پێشڕەو محەمەد
پێشڕەو محەمەد

ڕۆمان و جەنگی نێوان مێژوو و یادەوەری

2ی ئاب، 2021

١ سەرهەڵدانی ڕۆمان: بۆ ڕۆمان لە زمانی کوردیدا بە درەنگەوە سەرهەڵدەدات؟ لە سەدەی هەژدەدا ڕۆمان لە ئەوروپا سەرهەڵدەدات، بەڵام لە هەمان سەدەدا ئێمە ڕۆمانی چینییمان نییە؟ هۆکارەکەی چییە؟ زۆربەی ڕۆمانەکانی سەدەی هەژدە حیکایەتی سەرکێشیی، پاڵەوانپەرستیی و هتدن، بەڵام لە هەمان سەدەدا ئێستاتیکا لە ئەوروپا سەرهەڵنادات. ڕۆمانی کوردیی بە فۆرم و ناوەڕۆکە سادەکەیەوە، لە سەردەمی ئینتیدابی…

دەیخوێنمەوە
blank

جوانیناسیی ئازایەتیی شیعر و دابڕانی مێژوویی

15ی ته‌مموز، 2021

پوختە ئەم وتارە هەڵوەستە لەسەر ئەوە دەكات كە چۆن فریدریش هۆڵدەرلین (١٧٧٠-١٨٤٣) كێشە و پارادۆكسی ئازایەتیی شیعریی (poetic courage) لە چامەكەیدا بە ناوی “گەوجێتی” (Blödigkeit) دەردەخات، هەروەها شیكاریی تازە و ڕەخنەیی واڵتەر بنیامین (١٨٩٢-١٩٤٠) لەسەر چامەكە و نوسخەى پێشووی شیعرەكە بە ناوی “ئازایەتیی شاعیر” (Dichtermut) بەدەستەوە دەدات. بنیامین دەڵێت چامەى “گەوجێتی” ئەو شتە چارەسەر دەكات…

دەیخوێنمەوە
blank

مێژوونووسێكی ئەڵتەرناتیڤ بۆ گێڕانەوەى نیۆلیبراڵ؟

29ی حوزه‌یران، 2021

لە ڕاستیدا ماوەیەكی زۆر بوو لێرە و لەوێ ناوی “نۆح هەراری“م بەرگوێ دەكەوت، وێنەى بەرگی كتێبەكانیم دەبینی لە فەیسبووك و سۆسیال میدیاكانی دیكە دادەنران، لە فەیسبووكەمەدا زۆرێك لە هاوفەیسبووكییە كوردەكانم دەبینی وتارەكانی وەردەگێڕن، بەم دواییانە بینیم زیاتر لە چوار كتێبی كراون بە كوردی، كەسانێكیش پێشنیاریان بۆ كردبووم بیخوێنمەوە و سەرنجی خۆم بنووسم یاخود بیركردنەوەكانم دەربارەى…

دەیخوێنمەوە
blank

بودلێر و شەقامەكانی پاریس

16ی ئایار، 2021

پوختە هەر كاتێك ناوی واڵتەر بنیامین (١٨٩٢-١٩٤٠) دەهێنرێت، ڕاستەوخۆ مێشكمان بەلای ئەم پرسانەدا دەچن: ڕەخنەگرى كولتووریی، ڕەخنەگرى ئەدەبیی، تیۆریزەكاری میترۆپۆلیس (شارەگەورەكان)، پێگەى بەرهەمی هونەریی و دواجار فەلسەفەى مێژوو (ئەگەرچی بنیامین هەرگیز ئەم چەمكەى بەكار نەهێناوە). بەناوبانگترین بەشدارییەكانی بنیامینیش لە بواری سیاسییدا دەگەڕێتەوە بۆ تێزەكانی دەربارەى چەمكی مێژوو، تیۆرەكانی فاشیزم و هەروەها دیارترین داهێنانەكانیشی لە بواری…

دەیخوێنمەوە
blank

پۆلیسی باش، ئەو پۆلیسەیە كە مردووە

8ی ئایار، 2021

١ واڵتەر بنیامین لە تێزی هەشتەمی نووسراوە لە ناكاوەكەیدا بەناوی “تێزەكان دەربارەى چەمكی مێژوو”(١٩٤٠، چەند سەعاتێك پێش ئەوەى سوپای نازیی پەلاماری دوایین پەناگای بنیامین بدات، واتا پاریس) دەڵێت: “نەریتی ستەملێكراوان فێرمان دەكات، ئەو ‘دۆخە لەناكاو‘[نائاسایی]ـەى تیایدا دەژین، نائاسایی نییە، بەڵكو [خۆی دۆخی] باڵادەست و ئاساییە”. دەتوانین چی لەم تێزەوە فێر ببین و پەیوەندیی بە پۆلیسەوە…

دەیخوێنمەوە