سینەما

 فیلمی: ئه‌و ژنه‌ی كه‌ هه‌ڵات سیناریۆ و ده‌رهێنانی: هونگ سان ــ سوو هیچ شتێك بۆ كاره‌كته‌ره‌كانی هونگ سان ـ سوو به‌ ته‌واوه‌تی جێگیر نییه‌، چونكه‌ ڕه‌گه‌زی مرۆیی له‌نێو فیلمه‌كانیدا زۆر ته‌مومژاوییه‌، هه‌ر ئه‌م ته‌مومژاویی بوونه‌ش ئه‌فسوونی ئه‌وه‌. ئه‌م ئه‌فسوونه‌ كاتێك ده‌رده‌كه‌وێت، دیار نامێنێت و، نایه‌وێت پێناسه‌ بكرێت: ئێمه‌ ته‌نیا به‌ شێوه‌یه‌كی ڕووكه‌ش به‌ری ده‌كه‌وین، دابه‌ش…

دەبوو لەم یادداشتەدا چەشنی زۆرینەی فیلمەکانی کیم کی-دووک دەڕهێنەری کۆریایی لە کەمترین وشە و دەستەواژە کەڵک وەربگرین. ئەمە یەکەمین و مەزن‌ترین کاریگەری سینەمایی کیم کی-دووکە بە هۆی گێڕانەوەی چیرۆکێکی لێوڕێژ لە ڕووداوی دەروونی هەژێنەر و نەفەسگیر لە سەر پلاتفۆڕمێکی ڕاکێشەری ئەوڕۆیی بە نێوی “بێدەنگی”. داڕشتنی ئەم بێدەنگییە واڵا و ئاست‌بەرزە سەتاسەد بەو هۆیە نییە کە…

ئەمە نووسینێکی «محەمەد مەهدى ئەردەبیلی»یە، کە هەڵدانەوەى سەرقەپاغى پەیوەندییەکانى نێوان فیلمى «ماسی و پشیلە» و چەمک و واتاى «زمەن»ە لەسەر بنەما فەلسەفییەکەى، تا نیوەی باسەکە لێکدانەوەىەک لەمەڕ واتاى زەمەن بەدەستەوە دەدات و دواتر هەوڵى دۆزینەوەى وەڵامى ئەم پرسیارە دەدات: «ئەرێ گەلۆ بەڕاست، ماسى و پشیلە چ دەڵێت؟!»  فیلمى «ماسى و پشیلە» لە نووسین و دەرهێنانى…

ئەم چاوپێكەوتنە بەشێكی دە خولەكیی بڵاونەكراوەیە لە ڕێپۆرتاژێكی 30 خولەكی، كە ساڵی 1982 لەلایەن نازم ئالفاتلییەوە، لەبارەی فیلمی “یۆڵ”ەوە، لەگەڵ یڵماز گونەیدا ئەنجام دراوە. یڵماز گونەی لەو سەردەمەدا لەپێناوی ڕزگاركردنی خۆی و “یۆڵ” و سینەمای ڕاستەقینە لە دەستی كودەتاچییەكانی 12ی ئەیلول، لە توركیاوە بەرەو فڕەنسا هەڵاتبوو. نازم ئالفاتلیش بەرنامەسازی تەلەڤیزیۆنی فەرمی بێلژیك بووە لەبارەی سینەما،…

لولخواردنی مێیینه له‌ سێ ڕووبه‌ردا‌ ئۆپه‌رێتی مناڵان، پێشبڕكێی شاجوان و نمایشی جلوبه‌رگ لێره‌ و له‌وێ جارجار ده‌بیستین كه‌ گوایه‌ پێگه‌ی ژن له‌ ئێستای دراما و سینه‌مای كوردیدا گه‌شه‌كردنێكی به‌رچاوی به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌ و هه‌ژموونیان به‌سه‌ر دیمه‌ن و گرته‌ و دیالۆگه‌كاندا زیادی كردووه‌، وه‌كچۆن پڕكردنه‌وه‌ی زووم و ڕووداوه‌كان به‌ ئه‌وان زۆر زیاتر بووه له‌ نیشاندانی پیاوان. ئه‌م…

پێشەکی مرۆڤ بەتەنها ڕەگوڕیشەی نییە، هەر پابەستەی خاک نییە و بەو شوێنەوە کە لێی لەدایکبووە، لکابێت. مرۆڤ ڕێوی نییە گەر لە کونی خۆی (مناڵدانی دایکی) هەڵگەڕایەوە، ئیدی گەڕ ببێت، ئەمە دیدێکی میللی و ڕۆمانتیزمی نەتەوەییە،  وەکچۆن تاڕادەیەکی زۆریش دەروونشیکاریانەیە (بە تێرمەکەی میلانی کلاین بۆ جەزرەبەی لەدایکبوون و نۆستالژیای گەڕانەوە بۆ خانەخوێ ئارامەکە/یونی دایک). مرۆڤ هەر دەستکراوە…