ مابۆوە. هەڵبەت بۆ ماوه‌یه‌کی کورت. له‌ پشووی کۆتایی حه‌وتوودا. پشوویەکی کچانە. هاوژینەکەی بانگی کرد. به‌ نیشانه‌ی ماڵئاواییکردن ڕوومه‌تی ماچ ده‌کرد. بای بای لێ کرد. ترۆمبیله‌که‌ی وه‌رگرت. شووەکەی کوتی کە پێویستی پێی نییە. دەنا ده‌بوو له‌ ماڵێ بێت. هاوژینەکەی کوتی ماڵئاوا – جوان لێخوڕه‌.

پاش ئەم سه‌فه‌ره‌ نه‌یتوانی نه‌عله‌کانی بدۆزێته‌وه‌. دوای چه‌ندین ڕۆژی دیکه‌ دۆزینییه‌وه‌. له‌نێو دۆڵابه‌که‌یدا بوون. 

پرسی: ئەوە دۆڵابەکەت هەڵوەژاردووە؟ که‌مێک بێتاقه‌ت بوو.

هاوژینەکەی پێکه‌نی. 

دەستێکی بەوێدا هێنابوو. به‌ڵام شتی زۆر زیاتری لێ بوو. نه‌عله‌کانی هیچ شتێکیان نەدەگۆڕی. بڕواکردن به‌مه‌‌ تاڕاده‌یه‌ک گه‌مژانه‌یه‌. کەس بڕوا ناکات. ئه‌مه‌ شتێکی دیکه‌‌ بوو. ئاخنرابوو. هه‌مووی. هه‌موو ژووره‌کان. له‌ شتی گه‌وره‌ و بچووک. له‌ گوڵدانه‌وه‌ بگره‌ هه‌تا ده‌گاته‌ کرێم، باڵنج، جل، قوتووی خشڵه‌کانی. کاتێک که‌ منداڵ بوو دایک و باوکی ئەم قوتووی خشڵەیان پێدا بوو…

چوو بۆ حه‌مام و خۆی شارده‌وه‌. ده‌ست و دموچاوی شارده‌وه‌. پیاوه‌که‌ هات و ویستی دەرکەکە بکاتەوە به‌ڵام ئه‌و هه‌ڵینه‌گرت.

پێی کوتبوو: هاروهاج‌. دواتر پێکەنی بوو. کاتێک پێدەکەنێ هه‌میشه‌ سووچێکی لێوی دەلەرزێ. ئه‌وه‌ یه‌که‌مجاره‌ که‌ سه‌رنج به‌وه‌یان ده‌دات‌. بەوە ناسراو بوون. ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ سه‌ت ساڵ به‌ر له‌ ئێستا، شتێکی وا. له‌وه‌ ده‌چوو سه‌رنجڕاکێش بێت. کاتێک بزه‌ ده‌که‌وته‌ سه‌ر لێوی، زۆر جوان ده‌بوو. 

کاتێک خۆی به‌ په‌یژه‌ی پاپۆڕه‌که‌وه‌ دەگرێ دەبینێ کە کەفی شەپۆلەکان بەرەوە پاپۆڕەکەن. ده‌بینێ که‌فه‌ مروارییەکان له‌سه‌ر ده‌ریاوه‌ چۆن هەڵدەکشێنە سه‌ر پاپۆڕه‌که‌. ناسک و سپی. پاپۆڕه‌که‌ ده‌ریای شین و ئارام و قووڵ له‌ت ده‌کات.

ئه‌وه‌ ئه‌و وێنه‌یه‌یه‌ چاوەڕوانی بوو. بۆ ئه‌وه‌ی له‌ بیری بمێنێت. ده‌بێت له‌م سه‌فه‌ره‌دا ئه‌م وێنه‌یه‌ی پێبێت. پێی خۆش نییە قه‌ت ئه‌م سه‌فه‌ره‌ له‌بیر بکات. 

ئه‌مه‌ وێنه‌یه‌کی ده‌گمه‌نه‌. دەترووسکێتەوە.

پێی خۆشە کە دەگاتە ئەوێ، ئەویش لەوێ بێت. ئه‌و کیژە مێهره‌بانه‌ خوشکه چکۆلەکەیەتی. گه‌وره‌یه‌ ئێستا. لە ماڵێیە. چاوه‌ڕێیه‌تی. بووسه‌که‌ دوانیوەڕۆ دەگاتێ. ده‌توانن پێکەوە له‌ هه‌یوانه‌که‌ دانیشن. هه‌ر که‌سێ له‌سه‌ر کورسیی خۆی. ئه‌گه‌ر هه‌تا ئه‌وکات ئاسمان هه‌روا ساو بوو، ده‌توانێ جله‌کانی داکه‌نێت. تیشێرته‌که‌ی به‌ره‌و لای سه‌ری هه‌ڵکێشا. بێده‌نگ داده‌نیشێت، ته‌واو به‌ هێمنی. ‌شتێکی وای له‌به‌ردا نییه‌، کورسییه‌که‌ به‌ره‌و پشته‌وه‌ ده‌چه‌مێنێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی تیشکی گه‌رمی هه‌تاو له‌ له‌شی بدات.  

  ¤¤¤

لە بارەی نووسەرەوە:

«لەیلا ستین»چیرۆکنووس، شاعیر و وەرگێڕی ئەدەبیاتی سامەکان، ساڵی ١٩٤٦ لە ناوچەی «هێمنێس»ی نۆروێژ لەدایک بووە. یەکێکە لە نووسەرە مۆدیرنەکانی نۆروێژ کە بە کورتەچیرۆکەکانیەوە ناسراوە. تا بە ئێستا زیاتر لە بیست کتێبی لێ بڵاو بووەتەوە و نۆ جار بە بۆنەی بەرهەمە سەرنجڕاکێشەکانییەوە خەڵاتی جۆراوجۆری ئەدەبیاتی پێدراوە.

لەیلا لە بەرهەمەکانیدا هەوڵی داوە لە ڕوانگەی خەڵکی ئاساییەوە دنیا وێنا بکات. کورتە چیرۆکەکانی دەپەرژێنە سەر ئەو ڕووداو و بابەتە بچووکانەی کە لە لای خەڵکی ئاسایی بوونەتەوە یان لەبیر کراون. زمانی ڕاستەوخۆ یەکێکە لە تایبەتمەندییەکانی نووسینی لەیلا کە لە کورتەچیرۆکی «هەیوانی بەرهەتاو»دا بە جوانی دەینوێنێ. ئەم چیرۆکە یەکێکە لە بەناوبانگترین بەرهەمەکانی نووسەر بۆ جێگیربوون لە ئەدەبیاتی مۆدێرنی نۆروێژدا.

کورتەچیرۆکی «هەیوانی بەرهەتاو» باسی ژنێک دەکات کە بە بووس دەچێت بۆ لای خوشکەکەی. بەڵام سەفەرەکەی ئاوێتە دەکرێ بە ژیانێکی هاوبەش بە شەڕەدندووکەی ڕۆژانە و تەنیاییەک کە هەست سڕ دەکات. ئەمەش بۆتە کەشی زاڵی چیرۆکەکە. هەروەها بە فەلاشباک ئێستا بە کاتی منداڵییەوە گرێ دەدات، ئەمەش ڕێک دەبێتە هۆی جیاوازبوونی ئەم سەفەرە. لەم سەفەرەدا وەکوو کەسێکی گەوەرە لە شتەکان ورد دەبێتەوە بەڵام هەمیشە تووشی کیژۆڵەیەک دەبێتەوە کە بەردەوام دەترسێ؛ ترس لە بەجێمان، تەنیا بوون، هیوابڕاویی یان کارەساتێک کە ئێستا نا ئێستا دەقەومێ.ئەم ترسە دەبێتە پردی پەیوەندیی نێوان ژنەکە و کیژۆڵەکە. ئەم چیرۆکە نووسینێکی ڕاستەوخۆیە بەڵام دراماتیک کە لە ژیانی فەرامۆشکراو یان ئاسایی ڕۆژانەدا دەبیندرێ. نووسینێک کە خوێنەر بەشدار دەکات لە سەفەرکردنەکەدا بۆ ئەوەی ببیستێ، ببینێ و هەست بە دەوروبەر و هاوچەشنی خۆی بکات.

………………………………………………………………………….

سەرچاوە

Norske mester noveller, 50 norske forfattere har kåret Norges beste noveller, De norske bokklubbene A/S 2004.

The post هەیوانی بەرهەتاو appeared first on ژنەفتن.

دەنگی دووری ئاژیر لەگەڵ ڤایبرەی مۆبایلەکەی رۆمی تێکەڵ بوو. دەنیەڵ بوو، بەڵام رۆمی پێی خۆش نەبوو به تەلەفۆن هیچ شتێکی بۆ باس بکا. دەستی به ڕوومەتی خۆیدا هێنا بۆ ئەوەی دڵنیا بێتەوە کە فرمێسکی پێوە نییه، هەناسەیەکی قووڵی هەڵکێشا و ڕووەو بیناکە هەنگاوی نا. لەپڕ فەڕاشەکە هەرای کردێ: “هۆی!”، کاتێک رۆمی ئاوڕی لێ داوە، نەڕاندی: “ئەوە بۆ کوێ ملت پێوە ناوە خاتوون؟ تۆ شاهیدی.” رۆمی پرسی: “شاهیدی چی؟ ئەمن هیچم نەدیوە.” فەڕاشەکە بەڵام دەستهەڵگر نەبوو. هاواری کرد: “ئەتۆ لە هەموو کەس نزیکتر بووی لێی. چاو- هەموو جلەکانت بووەتە خوێنی ئەو!” رۆمی وتی: “ئەوە کوا خوێنه! قاوەیە. قاوەکەم پێدا ڕژا.” فەڕاشەکە لێی نەدەبڕییەوە: “لە من ڕا وەک خوێن دیارە. وا چاکە پۆلیس بێ سەیرێکی بکا.” رۆمی لەختێک لە جێی خۆی ڕەق بوو، بەڵام لەگەڵکوو مۆبایلەکەی بەربووەوە ڤایبرە لێدان، دیسان کەوتەوە ڕێ. خزمەتکارەکه نەڕاندییەوە: “هۆی!”، بەڵام دەنگێکی پیاوانەی دیکە وتی: “چ کارت بەو کچە هەژارە داوە. لە کۆڵی بەوە.”

دەنیەڵ تووڕە و تۆشن درگاکەی هەڵگرت و وتی: “ئەوە بۆ جوابی تەلەفۆنەکەت نادەیەوە؟” بەڵام بەر لەوەی رۆمی بۆی بگێڕێتەوە چی بووە، چاوی به پەڵەکانی سەر پانتۆڵە وەرزشییەکەی کەوت. وتی: “ئەوە چی بووە؟ حاڵت باشه؟” رۆمی هات باسی جیرانەکەیان وا خۆی فڕێ دایه خوارەوە و باسی فەڕاشە تووڕەکە و باسی پەڵەکانی سەر پانتۆڵەکەی که وێ دەچوو تاهەتایە پاک نەبنەوە بکا، کەچی هەرچی کردی و نەیکرد لە قیژەیەک پتر هیچی بۆ دەرنەبڕا. دەنیەڵ هێندە به سستی باوەشی پێدا کرد که بە ئاستەم گیانی وە گیانی کەوت. “ئەوە چییه بەقوربان؟ هێور بەرەوه.”

رۆمی ڕووداوەکەی بۆ گێڕاوە. پێی خۆش بوو زگی بۆ جیرانەکەیان سووتابایە و بیگوتبایە ڕووداوێکی چەندە ناخۆش بووه و وا دیارە ئەو ژنە زۆری ئازار چەشتووە، بەڵام لە چەند پەیڤی تووڕە زیاتر چی لە زاری نەهاتە دەرەوە. 3.4 میلیۆن شەکەل پارەیان دابوو بەم ئاپارتمانە. دایکی دانیەڵ نزیکەی میلیۆن و نیوێکی دابوو پێیان و، بۆ ئەوی‌تریشی قەرزێکی بیست و سێ ساڵەیان واژۆ کردبوو. بیست و سێ ساڵ! رۆمی هەرچەندە ترۆمای پاش سێکسی هەبوو، بە بیریدا هات: ئەگەر دەنیەڵ ئێستا زگم پڕ بکا، منداڵەکەمان گەورە دەبێ، قوتابخانە تەواو دەکا، دەچێته سەربازی، دەینێرنە شەڕێک، له سەربازی دەگەڕێتەوه، بەڵام ئەمن و دەنیەڵ هەموو سەری مانگێک هەر قەرزی ئاپارتمانەکە دەدەینەوە. -ئەو منداڵە وا هێشتا نەهاتبووە دنیا- کاتی گەڕانەوەی لە باخچەی منداڵان یا له قوتابخانە، یا کاتێک بە ڕێیان دەکردەوە بۆ سەربازی، دەبوو بەو شوێنەدا بڕوا کە ئێستا تەرمی ئەو ژنە رینات یا رۆنیت ناوە لێی درێژ بووبوو.

رێکلامی فرۆشی بینا ئاپارتمانییەکەیان بریتی بوو لە “تایبەته بەو گەنجانەی بۆ سەرەوە هەنگاو دەنێن”. ئەو ماڵەیان کڕی بوو  بۆ ئەوەی گەشە به ژیانیان بدەن: قەرز و قۆڵەکانیان وەرگرتبووەوە و تێکەڵ به خوێن و عارەقە و فرمێسکیان کردبوو، بەس بۆ چی؟ بۆ ئەوەی رینات یا رۆنیت، لە پەنجێرەی ماڵەکەیەوە خۆی فڕێ بداتە خوارەوە و بەسەر ژیانی ئەماندا داتەپێ؟ با بڵێین نەخۆشیی خەمۆکی هەبووە، نەدەبوو ئەوەندە تێبگات کە بەتەنها خۆی لەسەر ئەم زەوییە ناژی و شیاوتر وایه لەسەر جێ‌ونوێنەکەی خۆی یا لە ناو حەمامدا خۆکوژی بکا. ئەگەر ئیلا و بیلا دەبوو لە پەنجێرەوە خۆی فڕێ بداتە خوارەوە، بۆچی نەدەچوو لە هۆتێلێک ئەو کارە بکا، نەک ئەوەی خۆی بەسەر جیرانەکەیاندا بەر بداتەوە؟ رۆمی به دەنیەڵی وت: “چیدی تاقەتم نەماوە. نامەوێ ئیدی لێرە بژیم. ناتوانم لە خانووبەرەیەکدا بم کە خەڵک خۆی لێ فڕێ دەدەنە خوارەوە.” دەنیەڵ بە ئەسپایی دەستی بە پشتیدا هێنا و وتی: “هێور بەرەوە بەقوربان. خەتای خانووەکە نییه. خەتای ئەو ژنەیە وا خۆی بەر داوەتەوە. هەژارە. کاری بە کاری ئێمە نەبووە خۆ.” رۆمی هەڵچوو: “ئەو هەژار نییه. هەژار ئەمنم! ئەمن و ئەتۆ و دایکت هەژارین. بۆ ئەوە بوو دایکت مووچەی خانەنشینییەکەی خۆی دا پێمان؟ بۆ ئەوەی جیرانەکەمان کە نازانین ناویشی چییه بەسەر سەرماندا بەر بێتەوە و خۆی بکووژێ؟”

ناوی ژنە به ساریت دەرکەوت. بۆ بەیانییەکەی دەنیەڵ حوکمی کرد دەبێ بچنه سەرەخۆشی. وتی دەبێ ئەم باسه کۆتایی پێ بێ و تا ئەو جێیەی ئەو عەقڵی پێی دەشکێ، ئەم کێشەیەیا به چوونە سەرەخۆشی یا به تێراپیی خێزان چارەسەر دەبێ. رۆمی حەزی لێ نەبوو بچێ بۆ سەرەخۆشی، تێراپی لەویش ناخۆشتر بوو؛ لێی بووبووە دووڕێیانێک لهنێوان زۆرانبازیی لەناو قوڕوچڵپاودا و دادگای لێک ‌جوێ‌بوونەوە. دەنیەڵ ناونیشانی گۆڕستانەکەی لە وەیز دا؛ لە ڕێگادا تاقیان متەقیان لێوە نەهات. کاتێک گەیشتنە سەر قەبران، دەنیەڵ حوکمی کرد دەبێ لەو کابرا گوڵفرۆشه مەزهەبیه، چەپکێک گوڵ بکڕن. نزیکەی دە کەسی‌تریشی لێ بوو، بەڵام رۆمی تەنها کوڕە فەڕاشەکەی لابیی ئاپارتمانەکەیانی ناسییەوە. کوڕەلێی هاته پێشەوە و وتی دوێنێ نەدەبوو تا پێش هاتنی پۆلیس شوێنەکە بەجێ بێڵی. دەنیەڵ لەبری ئەوەی پشتی رۆمی بگرێ و بە خزمەتکارەکە بڵێ کە لە کۆڵ ژنەکەی ببێتەوە، سەری بۆ لەقاند و وتی: “ڕاست دەکەی، قسەکەت جوانه”. کوڕە خزمەتکارەکە دوور کەوتەوە و خولەکێک دواتر لەگەڵ ژن و پیاوێکی پیری چاو ماسیو هاتەوە. ڕووەو رۆمی وتی: “ئەوەتا! ئەوەیە جیرانەکەی بۆم باس کردن، شاهیدی کەوتنەخوارەوەی کچەکەتان.” پیرەپیاوەکە سەرێکی لەقاند و دەستی درێژ کردەوە. رۆمی و دەنیەڵ هەرچەند زۆر گرینگییان به مەودای کۆمەڵایەتی دەدا، بەڵام هەردووکیان دەستیان لەگەڵ لێداوە. کابرا وتی: “ئەمن ئیسحاقم، ئەمەش شوشانایە.” لەختێک دواتر، ڕەنگە لەبەر ئەوەی کەسی‌تر هیچی نەوت، سەری ڕاوەشاند: “ئێمە دایک و باوکی ساریتین”؛ هەر کە ئەمەی وت شوشانا دای لە پڕمەی گریان. ئیسحاق لە رۆمیی پرسی: “چاوت پێوە بوو، کاتێک بەر بووەوە؟ دەموچاویت دی؟” رۆمی وڵامی نەداوە. نەیدەزانی بڵێ چی، پێی وابوو ئەگەر دەنگی لێوە نەیە، ڕەنگه دەنیەڵ شتێک بڵێ و لەم بارودۆخە ڕزگاری بکا. بەڵام دەنیەڵ هیچی نەوت. هەمووان بێدەنگ ڕاوەستابوون، بێجگە لە دایکه، کە گریانی نەدەبڕاوە.

بۆ شەوەکەی، دەنیەڵ خێرا خەوی لێکەوت و دەستی کرد بە پرخ و هۆڕ. رۆمی نزیکەی کاتژمێرێک لەسەر جێگا بەخەبەر بوو، دواتر هەستا جغارەیەک ژەهری پێچاوە و چووه بەرهەیوان. ئەو ماریجوانایەیان له هاوڕێیەکی دەنیەڵ کڕی بوو؛ بۆنی بیسکویتی لێ دەهات، له قورسەکان بوو. رۆمی لە سەرووی نەردەکانەوە سەیری خوارەوەی کرد بۆ ئەوەی بزانێ ئەو ژنە، ساریت، لە کوێ بە عەرزدا درا. لەسەر قەبران، فەڕاشەکە وتبووی شۆسته خۆڵەمێشییەکە بووبووە خوێن، بەڵام ئێستا، لەو بانەوە، لە نهۆمی حەوتەمەوە، پاک و خاوێن دیار بوو و، کچ و کوڕێکی گەنج لەوێ بەپێوە دەمولەوسی یەکیان دەلێستەوە.

کاتێک پێشتر رۆمی بە دەنیەڵی وتبوو ڕقی لەو ژنەیە چونکە ڕێک ئەو کاتەی ئەو بەوێدا تێپەڕ دەبوو خۆی فڕێداوەتە خوارەوە، دەنیەڵ پێی وتبوو که خۆپەرسته و ئیدی دەبێ تێبگا کە هەرشتێک لەم دنیایەدا ڕوو بدا پەیوەندیی بەوەوە نییه. بەڵام ئێستا، کە چاوی لێ بوو ئەو کچ و کوڕە لەو شوێنە خاوێنەی بەر ئاپارتمانەکەی ئەوان خۆ لە یەکتری دەسوون، بە بیریدا هات کە بێگومان بە جۆرێک لە جۆرەکان پەیوەندیی بە ئەوەوە هەیه. بیری لەوەش کردەوە کە ڕەنگە ساریت پێی وا بووبێ بۆنی تازەی دیوارەکان و مەڕمەڕە سپییه بریقەدارەکەی لابی دەکرێ ژیانێکی نوێی بێ ببەخشن؛ ڕەنگه سەیری دەرەوەی کردبێ و لەو سەرەوە چاوی کەوتبێته رۆمی کە به جلی وەرزشییەوە لە کافەوە دەگەڕێتەوە، دیبێتی کە رۆمی کەیفی سازه و ژیانێکی هاوبەشی خۆشی هەیە و لەگەڵ دەنیەڵ هێندەی دوو پەرداخە قاوەکەی سەر تەپسییەکە لێک نزیکن. ڕەنگە ساریت چیدی تاقەتی نەمابێ، بۆیه لە پەنجێرەکەوە خۆی فڕێ داوەتە خوارەوە تا ژیانی رۆمی تێک بدا. ڕێک وەک رۆمیکه ئێستا بەسەر ئەو کوڕ و کچەی له خوارەوە ئاخ و ئۆفیان بەرز بووبووەوه داکەوت و لەو شەهوەتە خۆشەی کردن.

The post هێزی ڕاکێشان appeared first on ژنەفتن.