بابەتە نیشانەکراوەکان ‘شۆپنهاوەر’
بەگژداچوونەوەی هەموو فەلسەفەیەکی مەزن
[تێبینیی وەرگێڕ: ئەم دەقە لە هەرسێ فراگمێنتی بەشی یەکەمی ‘شۆپنهاوەر وەک پەروەردەکار’ی کتێبی ‘ڕامانە ناباوەکان’ وەرگیراوە، کە لە کاتی نووسینی کتێبەکەمدا، وەک کەرەستەی پێویست ئەم بڕگانە و زۆر دەقی دیکەم کردبوون بە کوردی و پێویستم بوون لە کتێبەکەمدا بەکاریان بهێنم، دوای پێداچوونە، بە باشم زانی، ئەم بڕگە مشتومڕسازانە، کە هاوکات بەرپرسیارێتیی نیچە بەرانبەر بە کۆمەڵگەش…
Read Moreگفتوگۆكردن و ههڵسهنگاندنی ئهنجامهكانی كۆمهڵناسیی ئهخلاق و ئایین
كۆمهڵناسی له هیچ پرسێك له پرسهكانی مێتافیزیكیادا تووشی كۆسپ نهبوو وهك ئهوهی له كایهی ئهخلاق و ئاییندا تووشی هات. “مێتافیزیكای كۆمهڵناسی” ههوڵی دا كایهی ئهخلاق له چنگی فهلسهفه دهربهێنێت، قوتابخانهی كۆمهڵناسیی فهڕهنسیش ناوی نا “زانستی دابونهریته ئهخلاقییهكان”، به پشتبهستن بهو بڕوایهی كه ئهو زانسته لێكۆڵینهوهی بابهتی دهكات لهو بهشه له دابونهریتهكان كه ناوی ئهخلاقه. بهڵام…
Read Moreژن لە هزری نیچەدا
پێشەكی: لەمەڕ مێژووی فەلسەفە، كتێبی زۆرمان خوێندوەتەوە، هەر لە مێژووی فەلسەفەی كلاسیك و یۆنان و ڕۆمی كۆنەوە بگرە تا فەلسەفەی مودێڕن و پۆستمودێرن و ئاوڕی تایبەتیش لە هەندێك لە بابەتەكانی دراوەتەوە و پرسیاری زۆریشمان هێناوەتە گۆڕێ، تەنانەت بە هەندێك فەیلەسووفمان هەڵگوتووە كە لەو سەردەمانەدا ژیاون، بەڵام ئایا هیچ كات بیرمان لەوە كردۆتەوە یا پرسیارمان كردووە…
Read Moreڕێگری له لهناوچوونی مرۆڤ
زۆر له زاناكان بڕوایان وایه كه هۆكاری لهناوچوونی بهكۆمهڵی داینهسوڕهكان پێداكێشانی ههسارۆكهیهك بووه به زهوییدا، ئایا دهكرێت چارهنووسێكی هاوشێوه ڕووبهڕووی مرۆڤ ببێتهوه؟ ئهمه ئهگهرێكه ڕێی تێ دهچێت. ناسا چاودێری زۆرینهی ههسارۆكه گهوره و زۆر له ههسارۆكه بچوكهكانیش دهكات كه نزیكن له زهوییهوه. ئهگهر دهركهوت كه ههسارۆكهیهكی گهوره له ڕێگادایه خۆی به زهوییدا بكێشێت، ئهم زانیارییه…
Read Moreپاش ٢٥٠ ساڵ: فەلسەفەی ئازادی لە موزیکی بێتهۆڤندا
ئازادی لە موزیکی بێتهۆڤندا، لە چەندین شێوەدا دەردەکەوێت: وەک ئازادی قارەمانانە لە ئیرۆیکا (١٨٠٣)، ئازادی لە ستەمی سیاسی لە ئیگمۆنئۆڤەرتۆردا (١٨١٠) و لە سەمفۆنیای نۆیەم (١٨٢٤)یشدا وەکو ئازادی هونەری و ڕۆشنگەری دەبینرێت. ئەمڕۆ موزیکی بێتهۆڤن بە قووڵی تێکەڵ بە مرۆڤایەتی بووە، کە لە ناخی خۆیدا بنەماکانی ئازادی و سەربەخۆیی خودی هەڵگرتووه . موزیکی ئەو، لە…
Read More